İnsan Kaynakları Yönetimi

Bir teknoloji firmasının insan kaynakları yöneticisi, sistem mühendisi pozisyonu için adaylarla mülakatlar gerçekleştirmektedir. Yönetici, 'X Üniversitesi mezunlarının genellikle teorik bilgiye çok hakim ancak pratik uygulamalarda zayıf olduklarına' dair önceden edindiği kesin bir inanca sahiptir. Bu nedenle, mülakata gelen ve aslında uzun yıllar karmaşık projelerde saha tecrübesi bulunan bir X Üniversitesi mezunu adayı, sırf mezun olduğu kurumdan dolayı 'uygulamada yetersiz kalır' düşüncesiyle detaylıca incelemeden elemiştir.

Buna göre, insan kaynakları yöneticisinin mülakat sürecinde düştüğü algısal değerlendirme hatası aşağıdakilerden hangisidir?

Bir il sağlık müdürlüğünde, personelin 'Benzer zorluk derecesindeki görevleri üstlenmemize rağmen neden farklı taban maaşlar alıyoruz?' şeklindeki geri bildirimleri üzerine insan kaynakları birimi harekete geçmiştir. Teşkilat bünyesinde içsel adaleti, piyasa şartlarına uygun dışsal rekabetçiliği ve çalışan memnuniyetini sağlayacak bireysel adaleti tesis etmek amacıyla yeni bir ücret yönetimi sistemi kurgulanmaktadır. Bu sistemin altyapısı oluşturulurken mevcut pozisyonlar kalitatif (bütüncül) olarak değerlendirilmek yerine; eğitim gereksinimi, mesleki deneyim, inisiyatif alma sorumluluğu ve fiziksel çalışma koşulları gibi değerleme faktörleri bazında alt boyutlara ayrıştırılmıştır. Sonrasında uzman komite tarafından oluşturulan rasyonel bir puan anahtarı yardımıyla her bir faktör sayısal olarak derecelendirilmiş ve görevlerin teşkilat hiyerarşisindeki nispi (görece) değeri matematiksel olarak hesaplanmıştır. Elde edilen bu kantitatif sonuçlar doğrultusunda objektif ve adil bir ücret skalası inşa edilmesi planlanmaktadır.

Buna göre, metinde işleyiş adımları ve kurumsal amacı detaylandırılan nicel insan kaynakları tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Bir Kamu İktisadi Teşebbüsünde (KİT) görev yapan bölge müdürü, teknik bakım personelinin motivasyonunu artırmak amacıyla personelin görev kapsamını değiştirmiştir. Önceden sadece arızalı parçaları değiştirmekle görevli olan personele; kendi bakım programlarını planlama, yedek parça siparişlerini onaylama ve yaptıkları işin kalite kontrolünü bizzat gerçekleştirme yetki ve sorumlulukları devredilmiştir. Bu gelişme üzerine İnsan Kaynakları birimi, söz konusu pozisyon için aranan "en az meslek yüksekokulu mezuniyeti, beş yıllık mesleki tecrübe, analitik düşünme becerisi ve stres altında çalışabilme" gibi personelde bulunması zorunlu nitelikleri içeren belgeyi güncellemiştir.

Bu bilgilere göre, bölge müdürünün uyguladığı iş tasarımı tekniği ve İnsan Kaynakları biriminin güncellediği belge aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Ulusal çapta faaliyet gösteren bir lojistik firmasının bölge müdürü, kendisine bağlı olarak çalışan şube sorumlularının yıllık performanslarını değerlendirmektedir. Bölge müdürü, yöneticilik kariyerine yeni başladığı için çalışanlarla ilişkilerini bozmaktan çekinmekte ve kimseyi gücendirmemek adına, aslında çok başarılı veya çok başarısız olan şube sorumlularına bile ölçekteki 'orta/yeterli' düzeydeki puanları vermektedir.

Buna göre, bölge müdürünün performans değerleme sürecinde düştüğü hata aşağıdakilerden hangisidir?

