Toksikoloji

Laboratuvar incelemesinde artmış osmolar gap saptanmasına karşın, anyon açıklığının ve kan $pH$ düzeyinin normal sınırlarda kaldığı bir alkol zehirlenmesi tablosunda, sorumlu madde aşağıdakilerden hangisidir?

Zehirlenme olgularında acil servisteki genel tedavi yaklaşımı ve dekontaminasyon prensipleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$34$ yaşında bir mücevher imalatçısı, gıda zehirlenmesi şüphesiyle acil servise getiriliyor. Hastada şiddetli kolik tarzda karın ağrısı, "pirinç suyu" görünümünde diyare ve ekspirasyon havasında belirgin sarımsak kokusu saptanıyor. Akut arsenik zehirlenmesi tanısıyla hastaya intramusküler dimerkaprol (BAL) tedavisi başlanıyor. Bu tedavi sırasında şelatör-metal kompleksinin renal tübüllerde dissosiye olup serbest metalin nefrotoksisiteye yol açmasını engellemek için yapılması gereken en uygun uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

38 yaşında bir erkek hasta, eski gemi gövdelerindeki boyaları kazıma işinde 6 aydır çalıştığını belirtiyor. Son dönemde artan kolik tarzda karın ağrısı, şiddetli kabızlık ve her iki el bileğinde düşme (radial sinir felci) şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenede diş etlerinde gri-mavi renkli çizgilenmeler (Burton hattı) izleniyor. Laboratuvarda mikrositer anemi saptanan hastanın periferik yaymasında bazofilik noktalanma görülüyor. Takibinde letarji ve nöbet geçiren hastanın kan kurşun düzeyi $95 \mu\text{g/dL}$ ölçülüyor. Bu klinik tabloya göre, serebral ödem riskini minimize etmek amacıyla uygulanması gereken en uygun spesifik farmakolojik yönetim aşağıdakilerden hangisidir?

Karbamat grubu insektisitlerle (örneğin karbaril) meydana gelen zehirlenmelerin klinik özellikleri ve tedavisi düşünüldüğünde, bu tabloyu organofosfatlı bileşik zehirlenmelerinden ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında kadın hasta, intihar amacıyla çok sayıda valproik asit tableti aldıktan $6$ saat sonra acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde somnolan, pupiller miyotik ve derin tendon refleksleri deprese izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde; anyon açığı artmış metabolik asidoz ve plazma amonyak düzeyinde belirgin artış ($210 \mu g/dL$) saptanıyor, karaciğer enzimleri ($AST/ALT$) ise normal sınırlarda bulunuyor. Bu hastada gelişen hiperammonemi ve metabolik bozuklukların tedavisinde kullanılan spesifik ajanın temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kimya laboratuvarında çalışan teknisyen, bir kaza sonrası maruz kaldığı gaz nedeniyle ani gelişen nefes darlığı, baş ağrısı ve konfüzyon şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde hastanın nefesinde acı badem kokusu fark ediliyor. Arteriyel kan gazı analizinde $PaO_2$ düzeyi normal sınırda saptanmasına rağmen, hastada ciddi laktik asidoz ve venöz kan oksijen saturasyonunun beklenenden yüksek olduğu (arteriyovenöz oksijen farkında azalma) görülüyor. Bu klinik tabloya neden olan zehirlenmenin tedavisinde, methemoglobinemiye yol açmaması nedeniyle ilk basamakta tercih edilmesi gereken en uygun antidot aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında erkek hasta, intihar amacıyla antihypertansif ilaçlarından çok miktarda içtikten $4$ saat sonra acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $75/45$ mmHg, nabız $36/dk$, solunum sayısı $14/dk$ ve vücut sıcaklığı $36.5^\circ C$ olarak ölçülüyor. Pupiller izokorik ve orta genişlikte olup ışık reaksiyonu mevcuttur. Akciğer sesleri doğal saptanırken cildin kuru olduğu gözleniyor. Elektrokardiyografide (EKG) sinüs bradykardisi ve birinci derece AV blok saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde kan glukoz düzeyi $285$ mg/dL (N: $70-110$ mg/dL) ve potasyum düzeyi $3.8$ mEq/L bulunuyor. Bu klinik tabloya yol açması en muhtemel ajan aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında erkek hasta, evinde bilinci kapalı halde bulunarak acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; kan basıncı $115/75$ mmHg, nabız $110$/dakika, vücut sıcaklığı $37.2^\circ C$ ve solunum sayısı $7$/dakika olarak saptanıyor. Bilateral pupillerinin $7$ mm (midriyatik) olduğu ve ışık refleksinin ileri derecede azaldığı belirleniyor. Hastanın acil servisteki takibi sırasında jeneralize tonik-klonik bir nöbet geçirdiği gözleniyor. Bu hastada izlenen belirgin solunum depresyonuna rağmen pupillerin midriyatik olması ve tabloya nöbetin eşlik etmesi, aşağıdaki ajanlardan hangisinin aşırı alımına bağlı bir opioid toksidromu geliştiğini en güçlü şekilde destekler?

