Tiroid Hastalıkları

58 questions

Question 41Question →

7272 yaşında erkek hasta; son 33 aydır devam eden çarpıntı, ellerde titreme ve yaklaşık 6 kg6\text{ kg} zayıflama şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde nabız 110/dk110\text{/dk} ve düzensiz (atriyal fibrilasyon) saptanıyor. Tiroid palpasyonunda her iki lobda multipl nodüler yapılar ele geliyor; ancak ekzoftalmus veya pretibiyal miksödem saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde TSH <0.01 mIU/L<0.01\text{ mIU/L} (N: 0.4−4.00.4-4.0), serbest T4:2.4 ng/dLT_4: 2.4\text{ ng/dL} (N: 0.8−1.80.8-1.8) ve serbest T3:5.6 pg/mLT_3: 5.6\text{ pg/mL} (N: 2.3−4.22.3-4.2) ölçülüyor. Bu hastada etiyolojik tanıyı belirlemek amacıyla yapılacak tiroid sintigrafisinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması en olasıdır?

Show answer & explanation

Answer: Yama tarzında (heterojen), multipl artmış tutulum odakları

Answer

Yaşlı bir hastada, multipl nodüler guatr ve atriyal fibrilasyon ile seyreden hipertiroidi tablosunda (Toksik MNG), tiroid sintigrafisinde yama tarzında (heterojen) multipl artmış tutulum odakları görülmesi beklenir.
Hastanın yaşlı olması, fizik muayenesinde multipl nodül saptanması ve atriyal fibrilasyon ile başvurması Toksik Multinodüler Guatr (TMNG) tanısını güçlü şekilde destekler. TMNG'de tiroid sintigrafisinde tipik olarak yama tarzında, heterojen ve multipl fonksiyonel odakların (sıcak odakların) izlendiği, aradaki dokuların ise süprese olduğu bir görünüm saptanır.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerini yorumla
TSH düşük, serbest T4T_4 ve T3T_3 yüksek; yani hastada hipertiroidi mevcuttur.
Etiyolojik araştırma öncesi tiroid durumunun netleştirilmesi gerekir.
2
Klinik ipuçlarını (yaş, fizik muayene) değerlendir
Yaşlı hasta, atriyal fibrilasyon ve fizik muayenede multipl nodül varlığı (Toksik Multinodüler Guatr lehine).
Graves hastalığında genellikle diffüz guatr ve oftalmopati beklenirken, yaşlılarda Toksik MNG daha sıktır.
3
Tanısal tetkik olan sintigrafi bulgusunu belirle
Toksik MNG'de otonom çalışan multipl nodüller sintigrafide yama tarzı (patchy) artış gösterir.
Sintigrafi, hipertiroidinin ayırıcı tanısında (Graves, Toksik Adenom, Toksik MNG, Tiroidit) altın standarttır.

Key Concept

Toksik Multinodüler Guatr (Plummer Hastalığı) Tanısı

Practice More

Toksik MNG tanısı alan yaşlı hastalarda radyoaktif iyot tedavisi ve cerrahi seçeneklerinin endikasyonlarını gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 42Question →

5858 yaşında kadın hasta; çarpıntı, ellerde titreme ve son 33 ayda 55 kg zayıflama şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde nabız 104104/dakika, kan basıncı 140/85140/85 mmHg saptanıyor. Tiroid lojunda sol lobda yaklaşık 2.52.5 cm'lik hareketli bir nodül palpe ediliyor. Laboratuvar tetkiklerinde; TSH: 0.020.02 mIU/L (0.4−4.00.4-4.0), serbest T4T_4: 2.22.2 ng/dL (0.8−1.80.8-1.8) bulunuyor. Tiroid ultrasonografisinde sol lobda 24×1824 \times 18 mm boyutunda, düzgün sınırlı, izoekoik solid bir nodül izleniyor. Bu aşamada yapılması gereken en uygun tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tiroid sintigrafisi

Answer

Düşük TSH ve yüksek serbest T4 düzeyleri ile hipertiroidi tablosu olan bir hastada palpe edilen tiroid nodülünün fonksiyonel durumunu değerlendirmek için tiroid sintigrafisi yapılmalıdır.
Laboratuvar bulguları primer hipertiroidi ile uyumlu olan bir hastada saptanan tiroid nodüllerinde, nodülün hiperfonksiyonel (sıcak) olup olmadığını anlamak için tiroid sintigrafisi çekilmesi klinik algoritmanın ilk adımıdır. Eğer nodül sıcaksa malignite riski çok düşük olduğundan biyopsi yapılmasına gerek kalmaz.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerini (TFT) değerlendir.
TSH: 0.020.02 mIU/L (düşük) ve sT4: 2.22.2 ng/dL (yüksek) saptanarak primer hipertiroidi tanısı konur.
Nodül yönetiminde ilk adım TSH düzeyine bakmaktır.
2
Baskılı TSH varlığında uygun görüntüleme yöntemini seç.
Tiroid sintigrafisi istenir.
Eğer TSH baskılıysa, nodülün otonom çalışıp çalışmadığını (sıcak nodül) anlamak için sintigrafi altın standarttır.
3
Sintigrafi sonucuna göre biyopsi kararı ver.
Sıcak nodül saptanırsa genellikle İİAB gerekmez, soğuk nodül saptanırsa ultrason eşliğinde İİAB planlanır.
Hiperfonksiyonel nodüllerin malignite potansiyeli ihmal edilecek kadar düşüktür.

Key Concept

Hipertiroidisi olan hastalarda saptanan tiroid nodüllerine yaklaşımda, nodülün fonksiyonel durumunu (sıcak/soğuk ayrımı) belirlemek için tiroid sintigrafisi ilk basamak tetkiktir.
Question 43Question →

Son iki aydır diyetine ek olarak zayıflama amaçlı internetten temin ettiği bitkisel içerikli ürünleri kullanan 29 yaşında kadın hasta; çarpıntı, sinirlilik ve sıcak intoleransı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede kan basıncı 135/80 mmHg, nabız 112/dk ve ritmik saptanıyor. Boyun muayenesinde tiroid bezi palpe edilemiyor, hassasiyet, nodül veya servikal lenfadenopati izlenmiyor. Göz muayenesinde oftalmopati bulgusu saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serbest T4 ve serbest T3 yüksek, TSH baskılanmış (<0.01 mIU/L) bulunuyor. Çekilen tiroid sintigrafisinde radyoaktif iyot tutulumunun (uptake) diffüz olarak düşük olduğu görülüyor. Bu hastada ön tanıyı kesinleştirmek için bakılması gereken en değerli parametre ve beklenen sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Serum tiroglobulin düzeyi - Düşük olması

