Davranışsal Yönetim Kuramları (McGregor, Maslow, Argyris vd.)

Chris Argyris, "Kişilik ve Örgüt" adlı çalışmasında bireyin psikolojik gelişiminin bebeklikten (olgunlaşmamışlık) yetişkinliğe (olgunluk) doğru bir süreklilik arz ettiğini savunur. Argyris'e göre Taylor ve Fayol gibi klasik kuramcıların önerdiği iş bölümü, hiyerarşi ve emir-komuta zinciri gibi ilkeler; olgun bir bireyin bağımsızlık, aktiflik ve öz denetim ihtiyaçlarıyla çelişmektedir.

Buna göre Argyris'in "Olgunluk-Olgunlaşmamışlık Kuramı" çerçevesinde, klasik yönetim anlayışıyla yönetilen bir örgütte ortaya çıkması beklenen temel durum aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışsal yönetim kuramcılarından Chris Argyris, "Olgunlaşma Kuramı" (Maturity Theory) çerçevesinde bireylerin psikolojik gelişim süreçleri ile klasik yönetim anlayışının dayattığı yapılar arasındaki çelişkiyi incelemiştir. Argyris'e göre; iş bölümü, hiyerarşi ve merkezi denetim gibi klasik yönetim ilkelerinin hakim olduğu bir örgüt yapısı, çalışanlar üzerinde aşağıdaki sonuçlardan hangisine neden olur?

Davranışsal yönetim yaklaşımı, klasik kuramların (Taylorizm, Fayolizm ve Weberci Bürokrasi) rasyonellik ve verimlilik odaklı katı yapılarını, hem bireyin psikolojik gelişimi hem de örgütsel etkinliğin sürdürülebilirliği açısından eleştiriye tabi tutmuştur. Bu eleştirel süzgeçten geçen kuramcılar, klasik yönetim anlayışının insan doğasına ilişkin varsayımlarının (Teori X) örgütsel disfonksiyonlara yol açtığını savunmuşlardır.

Buna göre; Chris Argyris'in 'Olgunlaşma Kuramı' ve Douglas McGregor'un 'Teori Y' yaklaşımları sentezlendiğinde, davranışsal ekolün klasik yönetim yapılarına yönelttiği temel eleştiri ve önerdiği alternatif yönetim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışsal yönetim kuramcıları, klasik yaklaşımların insanı pasifleştiren ve bağımlı kılan yapısını temelden eleştirmişlerdir. Bu bağlamda; Chris Argyris bireyin 'olgunlaşma' sürecinin katı hiyerarşik yapıyla çatıştığını, Frederick Herzberg gerçek motivasyonun ancak 'işin içeriğinin zenginleştirilmesi' ile mümkün olduğunu, Rensis Likert ise örgütsel etkinliğin 'katılımcı grup' yapısıyla (Sistem 4) sağlanabileceğini savunmuştur.

Buna göre, klasik bürokratik yapıdan davranışsal bir yönetim modeline geçmek isteyen bir kamu yöneticisinin; çalışanlarda 'psikolojik başarı' hissi yaratmak ve personeli McGregor'un 'X Kuramı' varsayımlarından 'Y Kuramı' varsayımlarına taşımak için izlemesi gereken temel strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Douglas McGregor tarafından geliştirilen "X ve Y Kuramı" çerçevesinde; ortalama bir insanın doğuştan işten hoşlanmadığı, sorumluluktan kaçtığı, hırslı olmadığı ve iş yerinde ancak sıkı bir denetim ile ceza tehdidiyle çalıştırılabileceği varsayımına dayanan yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu yönetiminde davranışsal yönetim kuramcıları, örgüt içindeki insan unsurunu sadece bir rasyonellik öznesi olarak gören klasik yaklaşımlara karşı çıkarak psikolojik ve sosyal faktörlere odaklanmışlardır. Bu kuramcılardan Rensis Likert, yönetim süreçlerini bir süreklilik (kontinum) içinde inceleyerek dört temel yönetim sistemi tanımlamıştır. Buna göre, Likert'in en ideal yapı olarak nitelendirdiği 'Sistem 4' (Katılımcı Grup) modelinde, karar alma mekanizması ve iletişim süreçlerinin işleyişine dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Rensis Likert'in örgütsel etkinliği artırmak amacıyla geliştirdiği 'Dörtlü Yönetim Sistemleri' modelinde; ideal yapı olarak tanımlanan 'Sistem 4' (Katılımcı Grup) içerisinde yer alan ve bir yöneticinin hem kendi üstünün grubu içerisinde bir üye, hem de kendi astlarının grubu içerisinde bir lider olarak görev yaparak hiyerarşik kademeler arasında eşgüdümü sağladığı temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kamu kurumunda çalışanların verimliliğini artırmak isteyen bir yönetici; çalışma ofislerini modernize etmiş, maaş ek ödemelerini düzenlemiş ve personelin iş güvencesini pekiştirmiştir. Ancak bir süre sonra yapılan değerlendirmelerde, çalışanların kurumdan duydukları şikayetlerin önemli ölçüde azaldığı görülse de işe karşı gerçek bir heyecan, yaratıcılık ve yüksek bir motivasyon artışı gözlemlenmemiştir.

