Miyeloproliferatif Neoplaziler

63 questions

Question 1Question

67 yaşında erkek hasta, son 6 aydır devam eden iştahsızlık, gece terlemesi ve sol üst kadranda dolgunluk hissi şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde splenomegali (kot kavisini 12cm12 cm geçiyor) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; hemoglobin 9.2g/dL9.2 g/dL, lökosit 14.500/mm314.500/mm^3, trombosit 110.000/mm3110.000/mm^3 ve LDH 880U/L880 U/L (N: <250<250) bulunuyor. Periferik yaymada çok sayıda gözyaşı hücreleri (dakrositler), miyelosit, metamiyelosit ve her 100 lökosit için 4 adet çekirdekli eritrosit izleniyor. Kemik iliği biyopsisinde; atipik megakaryosit kümeleri ve evre 3 retikülin fibrozisi saptanıyor. Moleküler analizde MPL W515KW515K mutasyonu pozitif bulunuyor.

WHO 2022 tanı kriterlerine göre, bu hastada "Belirgin (Overt) Primer Miyelofibrozis" tanısını doğrulamak için kullanılan minör kriter aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Periferik kanda lökositoz (11×109/L≥ 11 \times 10^9/L) bulunması

Answer

Periferik kanda lökositoz (11×109/L≥ 11 \times 10^9/L) bulunması
WHO 2022 kriterlerine göre 'Belirgin (Overt) PMF' tanısı için 3 majör kriterin tamamı ve en az 1 minör kriter gereklidir. Minör kriterler arasında anemi, lökositoz (11.000/mm3≥ 11.000/mm^3), ele gelen splenomegali, normalin üst sınırında LDH yüksekliği ve lökoeritroblastozis yer alır. Lökositoz seçeneği bu listede yer alan tek minör kriterdir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik verileri değerlendir
Hastada anemi, masif splenomegali, lökoeritroblastik tablo (dakrositler, öncül hücreler), kemik iliğinde ileri evre fibrozis ve MPL mutasyonu mevcut.
Belirgin (Overt) Primer Miyelofibrozis (PMF) şüphesi uyandıran tipik bir klinik tablo.
2
WHO 2022 kriterlerini majör ve minör olarak ayır
Majör kriterler: 1. Atipik megakaryosit proliferasyonu + evre 2-3 fibrozis, 2. Diğer MPN/MDS'lerin dışlanması, 3. Klonal marker (JAK2, CALR, MPL vb.) varlığı.
Tanı için 3 majör kriterin tamamı ve en az 1 minör kriter gereklidir.
3
Minör kriterleri tanımla
Minör kriterler: Anemi, Lökositoz (11.000≥ 11.000), Splenomegali, LDH yüksekliği ve Lökoeritroblastozis.
Soruda verilen seçenekler arasından minör grupta yer alanı bulmak hedeflenir.

Key Concept

WHO 2022 Belirgin (Overt) Primer Miyelofibrozis tanı kriterlerinde majör ve minör bulguların ayrımı.
Question 2Question

5555 yaşında erkek hasta, son aylarda giderek artan halsizlik, çabuk yorulma ve karın sol üst kadranda dolgunluk hissi şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde konjonktivalar soluk saptanıyor ve dalak kot kavisini 7cm7 cm geçecek şekilde palpabl ölçülüyor. Laboratuvar incelemelerinde;

ParametreSonuçReferans Aralığı
Hemoglobin9.4g/dL9.4 g/dL13.517.5g/dL13.5 - 17.5 g/dL
Lökosit13.800/mm313.800/mm^34.00010.000/mm34.000 - 10.000/mm^3
Trombosit480.000/mm3480.000/mm^3150.000450.000/mm3150.000 - 450.000/mm^3
LDH840U/L840 U/L120250U/L120 - 250 U/L

Periferik yaymada gözyaşı hücreleri (dakrositler) ve lökoeritroblastik tablo izleniyor. Kemik iliği biyopsisinde grade 33 retikülin fibrozisi ve atipik megakaryosit kümeleri rapor ediliyor. Yapılan moleküler analizlerde JAK2JAK2, CALRCALR ve MPLMPL mutasyonları saptanmıyor.

Bu hastada WHO 2022 kriterlerine göre "Belirgin (Overt) Primer Miyelofibrozis" tanısını kesinleştirmek için aşağıdakilerden hangisinin gösterilmesi en uygundur?

Show answer & explanation

Answer: Ek bir klonal belirtecin (örneğin ASXL1, EZH2 veya TET2) varlığı

Answer

Ek bir klonal belirtecin (ASXL1, EZH2, TET2 vb.) varlığının saptanması
WHO 2022 kriterlerine göre Belirgin (Overt) PMF tanısı için üç major kriter gereklidir: 1- Megakaryositik atipi ve grade 2/3 fibrozis, 2- Diğer miyeloid neoplazilerin dışlanması, 3- JAK2, CALR veya MPL mutasyonu. Eğer bu üç mutasyon da negatifse (üçlü negatif), tanıyı kesinleştirmek için ASXL1, EZH2, TET2 gibi başka bir klonal belirtecin varlığı veya reaktif kemik iliği fibrozisi nedenlerinin (örn. enfeksiyon, inflamasyon) dışlanması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et
Hastada masif splenomegali, anemi, dakrositler ve lökoeritroblastik tablo mevcuttur. Biyopside grade 3 fibrozis saptanmıştır.
Bu bulgular 'Belirgin Primer Miyelofibrozis' (Overt PMF) tablosunu güçlü şekilde destekler.
2
Moleküler sonuçları değerlendir
JAK2, CALR ve MPL mutasyonları negatiftir.
Bu durum hastanın 'üçlü negatif' (triple negative) bir MPN vakası olduğunu gösterir.
3
WHO 2022 tanı kriterlerini uygula
Üçlü negatif PMF vakalarında 3. major kriterin karşılanması için ek bir klonal marker veya reaktif nedenlerin dışlanması gerekir.
Tanı için 3 major kriterin (Atipi+Fibrozis, Diğer MPN'lerin dışlanması ve Mutasyon/Klonalite) ve en az 1 minör kriterin varlığı şarttır.

Key Concept

WHO 2022 Primer Miyelofibrozis Tanı Kriterleri ve Üçlü Negatif Vakalar
Question 3Question

58 yaşında erkek hasta, son aylarda belirginleşen halsizlik ve sol üst kadranda dolgunluk hissi ile başvuruyor. Fizik muayenesinde splenomegali (4cm4 cm palpabl) saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde; hemoglobin 13,1g/dL13,1 g/dL, lökosit 12.200/mm312.200/mm^3, trombosit 880.000/mm3880.000/mm^3 ve LDHLDH düzeyi 580U/L580 U/L (N < 250) olarak bulunuyor. Periferik yaymada nadir daksiyositler görülüyor. Kemik iliği biyopsisinde; retikülin fibrozisi Evre 1 (Grade1Grade 1) olarak raporlanıyor ve megakaryositlerin kümeleşme eğiliminde olduğu, belirgin atipik morfoloji (nükleer-sitoplazmik oranda azalma, lobülasyonda azalma gösteren 'bulutsu' nükleuslar) sergilediği izleniyor. Genetik incelemede JAK2V617FJAK2 V617F mutasyonu pozitif, BCRABL1BCR-ABL1 ise negatif saptanıyor. Bu hasta için DSÖ (WHO) 2022 kriterlerine göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Prefibrotik Primer Miyelofibrozis