Answer

Serum tiroglobulin düzeyi - Düşük olması
Hastada tirotoksikoz bulguları olmasına rağmen tiroid sintigrafisinde tutulumun (uptake) düşük olması, tiroid bezinin hiperaktif olmadığını gösterir. Bu durumun temel nedenleri tiroiditler (yıkıma bağlı hormon salınımı) veya ekzojen tiroid hormonu kullanımıdır (tirotoksikozis faktisiyöz). Ayırıcı tanıda 'Serum Tiroglobulin' düzeyi anahtardır. Tiroiditlerde foliküler hasar nedeniyle kana tiroglobulin salınır ve düzeyi yüksektir. Ancak dışarıdan tiroid hormonu alındığında (zayıflama ilaçları vb.) endojen TSH baskılandığı ve bez aktivitesi durduğu için tiroglobulin sentezi olmaz ve serum düzeyi düşük veya ölçülemez bulunur. Öyküde zayıflama ilacı kullanımı olması tanıyı destekler.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu ve laboratuvar bulgularını analiz et
Hasta tirotoksikoz tablosunda (düşük TSH, yüksek sT4/sT3) ancak tiroid sintigrafisinde radyoaktif iyot tutulumu (uptake) düşük.
Düşük uptake, tiroid bezinin hormon sentezlemediğini, dolaşımdaki hormonun ya yıkımdan (tiroidit) ya da dışarıdan alımdan (ekzojen) kaynaklandığını gösterir.
2
Düşük uptake nedenleri arasında ayırıcı tanı yap
Olasılıklar: Subakut tiroidit, Sessiz tiroidit, Tirotoksikozis faktisiyöz (ekzojen alım), İyoda bağlı tirotoksikoz.
Hastanın 'zayıflama ilacı' kullanma öyküsü ekzojen alımı, boyun ağrısı olmaması subakut tiroiditi dışlar.
3
Yıkım ile ekzojen alımı ayırt eden parametreyi belirle
Tiroglobulin.
Tiroiditlerde (yıkım) kana tiroglobulin salınır (Tg yüksek). Ekzojen hormon alımında ise tiroid bezi baskılanır ve Tg salınımı olmaz (Tg düşük).

Key Concept

Tirotoksikoz ayırıcı tanısında, düşük radyoaktif iyot tutulumu (RAIU) olan hastalarda tiroidit (yüksek Tg) ile ekzojen hormon alımı (düşük Tg) ayrımı serum tiroglobulin düzeyi ile yapılır.
Question 44Question →

68 yaşında erkek hasta, ağır toplumda gelişen pnömoni ve septik şok tablosuyla yoğun bakım ünitesinde takip edilmektedir. Özgeçmişinde bilinen bir tiroid hastalığı öyküsü bulunmayan hastanın yapılan laboratuvar tetkiklerinde şu sonuçlar saptanmıştır:

ParametreSonuçReferans Aralığı
TSH0,50,5 mIU/L0,4−4,00,4 - 4,0
Serbest T40,820,82 ng/dL0,8−1,90,8 - 1,9
Serbest T31,31,3 pg/mL2,3−4,22,3 - 4,2
Ters T3 (rT3)8585 ng/dL10−2410 - 24

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ışığında, hastanın yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tiroid fonksiyonlarının hastalıktan iyileşme sonrası tekrar değerlendirilmesi

Answer

Tiroid fonksiyonlarının hastalıktan iyileşme sonrası tekrar değerlendirilmesi
Doğru yanıt olan yaklaşım, ötiroid hasta sendromu (non-tiroidal hastalık) tanısına dayanmaktadır. Bu tabloda, ağır sistemik hastalık (sepsis, travma, cerrahi) sırasında periferik 5′5'-deiyodinaz aktivitesi inhibe olur, böylece T4'ten T3'e dönüşüm azalır ve rT3 artar. T3 düşüklüğü bu süreçte en erken görülen bulgudur. Mevcut durumda hormon replasmanı prognozu iyileştirmez, aksine metabolik yükü artırabilir. Bu nedenle en uygun yaklaşım, altta yatan pnömoni ve sepsisin tedavisi ile iyileşme sonrası tiroid testlerinin kontrol edilmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik durum ve laboratuvar verilerinin analizi
Yoğun bakımda yatan ağır bir hastada düşük T3, düşük-normal T4 ve hafif baskılanmış TSH saptanmıştır.
Bu bulgular tipik olarak 'Ötiroid Hasta Sendromu' (Non-tiroidal hastalık) ile uyumludur.
2
Tanısal doğrulamada Ters T3 (rT3) kullanımının değerlendirilmesi
Ters T3 düzeyinin yüksek olduğu belirlenmiştir.
Yüksek rT3, santral hipotiroididen ayrımda kritiktir çünkü santral hipotiroidide rT3 düşüktür.
3
Tedavi kararının verilmesi
Aktif bir tiroid hormonu tedavisi verilmemesi kararlaştırılmıştır.
Bu durum vücudun metabolizmayı yavaşlatarak katabolizmayı sınırlamaya çalıştığı adaptif bir süreçtir; replasmanın mortaliteye faydası yoktur.

Key Concept

Ötiroid Hasta Sendromu (Non-tiroidal Hastalık)

Practice More

Santral hipotiroidi ile ötiroid hasta sendromu arasındaki rT3 farkını tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 45Question →

Sağlık personeli olduğu öğrenilen 3838 yaşında kadın hasta; son 22 aydır giderek artan çarpıntı, aşırı terleme ve sinirlilik şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde tiroid bezi palpe edilemiyor, orbitopati saptanmıyor ve deri nemli bulunuyor. Laboratuvar tetkiklerinde TSH: 0.02 mIU/L0.02\text{ mIU/L} (N: 0.4−40.4-4), serbest T4T_4: 2.8 ng/dL2.8\text{ ng/dL} (N: 0.8−1.80.8-1.8) ve serbest T3T_3: 5.2 pg/mL5.2\text{ pg/mL} (N: 2.3−4.22.3-4.2) olarak ölçülüyor. Tiroid sintigrafisinde radyonüklid tutulumu saptanmıyor. Serum tiroglobulin düzeyi ise <0.1 ng/mL< 0.1\text{ ng/mL} (N: 2−702-70) olarak raporlanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yapay (faktitif) tirotoksikoz

Answer

Yapay (faktitif) tirotoksikoz
Dışarıdan kontrolsüz tiroid hormonu alımı (faktitif tirotoksikoz), TSH'ı baskılayarak endojen tiroid dokusunun fonksiyonunu ve tiroglobulin sentezini durdurur. Bu durum klinik olarak hipertiroidi bulguları, fizik muayenede ele gelmeyen (atrofik) bir tiroid bezi, sintigrafide 'boş' görüntü (tutulum yokluğu) ve karakteristik olarak çok düşük/ölçülemeyen serum tiroglobulin düzeyi ile kendini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerini değerlendir.
TSH düşük, serbest T4T_4 ve T3T_3 yüksek; bu durum primer tirotoksikoz ile uyumludur.
Hastanın klinik semptomlarının biyokimyasal temelini belirlemek için gereklidir.
2
Tiroid sintigrafisi ve radyoaktif iyot tutulumunu (RAIU) analiz et.
Tutulum saptanmaması (düşük RAIU), hipertiroidinin aşırı üretimden ziyade yıkım, ektopik kaynak veya dışarıdan alıma bağlı olduğunu gösterir.
Yüksek tutulumlu (Graves, TMNG) ve düşük tutulumlu nedenleri ayırt etmek için kritik bir adımdır.
3
Serum tiroglobulin (Tg) düzeyini kontrol et.
Tiroglobulin düzeyinin çok düşük (<0.1 ng/mL< 0.1\text{ ng/mL}) olması, dolaşımdaki hormonun tiroid bezinden kaynaklanmadığını (endojen üretim olmadığını) kanıtlar.
Yapay tirotoksikozu, iyot tutulumu düşük olan tiroiditlerden (yüksek Tg) ayıran en önemli laboratuvar parametresidir.

