Uluslararası Hukukun Kaynakları

$1969$ Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin $31.$ ve $32.$ maddeleri, antlaşmaların yorumlanmasına ilişkin temel kuralları düzenlemektedir. Buna göre, Sözleşme'nin $31.$ maddesinde yer alan "genel yorum kuralı" çerçevesinde başvurulan asli unsurlardan biri olmayan, yalnızca bu kuralların uygulanmasıyla ulaşılan anlamı teyit etmek veya anlamın belirsiz/saçma kaldığı durumlarda başvurulan "tamamlayıcı yorum aracı" aşağıdakilerden hangisidir?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesi çerçevesinde, bir antlaşmanın yapıldığı sırada uluslararası hukukun emredici bir kuralına ($jus$ $cogens$) aykırı olması durumunda ortaya çıkan hukuki akıbet ve bu kuralların değiştirilme usulüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Devletlerin tek başına hareket ederek uluslararası alanda hukukî hak veya yükümlülük yaratabildikleri 'tek taraflı işlemler' (unilateral acts), Uluslararası Adalet Divanı (UAD) içtihatlarıyla da bir hukuk kaynağı olarak tescil edilmiştir. Bu işlemlerin geçerlilik şartları ve sınıflandırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesinde uluslararası hukukun asli kaynakları arasında sayılan "hukukun genel ilkeleri"nin (general principles of law) temel kaynağına ve niteliğine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Çok taraflı bir antlaşmaya taraf olmak isteyen A Devleti, antlaşmanın belirli bir hükmünün kendisine uygulanmamasını sağlamak amacıyla bir çekince (rezervasyon) ileri sürmüştür. Bu çekinceye B Devleti açıkça muvafakat etmiş, C Devleti ise çekinceye itiraz ettiğini ancak bu durumun antlaşmanın A Devleti ile kendisi arasında yürürlüğe girmesine engel teşkil etmediğini bildirmiştir.

$1969$ Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında, A ve C devletleri arasındaki hukuki ilişki bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Uluslararası bir uyuşmazlıkta yargı yetkisini kullanan bir mahkeme, uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak mevcut pozitif hukuk kurallarının taraflar arasındaki menfaat dengesini tam olarak yansıtmadığını ve somut olayda adaletsiz bir sonuç doğuracağını saptamıştır. Mahkeme, bu durumu düzeltmek amacıyla uyuşmazlığı 'hakkaniyet ve nisfet' ($ex$ $aequo$ $et$ $bono$) çerçevesinde çözmeyi değerlendirmektedir. Ancak taraflardan biri, mahkemenin pozitif hukuk kurallarını bir kenara bırakarak karar vermesine rıza göstermemiştir.

Uluslararası hukuk kuralları ve yargılama usulleri dikkate alındığında, mahkemenin bu durumda izlemesi gereken hukuki yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası hukukta bir antlaşmanın, yapıldığı sırada mevcut olan emredici bir hukuk kuralına ($jus$ $cogens$) aykırı olması durumunda, $1969$ Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi uyarınca öngörülen hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi hükümleri uyarınca, aşağıdakilerden hangisi bir devletin bir antlaşmayla bağlanma rızasını (consent to be bound) uluslararası düzeyde açıklama yöntemleri arasında yer almaz?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesinde yer alan tanım uyarınca, uluslararası hukuk düzeninde "emredici kural" ($jus$ $cogens$) niteliğine sahip bir normun hukuken değiştirilebilmesi ancak hangi şartla mümkündür?

Uluslararası teâmül (yapılageliş) hukukunda, bir kuralın oluşum sürecinde bu kurala karşı olduğunu açıkça ve istikrarlı bir şekilde beyan eden devletlerin 'sürekli itirazcı' (persistent objector) statüsünden yararlanarak kuralın kendileri üzerinde bağlayıcı olmasını engelleyebilecekleri kabul edilmektedir.