Ulusal ölçekte faaliyet gösteren bir üretim işletmesi, önümüzdeki üç yıllık dönemde ihtiyaç duyacağı işgücünün nitelik ve niceliğini belirlemek üzere stratejik bir planlama süreci başlatmıştır. İnsan kaynakları yöneticisi, planlamanın doğru veriler üzerine inşa edilebilmesi için ön koşul olarak kurumdaki tüm pozisyonların içerdiği görevlerin, sorumlulukların ve bu işleri yapacak kişilerde bulunması gereken asgari niteliklerin saptanarak güncellenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu temel hazırlık çalışması tamamlandıktan sonra, gelecekteki personel ihtiyacını (talebini) tahmin etmek amacıyla işletmenin üretim hacmi ile işgören sayısı arasındaki geçmişe dönük oransal ilişkiyi baz alan niceliksel bir tekniğe başvurulmuştur.

Buna göre, metinde bahsedilen İK planlamasının ön koşulu niteliğindeki temel çalışma ve personel talebini tahmin etmede kullanılan yöntem sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Bir lojistik firması, ülke genelinde faaliyet gösteren ve tamamı kendi tüzel kişiliğine bağlı olan beş farklı dağıtım merkezindeki personel için yetkili işçi sendikası ile masaya oturmuştur. Taraflar, tüm bu merkezleri kapsayacak tek bir sözleşme üzerinde anlaşmaya varmaya çalışmaktadır.

Endüstriyel ilişkiler uygulamalarına göre, aynı işkolunda faaliyet gösteren ve aynı işverene bağlı birden fazla işyerini kapsamak üzere bağıtlanan bu toplu iş sözleşmesi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni kurulan bir bölgesel dağıtım merkezi, insan kaynakları planlaması sürecine başlarken temel bir ön koşul olarak organizasyondaki mevcut pozisyonların görev, yetki ve sorumlulukları ile bu işleri yapacak personelde bulunması gereken asgari nitelikleri sistematik olarak araştırıp belgelendirmiştir. Merkez yönetimi daha sonra, önümüzdeki faaliyet yılında ihtiyaç duyacağı ilave depo görevlisi sayısını tahmin etmek amacıyla "günlük işlenen koli sayısı" (bağımsız değişken) ile "gerekli çalışan sayısı" (bağımlı değişken) arasındaki geçmiş verilere dayalı istatistiksel ilişkiyi modelleyerek sayısal bir projeksiyon yapmıştır.

Buna göre, dağıtım merkezinin uyguladığı İK planlaması ön koşulu ve işgücü ihtiyacını belirlerken kullandığı sayısal tahmin yöntemi aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Bir yerel yönetim iştirakinde, farklı pozisyonlar arasındaki ücret dengesizliklerini gidermek ve kurum içinde içsel adaleti sağlamak amacıyla yeni bir insan kaynakları projesi başlatılmıştır. Yönetim, işleri alt faktörlerine (fiziksel çaba, sorumluluk, iş koşulları vb.) ayırarak puan anahtarı üzerinden analitik bir ölçüm yapmak yerine; kurumdaki tüm pozisyonları önceden genel hatlarıyla tanımlanmış hiyerarşik gruplara (örneğin; uzmanlar, genel idari personel, teknik destek personeli) yerleştirerek değerleme yapmayı tercih etmiştir. Buna göre, söz konusu işletmenin uyguladığı iş değerleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kamu iktisadi teşebbüsü, teknolojik altyapısını yenileme sürecine girerken yeni oluşturulacak departmanlar için insan kaynakları planlaması yapacaktır. Sürecin sağlıklı işleyebilmesi için öncelikle yeni pozisyonların ne tür faaliyetler içereceğini ve bu görevleri yerine getirecek personelde hangi niteliklerin bulunması gerektiğini saptamak üzere sistematik bir bilgi toplama süreci yürütülmüştür. Daha sonra, bu yeni yapıda niceliksel olarak kaç personele ihtiyaç duyulacağını belirlemek amacıyla, alan uzmanlarına birbirlerinden bağımsız ve isimsiz anketler gönderilerek ortak bir öngörüde buluşmaları sağlanmıştır.

Buna göre, işletmenin yürüttüğü ön koşul niteliğindeki bilgi toplama süreci ile personel ihtiyacını belirlemek için kullandığı tahmin yöntemi aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Tehlikeli madde üretimi yapan bir kamu iktisadi teşebbüsü (KİT), üretim hattında çalışacak yeni personeli için bir eğitim programı planlamaktadır. Üretim sürecindeki en ufak bir hatanın can güvenliğini tehlikeye atması ve büyük maddi hasarlara yol açma riski nedeniyle, personelin mesleki eğitime doğrudan ana üretim hattında başlaması sakıncalı bulunmuştur. Bu riski ortadan kaldırmak için, fabrikanın ayrı bir eğitim salonunda gerçek üretim bandındaki makine ve teçhizatın birebir aynısı kurularak gerçeğe uygun bir çalışma ortamı oluşturulmuş ve personelin işi öncelikle bu güvenli alanda öğrenmesi sağlanmıştır.