Key Concept

Tirotoksikoz ayırıcı tanısında serum tiroglobulin düzeyinin kullanımı.
Estimated Time:1m 30s
Question 46Question →

4242 yaşında erkek hasta; çarpıntı, terleme ve ellerde ince titreme şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde tiroid bezinin diffüz olarak büyüdüğü (evre 1b guatr) gözleniyor ancak oftalmopati saptanmıyor. Laboratuvar incelemelerinde serbest T4T_4 ve serbest T3T_3 düzeyleri referans aralığın belirgin üzerinde, TSH düzeyi ise 5.45.4 mIU/L (N: 0.4-4.2) olarak ölçülüyor. Hipofiz MRG'de sellar bölgede 77 mm çapında bir adenom izleniyor. Bu hastada ayırıcı tanıda "Tiroid Hormon Direnci" (RTH) yerine "TSH salgılayan hipofiz adenomu" (TSHoma) tanısını en güçlü şekilde destekleyen bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Serum seks hormonu bağlayıcı globulin (SHBG) düzeyinin referans aralığın üzerinde olması

Answer

Serum seks hormonu bağlayıcı globulin (SHBG) düzeyinin referans aralığın üzerinde olması, TSHoma'yı Tiroid Hormon Direnci'nden ayıran en karakteristik periferik belirteçlerden biridir.
Seks hormonu bağlayıcı globulin (SHBG) düzeyi, periferik dokuların (özellikle karaciğerin) tiroid hormonuna verdiği yanıtı gösteren bir belirteçtir. TSH salgılayan hipofiz adenomunda (TSHoma) dokular tiroid hormonuna duyarlı olduğundan karaciğerden SHBG sentezi artar ve serum düzeyleri yükselir. Buna karşın Tiroid Hormon Direnci (RTH) sendromunda karaciğerdeki tiroid reseptörleri de dirençli olduğu için SHBG düzeyleri normal sınırlarda kalır. Bu fark, iki durumu ayırt etmede kullanılan yüksek verimli bir laboratuvar parametresidir.

Step-by-Step Solution

1
Laboratuvar bulgularındaki uyumsuzluğu tanımla.
Yüksek serbest tiroid hormonları (T3T_3, T4T_4) ile birlikte baskılanmamış (normal veya yüksek) TSH düzeyi saptandı.
Bu tablo 'Uygunsuz TSH Salgılanması Sendromu' (SITSH) olarak adlandırılır ve temel ayırıcı tanı TSHoma ile Tiroid Hormon Direnci (RTH) arasındadır.
2
Klinik ve radyolojik verileri analiz et.
Hastada hipertiroidi semptomları ve hipofiz adenomu mevcut.
TSHoma klinik olarak hipertiroidi ile seyrederken, RTH genellikle ötiroid veya hafif hipotiroidi bulguları gösterir. Ancak hipofizdeki insidental adenomlar RTH hastalarında da görülebileceği için biyokimyasal kanıta ihtiyaç vardır.
3
Periferik doku duyarlılığını yansıtan markerları değerlendir.
SHBG düzeyi incelenmelidir.
TSHoma'da karaciğer tiroid hormonuna duyarlı olduğu için SHBG artar. RTH'de ise karaciğerde de direnç söz konusu olduğu için SHBG düzeyi normal sınırlardadır.

Key Concept

Uygunsuz TSH Salgılanması (SITSH) Ayırıcı Tanısı
Estimated Time:2m 0s
Question 47Question →

4242 yaşında kadın hasta; derin halsizlik, soğuğa tahammülsüzlük, cilt kuruluğu ve kilo artışı şikayetleriyle başvuruyor. Hastaya 66 ay önce primer hipotiroidi tanısı konulmuş ve levotiroksin tedavisi başlanmış. Ancak hasta günlük 800800 μg\mu g levotiroksin kullanmasına rağmen halsizlik şikayetlerinin geçmediği ve yapılan tetkiklerde TSH düzeyinin 100100 mIU/LmIU/L (N: 0.4−4.00.4-4.0), serbest T4T_4 (sT4sT_4) düzeyinin ise 0.50.5 ng/dLng/dL (N: 0.8−1.80.8-1.8) olduğu saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde karaciğerde geniş yer kaplayan kavernöz hemanjiyom mevcuttur. Laboratuvar incelemesinde ters T3T_3 (rT3rT_3) düzeyinin belirgin olarak arttığı gözleniyor.

Bu hastadaki klinik tablonun en olası patofizyolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Karaciğerdeki kitlede Tip 3 deiyodinaz enziminin aşırı ekspresyonu

Answer

Karaciğerdeki kitlede Tip 3 deiyodinaz enziminin aşırı ekspresyonu (Tüketimsel hipotiroidi)
Karaciğerdeki geniş kavernöz hemanjiyomda Tip 3 deiyodinaz (D3D3) enziminin aşırı ekspresyonu, dolaşımdaki T4T_4 ve T3T_3'ün hızla inaktif metabolitlere (rT3rT_3 ve T2T_2) dönüştürülmesine yol açar. Bu durum, hastanın tiroid bezinin veya dışarıdan verilen levotiroksinin vücut ihtiyacını karşılayamamasına neden olan 'tüketimsel hipotiroidi' tablosudur. En önemli laboratuvar ipucu, hipotiroidiye rağmen ters T3T_3 düzeyinin yüksek olmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik ve laboratuvar bulgularını değerlendir.
Çok yüksek doz (800800 μg\mu g) levotiroksine rağmen dirençli hipotiroidi (TSH: 100100, sT4sT_4: 0.50.5) mevcuttur.
Tedaviye dirençli hipotiroidi durumunda emilim bozukluğu, ilaç etkileşimi veya nadir tüketim sendromları düşünülmelidir.
2
Eşlik eden ek patolojiyi ve spesifik laboratuvar belirtecini analiz et.
Geniş karaciğer hemanjiyomu varlığı ve ters T3T_3 (rT3rT_3) düzeyinin yüksekliği saptanmıştır.
Primer hipotiroidide normalde rT3rT_3 düşük veya normaldir. Yüksek rT3rT_3, T4T_4'ün aktif olmayan yolağa (D3 enzimi aracılığıyla) kaydığını gösterir.
3
Patofizyolojik tanıyı koy.
Tüketimsel (Consumptive) Hipotiroidi tanısı konur.
Vasküler tümörlerde (özellikle dev hemanjiyomlarda) aşırı Tip 3 deiyodinaz aktivitesi, tiroid hormonlarının hızla yıkılmasına neden olur.