Answer

Prefibrotik Primer Miyelofibrozis
Verilen vakada hastanın kemik iliği morfolojisindeki 'bulutsu' (nükleer lobülasyonu azalmış) megakaryositler ve Evre 1 retikülin fibrozisi, prefibrotik primer miyelofibrozis (Pre-PMF) için tipiktir. Ayrıca LDH yüksekliği, splenomegali ve anemi gibi bulgular Pre-PMF tanısını destekleyen minör kriterlerdir. DSÖ 2022 kriterlerine göre bu bulguların kombinasyonu tanıyı kesinleştirir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının analizi
Hastada trombositoz (880.000880.000), lökositoz, hafif anemi, LDH yüksekliği ve splenomegali mevcuttur. Bu tablo miyeloproliferatif bir neoplaziyi (MPN) düşündürür.
MPN'lerin ayırıcı tanısında klinik bulgular ve laboratuvar parametreleri ilk basamak değerlendirmedir.
2
Genetik belirteçlerin değerlendirilmesi
JAK2 pozitif ve BCR-ABL1 negatifliği, hastayı BCR-ABL1 negatif MPN grubuna (PV, ET, PMF) sokar.
Mutasyonel durum tanısal algoritmanın majör kriterlerinden biridir.
3
Kemik iliği morfolojisi ve fibrozis evrelemesinin yorumlanması
Megakaryositlerin 'bulutsu' (cloud-like) görünümü ve Evre 1 fibrozis saptanmıştır. ET'de megakaryositler aşırı lobüle (geyik boynuzu) iken, PMF'de lobülasyonu azalmış ve atipiktir.
ET ve Prefibrotik PMF ayrımında en kritik ve belirleyici kriter kemik iliği morfolojisidir.
4
DSÖ 2022 Prefibrotik PMF kriterlerine uyumun kontrolü
3 majör kriter (Morfoloji, mutasyon, diğer MPN kriterlerinin dışlanması) ve 4 minör kriterden en az 3'ü (Anemi, LDH artışı, splenomegali, lökositoz) mevcuttur.
Kesin tanı için DSÖ tarafından belirlenen majör ve minör kriterlerin kombinasyonu gereklidir.

Key Concept

ET ve Prefibrotik PMF ayrımında megakaryosit morfolojisi ve minör kriterlerin önemi
Question 4Question

Miyeloproliferatif neoplaziler içerisinde JAK2JAK2 V617F mutasyonunun görülme sıklığı en yüksek olan (yaklaşık %95-98) hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Polisitemia vera

Answer

Miyeloproliferatif neoplaziler arasında JAK2 V617F mutasyonu prevalansının en yüksek olduğu hastalık Polisitemia vera'dır.
Polisitemia vera (PV) tanısı alan hastaların neredeyse tamamında (%95-98) JAK2 V617F mutasyonu saptanır. Geri kalan hastaların çoğunda ise JAK2 ekzon 12 mutasyonları bulunur. Bu yüksek oran nedeniyle JAK2 mutasyonu PV tanısı için majör bir kriterdir.

Step-by-Step Solution

1
Miyeloproliferatif neoplazilerdeki (MPN) temel sürücü mutasyonları değerlendir.
BCR-ABL1 negatif MPN'lerde (PV, ET, PMF) en sık görülen mutasyonun JAK2 V617F olduğu belirlendi.
Tanı kriterlerini belirlemek için her bir MPN'in genetik profilini bilmek gerekir.
2
JAK2 V617F mutasyonunun hastalık bazlı prevalanslarını karşılaştır.
PV'de %95-98, ET ve PMF'de ise %50-60 oranında mutasyon saptandı.
En yüksek sıklığı belirlemek için sayısal verileri karşılaştırmak gerekir.

Key Concept

JAK2 V617F mutasyonu, Polisitemia vera için en duyarlı genetik belirteçtir ve WHO 2022 kriterlerine göre majör tanı kriteridir.
Estimated Time:45s
Question 5Question

50 yaşında erkek hasta; ilerleyici halsizlik ve karın sol üst kadranda dolgunluk şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde diyaframı 6 cm6 \text{ cm} geçen splenomegali saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 10.2 g/dL10.2 \text{ g/dL}, lökosit 12.500/μL12.500/\mu L, trombosit 550.000/μL550.000/\mu L ve serum LDH düzeyi 850 U/L850 \text{ U/L} (Normal: <250<250) saptanıyor. Periferik yaymada gözyaşı hücreleri (dakriyositler) ve lökoeritroblastik tablo izleniyor. Kemik iliği biyopsisinde belirgin retikülin lif artışı (Grade 3) ve hiperkromatik, pleomorfik nükleuslu megakaryosit kümeleri saptanıyor. JAK2V617FJAK2 V617F mutasyonu pozitif bulunan bu hastada, DSÖ (WHO) 2022 sınıflamasına göre Primer Miyelofibroz tanısı konulurken kullanılan aşağıdaki bulgulardan hangisi "minör kriterler" grubunda yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Kemik iliğinde Grade 2 veya 3 retikülin fibrozisi saptanması

Answer

Kemik iliğinde Grade 2 veya 3 retikülin fibrozisi saptanması bir majör kriterdir.
DSÖ 2022 sınıflamasına göre, Overt Primer Miyelofibroz tanısı için 3 majör kriterin tamamı ve en az 1 minör kriter bulunmalıdır. Majör kriterler arasında megakaryosit proliferasyonu ve atipisine eşlik eden belirgin retikülin veya kollajen fibrozisi (Grade 2 veya 3) yer alır. Dolayısıyla bu bulgu minör değil, majör bir kriterdir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik (splenomegali) ve laboratuvar (anemi, lökositoz, LDH yüksekliği, lökoeritroblastik tablo, Grade 3 fibrozis) verilerini analiz et.
Hasta klinik olarak Overt (Belirgin) Primer Miyelofibroz (PMF) tablosu ile uyumludur.
PMF tanısı için majör ve minör kriterlerin bir kombinasyonu gereklidir.
2
DSÖ 2022 PMF tanı kriterlerini (Majör vs Minör) sınıflandır.
Majör kriterler: 1) Megakaryosit atipisi + Fibrozis (Grade 2/3), 2) Diğer miyeloid neoplazilerin dışlanması, 3) Mutasyon varlığı. Minör kriterler: Anemi, lökositoz, splenomegali, LDH artışı, lökoeritroblastoz.
Tanı için 3 majör kriterin tamamı ve en az 1 minör kriterin varlığı şarttır.
3
Seçeneklerdeki bulguları bu sınıflamaya göre eşleştir.
Fibrozis majör kriterdir; diğerleri minör kriterdir.
Soru kökü minör kriter olmayan (yani majör olan) bulguyu sormaktadır.

Key Concept

Primer Miyelofibroz (PMF) tanısında Grade 2 veya 3 fibrozis majör bir kriterken; anemi, lökositoz, splenomegali ve LDH yüksekliği minör kriterlerdir.