$22$ yaşında kadın hasta, evde çok sayıda "depresyon ilacı" içmiş halde yakınları tarafından bulunarak acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; kan basıncı $85/50$ mmHg, nabız $120$/dakika, solunum sayısı $14$/dakika ve vücut ısısı $38.2^\circ C$ olarak ölçülüyor. Hastanın pupillerinin midriyatik olduğu, cildinin kuru ve sıcak olduğu, bağırsak seslerinin azaldığı saptanıyor. Çekilen EKG’de QRS süresinin $140$ msn olduğu ve aVR derivasyonunda terminal R dalga yüksekliğinin $4$ mm olduğu görülüyor. Bu hastada gelişen kardiyak iletim kusurlarını düzeltmek amacıyla uygulanması gereken en uygun farmakolojik ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Tarımsal ilaçlama sonrası acil servise bulantı, kusma, aşırı sekresyon artışı ve miyozis ile getirilen 35 yaşındaki bir hastaya atropin tedavisi başlanmış ve akut bulguları kontrol altına alınmıştır. Yatışının 2. gününde hastada aniden solunum güçlüğü, boyun fleksör kaslarında belirgin zayıflık ve proksimal ekstremite kaslarında güçsüzlük geliştiği gözlenmiştir. Bu hastada gelişen klinik tablo aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında bir erkek hastaya küçük bir cerrahi girişim öncesinde lokal anestezi amacıyla yüksek dozda prilokain uygulanmıştır. İşlemden yaklaşık $20$ dakika sonra hastada belirgin siyanoz geliştiği fark edilmiştir. Hastaya maske ile yüksek akımlı oksijen başlanmasına rağmen nabız oksimetresinde satürasyon değerinin $\%85$ düzeyinde sabit kaldığı ve oksijen tedavisine yanıt vermediği görülmüştür. Hastadan alınan arteriyel kan örneğinin kahverengi (çikolata rengi) olduğu saptanmıştır.

Bu klinik tabloya neden olan durumun tedavisinde ilk tercih edilmesi gereken spesifik ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Tarımsal ilaçlama sırasında karbamat grubu bir insektisite maruz kaldığı bilinen ve kolinerjik kriz bulguları gösteren bir hasta ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bahçesinde süs bitkisi olarak yetiştirdiği zakkum ($Nerium$ $oleander$) yapraklarını bir miktar çiğnedikten sonra acil servise başvuran $45$ yaşındaki kadın hastada şiddetli bulantı, kusma ve belirgin bradikardi saptanıyor. Çekilen elektrokardiyografide ($EKG$) $PR$ aralığında uzama ve "çanak" görünümünde $ST$ segment çökmesi izleniyor. Bu hastadaki toksik tabloya neden olan bileşiğin temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Wilson hastalığı tanısıyla başlanan bir şelatör tedavisi sırasında hastada nefrotik düzeyde proteinüri, pemfigus benzeri deri lezyonları ve $Myasthenia$ $Gravis$ kliniğini taklit eden ptozis ile kas güçsüzlüğü gelişmiştir. Bu hastada kullanılan ilaçla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

35 yaşında bir erkek hasta, intihar amacıyla yüksek dozda fenobarbital ($pKa: 7.2$) tabletleri ve beraberinde bir miktar asidik kireç çözücü içmesi nedeniyle olaydan yaklaşık 45 dakika sonra acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde letarjik olan hastanın solunumu yüzeyseldir ve ağız çevresinde yaygın korozif yanıklar izlenmektedir. Bu hastanın acil yönetimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Acil servise bilinç bulanıklığı ile getirilen ve nefesinde aseton kokusu fark edilen bir hastada, laboratuvar sonuçları şu şekildedir:

- Arteryel pH: $7.38$ (Normal: $7.35-7.45$)
- $HCO_3$: $24$ mEq/L (Normal: $22-26$)
- Anyon açığı: $10$ mEq/L (Normal: $8-12$)
- Osmolar açık (Osmolar gap): $45$ mOsm/kg (Normal: $<10$)

Bu klinik tabloya neden olan en olası toksik madde aşağıdakilerden hangisidir?

Bahçede temizlik yaparken sol elinden bir eklem bacaklı tarafından ısırılan $45$ yaşındaki erkek hastada, ısırık yerinde belirgin olmayan bir eritemi takiben yaklaşık $30$ dakika sonra tüm vücutta şiddetli kas krampları, karın kaslarında rijidite (tahta karın), 'fasiyes latrodektika' ve sistemik hipertansiyon gelişmiştir. Bu klinik tabloya neden olan temel toksinin moleküler etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Beta talasemi major tanısıyla uzun süredir düzenli eritrosit süspansiyonu transfüzyonu yapılan 24 yaşındaki bir hastada, ferritin düzeylerinin 2500 ng/mL'nin üzerinde seyretmesi üzerine sekonder hemokromatoz tanısı konuluyor. Hastanın parenteral tedaviye uyum sağlayamaması nedeniyle tedavi protokolünün oral bir şelatör ile değiştirilmesine karar veriliyor. Hekim, seçilecek ilacın miyokardiyal demir birikimini temizlemede oldukça etkili olduğunu, ancak ciddi agranülositoz riski taşıdığı için hastanın mutlak nötrofil sayısının haftalık olarak takip edilmesi gerektiğini belirtiyor.

Klinik özellikleri ve yan etki profili tanımlanan bu şelatör ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Özellikle veteriner hekimlikte akarisit ve insektisit olarak kullanılan bir bileşiğe maruziyet sonrası acil servise getirilen bir hastada; santral sinir sistemi depresyonu, bradikardi, hipotansiyon ve solunum depresyonu saptanıyor. Fizik muayenede miyozis (göz bebeği küçülmesi) eşlik etmesine rağmen, hastada organofosfat zehirlenmelerinin aksine hipersalivasyon, bronkore veya kas fasikülasyonlarının olmadığı dikkat çekiyor. Laboratuvar incelemesinde ise belirgin bir hiperglisemi (kan şekeri yüksekliği) tablosu saptanıyor.

Bu klinik tabloya yol açan insektisitin temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?