Buna göre, fabrikada uygulanan bu eğitim yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir Sağlık Bakanlığı taşra teşkilatında yeni kurulan 'Hasta İletişim Koordinatörlüğü' biriminde görev alacak personelin seçim süreci için bir komisyon toplanmıştır. Komisyon başkanı, toplantıda ilk olarak bu pozisyonda çalışacak kişinin iletişim fakültesi mezunu olması, kriz yönetimi sertifikasına sahip bulunması ve en az üç yıl halkla ilişkiler alanında tecrübesi olması gerektiğini vurgulamıştır. Daha sonra ise bu personelin günlük olarak hasta şikayetlerini raporlama, ilgili birimlere iletme ve haftalık değerlendirme toplantıları düzenleme yükümlülüklerini taşıyacağını ifade etmiştir.

İnsan kaynakları yönetimi literatürü dikkate alındığında, komisyon başkanının değindiği kavramlar sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak adlandırılmıştır?

Bir petrokimya tesisinde kimyasal maddelerin sızıntı yapma potansiyeli iş sağlığı ve güvenliği açısından temel bir sorun olarak tespit edilmiştir. İş güvenliği uzmanı, bu sızıntının gerçekleşmesi durumunda çalışanların zehirlenme ihtimalini ve bu durumun yol açacağı olumsuz sonuçların şiddetini analiz ederek kayıt altına almıştır.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre, iş güvenliği uzmanının analiz ettiği bu 'tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimali' aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Bir lojistik merkezinde yüksek raflardaki ürünlerin istiflenmesi sırasında ağır tonajlı istif makinelerinin kullanımı esastır. İş sağlığı ve güvenliği uzmanı tarafından hazırlanan saha gözetim raporunda; istifleme alanında zemin kaplamasının deforme olmasından kaynaklanan zarar verme potansiyeli 'I. Durum', bu deformasyon sebebiyle kontrolden çıkan bir makinenin çalışanda fiziksel yaralanmaya yol açma ihtimali ise 'II. Durum' olarak kayıt altına alınmıştır.

İlgili İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı hükümleri dikkate alındığında, raporda tespit edilen I. ve II. durumların kavramsal karşılıkları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Bir devlet hastanesinde başhekim yardımcısı olarak görev yapan Aysel Hanım, kendisine bağlı birim sorumlularının yıllık performans değerlendirmelerini gerçekleştirmektedir. Aysel Hanım, personelinin çalışma standartlarını sürekli olarak yüksek tutmaları gerektiğine inandığı için, değerlendirme formundaki 'Çok İyi' ve 'Mükemmel' gibi yüksek puanları hiçbir koşulda kullanmamaktadır. Aksine, yıl içindeki tüm hedeflerini eksiksiz tutturan ve olağanüstü çaba gösteren personeline dahi çoğunlukla 'Yetersiz' veya 'Geliştirilmeli' gibi düşük puanlar vererek değerlendirme yapmaktadır.

Aysel Hanım'ın performans değerleme sürecinde sergilediği bu yaklaşım, aşağıdaki değerlendirici hatalarından hangisine örnek oluşturur?

Bir bankanın teftiş kurulu başkanı, müfettiş yardımcılarının yıllık performans raporlarını hazırlamaktadır. Başkan, ilk sıradaki personeli değerlendirirken onun yıl içindeki üstün gayretini ve emsalsiz başarısını göz önüne alarak en yüksek puanı vermiştir. Hemen ardından değerlendirmeye aldığı ikinci personel, kurumun belirlediği standartları eksiksiz yerine getiren ve görev tanımına tam uygun çalışan biri olmasına rağmen, başkan tarafından ilk personelle kıyaslanarak "yetersiz" olarak notlandırılmıştır.
\Buna göre teftiş kurulu başkanının performans değerlendirmesi sırasında düştüğü hata aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük ölçekli bir perakende işletmesi, mağaza yöneticisi adaylarını seçmek için onları çeşitli iş simülasyonlarına tabi tutmuş; adaylardan kriz anında öfkeli bir müşteriyle rol oynama (role-playing) tekniği üzerinden nasıl iletişim kuracaklarını göstermelerini istemiştir. Değerlendirmeyi yapan insan kaynakları uzmanı, bir adayın bu simülasyondaki dışa dönük ve ikna edici tavrından çok etkilenmiş; bu olumlu özelliğin etkisiyle adayın aslında ölçülmeyen "finansal analiz" ve "stok planlama" gibi farklı yetkinliklerine de en yüksek puanı vermiştir.