Buna göre, 'sürekli itirazcı' statüsünün geçerlilik şartları ve hukuki sınırları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) kararlarında da vurgulandığı üzere, devletlerin tek taraflı irade beyanları belirli şartlar altında hukuki sonuç doğurabilmektedir. Buna göre bir devletin; başka bir devletin işlemini veya ortaya çıkan yeni bir durumu kabul etmediğini bildirerek, sessiz kalmasının "zımni rıza" ($akiesans$) olarak yorumlanmasını engellemek ve haklarını saklı tutmak amacıyla yaptığı işleme ne ad verilir?

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi uyarınca, bir devletin bir antlaşma metnini kabul etmesi (adoption) amacıyla "tam yetki belgesi" (full powers) sunması zorunlu olmayan, makamları gereği devletlerini temsil yetkisine sahip sayılan kişiler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

$1969$ Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin $62$. maddesinde düzenlenen "koşullarda esaslı değişiklik" (rebus sic stantibus) ilkesinin bir antlaşmayı sona erdirme gerekçesi olarak ileri sürülmesini engelleyen durumlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 38. maddesi uyarınca yargı kararları, hukuk kurallarının saptanmasında yardımcı bir araç olarak kabul edilmektedir. Aynı Statü'nün 59. maddesi ise Divan kararlarının yalnızca davanın tarafları ve o dava için bağlayıcı olduğunu öngörmektedir.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, uluslararası yargı kararlarının (içtihatların) hukuki mahiyetine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukuk uyuşmazlıklarında sıklıkla başvurulan ve bir tarafın kendi beyan veya eylemleriyle karşı tarafta yarattığı haklı güvenin aksine hareket ederek uyuşmazlık sürecinde haksız avantaj elde etmesini engelleyen "itirazın men'i" (estoppel) ilkesi, Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 38. maddesine göre aşağıdaki hukuk kaynaklarından hangisinin kapsamında yer almaktadır?

Uluslararası hukuk sisteminde yargı kararlarının (içtihatların) "hukuk kurallarının saptanmasında yardımcı bir araç" (subsidiary means) olarak tanımlanması, bu kaynağın hukuki niteliğine ilişkin aşağıdaki özelliklerden hangisini ifade etmektedir?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 38. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde düzenlenen "medeni milletlerce kabul edilmiş hukukun genel ilkeleri", uluslararası hukukun asli kaynakları arasında sayılmaktadır. Bu kaynağın temel amacı, antlaşma veya teamül kurallarının eksikliği nedeniyle ortaya çıkabilecek bir "hukuk boşluğunu" ($non-liquet$) doldurmaktır.

Buna göre, hukukun genel ilkelerinin niteliği ve uygulanabilirliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uluslararası hukukta bir yapılageliş (teâmül) kuralının oluşabilmesi için devletlerin belirli bir yöndeki genel uygulaması (maddi unsur) ile bu uygulamanın hukuki bir zorunluluk olduğu bilinci (psikolojik unsur - opinio juris) gereklidir. Bazı durumlarda devletlerin bir eylemi yapmaları değil, belirli bir davranıştan kaçınmaları (menfi/pasif uygulama) da bir teâmül kuralının doğmasına zemin hazırlayabilir.

Uluslararası yargı içtihatları (özellikle 1927 tarihli Lotus Davası) dikkate alındığında, devletlerin bir eylemden kaçınmalarının bir yapılageliş kuralı oluşturabilmesi için aranan temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) $1974$ tarihli Nükleer Denemeler Davası kararı ve Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) $2006$ yılında benimsediği "Devletlerin Tek Taraflı Beyanlarına İlişkin Rehber İlkeler" ışığında, bir devletin tek taraflı işleminin (unilateral act) hukuki bağlayıcılık kazanabilmesi için aşağıdakilerden hangisi gerekli bir şart değildir?

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 38. maddesinde "hukuk kurallarının saptanmasında yardımcı araçlar" (subsidiary means for the determination of rules of law) arasında sayılan öğretinin (doktrin) uluslararası hukuktaki konumu ve işleviyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?