Yönetim Fonksiyonları

Herbert Simon, kamu yönetiminde karar verme sürecini; zekâ (istihbarat), tasarım ve seçim olmak üzere üç temel aşamaya ayırarak analiz eder. Simon’ın "Sınırlı Rasyonalite" (Bounded Rationality) kuramı çerçevesinde, bir kamu yöneticisinin "tasarım" (design) aşamasında karşılaştığı bilişsel kısıtlar ile bu kısıtların "seçim" (choice) aşamasında yol açtığı davranışsal sonuç aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Yönetim bilimi literatüründe koordinasyon (eşgüdüm) faaliyetleri, uygulama süreciyle olan zaman ilişkisine göre 'önleyici' (a priori) ve 'düzeltici' (a posteriori) olarak ikiye ayrılmaktadır. Buna göre, bir kamu kurumunda yürütülecek yeni bir hizmet programı başlamadan önce, birimler arası yetki paylaşımını netleştiren bir uygulama protokolünün imzalanması ve bütçe ödeneklerinin hedefler doğrultusunda tahsis edilmesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

Bir kamu kurumu, sosyal yardım başvurularını değerlendirme sürecini modernize etmek amacıyla yeni bir düzenleme seti hazırlamıştır. Hazırlanan metinde; başvurunun alınmasından sonuçlanmasına kadar takip edilecek olan kronolojik işlem basamakları ayrıntılı bir şekilde listelenmiş; ayrıca değerlendirme memurlarının başvuru sahiplerine karşı tutumlarında esas alacakları genel rehber ilkeler ile kesinlikle yapılmaması gereken (esneklik payı bırakılmayan) eylemler tanımlanmıştır.

Yönetim bilimindeki plan türleri ve hiyerarşisi dikkate alındığında; metinde geçen 'kronolojik işlem basamakları' ve 'esneklik payı bırakılmayan eylemler' ifadeleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisini örneklendirmektedir?

Bir kamu kurumunda hiyerarşik etkinliği artırmak ve üst düzey yöneticilerin zamanlarını daha verimli kullanmalarını sağlamak amacıyla; önceden belirlenmiş standartlara uygun ilerleyen rutin ve tekrarlanan kararların alt kademe yöneticiler tarafından alınması, sadece bu standartlardan sapan veya stratejik önemi haiz karmaşık meselelerin üst yönetime aktarılması hedeflenmektedir. Bu uygulama, klasik yönetim kuramcıları tarafından savunulan aşağıdaki örgütleme ilkelerinden hangisi ile ifade edilmektedir?

Bir kamu kurumunda vatandaş memnuniyetini artırmak amacıyla evrak kayıt işlemlerinin tamamlanması için "maksimum $15$ dakika" hedefi belirlenmiştir. Yıl sonu performans raporlarında işlemlerin ortalama $22$ dakikada tamamlandığı görülmüş; ilgili birim yöneticisi bu gecikmenin personel yetersizliğinden mi yoksa kullanılan yazılımın arayüz karmaşıklığından mı kaynaklandığını tespit etmek amacıyla kapsamlı bir inceleme başlatmıştır.

Buna göre, birim yöneticisinin yürüttüğü bu faaliyet, denetim sürecinin hangi aşaması kapsamında değerlendirilmelidir?

Herbert Simon, klasik yönetim teorisinin 'İktisadi İnsan' (Economic Man) modelindeki tam rasyonalite varsayımını reddederek 'İdari İnsan' (Administrative Man) modelini ve 'sınırlı rasyonalite' kavramını geliştirmiştir. Simon, idari süreçlerin merkezine yerleştirdiği karar verme fonksiyonunu analiz ederken rasyonaliteyi çeşitli türlere ayırarak inceler.

Buna göre; bir kararın, karar vericinin o andaki gerçek bilgi birikimi, kısıtlı veri seti ve algıladığı gerçeklik çerçevesinde amaca ulaşmak için en uygun yolu temsil etmesi durumu, aşağıdaki rasyonalite türlerinden hangisiyle ifade edilir?