Frederick Herzberg'in Çift Faktör Kuramı (Motivasyon-Hijyen) açısından değerlendirildiğinde, yöneticinin gerçekleştirdiği bu düzenlemeler ve sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

1924-1932 yılları arasında Elton Mayo ve arkadaşları tarafından gerçekleştirilen Hawthorne Araştırmaları; başlangıçta ışıklandırma ve mola süreleri gibi fiziksel koşulların verimlilik üzerindeki etkisini ölçmeyi amaçlamış, ancak sonuçlar çalışanların birer 'sosyal varlık' olduğu gerçeğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, klasik yönetim kuramlarının temelini oluşturan aşağıdaki varsayımlardan hangisini doğrudan sarsmıştır?

Douglas McGregor, 'İşletmenin Beşeri Yönü' adlı eserinde Y Kuramı’nı benimseyen yöneticiler için 'bütünleşme' (entegrasyon) ilkesini temel yönetim stratejisi olarak önermektedir. Bu ilkeye göre, çalışanların örgüt amaçları doğrultusunda çaba göstermesi için dışsal bir zorlamadan ziyade içsel bir motivasyon ve sahiplenme duygusunun oluşması gerekmektedir. Buna göre, McGregor'un Y Kuramı'nda savunduğu 'bütünleşme' ilkesi temel olarak aşağıdakilerden hangisini öngörmektedir?

Yönetim kuramları tarihinde 'İnsan İlişkileri' yaklaşımı (Hawthorne Araştırmaları), klasik kuramın rasyonel-ekonomik insan modeline bir tepki olarak doğmuş ve örgütün sosyal boyutunu ön plana çıkarmıştır. Ancak daha sonra gelişen 'Davranış Bilimleri' yaklaşımı (McGregor, Maslow, Argyris vd.), İnsan İlişkileri yaklaşımını metodolojik ve kuramsal açıdan yetersiz bularak konuyu daha geniş bir perspektifle ele almıştır.

Buna göre, Davranış Bilimleri yaklaşımının İnsan İlişkileri yaklaşımından ayrılan temel yönü aşağıdakilerden hangisidir?

Frederick Herzberg'in Çift Faktör Kuramı'nda (Motivasyon-Hijyen); işin içeriğinden ziyade işin çevresiyle ilgili olan maaş, çalışma koşulları, denetim kalitesi ve şirket politikası gibi unsurlar "hijyen faktörleri" olarak tanımlanmaktadır. Herzberg'e göre, bir organizasyonda bu faktörlerin yeterli ve uygun düzeyde sağlanmasının temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışsal yönetim kuramcılarından Abraham Maslow'a göre, bir ihtiyacın birey davranışlarını etkileyebilmesi için o ihtiyacın henüz karşılanmamış olması gerekir. Kuramın temel varsayımlarından biri olan "Doyurulan bir ihtiyaç, artık bir güdüleyici (motivasyon aracı) olma özelliğini kaybeder." ilkesi çerçevesinde; bir kamu kurumunda çalışan ve maaş, iş güvencesi, emeklilik gibi temel beklentileri (fizyolojik ve güvenlik ihtiyaçları) tam olarak karşılanmış bir personelin motivasyonunu artırmak için aşağıdaki uygulamalardan hangisinin öncelikli olarak devreye girmesi beklenir?

Bir kamu kurumunda yönetici olarak görev yapan Ahmet Bey, birimindeki işleyişle ilgili önemli kararlar almadan önce personeliyle düzenli toplantılar yapmakta ve onların görüşlerini titizlikle dinlemektedir. Personel, fikirlerinin sorulmasından ve görüşlerine değer verilmesinden memnuniyet duysa da son tahlilde kararların her zaman Ahmet Bey tarafından tek taraflı olarak verildiğini ve karara katılımın sadece "danışma" düzeyinde kaldığını bilmektedir.

Rensis Likert'in "Yönetim Sistemleri" yaklaşımı esas alındığında, Ahmet Bey'in sergilediği bu yönetim tarzı aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu yönetiminde personel yönetiminden sorumlu bir birim amiri; birimindeki fiziksel çalışma koşullarını iyileştirmesine, ofis donanımlarını yenilemesine ve çalışanların özlük haklarında iyileştirmeler yapmasına rağmen, personelin işe karşı duyduğu heyecanın ve içsel bağlılığın artmadığını, sadece 'şikayetlerin azaldığını' gözlemlemiştir.

Frederick Herzberg’in Çift Faktör (Motivasyon-Hijyen) Kuramı’na göre, bu yöneticinin çalışanlarda gerçek bir iş tatmini ve yüksek motivasyon yaratabilmesi için öncelikle aşağıdaki alanlardan hangisine yönelik uygulamalar geliştirmesi gerekir?

Douglas McGregor’ın "X ve Y Kuramı" çerçevesinde; bir yöneticinin, çalışanlarının doğuştan işi sevmediği ve sorumluluktan kaçtığı yönündeki olumsuz varsayımlarının personelin davranışlarını bu yönde şekillendirmesi ve yöneticinin beklentilerinin bir süre sonra gerçeğe dönüşmesi durumunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?