Practice More

Prefibrotik PMF ile Esansiyel Trombositemi arasındaki morfolojik farkları (megakaryosit yapısı) tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 6Question

42 yaşında kadın hasta, rutin kontrol sırasında saptanan trombositoz (950.000/μL950.000/\mu L) nedeniyle hematoloji polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenesinde minimal splenomegali saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 13.2g/dL13.2 g/dL, lökosit sayısı 10.200/μL10.200/\mu L ve laktat dehidrogenaz (LDH) düzeyi normalin üst sınırında bulunuyor. Periferik yaymada lökoeritroblastik tablo saptanmıyor. WHO 2022 kriterlerine göre bu hastada Esansiyel Trombositemi (ET) tanısını, Pre-fibrotik Primer Miyelofibrozis (pre-PMF)'ten ayırt etmede en değerli kemik iliği morfolojik bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Geniş, matür ve hiperlobüle çekirdekli megakaryositlerin varlığı

Answer

Esansiyel trombositemide (ET) kemik iliğinde geniş, matür ve hiperlobüle çekirdekli megakaryositlerin görülmesi ayırt edici özelliktir.
WHO 2022 tanı kriterlerine göre, Esansiyel Trombositemi (ET) tanısı için kemik iliği biyopsisinde matür, geniş sitoplazmalı ve hiperlobüle (staghorn benzeri) çekirdekli megakaryositlerin artışı majör kriterdir. Bu hücrelerde belirgin atipi veya pleomorfizm görülmez.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tablonun analiz edilmesi
İzole trombositoz ve minimal splenomegali varlığı saptandı.
ET ve pre-PMF ayrımı bu tür tablolarda en kritik basamaktır.
2
WHO 2022 morfolojik kriterlerinin uygulanması
ET'de matür megakaryositler, pre-PMF'de ise pleomorfik/atipik megakaryositler görüldüğü hatırlandı.
Bu iki antite arasındaki en önemli majör kriter morfolojik farklılıktır.
3
Doğru morfolojik tanımın seçilmesi
Hiperlobüle çekirdekli matür megakaryositlerin ET tanısını desteklediği belirlendi.
Pre-PMF'de çekirdeklerin 'bulutsu' veya 'bulboz' yapıda olması ve nükleositoplazmik oranın artması beklenir.

Key Concept

WHO 2022 MPN sınıflamasında ET ve pre-PMF morfolojik ayırımı

Alternative Method

Pre-PMF'de ET'den farklı olarak LDH yüksekliği, lökositoz ve aneminin eşlik etme olasılığı daha yüksektir. Tanıda bu ikincil bulgular da yol gösterici olabilir.
Estimated Time:1m 15s
Question 7Question

Ellerinde yanma, kızarıklık ve özellikle sıcak banyo sonrası artan yaygın kaşıntı yakınmaları olan 34 yaşındaki erkek hastanın fizik muayenesinde dalak kosta yayını 4 cm geçmektedir. Tam kan sayımı sonuçları şöyledir:

* Hemoglobin: 15.2 g/dL
* Hematokrit: %46
* MCV: 71 fL
* Lökosit: 12.500/mm³
* Trombosit: 560.000/mm³
* Ferritin: 9 ng/mL

Bu hasta için en olası tanı ve bu tanıyı destekleyen patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Maskelenmiş Polistemia Vera; demir eksikliği eritrositozun tam olarak ortaya çıkmasını engellemektedir.

Answer

Maskelenmiş Polistemia Vera; demir eksikliği eritrositozun tam olarak ortaya çıkmasını engellemektedir.
Hastada Polistemia Vera'nın (PV) klasik semptomları olan akuajenik pruritus (duş sonrası kaşıntı), eritromelalji (ellerde yanma) ve splenomegali mevcuttur. Laboratuvar tetkiklerinde mikrositoz (MCV düşüklüğü) ve çok düşük ferritin düzeyi ciddi demir eksikliğini gösterir. Normal şartlarda bu düzeyde bir demir eksikliği belirgin anemiye yol açmalıdır. Ancak hastanın hemoglobinin normal sınırlarda (15.2 g/dL) olması, aslında altta yatan bir eritrositoz (kırmızı küre artışı) olduğunu ancak demir eksikliği nedeniyle hemoglobinin baskılandığını gösterir. Bu tabloya 'Maskelenmiş Polistemia Vera' adı verilir. PV hastalarında gastrointestinal kayıplar veya artmış kullanım nedeniyle demir eksikliği sık görülür.

Step-by-Step Solution

1
Klinik semptomları analiz et.
Sıcak banyo sonrası kaşıntı (akuajenik pruritus) ve ellerde yanma (eritromelalji), Miyeloproliferatif Neoplazileri (özellikle Polistemia Vera) güçlü şekilde düşündürür.
Semptomların özgüllüğü tanıyı daraltır.
2
Laboratuvar verilerindeki uyumsuzluğu fark et.
Hastada ciddi demir eksikliği var (Ferritin < 15 ng/mL, MCV düşük), ancak Hemoglobin (15.2 g/dL) anemik değil, aksine normal/üst sınırdadır.
Normal bir bireyde bu düzeyde demir eksikliği belirgin anemi yapmalıdır. Anemi olmaması, altta yatan bir eritrositoz dürtüsünü (PV) gösterir.
3
Tanıyı kesinleştir.
Demir eksikliği nedeniyle Hb düzeyi WHO kriterlerini (Erkek >16.5) sağlamasa da, bu durum 'Maskelenmiş Polistemia Vera' olarak tanımlanır.
PV'de eritrositoz, eşlik eden demir eksikliği tarafından maskelenebilir.

Key Concept

Maskelenmiş Polistemia Vera ve Demir Eksikliği İlişkisi

Hints

1
Hastanın ferritin düzeyi çok düşük olmasına rağmen hemoglobin değeri neden normal sınırlarda?
2
Normalde bu kadar düşük ferritin ve MCV ile hastanın derin anemik olması gerekirdi. Anemi olmaması, kemik iliğinin aşırı kırmızı küre üretme çabasını gösterir.
Estimated Time:2m 30s
Question 8Question

52 yaşında erkek hasta, banyo sonrası artan jeneralize kaşıntı ve yüzünde kızarıklık şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede pletorik görünüm ve splenomegali saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin 18.818.8 g/dL, hematokrit %57\%57, lökosit 13.20013.200/μ\mu L ve trombosit 510.000510.000/μ\mu L bulunuyor. Yapılan moleküler tetkiklerde JAK2 V617F mutasyonu pozitif saptanıyor.

Bu hastada Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 2022 kriterlerine göre Polycythemia Vera (PV) tanısının kesinleştirilmesi için gerekli olan diğer majör kriter aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kemik iliği biyopsisinde eritroid, granülositik ve megakaryositik seride artışla karakterize panmiyeloz görülmesi

Answer

Kemik iliği biyopsisinde eritroid, granülositik ve megakaryositik seride artışla karakterize panmiyeloz görülmesi
Polycythemia Vera tanısı için DSÖ 2022 kriterlerinde üç majör kriter tanımlanmıştır: 1) Yüksek hemoglobin/hematokrit seviyeleri (>16.5>16.5 g/dL veya >%49>\%49 erkeklerde), 2) Kemik iliği biyopsisinde panmiyeloz, 3) JAK2 mutasyonu varlığı. Soru kökündeki hastada Hb/Hct yüksekliği ve JAK2 mutasyonu verildiği için, tanıyı kesinleştiren diğer majör kriter kemik iliğindeki karakteristik morfolojik değişikliklerdir (panmiyeloz).