Key Concept

Tüketimsel Hipotiroidi (Consumptive Hypothyroidism)

Practice More

Tüketimsel hipotiroidi tanısı alan hastalarda asıl tedavi tümörün rezeksiyonu veya küçültülmesidir (örneğin hemanjiyomlarda propranolol veya cerrahi).
Estimated Time:2m 30s
Question 48Question →

2828 yaşında kadın hasta, doğum yaptıktan 44 ay sonra başlayan çarpıntı, sinirlilik ve son 11 ayda 33 kg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde tiroid bezi hafif diffüz büyümüş ve ağrısız olarak palpe ediliyor. Laboratuvar incelemesinde TSH <0.01< 0.01 mIU/L (N: 0.4−4.00.4-4.0), serbest T4T_4: 2.82.8 ng/dL (N: 0.8−1.80.8-1.8) saptanıyor. Tiroid sintigrafisinde radyoaktif iyot tutulumu (RAIU) %1\%1 olarak ölçülüyor. Bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Propranolol başlanması

Answer

Semptomatik rahatlama sağlamak amacıyla Propranolol başlanması en uygun yaklaşımdır.
Postpartum tiroidit, doğum sonrası dönemde görülen ve düşük radyoaktif iyot tutulumu (RAIU) ile karakterize geçici bir tirotoksikoz tablosudur. Bu tabloda tiroid hormon sentezi artmamış, bezdeki hasar sonucu depolanmış hormonlar kana sızmıştır. Tedavi prensibi sentezi engellemek değil, semptomları kontrol altına almaktır. Bu nedenle, çarpıntı gibi adrenerjik bulguları baskılamak için beta-bloker kullanımı (Propranolol) en doğru yaklaşımdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar verilerini değerlendir.
Düşük TSH ve yüksek serbest T4T_4 ile tirotoksikoz tanısı doğrulanmıştır.
Hastanın çarpıntı ve kilo kaybı gibi şikayetlerinin kaynağını belirlemek için ilk adımdır.
2
Tiroid sintigrafisi ve RAIU sonucunu yorumla.
%1\%1 gibi çok düşük bir RAIU değeri, tiroid bezinde aşırı sentez (hipertiroidi) olmadığını, aksine destrüktif bir süreç (tiroidit) veya ekzojen hormon alımı olduğunu gösterir.
Tirotoksikozun ayırıcı tanısında (Graves vs. Tiroidit) RAIU en kritik tetkiktir.
3
Hastanın klinik hikayesiyle (doğum sonrası 4. ay) bulguları birleştir.
Tanı, postpartum tiroiditin tirotoksik fazıdır.
Postpartum tiroidit, doğum sonrası ilk 11 yıl içinde görülen, genellikle ağrısız ve geçici bir tiroidit türüdür.
4
Tedavi stratejisini belirle.
Antitiroid ilaçların yeri yoktur; çarpıntı ve titreme gibi semptomlar için beta-bloker tercih edilmelidir.
Süreç destrüktif olduğu için yeni hormon sentezini engellemenin bir faydası yoktur; sadece mevcut hormonların etkisini kırmak gerekir.

Key Concept

Tirotoksikoz ayırıcı tanısında RAIU kullanımı ve tiroidit yönetimi
Estimated Time:1m 30s
Question 49Question →

72 yaşında erkek hasta, son zamanlarda artan çarpıntı ve halsizlik şikayetleri ile polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde koroner arter hastalığı ve hipertansiyon öyküsü mevcut olan hastanın fizik muayenesinde nabız 9292/dakika ve düzensiz, kan basıncı 140/85140/85 mmHg saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; TSH: 0.040.04 mU/L (N: 0.4−4.20.4-4.2), serbest T4: 1.31.3 ng/dL (N: 0.8−1.90.8-1.9), serbest T3: 3.43.4 pg/mL (N: 2.3−4.22.3-4.2) olarak ölçülüyor. Hastanın kemik mineral dansitometrisinde T-skoru −2.6-2.6 (osteoporoz) olarak saptanıyor. Bu hasta için en uygun yönetim adımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Antitiroid ilaç veya radyoaktif iyot ile tedavi etmek

Answer

Hastaya antitiroid ilaç veya radyoaktif iyot tedavisi başlanmalıdır.
Laboratuvar bulguları düşük TSH ve normal serbest tiroid hormon düzeyleri ile subklinik hipertiroidiyi göstermektedir. Amerikan Tiroid Derneği (ATA) kılavuzlarına göre; 65 yaş ve üzerindeki hastalarda TSH düzeyi 0.10.1 mU/L'nin altında ise, klinik semptomlardan bağımsız olarak tedavi önerilir. Ayrıca hastanın koroner arter hastalığının ve osteoporozunun (T-skoru −2.6-2.6) bulunması, subklinik hipertiroidinin yaratabileceği atriyal fibrilasyon ve kırık riskini artırdığı için aktif tedaviyi (antitiroid ilaçlar veya radyoaktif iyot) zorunlu kılar.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerini yorumla.
TSH düşük (<0.1<0.1 mU/L), serbest T4 ve serbest T3 normal sınırlarda. Bu tablo subklinik hipertiroidi ile uyumludur.
Primer hipertiroidinin erken evresinde veya hafif formunda sadece TSH baskılanır.
2
Hastanın klinik risk faktörlerini değerlendir.
Hasta 72 yaşında (>65>65 yaş), koroner arter hastalığı mevcut ve osteoporoz tanısı almış.
Subklinik hipertiroidi yönetimi hastanın yaşına ve komorbiditelerine göre belirlenir.
3
Tedavi kılavuzlarına göre karar ver.
TSH <0.1<0.1 mU/L olan 65 yaş üstü hastalarda tedavi kesinlikle önerilir. Ayrıca kalp hastalığı ve osteoporoz varlığı tedavi endikasyonunu güçlendirir.
Tedavi edilmeyen subklinik hipertiroidi yaşlılarda atriyal fibrilasyon ve kemik kaybı riskini belirgin artırır.

Key Concept

Subklinik hipertiroidi yönetimi ve tedavi endikasyonları

Practice More

Subklinik hipertiroidide etiyolojik ayrım için tiroid sintigrafisi veya reseptör antikoru bakılmasının önemini gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 50Question →

7272 yaşında kadın hasta, son zamanlarda artan halsizlik ve hafif çarpıntı şikayetleri ile polikliniğe başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde 1010 yıldır osteoporoz tanısı olduğu ve düzenli bisfosfonat kullandığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde nabız 8888/dakika ritmik, tiroid bezi palpe edilemiyor ve diğer sistem muayeneleri doğal saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; TSH: 0.040.04 mIU/L (0.4−4.00.4 - 4.0), serbest T4: 1.21.2 ng/dL (0.8−1.90.8 - 1.9), serbest T3: 3.23.2 pg/mL (2.3−4.22.3 - 4.2) olarak saptanıyor. Bu hasta için en uygun yaklaşım hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yaşın 6565 üzerinde olması ve eşlik eden osteoporoz nedeniyle tedavi başlanmalıdır.