Yönetim süreçlerinin sistematize edilmesinde Henri Fayol, 'Örgütleme' (Organizing) fonksiyonunu; bir işletmenin amaçlarına ulaşabilmesi için gerekli olan hammadde, araç-gereç, sermaye ve personel gibi hem 'maddi' hem de 'beşeri' tüm unsurların temin edilmesi süreci olarak tanımlamıştır. Buna karşın Luther Gulick, kamu yönetimi disiplini için geliştirdiği POSDCORB sınıflamasında, beşeri unsurların (insan kaynağının) yönetimini 'İstihdam' (Staffing) başlığı altında bağımsızlaştırarak Fayol'un örgütleme tanımını iki ayrı uzmanlık alanına bölmüştür. Bu kuramsal ayrım dikkate alındığında, Gulick'in modelindeki 'Örgütleme' (Organizing) fonksiyonu aşağıdakilerden hangisine odaklanmaktadır?

Bir kamu kurumunda üst düzey bir yönetici, kurumun stratejik hedeflerine ulaşma düzeyini belirlemek amacıyla alt birimlerden gelen verileri analiz etmekte, elde edilen bulguları bir üst makama sunmakta ve aynı zamanda bu bilgiler ışığında kurum içi işleyişteki aksaklıklar hakkında ilgili personeli bilgilendirmektedir.

Luther Gulick tarafından geliştirilen $POSDCORB$ modeline göre, yöneticinin yürüttüğü bu faaliyetler öncelikle aşağıdaki yönetim fonksiyonlarından hangisi kapsamında değerlendirilir?

Herbert Simon, 'İdari Davranış' (Administrative Behavior) adlı eserinde örgütü bir 'karar verme mekanizması' olarak tanımlar. Ona göre örgüt, bireylerin karar verme rasyonalitesini desteklemek ve davranışlarını örgütsel amaçlar doğrultusunda şekillendirmek için belirli etki mekanizmaları kullanır. Simon’ın kuramına göre, aşağıdakilerden hangisi örgütün bireyin karar verme süreci üzerinde kullandığı bu 'etki biçimleri' (modes of influence) arasında yer almaz?

Kamu yönetimi literatüründe Luther Gulick tarafından formüle edilen 'POSDCORB' modelinde 'D' (Directing) harfi ile temsil edilen; kurumsal planlar ve örgüt yapısı oluşturulduktan sonra personelin bu amaçlar doğrultusunda istekle çalışmasını sağlayan, liderlik ve iletişim kanallarını kullanarak beşeri unsuru harekete geçiren yönetim fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kamu kurumu yöneticisi, kurumun tüm işleyişini ve personelin her bir faaliyetini sürekli gözetim altında tutmanın yüksek maliyetli ve verimsiz olacağını değerlendirmektedir. Bu nedenle yönetici; sadece bütçe disiplini, stratejik hedeflere ulaşma düzeyi ve vatandaş memnuniyeti gibi kurumun genel başarısı üzerinde belirleyici etkisi olan kritik göstergeleri takip etmeye karar vermiştir. Bu yöneticinin denetim faaliyetlerini kurumun başarısı için hayati önem taşıyan sınırlı sayıdaki alana yoğunlaştırması, denetim fonksiyonunun aşağıdaki ilkelerinden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

Yönetim bilimi literatüründe Luther Gulick tarafından sistemleştirilen $POSDCORB$ modelinde yer alan '$D$' ($Directing$) harfiyle temsil edilen fonksiyon; liderlik, güdüleme ve iletişim gibi alt unsurları bünyesinde barındırarak kurumsal yapının fiiliyata dökülmesini sağlar.

Buna göre, yöneltme (yürütme) fonksiyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir kamu kurumunda belirli bir amaca ulaşmak için hazırlanan; içerisinde bütçe, prosedürler, kurallar ve iş zaman çizelgesi gibi pek çok farklı unsuru bir arada barındıran, ancak hedeflenen o amaca ulaşıldığında geçerliliğini yitiren kapsamlı plan türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu yönetiminde denetim faaliyetlerinin zamanlaması, kaynakların israfının önlenmesi ve hataların daha oluşmadan engellenmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Bir belediyenin, ihale ettiği $10$ kilometrelik yol yapım projesi kapsamında, yüklenici firmanın şantiyeye getirdiği asfalt malzemesinin teknik şartnameye uygunluğunu ve personelin uzmanlık belgelerini, iş fiilen başlamadan önce kontrol ederek standart dışı unsurları reddetmesi bu kapsamda değerlendirilmektedir.