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını değerlendir
Hastada Hb 18.818.8 g/dL, Hct %57\%57 ve JAK2 V617F pozitifliği mevcuttur. Bu bulgular DSÖ 2022 PV majör kriterlerinden ikisini karşılamaktadır.
PV tanısı için klinik şüphe yüksek olduğunda güncel tanı algoritması uygulanmalıdır.
2
Kalan tanı kriterlerini gözden geçir
Tanı için 3 majör kriterin tamamı veya 2 majör + 1 minör kriter gereklidir. Majör 1 (Hb/Hct yüksekliği) ve Majör 3 (JAK2 mutasyonu) hastada mevcuttur.
Kesin tanı için eksik olan kriterin majör mü yoksa minör mü olduğunu ayırt etmek gerekir.
3
Majör kriter olan kemik iliği bulgusunu tanımla
DSÖ 2022 kriterlerine göre 2. majör kriter kemik iliği biyopsisinde panmiyeloz (eritroid, granülositik ve megakaryositik proliferasyon) görülmesidir.
Kemik iliği morfolojisi MPN'lerin ayırıcı tanısında altın standarttır.

Key Concept

Polycythemia Vera DSÖ 2022 Tanı Kriterleri
Question 9Question

42 yaşında kadın hasta, karın ağrısı ve şişkinlik yakınması ile başvuruyor. Yapılan fizik muayenede splenomegali (4cm4 cm palpabl) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; Hemoglobin 12.4g/dL12.4 g/dL, lökosit 12.800/μL12.800/\mu L, trombosit 910.000/μL910.000/\mu L, LDH 580U/L580 U/L (N:<250N: <250) saptanıyor. Periferik yaymada lökoeritroblastik tablo izlenmiyor. Yapılan moleküler incelemede JAK2 V617F, CALR ve MPL mutasyonları negatif; BCRABL1BCR-ABL1 ise negatif saptanıyor. Kemik iliği biyopsisinde hücresellikte artış, granülositik proliferasyon ve kümelenme gösteren, 'bulutsu' (cloud-like) nükleuslu atipik megakaryositler izleniyor. Gümüşleme yönteminde retikülin lif artışı saptanmıyor (Grade 0). Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Prefibrotik Primer Miyelofibrozis (Pre-PMF)

Answer

En olası tanı Prefibrotik Primer Miyelofibrozis (Pre-PMF) seçeneğidir.
Doğru cevap olan Prefibrotik Primer Miyelofibrozis tanısı, hastadaki 'bulutsu' nükleuslu megakaryosit morfolojisi ve eşlik eden üç minör kriter (lökositoz, LDH artışı ve splenomegali) ile konur. WHO 2022 sınıflamasında bu morfolojik özellik, ET'de görülen 'geyik boynuzu' benzeri hiperlobüle megakaryositlerden ayrımı sağlayan temel histopatolojik bulgudur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının analizi
Splenomegali, lökositoz (>11.000/μL>11.000/\mu L) ve LDH yüksekliği saptanmıştır.
WHO 2022 Pre-PMF tanı kriterlerinde yer alan minör kriterlerin varlığını sorgulamak gerekir.
2
Kemik iliği morfolojisinin değerlendirilmesi
Hücresellik artışı ve 'bulutsu' (cloud-like) megakaryosit atipisi izlenirken, fibrozis saptanmamıştır (Grade 0).
Pre-PMF'yi Esansiyel Trombositemi'den ayıran en önemli özellik megakaryositlerin morfolojik yapısıdır (ET'de 'geyik boynuzu' benzeri büyük/olgun hücreler izlenir).
3
Moleküler profilin yorumlanması
Sürücü mutasyonların (JAK2, CALR, MPL) negatif olması 'Triple Negatif' MPN tablosunu gösterir.
Mutasyon negatifliği tanıyı dışlamaz; morfoloji ve minör kriterler tanı için yeterlidir.
4
WHO 2022 kriterleri ile kesin tanıya ulaşma
Majör kriterler (morfoloji ve diğer MPN'lerin dışlanması) ile 3 minör kriterin (Lökositoz, LDH, Splenomegali) eşliği.
En az bir minör kriterin varlığı Pre-PMF tanısı için zorunludur.

Key Concept

WHO 2022 kriterlerine göre Prefibrotik Primer Miyelofibrozis (Pre-PMF) ve Esansiyel Trombositemi (ET) ayrımında morfoloji ve minör kriterlerin (Lökositoz, LDH, Splenomegali) rolü.

Practice More

Triple negatif MPN'lerde prognozu etkileyen ek mutasyonları (ASXL1, EZH2, SRSF2, IDH1/2) inceleyen bir soru çözülebilir.
Estimated Time:2m 0s
Question 10Question

5555 yaşında erkek hasta, özellikle sıcak banyo sonrası ortaya çıkan yaygın kaşıntı ve zonklayıcı baş ağrısı şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde pletorik (kırmızımtırak) yüz görünümü ve belirgin splenomegali saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 18,818,8 g/dLg/dL, hematokrit %58\%58, lökosit 13.200/μL13.200/\mu L ve trombosit 520.000/μL520.000/\mu L olarak bulunuyor. Bu klinik tabloya göre, kesin tanıya yardımcı olması beklenen en olası bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Düşük serum eritropoetin düzeyi

Answer

Polisitemia Vera tanısı için karakteristik olan bulgu düşük serum eritropoetin düzeyidir.
Polisitemia Vera bir miyeloproliferatif neoplazi olup, eritroid serideki öncül hücrelerin eritropoetin (EPO) sinyaline ihtiyaç duymadan otonom olarak çoğalmasıyla karakterizedir. Artan eritrosit kitlesi, fizyolojik geri bildirim mekanizması yoluyla böbreklerden EPO sentezini baskılar. Bu nedenle, PV hastalarında serum EPO düzeyi tipik olarak referans aralığın altındadır. Akuajenik pruritus (banyo sonrası kaşıntı) ve splenomegali ile birlikte panmiyeloz (tüm serilerde artış) PV için klasik bir sunumdur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik verileri analiz et
Yüksek hemoglobin/hematokrit, lökositoz, trombositoz (pansitoz), splenomegali ve suyla tetiklenen kaşıntı (akuajenik pruritus).
Bu bulgular primer bir miyeloproliferatif neoplazi olan Polisitemia Vera'yı (PV) güçlü bir şekilde destekler.
2
Primer ve sekonder eritrositozu ayırt et
Primer eritrositozda (PV) eritrosit üretimi eritropoetinden (EPO) bağımsızdır, sekonder nedenlerde ise EPO artmıştır.
Tanısal algoritmada EPO düzeyi, PV ile sekonder eritrositoz ayırıcı tanısında kullanılan temel parametredir.
3
Genetik ve laboratuvar kriterlerini doğrula
PV hastalarının >%95>\%95'inde JAK2 V617F mutasyonu ve düşük serum EPO düzeyi bulunur.
WHO kriterlerine göre yüksek hemoglobin düzeyi ile birlikte düşük EPO ve JAK2 mutasyonu tanı koydurucudur.