Answer

Yaşın 6565 üzerinde olması ve eşlik eden osteoporoz gibi risk faktörlerinin varlığı nedeniyle hastaya tedavi başlanmalıdır.
Laboratuvar bulguları TSH'ın baskılanmış (<0.1< 0.1 mIU/L) ancak periferik hormonların normal olduğunu göstermektedir (subklinik hipertiroidi). Klinik kılavuzlara göre, 6565 yaş ve üzeri hastalarda veya postmenopozal osteoporozu, kardiyovasküler hastalığı olan bireylerde TSH düzeyi 0.10.1 mIU/L'nin altında ise komplikasyonları önlemek amacıyla tedavi başlanması önerilir.

Step-by-Step Solution

1
Laboratuvar verilerinin analizi
TSH baskılanmış (0.040.04 mIU/L), serbest T4 ve T3 normal sınırlarda.
Bu tablo 'subklinik hipertiroidi' olarak tanımlanır.
2
Hastanın klinik risk profilinin değerlendirilmesi
Hasta 7272 yaşında (>65>65 yaş) ve bilinen bir osteoporoz öyküsü mevcut.
Subklinik hipertiroidi yönetimi kılavuzları (ATA/ETA), risk gruplarına göre tedavi kararı verilmesini önerir.
3
Tedavi kararının verilmesi
TSH <0.1< 0.1 mIU/L olduğu için yaş ve osteoporoz varlığında tedavi endikedir.
Tedavi edilmeyen subklinik hipertiroidi, yaşlılarda atriyal fibrilasyon ve kemik rezorpsiyonu riskini önemli ölçüde artırır.

Key Concept

Subklinik hipertiroidi yönetiminde TSH eşik değeri ve hastanın yaşı/komorbiditeleri tedavi kararını belirleyen ana unsurlardır.
Question 51Question →

Kız kardeşinde tiroid kanseri öyküsü bulunan 3636 yaşında kadın hasta, rutin kontrollerinde saptanan laboratuvar anormallikleri üzerine endokrinoloji polikliniğine yönlendiriliyor. Hastanın fizik muayenesinde tiroid sağ lobda palpasyonla 22 cm'lik sert ve fikse bir nodül saptanıyor. Kan basıncı 165/105165/105 mmHg, nabız 9696/dk olarak ölçülüyor. Laboratuvar sonuçları aşağıda verilmiştir:

TetkikSonuçReferans Değerler
Serum Kalsiyum11.411.4 mg/dL8.5−10.58.5 - 10.5
Serum Fosfor2.32.3 mg/dL2.5−4.52.5 - 4.5
Serum Kalsitonin520520 pg/mL<10< 10
İntakt PTHPTH145145 pg/mL15−6515 - 65

Bu hastada cerrahi tedavi planlanmadan önce, perioperatif mortalite riskini azaltmak amacıyla yapılması gereken en öncelikli işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Plazma serbest metanefrin düzeylerinin ölçülmesi

Answer

Plazma serbest metanefrin düzeylerinin ölçülmesi
Hastada saptanan medüller tiroid kanseri (yüksek kalsitonin) ve primer hiperparatiroidizm (yüksek kalsiyum ve PTH) birlikteliği, aile öyküsüyle birleştiğinde MEN 2A sendromunu gösterir. Bu hastalarda feokromositoma eşlik etme riski yüksektir ve hastanın fizik muayenesindeki hipertansiyon ile taşikardi bu durumu desteklemektedir. MEN 2A'da feokromositoma ekarte edilmeden yapılacak bir tiroid cerrahisi, katekolamin deşarjına bağlı ölümcül hipertansif krizlere yol açabilir. Bu nedenle cerrahi öncesi en öncelikli basamak plazma serbest metanefrin düzeyi ölçümüdür.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını sentezleyin.
Nodül + Yüksek Kalsitonin = Medüller Tiroid Kanseri (MTC); Yüksek Ca + Düşük P + Yüksek PTH = Primer Hiperparatiroidizm (HPT).
Hastadaki bulgular Çoklu Endokrin Neoplazi Tip 2A (MEN 2A) sendromuna işaret etmektedir.
2
MEN 2A bileşenlerini ve hastanın vital bulgularını değerlendirin.
MEN 2A'da MTC ve HPT'ye Feokromositoma eşlik edebilir. Hastadaki hipertansiyon ve taşikardi bu olasılığı güçlendirir.
MEN 2A hastalarının yaklaşık %50'sinde feokromositoma gelişebilir.
3
Cerrahi öncesi güvenlik protokolünü uygulayın.
Feokromositoma ekarte edilmeden (veya tedavi edilmeden) yapılacak herhangi bir cerrahi girişim, intraoperatif ölümcül hipertansif krize yol açabilir.
Hayati risk nedeniyle feokromositoma taraması, MTC veya HPT cerrahisinden her zaman önce yapılmalıdır.
4
En uygun tarama testini seçin.
Plazma serbest metanefrinleri veya 24 saatlik idrar metanefrinleri yüksek duyarlılığa sahip ilk basamak testleridir.
Feokromositoma tanısında biyokimyasal kanıt, görüntülemeden önce gelmelidir.

Key Concept

MEN 2A yönetiminde feokromositoma taramasının cerrahi öncesi mutlak önceliği
Estimated Time:2m 0s
Question 52Question →

6262 yaşında erkek hasta, paroksismal atrial fibrilasyon nedeniyle yaklaşık 22 yıldır amiodaron kullanmaktadır. Son 22 aydır çarpıntı, ellerde ince titreme ve yaklaşık 55 kg kilo kaybı şikayetleri başlayan hastanın fizik muayenesinde tiroid bezi nodüler ve orta derecede büyümüş (evre 22 guatr) olarak saptanıyor.

Laboratuvar Tetkikleri:
- TSH: <0.01< 0.01 mIU/L (0.4−4.00.4 - 4.0)
- sT4: 3.83.8 ng/dL (0.8−1.80.8 - 1.8)
- sT3: 195195 pg/dL (80−18080 - 180)
- Renkli Doppler USG: Tiroid parankim kan akımının belirgin derecede arttığı (hipervaskülarize) görülüyor.

