Hipersensitivite Reaksiyonları

$34$ yaşında bir erkek hasta, son bir haftadır devam eden nefes darlığı ve kanlı balgam çıkarma şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral akciğer bazallerinde raller duyuluyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin düzeyi $3.2$ mg/dL (N: $0.6 - 1.2$) olarak saptanıyor ve idrar mikroskopisinde eritrosit silindirleri gözleniyor. Renal biyopsinin immünfloresan incelemesinde glomerül bazal membranları (GBM) boyunca lineer (çizgisel) tarzda IgG ve C3 depozitleri saptanıyor. Bu hastadaki patolojik süreci başlatan ve doku hasarından sorumlu olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Otuz iki yaşında kadın hasta; gün içinde giderek artan halsizlik, merdiven çıkarken zorlanma ve her iki göz kapağında düşme (pitozis) şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede yorulmakla belirginleşen kas güçsüzlüğü saptanıyor. Yapılan tetkiklerde nöromüsküler kavşaktaki asetilkolin reseptörlerine karşı gelişmiş otoantikorlar saptanıyor. Bu hastadaki patolojik süreçten sorumlu olan temel hipersensitivite mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında, Myasthenia Gravis tanısıyla takip edilen bir anneden doğan bebekte, doğumdan sonraki ilk saatlerde yaygın kas güçsüzlüğü, ptozis ve emme güçlüğü saptanıyor. Bebeğin klinik tablosunun, maternal antikorların yarı ömrü tamamlandığında düzelmesi beklenmektedir. Bu vakadaki patogenezden sorumlu olan temel immünopatolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hasta, gut atağı nedeniyle allopurinol tedavisine başlanmasından $18$ gün sonra ateş, halsizlik ve gövdesinde yaygın ağrılı eritematöz maküllerle başvuruyor. Fizik muayenede ağız mukozasında erozyonlar ve vücut yüzeyinin yaklaşık $\%15$’inde epidermis ayrışması (Nikolsky belirtisi pozitif) saptanıyor. Biyopsi örneğinde keratinositlerde yaygın apoptoz ve epidermal nekroz izleniyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan temel immünopatolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

24 yaşında erkek hasta; bir haftadır devam eden yüksek ateş, yaygın ürtiker benzeri deri döküntüleri ve her iki diz ekleminde ağrı şikayetiyle başvuruyor. Öyküsünden, 10 gün önce bir enfeksiyon nedeniyle penisilin tedavisi başlandığı öğreniliyor. Fizik muayenede yaygın lenfadenopati ve eklemlerde hassasiyet saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kompleman ($C3$ ve $C4$) düzeylerinde belirgin düşüş ve hafif proteinüri saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan temel immünopatolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Çarpıntı, ellerde titreme ve ekzoftalmi şikayetleri ile polikliniğe başvuran $42$ yaşındaki hastanın fizik muayenesinde diffüz guatr saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde serum $TSH$ düzeyi ölçülemeyecek kadar düşük ($<0,01\ mU/L$), serbest $T4$ düzeyi ise anlamlı derecede yüksek bulunuyor. Bu hastada $TSH$ reseptörlerini uyararak aşırı tiroid hormonu sentezine yol açan antikorların neden olduğu hipersensitivite mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında erkek hasta, epilepsi tanısıyla yaklaşık $5$ hafta önce karbamazepin tedavisine başlanıyor. Son $3$ gündür devam eden yüksek ateş, yüzde ödem, gövdede yaygın makülopapüler döküntü ve servikal lenfadenopati şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde lökositoz ($14.000/\mu L$), belirgin eozinofili ($2.500/\mu L$) ve karaciğer fonksiyon testlerinde artış ($ALT: 320\ U/L$, $AST: 280\ U/L$) saptanıyor. Bu klinik tabloda baskın olan efektör hücrelerin dokuya göçünden ve aktivasyonundan sorumlu olan temel immünopatogenetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında kadın hasta, bakteriyel bir enfeksiyon nedeniyle yüksek doz intravenöz penisilin tedavisi alırken tedavinin $10$. gününde ani gelişen halsizlik, solukluk ve skleralarda hafif ikter şikayetiyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin değeri $8.2$ $g/dL$, retikülosit oranı $\%5$ ve direkt Coombs testi pozitif saptanıyor. Bu hastada gelişen tablodan sorumlu olan hipersensitivite reaksiyonu ve temel efektör mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$6$ yaşında bir erkek çocuk, çilek yedikten yaklaşık $20$ dakika sonra vücudunda yaygın kaşıntılı, kızarık ve kabarık döküntüler (ürtiker) gelişmesi üzerine acil servise getiriliyor. Yapılan değerlendirmede hastanın semptomlarının Tip I hipersensitivite reaksiyonu ile uyumlu olduğu saptanıyor. Buna göre, bu klinik tabloda semptomların oluşmasına yol açan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Tip III hipersensitivite reaksiyonlarının patogenezinde, dolaşan immün komplekslerin damar duvarlarına çökerek doku hasarı başlatması, bu komplekslerin kandan yeterince temizlenememesi ile doğrudan ilişkilidir.

Fizyolojik şartlarda, dolaşımdaki çözünür immün komplekslerin mononükleer fagositoz sistemi tarafından uzaklaştırılmak üzere karaciğer ve dalağa taşınmasında rol oynayan temel moleküler etkileşim aşağıdakilerden hangisidir?