Key Concept

Polisitemia Vera (PV) tanısında en özgül biyokimyasal bulgulardan biri düşük serum eritropoetin (EPO) düzeyidir.

Hints

1
Hastadaki kaşıntı ve splenomegali, eritrositozun sekonder (hipoksi gibi) değil, primer bir kemik iliği hastalığına bağlı olduğunu düşündürür.
2
Primer eritrositozlarda vücut, artmış eritrosit sayısını dengelemek için eritropoetin (EPO) üretimini durdurmaya çalışır.

Practice More

Polisitemia Vera tanısı alan bir hastada JAK2 mutasyon analizinin tanısal değerini ve tedavi hedeflerini (hematokrit < %45) gözden geçirin.
Estimated Time:1m 15s
Question 11Question

48 yaşında erkek hasta, son 3 aydır giderek artan halsizlik, çabuk yorulma ve karın sol tarafında dolgunluk hissi şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde pletorik görünüm saptanmıyor, ancak dalak kostal marjın 12 cm12 \text{ cm} altında palpe ediliyor. Laboratuvar incelemesinde; hemoglobin 10,8 g/dL10,8 \text{ g/dL}, lökosit 145.000/mm3145.000/mm^3, trombosit 520.000/mm3520.000/mm^3 saptanıyor. Periferik yaymada miyeloblasttan segmente kadar tüm miyeloid serinin izlendiği (miyelosit hörgücü), %8\%8 oranında bazofili ve %3\%3 oranında blast olduğu görülüyor. Lökosit alkalen fosfataz (LAP) skoru düşük olarak saptanan bu hastada, kesin tanı için gösterilmesi gereken sitogenetik bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: t(9;22)(q34;q11.2)t(9;22)(q34;q11.2) translokasyonu

Answer

t(9;22)(q34;q11.2)t(9;22)(q34;q11.2) translokasyonu (Philadelphia kromozomu), Kronik Miyelositik Lösemi tanısını kesinleştirir.
Vakada sunulan masif splenomegali, belirgin lökositoz, bazofili ve periferik yaymadaki 'miyelosit hörgücü' görünümü Kronik Miyelositik Lösemi (KML) için klasiktir. KML, BCRABL1BCR-ABL1 füzyon geni ile karakterize bir hastalıktır ve bu gen sıklıkla dokuzuncu ve yirmi ikinci kromozomlar arasındaki karşılıklı translokasyon (t(9;22)t(9;22)) sonucu oluşur. LAP skorunun düşük olması da KML tanısını lökemoid reaksiyondan ayırmada kullanılan temel laboratuvar bulgusudur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının analizi
Belirgin lökositoz, masif splenomegali, periferik yaymada sola kayma (tüm maturasyon evreleri) ve bazofili bulguları Kronik Miyelositik Lösemi (KML) ön tanısını güçlü bir şekilde destekler.
KML, kemik iliğinde miyeloid hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla karakterize bir miyeloproliferatif neoplazidir.
2
Ayırıcı tanı parametrelerinin değerlendirilmesi
Lökosit alkalen fosfataz (LAP) skorunun düşük saptanması, bu tabloyu lökemoid reaksiyondan ayırmada önemli bir ipucudur.
KML'de olgun nötrofiller fonksiyonel olarak defektif olduğundan LAP skoru düşükken, enfeksiyonlara ikincil gelişen lökemoid reaksiyonlarda LAP skoru yüksektir.
3
Kesin tanı yönteminin belirlenmesi
BCRABL1BCR-ABL1 füzyon genini oluşturan t(9;22)t(9;22) translokasyonunun (Philadelphia kromozomu) sitogenetik veya moleküler (FISH/PCR) yöntemlerle gösterilmesi gereklidir.
KML, BCRABL1BCR-ABL1 pozitif miyeloproliferatif neoplazi grubunun temel üyesidir ve bu genetik bozukluk tanının altın standartıdır.

Key Concept

Kronik Miyelositik Lösemi (KML) tanısında BCRABL1BCR-ABL1 füzyonu (t(9;22)t(9;22)) ve düşük LAP skoru.
Question 12Question

68 yaşında erkek hasta; son altı aydır artan halsizlik, kilo kaybı, gece terlemeleri ve karnın sol tarafında erken doyma hissi şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede deri ve konjonktivalar soluk izleniyor; dalak palpasyonla kosta yayını 8 cm geçecek şekilde (masif splenomegali) ele geliyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin 9.2 g/dL, lökosit 26.000/mm³, trombosit 580.000/mm³ saptanıyor. Periferik kan yaymasında belirgin anizopoikilositoz, gözyaşı damlası (dakrosit) hücreleri ve normoblastlar (çekirdekli eritrositler) görülüyor. JAK2 V617F mutasyon analizi pozitif olarak raporlanıyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Primer Miyelofibrozis (PMF)

Answer

Primer Miyelofibrozis (PMF)
Hastadaki tablo 'Primer Miyelofibrozis (PMF)' için tipiktir. PMF tanısını destekleyen ana bulgular: 1) Konstitüsyonel semptomlar (kilo kaybı, terleme), 2) Masif splenomegali (ekstramedüller hematopoeze bağlı), 3) Anemiye eşlik eden lökositoz ve trombositoz, 4) Periferik yaymada 'lökoeritroblastik' tablo (çekirdekli eritrositler ve genç miyeloid seriler) ve fibrozisi işaret eden gözyaşı damlası (dakrosit) hücreleri, 5) JAK2 V617F pozitifliği (PMF hastalarının %50-60'ında görülür).

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu analiz et
Halsizlik, gece terlemesi (B semptomları) ve masif splenomegali (erken doyma, fizik muayene bulgusu) mevcuttur.
Masif splenomegali ayırıcı tanıyı daraltmak için kritik bir bulgudur.
2
Laboratuvar ve periferik yayma bulgularını değerlendir
Anemi, lökositoz ve trombositoz mevcuttur. Yaymada dakrositler (gözyaşı hücreleri) ve lökoeritroblastik tablo (genç miyeloid ve eritroid hücreler) görülmektedir.
Lökoeritroblastik tablo ve dakrositler, kemik iliği fibrozisi ve ekstramedüller hematopoezi işaret eder.
3
Genetik belirteci değerlendir ve tanıyı koy
JAK2 V617F pozitiftir. KML dışlanır (BCR-ABL beklenirdi). PV dışlanır (Hb düşüktür). ET dışlanır (masif dalak ve fibrozis bulguları uymaz).
Klinik, morfolojik ve genetik bulguların kombinasyonu Primer Miyelofibrozis tanısını doğrular.