Bu hasta için en olası tanı ve en uygun ilk basamak tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Amiodaronla ilişkili tirotoksikoz Tip 1 - Antitiroid ilaç ve potasyum perklorat

Answer

En olası tanı Amiodaronla ilişkili tirotoksikoz Tip 1'dir ve tedavi yaklaşımı antitiroid ilaç (metimazol/PTU) ile potasyum perklorat kombinasyonudur.
Hastada saptanan düşük TSH ve yüksek serbest T4/T3 değerleri tirotoksikoz ile uyumludur. Amiodaron kullanan bir hastada, altta yatan nodüler guatr varlığı ve Doppler USG'de saptanan tiroid kanlanma artışı, tablonun sentez artışına bağlı olan Amiodaronla İlişkili Tirotoksikoz Tip 1 olduğunu kanıtlar. Bu durumun tedavisinde yüksek doz antitiroid ilaçlara ek olarak, bezin iyotla aşırı yüklenmesini engellemek için potasyum perklorat kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerini yorumla
Düşük TSH ve yüksek sT4/sT3 değerleri primar tirotoksikozu gösterir.
Hastanın klinik semptomlarının hormonal karşılığını doğrulamak için.
2
Amiodaron kullanımı ve fizik muayene bulgularını değerlendir
Amiodaron öyküsü ve nodüler guatr varlığı, iyot yüklenmesine bağlı sentez artışını (Tip 1) düşündürür.
Tip 1 ve Tip 2 ayrımı için zemin hazırlayan faktörleri belirlemek.
3
Renkli Doppler USG bulgusunu analiz et
Hipervaskülarite (kanlanma artışı) Tip 1 tanısını kesinleştirir (Tip 2'de kanlanma azalmıştır).
Amiodaron tirotoksikozunun iki tipi arasındaki en belirgin ayırıcı tanı kriterini kullanmak.
4
Tedavi planını belirle
Yüksek doz antitiroid ilaç ve sodyum-iyot simporter (NIS) inhibitörü olan potasyum perklorat başlanmalıdır.
İyot yükünü kontrol altına almak ve sentezi baskılamak için.

Key Concept

Amiodarone-Induced Thyrotoxicosis (AIT) Tip 1 ve Tip 2 Ayrımı
Question 53Question →

3434 yaşında kadın hasta, son 33 aydır giderek artan çarpıntı, sinirlilik ve yaklaşık 66 kg zayıflama şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde nabız 112/dk112/dk, ritmik saptanıyor. Tiroid lojunda bez palpe edilemiyor, palpasyonla hassasiyet saptanmıyor ve lenfadenopati izlenmiyor. Pretibial bölge ve göz muayenesi normal olarak değerlendiriliyor.

Laboratuvar bulguları:
- TSH: <0.01<0.01 mIU/L (0.4−4.00.4 - 4.0)
- Serbest T4: 3.13.1 ng/dL (0.8−1.80.8 - 1.8)
- Serbest T3: 7.87.8 pg/mL (2.0−4.42.0 - 4.4)
- Serum Tiroglobulin: 840840 ng/mL (3−403 - 40)
- Anti-TPO ve Anti-Tg: Negatif
- 2424 saatlik radyoaktif iyot tutulumu (RAIU - boyun): %0.9\%0.9 (%10−30\%10 - 30)

Bu klinik tablo ve laboratuvar sonuçlarına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Struma ovarii

Answer

Düşük boyun RAIU tutulumu ve belirgin yüksek tiroglobulin düzeyi ile seyreden, tiroid bezinin palpe edilemediği klinik tablo Struma Ovarii için tipiktir.
Tirotoksikoz saptanan bir hastada boyun bölgesindeki radyoaktif iyot tutulumunun (RAIU) düşük olması, hormonun tiroid bezindeki sentez artışından kaynaklanmadığını (tiroidit veya ekzojen/ektopik kaynak) gösterir. Yüksek serum tiroglobulin düzeyi ise hormonun vücuttaki bir tiroid dokusu tarafından üretildiğini kanıtlar ve ekzojen alımı dışlar. Tiroid bezinin palpe edilememesi ve boyun RAIU tutulumunun baskılanmış olması, tiroid hormonunun boyun dışındaki bir kaynaktan (ektopik - Struma Ovarii veya fonksiyonel metastazlar) üretildiğini ve hastanın kendi bezinin TSH baskılanması nedeniyle 'uyku fazına' geçtiğini gösterir. Bu tablo genç bir kadın hastada en olası Struma Ovarii tanısını destekler.

Step-by-Step Solution

1
TFT verilerini yorumla
TSH baskılı, sT4 ve sT3 yüksek; hasta aşikar tirotoksikozdadır.
Primer hipertiroidi veya tirotoksikoz ayrımı için ilk basamaktır.
2
Boyun RAIU değerini değerlendir
RAIU %0.9\%0.9 (çok düşük).
Düşük tutulumlu tirotoksikoz nedenlerini (tiroiditler, ektopik üretim, iyot yükü, factitia) akla getirir.
3
Serum tiroglobulin düzeyini analiz et
Tiroglobulin 840840 ng/mL (çok yüksek).
Yüksek TG, tiroid hormon üretiminin endojen olduğunu kanıtlar; ekzojen (factitia) alımı dışlar.
4
Klinik muayene ve laboratuvarı sentezle
Tiroidin palpe edilememesi + Düşük boyun RAIU + Çok yüksek TG = Struma Ovarii.
Ektopik tiroid dokusu (overde) hormon üretir, TSH'ı baskılar, baskılanan TSH ise boyundaki normal tiroid dokusunun iyot tutulumunu durdurur.

Key Concept

Tirotoksikoz ayırıcı tanısında RAIU ve Tiroglobulin kombinasyonu kullanımı
Question 54Question →

Atriyal fibrilasyon tanısıyla 2 yıldır amiodaron kullanan 64 yaşındaki erkek hasta, son haftalarda artan çarpıntı, terleme ve kilo kaybı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede tiroid bezi normal boyutlarda olup palpasyonda ağrı, hassasiyet veya nodül saptanmıyor. Laboratuvar tetkiklerinde TSH: <0.005 mIU/L, sT4: 2.9 ng/dL (N: 0.9-1.7) ve sT3: 6.2 pg/mL (N: 2.0-4.4) olarak ölçülüyor. Tiroid otoantikorları (Anti-TPO ve Anti-Tg) negatif bulunuyor. Tiroid ultrasonografisinde renkli Doppler inceleme ile parankim vaskülaritesinin belirgin azaldığı izleniyor.