Buna göre, işletmenin kullandığı personel seçim yöntemi ile uzmanın aday hakkında düştüğü algısal hata, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Türkiye genelinde şubeleri bulunan ticari bir bankanın insan kaynakları uzmanı Ahmet Bey, kurumsal iletişim sorumlusu pozisyonu için adaylarla iş görüşmeleri gerçekleştirmektedir. Adaylardan biri mülakat odasına girdiğinde özgüvenli duruşu, profesyonel giyimi ve etkili selamlama biçimiyle görüşmenin daha ilk dakikasında Ahmet Bey üzerinde çok olumlu bir imaj bırakmıştır. Mülakatın ilerleyen aşamalarında aday, teknik bilgi ve kriz yönetimi senaryoları gerektiren sorulara yüzeysel ve tatmin edici olmayan cevaplar vermesine rağmen; Ahmet Bey adayın bu eksikliklerini dikkate almamış, başlangıçta oluşan olumlu düşüncesinin etkisiyle mülakatın geri kalanını bu düşünceyi doğrulayacak şekilde yorumlamış ve adaya yüksek bir değerlendirme notu vermiştir.

İnsan kaynakları yönetiminde seçim süreci göz önüne alındığında, görüşmecinin düştüğü bu algısal hata aşağıdakilerden hangisidir?

Bir Sosyal Güvenlik Kurumu il müdürlüğünde, personelin vatandaş başvurularını daha etkin yönetebilmesi amacıyla 'İleri Düzey İletişim ve Süreç Yönetimi' eğitimi düzenlenmiştir. Eğitim tamamlandıktan altı ay sonra kurum yönetimi tarafından yapılan analizde; birimler arası evrak bekleme sürelerinin %25 oranında kısaldığı, vatandaş şikayetlerinin belirgin şekilde azaldığı ve toplam işlem maliyetlerinde tasarruf sağlandığı raporlanmıştır.

Kirkpatrick'in Eğitim Değerleme Modeli dikkate alındığında, kurum yönetiminin ulaştığı bu bulgular modelin hangi değerlendirme düzeyini ifade etmektedir?

Büyüme aşamasındaki bir teknoloji firmasının insan kaynakları birimi, kurum içindeki işlerin görece değerini belirlemek için pozisyonları bütünsel olarak ele almak yerine; beceri, çaba ve çalışma koşulları gibi 'değerleme faktörleri' bazında nicel bir analize tabi tutmuş ve bir 'puan anahtarı' oluşturmuştur. Elde edilen verilerle kurulan 'ücret skalası', daha sonra piyasadaki rakip firmaların sunduğu maaş seviyeleri incelenerek yukarı yönlü güncellenmiştir.

Bu senaryoda kurumun uyguladığı nicel iş değerleme yaklaşımı ve piyasa koşullarına göre yaptığı güncellemenin temel amacı, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Ulusal hava sahasının yönetiminden sorumlu bir kamu kurumu, bünyesinde göreve yeni başlayacak hava trafik kontrolörleri için özel bir eğitim programı tasarlamıştır. Gerçek uçuş trafiğini yönetirken yapılabilecek en küçük bir hatanın telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğurma riski göz önüne alınarak; eğitimler gerçek radar ve haberleşme sistemleri üzerinde (işbaşında) değil, hava sahası koşullarının, uçuş yoğunluğunun ve acil durum senaryolarının bilgisayar ortamında yapay olarak kurgulandığı özel bir yazılım platformunda gerçekleştirilmektedir.

Bu uygulamada temel amaç, personelin sıfır riskle, ancak gerçek çalışma koşullarının gerçeğe en yakın kopyası içinde karar verme becerilerini geliştirmesidir.

Buna göre, kurumun uyguladığı eğitim yöntemi ve bu yöntemin İnsan Kaynakları Yönetimi literatüründeki genel sınıflandırması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?