Key Concept

Primer Miyelofibrozis Tanı Kriterleri
Question 13Question

62 yaşında erkek hasta, baş ağrısı ve yüz kızarıklığı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde pletorik yüz görünümü ve belirgin splenomegali saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin 18g/dL18 g/dL, hematokrit %54\%54 ve JAK2V617FJAK2 V617F mutasyonu pozitif bulunuyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 2022 kriterlerine göre bu hastada Polisitemia Vera tanısını destekleyen minör kriter aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Subnormal (düşük) serum eritropoietin düzeyi

Answer

Subnormal (düşük) serum eritropoietin düzeyi
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 2022 revizyonuna göre Polisitemia Vera tanısı için belirlenen tek minör kriter serum eritropoietin (EPO) düzeyinin normal referans aralığının altında olmasıdır. Hastada majör kriterlerden hemoglobin yüksekliği ve JAK2 mutasyonu halihazırda mevcuttur; düşük EPO düzeyi tanıyı destekleyen ek kriterdir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın mevcut verilerini WHO 2022 majör kriterleri ile karşılaştırın.
Hemoglobin > 16.5g/dL16.5 g/dL ve JAK2V617FJAK2 V617F mutasyonu varlığı iki majör kriterin karşılandığını gösterir.
Tanı için ya 3 majör kriter ya da 2 majör + 1 minör kriter gereklidir.
2
Minör kriterleri gözden geçirin.
WHO 2022 sınıflamasında Polisitemia Vera için belirlenen tek minör kriter düşük eritropoietin (EPO) düzeyidir.
Eritrositoz varlığında düşük EPO düzeyi, üretimin EPO'dan bağımsız (otonom) olduğunu kanıtlar.

Key Concept

Polisitemia Vera WHO 2022 Tanı Kriterleri
Estimated Time:45s
Question 14Question

56 yaşında kadın hasta, rutin kontrol sırasında saptanan trombositoz nedeniyle hematoloji polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenesinde dalak kostal marjin altında 3cm3 cm palpabl saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde; hemoglobin 13,1g/dL13,1 g/dL, lökosit 13.200/mm313.200/mm^3, trombosit 820.000/mm3820.000/mm^3 ve LDH 520U/L520 U/L (N: 120-240) bulunuyor. Periferik yaymada hafif sola kayma ve seyrek gözyaşı hücreleri izleniyor. Moleküler analizde JAK2V617FJAK2 V617F mutasyonu pozitif saptanırken BCRABL1BCR-ABL1 füzyon geni saptanmıyor. Kemik iliği biyopsisinde; yaşa göre artmış selülarite (panmiyolozis), yoğun kümelenmiş ve atipik maturasyon gösteren 'bulutsu' (bulbous/cloud-like) nükleuslu megakaryosit proliferasyonu raporlanıyor. Gümüşleme boyasında retikülin fibrozisi Evre 0 (Grade0Grade 0) olarak saptanıyor.

WHO 2022 tanı kriterlerine göre bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Prefibrotik primer miyelofibrozis (Pre-PMF)

Answer

Prefibrotik primer miyelofibrozis (Pre-PMF)
Hastada saptanan JAK2 pozitifliği, kemik iliğindeki panmiyolozis ve bulutsu nükleuslu atipik megakaryosit kümelenmeleri ile birlikte; lökositoz, splenomegali ve LDH yüksekliği gibi minör kriterlerin eşlik etmesi, WHO 2022 kriterlerine göre Prefibrotik primer miyelofibrozis (Pre-PMF) tanısını doğrulamaktadır. Retikülin fibrozisinin Evre 0 olması, hastalığın henüz belirgin (overt) fibrotik faza geçmediğini göstermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et.
Hastada trombositoz (820.000/mm3820.000/mm^3), lökositoz (13.200/mm313.200/mm^3), splenomegali ve belirgin LDH yüksekliği (520U/L520 U/L) mevcut.
Bu bulgular miyeloproliferatif bir süreci desteklerken, minor kriterlerin varlığı ET'den uzaklaştırır.
2
Kemik iliği morfolojisini değerlendir.
Panmiyolozis ve 'bulutsu' (bulbous) nükleuslu atipik megakaryosit kümelenmeleri saptandı; fibrozis Evre 0.
WHO 2022 kriterlerine göre bu morfoloji Pre-PMF için patognomoniktir; ET'de 'geyik boynuzu' nükleus ve normal selülarite beklenir.
3
Moleküler markerları ve fibrozis evresini kontrol et.
JAK2JAK2 pozitif, BCRABL1BCR-ABL1 negatif, Fibrozis Grade 0.
BCRABL1BCR-ABL1 negatifliği KML'yi, Grade 0 fibrozis ise Overt PMF'yi dışlar.
4
WHO 2022 Pre-PMF kriterlerine göre tanıyı doğrula.
3 majör kriter (Morfoloji, Kriter-2 dışlama, Mutasyon) ve 3 minör kriter (Lökositoz, LDH, Dalak) mevcuttur.
Pre-PMF tanısı için 3 majör ve en az 1 minör kriter gereklidir.

Key Concept

Pre-PMF ve ET arasındaki morfolojik ve laboratuvar ayrımı
Estimated Time:2m 0s
Question 15Question

3838 yaşında kadın hasta, check-up sırasında saptanan trombositoz nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Öyküsünde herhangi bir şikayeti olmayan hastanın fizik muayenesi tamamen normaldir; splenomegali saptanmamıştır. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 13.2 g/dL13.2 \text{ g/dL}, lökosit 8.600/μL8.600/\mu \text{L}, trombosit 920.000/μL920.000/\mu \text{L} saptanıyor. Periferik yaymada dev trombosit kümeleri görülürken; lökosit formülü ve eritrosit morfolojisi normal bulunuyor. Serum ferritin ve CRP düzeyleri normal sınırlardadır. Bu hastada Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 20222022 kriterlerine göre Esansiyel Trombositemi (ET) tanısı için aşağıdakilerden hangisi "majör" bir tanı kriteridir?

Show answer & explanation

Answer: Kemik iliği biyopsisinde hipersegmente çekirdekli, büyük ve matür megakaryositlerin sayısında artış ve kümelenme gösterilmesi

Answer

Kemik iliği biyopsisinde hipersegmente çekirdekli, büyük ve matür megakaryositlerin sayısında artış ve kümelenme gösterilmesi
DSÖ 20222022 kriterlerine göre Esansiyel Trombositemi (ET) tanısı için dört majör kriterden biri, kemik iliği biyopsisinde megakaryositik seride proliferasyon artışı ile birlikte büyük, matür ve hipersegmente (staghorn) çekirdekli megakaryositlerin görülmesidir. ET'de kemik iliğinde belirgin bir granülositik veya eritroid artış (sola kayma) beklenmez ve retikülin lif artışı yok denecek kadar azdır (Grade 0-1).

Step-by-Step Solution

1
Klinik tablonun değerlendirilmesi
İzole trombositoz (>450.000/μL>450.000/\mu \text{L}), normal inflamasyon parametreleri ve normal demir depoları.
Reaktif trombositoz nedenlerini (enfeksiyon, demir eksikliği) dışlamak için gereklidir.
2
DSÖ 2022 ET Majör Kriterlerinin hatırlanması
1. Trombosit 450.000/μL\geq 450.000/\mu \text{L}, 2. KM morfolojisi (matür megakaryositler), 3. Diğer MPN'lerin dışlanması, 4. JAK2/CALR/MPL mutasyonu.
Kesin tanı için majör kriterlerin karşılanması gerekir.
3
Seçeneklerin ayırıcı tanısı
Diğer seçeneklerin PV, PMF veya KML'ye ait olduğu belirlenir.
MPN'ler arasındaki morfolojik ve genetik farkları ayırt etmek tanı için kritiktir.

Key Concept

Esansiyel Trombositemi (ET) DSÖ 2022 Tanı Kriterleri

Hints

1
ET tanısı için sadece trombosit yüksekliği yeterli değildir; kemik iliği morfolojisi belirleyicidir.
2
ET'de megakaryositler büyük ve 'geyik boynuzu' (staghorn) şeklinde hipersegmente çekirdeklere sahiptir.