Bu hastanın tedavisinde en uygun başlangıç yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Prednizolon tedavisi

Answer

Prednizolon tedavisi
Hastada amiodaron kullanım öyküsü ve tirotoksikoz bulguları mevcuttur. Renkli Doppler ultrasonografide vaskülaritenin azalmış olması ve otoantikor negatifliği, tanının Tip 2 Amiodaron İlişkili Tirotoksikoz (Destrüktif Tiroidit) olduğunu gösterir. Tip 2 AİT, foliküler hasara bağlı hormon salınımı ile karakterize olduğundan, antitiroid ilaçlar etkisizdir. Tedavide anti-inflamatuar etkisiyle folikül hasarını durduran glukokortikoidler (örneğin Prednizolon) tercih edilir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu tanımla
Hasta amiodaron kullanırken tirotoksikoz tablosu (TSH baskılı, sT4 ve sT3 yüksek) geliştirmiştir. Bu durum Amiodaron İlişkili Tirotoksikoz (AİT) olarak adlandırılır.
Ayırıcı tanı için AİT'nin alt tiplerini belirlemek gerekir.
2
AİT Tip 1 ve Tip 2 ayrımını yap
Tip 1 AİT, iyot yükünün tetiklediği hipertiroididir (Jod-Basedow) ve altta yatan tiroid hastalığı (Graves, nodül) olanlarda görülür; vaskülarite artmıştır. Tip 2 AİT ise ilaca bağlı yıkım tiroiditidir; bez normaldir ve vaskülarite azalmıştır.
Doppler bulgusu ve antikor negatifliği tanıyı yönlendirir.
3
Vaka verilerini analiz et
Hastada guatr yok, otoantikorlar negatif ve en önemlisi Doppler ultrasonografide vaskülarite (kanlanma) azalmış. Bu bulgular Tip 2 AİT (Destrüktif Tiroidit) tanısını koydurur.
Tip 2 AİT tanısı tedavi seçimini belirler.
4
Uygun tedaviyi seç
Tip 2 AİT'nin patofizyolojisi folikül yıkımı ve inflamasyondur. Bu nedenle tedavide antienflamatuar etkisi olan glukokortikoidler (Prednizolon) kullanılır.
Antitiroid ilaçlar sentezi engeller ancak yıkım tiroiditinde etkisizdir.

Key Concept

Amiodaron İlişkili Tirotoksikoz (AİT) Tiplendirmesi ve Yönetimi
Question 55Question →

5858 yaşında erkek hasta, dirençli atriyal fibrilasyon nedeniyle 1818 aydır amiodaron kullanmaktadır. Son 33 haftadır artan çarpıntı, sinirlilik ve 44 kg zayıflama şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenede tiroid bezi normal boyutta ve ağrısız saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde TSH: 0.005mU/L0.005 mU/L (N: 0.4-4.0), serbest T4: 4.2ng/dL4.2 ng/dL (N: 0.8-1.8) saptanıyor. Tiroid renkli Doppler ultrasonografisinde vaskülaritede azalma izleniyor.

Bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Prednizolon tedavisi başlanması

Answer

Prednizolon tedavisi başlanması en uygun yaklaşımdır.
Hastada amiodaron kullanımına bağlı gelişen, tiroid bezinde ağrının olmadığı ve Doppler ultrasonografide vaskülaritenin azaldığı saptanan tablo Amiodaron İlişkili Tirotoksikoz (AIT) Tip 2'dir. Bu tablo, ilacın tiroid folikül hücreleri üzerindeki direkt toksik etkisiyle oluşan bir destrüktif tiroidittir. Bu durumun tedavisinde tiroid hormon sentezini baskılayan tiyonamidler yerine, inflamasyonu ve destrüksiyonu gerileten prednizolon gibi glukokortikoidler tercih edilir.

Step-by-Step Solution

1
Laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Düşük TSH ve yüksek sT4 değerleri primer hipertiroidi/tirotoksikoz tablosunu doğrular.
Hastanın klinik semptomlarının hormonal karşılığını belirlemek gerekir.
2
Amiodaron kullanım öyküsü ve Doppler bulgularının sentezi
Normal boyutlu/ağrısız bez ve Doppler'de vaskülarite azalması, destrüktif süreci (Amiodaron İlişkili Tirotoksikoz Tip 2) gösterir.
Tip 1 (altta yatan hastalık + iyot yükü) ve Tip 2 (direkt toksik destrüksiyon) ayrımı tedavi seçimini belirler.
3
Tedavi planının oluşturulması
Destrüktif tiroidit tablosunda inflamasyonu baskılamak için glukokortikoid (prednizolon) seçilir.
Tip 2 vakaları tiyonamidlere (metimazol) yanıt vermez, steroid tedavisine ise hızlı yanıt verir.

Key Concept

Amiodaron İlişkili Tirotoksikoz (AIT) Tip 1 ve Tip 2 Ayrımı

Practice More

Amiodaron kullanımı sonrası gelişen hipotiroidi (Wolff-Chaikoff etkisi) mekanizmasını gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 56Question →

70 yaşında erkek hasta, pnömoniye bağlı sepsis nedeniyle yoğun bakım ünitesinde mekanik ventilatör desteğinde takip edilmektedir. Bilinen bir tiroid hastalığı öyküsü olmayan hastanın laboratuvar incelemesinde aşağıdaki sonuçlar saptanmıştır:

ParametreDeğerReferans
TSH0.20.2 mU/L0.4−4.00.4 - 4.0
Serbest T40.70.7 ng/dL0.8−1.90.8 - 1.9
Serbest T31.21.2 pg/mL2.3−4.22.3 - 4.2

Bu hastada ayırıcı tanıda 'Santral Hipotiroidi'den ziyade 'Ötiroid Hasta Sendromu'nu (Non-tiroidal hastalık) destekleyen laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Reverse T3 (rT3) düzeyinin yüksek saptanması

Answer

Ötiroid hasta sendromunu santral hipotiroididen ayıran en önemli laboratuvar bulgusu reverse T3 (rT3) düzeyinin yüksek saptanmasıdır.
Ötiroid hasta sendromunda (ESS), periferde T4'ün aktif T3'e dönüşümünü sağlayan 5'-deiyodinaz enzimi inhibe olurken, T4'ün inaktif formu olan reverse T3'e (rT3) dönüşümü (5-deiyodinasyon yolu) devam eder veya artar. Santral hipotiroidide ise hipofizden TSH uyarısı gelmediği için T4 düzeyi düşüktür ve buna bağlı olarak hem T3 hem de rT3 düzeyleri düşük saptanır. Bu nedenle rT3 yüksekliği, kritik hastalıklarda santral hipotiroidiyi dışlamak için kullanılan en spesifik laboratuvar bulgusudur.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerini analiz et.
TSH, sT4 ve sT3 düzeylerinin her üçünün de düşük olduğu görülür.
Bu tablo hem santral hipotiroidi hem de ağır non-tiroidal hastalık (Ötiroid Hasta Sendromu) ile uyumludur.
2
Periferik T4 metabolizmasını değerlendir.
Akut hastalıkta 5'-deiyodinaz enzimi inhibe olur; T4'ten T3 üretimi azalırken, rT3 üretimi artar.
Vücudun metabolik hızı düşürmeye yönelik adaptif bir yanıtıdır.
3
Ayırıcı tanı kriterini belirle.
Reverse T3 (rT3) düzeyi Ötiroid Hasta Sendromu'nda artarken, hipofizer yetmezlikte (santral hipotiroidi) düşüktür.
Santral hipotiroidide substrat (T4) eksikliği nedeniyle her iki yolak da baskılanmıştır.