Tüberküloz şüphesi bulunan bir hastaya uygulanan tüberkülin saflaştırılmış protein türevi ($PPD$) deri testi uygulamasından $48-72$ saat sonra, uygulama bölgesinde $15$ mm çapında bir endürasyon ve eritem gözlenmiştir. Bu hastada saptanan klinik tablonun oluşumundan sorumlu temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kırk beş yaşında bir kadın hastaya cerrahi operasyon sırasında eritrosit süspansiyonu transfüzyonu başlatılmıştır. Transfüzyonun $10$. dakikasında hastada şiddetli bel ağrısı, titreme, ateş ve infüzyon bölgesinde ağrı gelişmiştir. İzlemde hastanın kan basıncının düştüğü ($80/50$ mmHg) ve idrarının koyu renkli (hemoglobinüri) olduğu fark edilmiştir. Bu hastadaki akut hemolitik transfüzyon reaksiyonuna neden olan temel hipersensitivite mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

35 yaşında bir kadın hasta, yeni başladığı karbamazepin tedavisinin üçüncü haftasında ateş, yüzde ödem ve gövdede yaygın makülopapüler döküntü ile başvuruyor. Fizik muayenesinde multipl lenfadenopatiler saptanırken, laboratuvar incelemesinde belirgin eozinofili ($>1500/\mu L$) ve transaminaz yüksekliği izleniyor. Bu hastada gelişen hipersensitivite reaksiyonunun alt tipi ve patogenezde anahtar rol oynayan efektör hücre/sitokin çifti aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Otuz beş yaşında bir laboratuvar çalışanı, tetanoz aşısı uygulamasından yaklaşık $6$ saat sonra enjeksiyon bölgesinde şiddetli ağrı, ödem ve belirgin eritem şikayetiyle başvuruyor. Yapılan biyopsi örneğinde küçük damar duvarlarında fibrinoid nekroz, immün kompleks birikimi ve yoğun nötrofil infiltrasyonu saptanıyor. Bu klinik tabloda baskın olan hipersensitivite mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

28 yaşında bir erkek hasta, sağ kolunda şiddetli ağrı, belirgin ödem ve yer yer hemorajik nekroz alanları şikayetiyle acil servise başvuruyor. Hastanın öyküsünden, 6 saat önce aynı bölgeye tetanoz aşısı (rapel dozu) uygulandığı ve hastanın 1 yıl önce de benzer bir aşıyı yaptırdığı öğreniliyor. Laboratuvar incelemesinde enjeksiyon bölgesinde yoğun nötrofil infiltrasyonu ve vaskülit saptanıyor. Bu klinik tabloda baskın olan immünopatolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$Rh$ negatif bir annenin ikinci gebeliği sonucunda dünyaya gelen $Rh$ pozitif bir bebekte, doğumdan kısa süre sonra belirgin sarılık, hepatosplenomegali ve ağır anemi tablosu gelişiyor. Bebeğin laboratuvar testlerinde direkt Antiglobulin (Coombs) testi pozitif saptanıyor. Bu klinik tabloda gözlenen eritrosit yıkımının temelinde yatan hipersensitivite mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$40$ yaşında bir kadın hasta, ağız içinde ağrılı erozyonlar ve gövdesinde lateral bası ile sağlam deri yönünde kolayca ilerleyen (Nikolsky bulgusu pozitif) gevşek büller şikayetiyle başvuruyor. Deri biyopsisinin direkt immünofloresan (DİF) incelemesinde, epidermis tabakasındaki keratinositlerin çevresinde $IgG$ ve $C3$ birikimine bağlı karakteristik "balık ağı" görünümü saptanıyor.

Bu hastadaki klinik tabloya neden olan temel immünolojik mekanizma ve Coombs-Gell sınıflamasına göre hipersensitivite tipi aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında bir erkek hasta, öksürük, kanlı balgam ve idrar miktarında azalma şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde tansiyonu $160/100$ $mmHg$ saptanıyor ve akciğer bazallerinde bilateral raller duyuluyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin düzeyi $3,2$ $mg/dL$ olarak bulunuyor ve idrar mikroskopisinde yaygın eritrosit silindirleri gözleniyor. Yapılan renal biyopsinin immünfloresan incelemesinde, glomerül bazal membranı boyunca kesintisiz, lineer (çizgisel) tarzda $IgG$ ve $C3$ birikimi saptanıyor. Bu hastada doku hasarına yol açan temel hipersensitivite mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$27$ yaşında kadın hasta, farenjit nedeniyle amoksisilin-klavulanat kullanımının $24$. saatinde ani gelişen yüksek ateş ve gövdesinde yaygın eritemli zemin üzerinde, yüzlerce folikül dışı yerleşimli steril püstül saptanması üzerine dermatolojiye refere ediliyor. Yapılan deri biyopsisinde subkorneal püstüller ve yoğun nötrofil infiltrasyonu izleniyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan temel immünolojik mekanizma ve bu mekanizmada nötrofil kemotaksisini sağlayan temel sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında, uzun süredir astım tanısıyla takip edilen bir kadın hasta; son birkaç aydır kontrol altına alınamayan öksürük, hırıltı ve zaman zaman balgamında kahverengi tıkaçlar fark etmesi üzerine başvuruyor. Fizik muayenede bilateral yaygın ronküsler duyuluyor. Akciğer tomografisinde santral bronşektazi ve "parmak eldiven" (finger-in-glove) manzarası izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde total $IgE$ düzeyi $1200$ $IU/mL$, periferik eozinofili $1800/\mu L$ ve *Aspergillus fumigatus*'a yönelik hem $IgE$ hem de $IgG$ (presipitan) tipi antikorlar pozitif saptanıyor. Bu hastanın klinik tablosunda rol oynayan temel hipersensitivite mekanizmaları, Coombs ve Gell sınıflandırmasına göre aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?