Buna göre, belediyenin gerçekleştirdiği bu kontrol faaliyeti aşağıdaki denetim türlerinden hangisine bir örnektir?

Kamu yönetiminde teşkilatlanma süreci gerçekleştirilirken, bazı birimler icracı departmanlara doğrudan talimat verme veya emir-komuta zincirine müdahale etme yetkisiyle donatılmak yerine; üst yönetime karar alma süreçlerinde uzmanlık desteği sağlamak, teknik veri hazırlamak ve danışmanlık yapmak amacıyla yapılandırılır. Bir bakanlık bünyesinde yer alan "Strateji Geliştirme Başkanlığı" veya "Hukuk Müşavirliği" gibi birimlerin konumu bu duruma örnek teşkil eder.

Buna göre, belirtilen birimlerin sahip olduğu yetki türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kamu kurumu, sunduğu hizmetlerin etkinliğini artırmak amacıyla teşkilat yapısında değişikliğe gitmiştir. Bu kapsamda daha önce uzmanlık alanlarına (hukuk müşavirliği, personel dairesi, mali hizmetler) göre ayrılmış olan birimler; 'yaşlı hizmetleri birimi', 'engelli hizmetleri birimi' ve 'çocuk destek birimi' şeklinde yeniden yapılandırılmıştır. Bu yeni yapıda her birim, kendi hedef kitlesinin tüm ihtiyaçlarından sorumlu hale getirilmiştir.

Kurumun gerçekleştirdiği bu yapısal dönüşüm, örgütleme (teşkilatlanma) fonksiyonunun aşağıdaki bölümlere ayırma ölçütlerinden hangisi ile doğrudan ilgilidir?

Kamu yönetiminde örgütleme (teşkilatlanma) süreci; belirlenen amaçlara ulaşmak için yapılacak işlerin tanımlanması, bu işlerin belirli bir mantık çerçevesinde gruplandırılması ve gerekli kaynakların tahsis edilmesi aşamalarını kapsar. Bu süreçte, yetki ve sorumlulukların en üst kademeden en alt kademeye kadar kesintisiz bir zincir oluşturacak şekilde yapılandırılmasını ve bu hat üzerinden iletişim ve denetimin sağlanmasını ifade eden temel örgütleme ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu yönetimi süreçlerinde; kurumsal amaçlara ulaşmak için oluşturulan hiyerarşik yapının ve belirlenen planların işlevsel hale gelmesi, personelin bu sürece dahil edilmesine bağlıdır. Gulick tarafından geliştirilen $POSDCORB$ formülündeki $D$ ($Directing$) harfiyle temsil edilen bu aşama; liderlik, güdüleme ve iletişim kanallarının etkin kullanımıyla statik yapının harekete geçirilmesini sağlar.

Buna göre, yönetim fonksiyonları içerisinde yöneltme (yürütme) işlevini, planlama ve örgütleme gibi işlevlerden ayıran temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

Yönetim süreçlerini sistematize eden $POSDCORB$ modelinde yer alan 'İstihdam' (Staffing) fonksiyonu, personelin kuruma kazandırılmasından çalışma şartlarının iyileştirilmesine kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Gulick'in bu sınıflandırmasındaki 'İstihdam' fonksiyonu kapsamında değerlendirilebilecek bir faaliyet değildir?

Bir kamu kurumunda yürütülen denetim sürecinde, gerçekleşen performansın önceden belirlenmiş standartlarla karşılaştırılması sonucunda hedeften bir miktar sapma olduğu tespit edilmiştir. Yönetim biliminde denetim süreci ilkeleri uyarınca, yöneticinin doğrudan düzeltici önlemlere başvurmadan önce gerçekleştirmesi gereken analiz aşaması aşağıdakilerden hangisidir?