Key Concept

Ötiroid Hasta Sendromu (Non-tiroidal hastalık)

Alternative Method

Klinik takip: Hasta sepsisten iyileştikten sonra tiroid testlerinin kendiliğinden düzelmesi de tanıyı doğrular ancak anlık ayrım için rT3 altın standarttır.
Estimated Time:2m 0s
Question 57Question →

Çarpıntı, aşırı terleme ve ellerde titreme şikayetleri ile başvuran 29 yaşındaki hemşire hastanın fizik muayenesinde tiroid bezi ele gelmemekte ve hassasiyet saptanmamaktadır. Laboratuvar tetkiklerinde TSH < 0.01 mIU/L, sT4 ve sT3 düzeyleri yüksek bulunmuştur. Yapılan tiroid sintigrafisinde radyoaktif iyot tutulumunun (RAIU) baskılanmış olduğu izlenmiştir. Bu hastada ayırıcı tanıda ekzojen tiroid hormonu kullanımı (tiriotoksikozis factitia) ile sessiz tiroidit ayrımını yapmak için en güvenilir laboratuvar parametresi hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Serum tiroglobulin düzeyi

Answer

Serum tiroglobulin düzeyi
Tirotoksikoz saptanan ancak radyoaktif iyot tutulumu (RAIU) düşük olan hastalarda ayırıcı tanıda temel mekanizma ya 'yıkım' (destrüktif tiroiditler) ya da 'dışarıdan alım'dır. Tiroid dokusu yıkıldığında, depolanmış hormonlarla birlikte kana Tiroglobulin (Tg) de salınır ve serum Tg düzeyi yüksek bulunur. Ancak hasta dışarıdan tiroid hormonu alıyorsa (tiriotoksikozis factitia), TSH baskılandığı için tiroid bezi inaktiftir ve serum Tg düzeyi çok düşük veya ölçülemeyecek düzeydedir. Bu nedenle ayırıcı tanıda en değerli test serum tiroglobulin düzeyidir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu ve laboratuvar bulgularını analiz et
Tiriotoksikoz tablosu (TSH düşük, sT3/sT4 yüksek) mevcut ancak RAIU düşük. Bu durum, tiroid bezinin aşırı hormon üretmediğini (Graves değil), ya hormonun dışarıdan alındığını ya da depolanmış hormonun yıkımla kana karıştığını gösterir.
Yüksek hormon düzeylerine rağmen düşük tutulum (uptake), tiroidin hiperfonksiyonel olmadığını kanıtlar.
2
Düşük RAIU nedenlerini değerlendir
Olasılıklar: Subakut tiroidit, sessiz (painless) tiroidit, ekzojen hormon alımı (factitia) veya iyot yüklenmesi.
Ayırıcı tanı bu grup hastalıklar arasında yapılmalıdır.
3
Ekzojen alım ile yıkım (tiroidit) arasındaki farkı belirleyen testi seç
Tiroglobulin, tiroid folliküllerinden salınan bir proteindir. Tiroid dokusu yıkımında kana karışır ve düzeyi artar. Dışarıdan hormon alındığında ise endojen üretim ve yıkım olmadığı için tiroglobulin düzeyi baskılanır (düşüktür).
Serum tiroglobulin düzeyi bu iki durumu birbirinden ayıran en spesifik belirteçtir.

Key Concept

Düşük RAIU'lu tiriotoksikoz ayırıcı tanısında serum tiroglobulin düzeyi; ekzojen alımda (factitia) düşük, tiroiditlerde (yıkım) yüksektir.

Practice More

RAIU düşük olan tiriotoksikoz nedenlerini (Tiroiditler, Ekzojen alım, Ektopik üretim, İyot yüklenmesi) tekrar gözden geçiriniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 58Question →

Tiroid sol lobunda saptanan 2 cm çaplı nodülden yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisi sonucu 'medüller tiroid karsinomu' ile uyumlu gelen 45 yaşındaki erkek hastanın fizik muayenesinde patolojik bulgu saptanmıyor. Hastaya total tiroidektomi planlanmaktadır. Cerrahi öncesi bu hastada, olası komorbiditeler ve perioperatif riskler açısından öncelikle istenmesi gereken tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Plazma veya 24 saatlik idrar metanefrin düzeyi

Answer

Plazma veya 24 saatlik idrar metanefrin düzeyi
Medüller Tiroid Karsinomu (MTC), MEN 2A ve MEN 2B sendromlarının bir bileşeni olabilir. Bu sendromlarda MTC'ye Feokromositoma eşlik edebilir. Tanı konulmamış bir feokromositoması olan hasta tiroidektomiye alınırsa, anestezi indüksiyonu veya cerrahi manipülasyon sırasında katekolamin deşarjına bağlı ölümcül hipertansif kriz gelişebilir. Bu nedenle, MTC tanısı alan her hastada cerrahi öncesi mutlaka plazma veya idrar metanefrinleri ile feokromositoma dışlanmalıdır. Eğer feokromositoma saptanırsa, öncelikle adrenalektomi yapılmalı, ardından tiroidektomi planlanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın tanısını analiz et
Medüller Tiroid Karsinomu (MTC)
Biyopsi sonucu medüller karsinom olarak belirtilmiştir.
2
MTC ile ilişkili sendromları hatırla
MEN 2A ve MEN 2B sendromları
Medüller tiroid kanserleri yaklaşık %25 oranında MEN (Multipl Endokrin Neoplazi) sendromlarının bir parçası olarak görülür.
3
Cerrahi öncesi hayati risk oluşturabilecek eşlik eden durumu belirle
Feokromositoma
MEN 2 sendromlarında MTC'ye feokromositoma eşlik edebilir. Feokromositoma dışlanmadan veya kontrol altına alınmadan hasta ameliyata alınırsa, anestezi ve cerrahi stres ölümcül hipertansif krize neden olabilir.
4
En uygun tarama testini seç
Plazma veya idrar metanefrinleri
Feokromositoma taramasında en duyarlı testler metanefrin ölçümleridir.

Key Concept

Medüller tiroid kanseri saptanan her hastada, cerrahi öncesinde mutlaka feokromositoma (MEN 2 ilişkisi) dışlanmalıdır.

Hints

1
Bu kanser türü, çoklu endokrin neoplazi (MEN) sendromlarının bir parçası olabilir.
2
Cerrahi sırasında ani tansiyon yükselmesi ve taşikardi riskini ekarte etmeniz gerekir.
3
Adrenal bezde olabilecek eşlikçi bir tümörü araştırın.

Practice More

MEN 2A ve MEN 2B sendromlarının diğer bileşenlerini ve RET proto-onkogen mutasyonunun klinik önemini gözden geçirin.

Alternative Method

Öyküde ailevi tiroid kanseri veya hipertansiyon atakları sorgulanarak da risk değerlendirmesi yapılabilir, ancak biyokimyasal tarama şarttır.
Estimated Time:1m 0s
PreviousPage 3 / 3
Tiroid Hastalıkları Practice Questions — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Page 3 | Examkin