Practice More

Esansiyel trombositemi ile pre-fibrotik primer miyelofibrozis (pre-PMF) arasındaki kemik iliği morfolojisi farklarını inceleyin.
Estimated Time:1m 15s
Question 16Question

52 yaşında kadın hasta, rutin sağlık taramasında saptanan trombositoz (840.000/mm3840.000/mm^3) nedeniyle hematoloji polikliniğine başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde dalak kot kavsini 22 cm geçmektedir. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin 13,4g/dL13,4 g/dL, beyaz küre 12.200/mm312.200/mm^3 ve LDH 260U/L260 U/L (Normal: <240<240) olarak saptanıyor. JAK2JAK2 V617FV617F mutasyonu pozitif bulunan hastada tanısal amaçlı kemik iliği biyopsisi yapılıyor. Aşağıdaki kemik iliği bulgularından hangisinin saptanması, bu hasta için Esansiyel Trombositemi (ET) yerine Pre-fibrotik Primer Miyelofibroz (Pre-PMF) tanısını en güçlü şekilde destekler?

Show answer & explanation

Answer: Artmış kemik iliği selülaritesi ile birlikte granülositik proliferasyon ve azalmış eritropoez

Answer

Artmış kemik iliği selülaritesi ile birlikte granülositik proliferasyon ve azalmış eritropoez saptanması Pre-PMF tanısını destekler.
WHO 2022 tanı kriterlerine göre, Pre-fibrotik Primer Miyelofibroz (Pre-PMF) tanısı için kemik iliğinde yaşa göre artmış selülarite, granülositik proliferasyon ve azalmış eritropoez saptanması majör kriterdir. Bu tabloya tipik olarak 'bulbous' (soğansı) veya 'cloud-like' (bulut benzeri) nükleuslu atipik megakaryositler eşlik eder. Esansiyel trombositemide ise kemik iliği selülaritesi normaldir ve granülositik seride bir artış beklenmez.

Step-by-Step Solution

1
Klinik verileri analiz et
Trombositoz (>450.000>450.000), hafif splenomegali, hafif LDH yüksekliği ve JAK2JAK2 pozitifliği saptandı.
Bu bulgular ET ve Pre-PMF ayırıcı tanısını gerektiren bir miyeloproliferatif neoplazi tablosunu işaret eder.
2
WHO 2022 kriterlerine göre histopatolojik ayrımı yap
ET'de matür megakaryositler ve normal selülarite izlenirken; Pre-PMF'de artmış selülarite, granülositik artış ve atipik megakaryositler izlenir.
Pre-PMF ve ET ayrımında en belirleyici majör kriter kemik iliği morfolojisidir.
3
Seçenekleri karşılaştır
Artmış selülarite ve granülositik proliferasyon Pre-PMF için tanı koydurucudur.
ET'de granülositik seride artış veya sol kayma beklenmez.

Key Concept

WHO 2022 kriterlerine göre Pre-fibrotik Primer Miyelofibroz (Pre-PMF) ve Esansiyel Trombositemi (ET) ayırıcı tanısında kemik iliği morfolojisinin önemi.

Alternative Method

Laboratuvar verilerindeki lökositoz ve LDH yüksekliği, ET'den ziyade Pre-PMF lehine klinik ipuçlarıdır; ancak kesin ayrım her zaman patolojiktir.
Estimated Time:2m 0s
Question 17Question

52 yaşında erkek hasta, sıcak suyla banyo yaptıktan sonra tüm vücudunda gelişen şiddetli kaşıntı ve ellerinde yanma hissi (eritromelalji) şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde pletorik yüz görünümü ve kot kavsini 3cm3 cm geçen splenomegali saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde Hemoglobin: 18.5g/dL18.5 g/dL, Hematokrit: %56\%56, Beyaz küre: 13.500/mm313.500/mm^3 ve Trombosit: 520.000/mm3520.000/mm^3 değerleri izleniyor. Bu hastada Polisitemia Vera tanısını kesinleştirmek için değerlendirilen WHO 2022 kriterlerine göre aşağıdakilerden hangisi minör kriterdir?

Show answer & explanation

Answer: Serum eritropoietin (EPO) düzeyinin normalin altında saptanması

Answer

Serum eritropoietin (EPO) düzeyinin normalin altında saptanması, Polisitemia Vera için tanımlanan tek minör kriterdir.
Polisitemia Vera (PV) için WHO 2022 kriterlerinde tek minör kriter 'Serum eritropoietin (EPO) düzeyinin düşük saptanması'dır. Majör kriterler ise hemoglobin/hematokrit yüksekliği, kemik iliğinde panmiyelozis ve JAK2 mutasyon varlığıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu değerlendir
Hastada pletora, suyla tetiklenen kaşıntı (akuajenik pruritus), splenomegali ve eritrositoz mevcuttur.
Bu bulgular Miyeloproliferatif Neoplaziler (MPN) grubundan Polisitemia Vera (PV) için tipiktir.
2
WHO 2022 Polisitemia Vera majör kriterlerini hatırla
1. Hgb >16.5/16.0 veya Hct >%49/48; 2. Kemik iliğinde panmiyelozis; 3. JAK2 mutasyonu.
Tanı koymak için majör kriterlerin tamamı veya ilk iki majör ile minör kriter gereklidir.
3
Minör kriteri belirle
Serum EPO düzeyinin düşük olması.
PV'de eritrosit üretimi EPO'dan bağımsız olduğu için geri bildirim mekanizmasıyla EPO düzeyleri baskılanır.

Key Concept

Polisitemia Vera Tanı Kriterleri (WHO 2022)

Practice More

Sekonder polisitemi nedenlerini (hipoksi, EPO salgılayan tümörler) ve bu durumlarda EPO düzeyinin PV'den farkını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 18Question

50 yaşında kadın hasta, rutin kontrollerde saptanan 850.000/mm3850.000/mm^3 trombosit düzeyi ile hematoloji polikliniğine başvuruyor. Fizik muayenede hafif splenomegali saptanıyor. Tam kan sayımında hemoglobin 13.5g/dL13.5 g/dL, hematokrit %41\%41, lökosit sayısı 9.200/mm39.200/mm^3 olarak ölçülüyor. Periferik yaymada trombosit kümeleri ve dev trombositler görülüyor. BCRABL1BCR-ABL1 füzyon geni ve JAK2JAK2 V617F mutasyonu negatif saptanan bu hastada, Esansiyel Trombositemi (ETET) tanısını doğrulamak için bir sonraki aşamada incelenmesi en uygun moleküler belirteç aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: CALRCALR mutasyonu

Answer

İncelenmesi en uygun moleküler belirteç CALRCALR mutasyonudur.
DSÖ 2022 kriterlerine göre Esansiyel Trombositemi tanısı için üç ana sürücü mutasyondan (JAK2, CALR, MPL) birinin gösterilmesi gerekir. JAK2JAK2 V617F negatif olan ET vakalarında en sık saptanan ikinci mutasyon CALRCALR mutasyonudur. Bu mutasyonun saptanması, hastayı 'triple negatif' grubundan çıkararak tanıyı kesinleştirir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu değerlendir.
İzole trombositoz ve splenomegali varlığı saptandı.
Miyeloproliferatif neoplazi (MPN) ön tanısını koymak için klinik ve laboratuvar bulguları birleştirilir.
2
BCR-ABL1 ve JAK2 V617F sonuçlarını yorumla.
Negatif sonuçlar, hastayı KML'den uzaklaştırır ve klasik MPN (PV, ET, PMF) ayırıcı tanısına yönlendirir.
KML'nin dışlanması ve MPN algoritmasının izlenmesi gerekir.
3
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tanı algoritmasını uygula.
Esansiyel Trombositemi (ET) şüphesinde JAK2JAK2 negatif ise bir sonraki basamak CALRCALR analizidir.
ET vakalarının yaklaşık %2530\%25-30'unda CALRCALR mutasyonu pozitiftir.

Key Concept

Esansiyel trombositemide tanısal moleküler algoritma (JAK2 → CALR → MPL).

Hints

1
Miyeloproliferatif neoplazilerde mutasyonel analiz belirli bir sıra ile yapılır.
2
Esansiyel trombositemide JAK2JAK2 mutasyonu vakaların yaklaşık yarısında görülür; görülmediği durumlarda daha nadir mutasyonlara bakılır.
3
JAK2JAK2 negatif ET ve primer miyelofibrozis vakalarında en sık saptanan ikinci mutasyon nedir?

Practice More

Üçlü negatif (Triple-negative) MPN vakalarında kemik iliği biyopsisinin tanısal önemini gözden geçirin.
Estimated Time:1m 15s
Question 19Question

58 yaşında erkek hasta, tekrarlayan baş ağrısı ve yüzünde kızarıklık şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde pletorik görünüm ve kosta yayını 22 cm geçen splenomegali saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin 17,817,8 g/dL, hematokrit %53\%53, lökosit 11.20011.200/μ\mu L ve trombosit 480.000480.000/μ\mu L olarak bulunuyor. Serum eritropoietin (EPO) düzeyi 33 mU/mL (Düşük) ve JAK2JAK2 V617F mutasyonu pozitif saptanıyor.

WHO 2022 kriterlerine göre bu hastada kesin Polycythemia Vera (PV) tanısı koymak için üçüncü bir majör kriter olarak aşağıdakilerden hangisinin varlığı gereklidir?

Show answer & explanation

Answer: Kemik iliği biyopsisinde panmiyelozis (eritroid, granülositik ve megakaryositik proliferasyon) gösterilmesi

Answer

WHO 2022 kriterlerine göre, hemoglobin düzeyi 18,518,5 g/dL'nin (kadınlarda 16,516,5) altında olan vakalarda kemik iliği biyopsisinde panmiyelozis gösterilmesi tanıyı kesinleştirmek için gereken majör kriterdir.
WHO 2022 sınıflamasında Polycythemia Vera tanısı için üç majör kriter tanımlanmıştır: 1) Yüksek Hb (>16,5>16,5 g/dL erkek) veya Hct, 2) Kemik iliği biyopsisinde yaşa göre hipersellülerite ve panmiyelozis, 3) JAK2JAK2 mutasyonu. Ayrıca minör kriter olarak düşük serum EPO düzeyi bulunur. Tanı için ya 3 majör kriter ya da ilk 2 majör + minör kriter gereklidir. Hastanın Hb değeri 18,518,5 g/dL altında olduğu için kemik iliği biyopsisi (panmiyelozis) tanıyı kesinleştiren eksik majör kriterdir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın mevcut verilerini WHO 2022 kriterleri ile karşılaştırın.
Hasta Majör 1 (Hb >16,5>16,5 g/dL), Majör 3 (JAK2+) ve Minör (Düşük EPO) kriterlerini karşılamaktadır.
Tanı için 3 majör kriterin tamamı veya ilk 2 majör + minör kriter gereklidir.
2
Kemik iliği biyopsisi muafiyet durumunu kontrol edin.
Hb 17,817,8 g/dL olduğu için (18,518,5 g/dL sınırının altında) biyopsi muafiyeti geçerli değildir.
WHO 2022'ye göre çok yüksek Hb değerlerinde (>18,5>18,5 m, >16,5>16,5 f) JAK2 ve düşük EPO varsa biyopsi yapılmayabilir, ancak bu hasta bu sınırın altındadır.
3
Eksik olan majör kriteri belirleyin.
Majör kriter 2: Kemik iliği biyopsisinde panmiyelozis.
Tanının kesinleşmesi için trilineaj (üç seride) büyümenin gösterilmesi şarttır.

Key Concept

WHO 2022 Polycythemia Vera Tanı Kriterleri

Practice More

Esansiyel Trombositemi (ET) ve Pre-fibrotik PMF ayrımında kemik iliği morfolojisinin (geyik boynuzu vs. bulut benzeri megakaryositler) önemini inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 20Question

6565 yaşında kadın hasta, banyo sonrası tüm vücutta şiddetli kaşıntı ve ellerinde yanma hissi (eritromelalji) şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde pletorik yüz görünümü ve splenomegali saptanıyor. Tam kan sayımında hemoglobin 17.817.8 g/dL, hematokrit %5454, lökosit 13.20013.200/μ\mu L ve trombosit 510.000510.000/μ\mu L olarak bulunuyor. Moleküler incelemede JAK2JAK2 V617F mutasyonu pozitif saptanıyor. Bu hastada WHO 2022 tanı kriterlerine göre Polisitemia Vera tanısı için gereken minör kriter aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Serum eritropoetin (EPO) düzeyinin normal referans aralığının altında olması

Answer

WHO 2022 kriterlerine göre Polisitemia Vera tanısında tek minör kriter serum eritropoetin (EPO) düzeyinin subnormal (düşük) olmasıdır.
Polisitemia Vera tanısı için WHO 2022 kriterlerine göre üç majör kriter (yüksek Hb/Htc, kemik iliğinde panmiyeloz, JAK2 mutasyonu) ve bir minör kriter (subnormal EPO) tanımlanmıştır. Soruda minör kriter sorulduğu için doğru cevap düşük serum EPO düzeyidir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik ve laboratuvar verilerini WHO 2022 majör kriterleri ile karşılaştırın.
Hemoglobin/Hematokrit yüksekliği ve JAK2 V617F mutasyonu pozitifliği hastada iki majör kriterin bulunduğunu gösterir.
Polisitemia Vera (PV) tanısı için majör kriterlerin varlığı önceliklidir.
2
PV tanı algoritmasındaki minör kriteri tanımlayın.
WHO 2022 sınıflandırmasında PV için tek bir minör kriter belirlenmiştir: düşük serum EPO düzeyi.
Majör kriterlerin tam olmadığı durumlarda veya tanıyı desteklemek amacıyla minör kriter kullanılır.
3
Diğer miyeloproliferatif neoplazilerin kriterlerini dışlayın.
LDH yüksekliği PMF kriteridir, t(9;22) ise KML kriteridir.
Ayırıcı tanıda kriterlerin spesifikliğini bilmek önemlidir.

Key Concept

Polisitemia Vera WHO 2022 Tanı Kriterleri
Estimated Time:1m 15s
Page 1 / 4Next
Miyeloproliferatif Neoplaziler Practice Questions — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin