Hipersensitivite Reaksiyonları

$38$ yaşında bir kadın hasta, Crohn hastalığı tedavisi kapsamında uygulanan infliksimab (anti-TNF-$\alpha$ monoklonal antikor) infüzyonundan $9$ gün sonra ateş, halsizlik, yaygın ürtikeryal döküntüler ve simetrik poliartralji şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde servikal ve aksiller lenfadenopatiler saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum $C3$ ve $C4$ düzeylerinin düşük olduğu, idrar analizinde ise hafif proteinüri saptandığı görülüyor. Bu hastada gelişen klinik tablo ve patofizyolojik süreçle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sekiz yaşında erkek çocuk, yaklaşık iki hafta önce geçirdiği ateşli boğaz ağrısından sonra idrar renginde belirgin koyulaşma, göz kapaklarında şişlik ve baş ağrısı şikayetleriyle polikliniğe getirilmiştir. Fizik muayenesinde kan basıncı $140/90$ $mmHg$ (yüksek) saptanmış; laboratuvar incelemelerinde serum kompleman ($C3$) düzeyinin düşük olduğu ve idrar mikroskopisinde eritrosit silindirlerinin bulunduğu gözlenmiştir. Bu hastada böbrek hasarının oluşumundan sorumlu temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında kadın hasta, imitasyon bir kolye taktıktan yaklaşık $48$ saat sonra boyun bölgesinde kaşıntılı, eritemli ve veziküler döküntü şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede lezyonların kolye ile temas eden alanla sınırlı olduğu saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Tüberküloz taraması amacıyla bir sağlık çalışanına uygulanan PPD (Purified Protein Derivative) deri testi sonrası $48-72$. saatlerde uygulama bölgesinde $15$ mm çapında, sert ve kızarık bir deri reaksiyonu (endürasyon) saptanmıştır. Bu reaksiyonun gelişiminden sorumlu temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $2$ hafta önce geçirdiği "atipik pnömoni" tablosu sonrası halsizlik, göz aklarında sararma ve soğuk havada dışarı çıktığında el parmak uçlarında morarma şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede solukluk ve hafif ikter saptanıyor; splenomegali eşlik etmiyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin düzeyi düşük, retikülosit oranı yüksek ve direkt Coombs testi ($C3d$ pozitif, $IgG$ negatif) pozitif bulunuyor. Bu hastadaki klinik tablonun temelinde yatan hipersensitivite mekanizması ve rol oynayan temel immünolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bir kadın hasta, ağız içinde ağrılı ve iyileşmeyen erozyonlar ile gövdesinde gevşek yapılı büller şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede deri üzerine uygulanan hafif basınçla büllerin kolayca genişlediği ve sağlam görünen derinin ayrıştığı (Nikolsky bulgusu pozitif) saptanıyor. Lezyonlu deri biyopsisinin direkt immünofloresan (DİF) incelemesinde keratinositler arasında karakteristik "balık ağı" tarzında $IgG$ ve $C3$ depolanması izleniyor. Bu hastadaki klinik ve laboratuvar bulgularına yol açan temel hipersensitivite mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında bir kadın hasta; her iki el eklemlerinde ağrı, sabah tutukluğu ve güneş ışığına maruziyet sonrası artan halsizlik şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenede her iki yanakta ve burun köprüsünde belirgin eritematöz malar döküntü saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde antinükleer antikor (ANA) pozitifliği ve kompleman ($C3$, $C4$) düzeylerinde belirgin düşüklük saptanıyor. Bu hastada görülen doku hasarının temelinde yatan hipersensitivite mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında romatoid artrit tanılı hastaya infliksimab tedavisi başlanıyor. Tedavinin $10$. gününde hastada $38.5^\circ C$ ateş, yaygın ürtiker benzeri döküntüler, servikal lenfadenopati ve diz eklemlerinde şişlik/ağrı gelişiyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde serum $C3$ ve $C4$ düzeyleri belirgin olarak düşük saptanırken, idrar analizinde hafif düzeyde proteinüri izleniyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan immün komplekslerin özelliği ve patofizyolojik oluşum mekanizması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$28$ yaşında bir erkek hasta; son bir haftadır artan nefes darlığı, öksürük ve kanlı balgam şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede her iki akciğer bazalinde raller duyuluyor. Laboratuvar tetkiklerinde hematüri ve proteinüri saptanıyor. Renal biyopside glomerüler bazal membran ($GBM$) boyunca lineer (çizgisel) tarzda $IgG$ ve $C3$ birikimi izleniyor. Bu hastadaki doku hasarından sorumlu olan temel immünopatolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşındaki erkek hastaya son dönem böbrek yetmezliği tanısıyla kadavradan böbrek nakli yapılıyor. Cerrahi işlem sırasında vasküler anastomozlar tamamlanıp klempler açıldıktan birkaç dakika sonra, greftin renginin pembeden hızla mor/siyanotik bir hale dönüştüğü, parankimin yumuşadığı ve idrar çıkışının başlamadığı gözleniyor. Bu hastada gelişen klinik tabloya neden olan temel immünopatolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında erkek hasta, bir hafta önce ayağına paslı çivi batması nedeniyle uygulanan tetanoz antitoksini (at kaynaklı) sonrası $9$. günde ateş, ürtiker tarzı döküntüler ve simetrik eklem ağrıları ile başvuruyor. Fizik muayenesinde jeneralize lenfadenopati saptanıyor. Laboratuvarda serum $C3$ ve $C4$ düzeylerinde belirgin azalma saptanıyor. Bu hastadaki klinik tablonun gelişiminden sorumlu olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında bir erkek hasta; gövde ve ekstremitelerinde yaklaşık iki haftadır devam eden, şiddetli kaşıntının eşlik ettiği ve basmakla kolayca patlamayan (Nikolsky negatif), gergin (tense) büllöz lezyonlarla başvuruyor. Yapılan deri biyopsisinin immünofloresan incelemesinde dermo-epidermal bileşke boyunca lineer tarzda $IgG$ ve $C3$ birikimi saptanıyor. Hastanın serum analizinde hemidezmozom yapısında yer alan $BP180$ proteinine karşı otoantikorlar belirleniyor. Bu hastadaki doku hasarının temelini oluşturan hipersensitivite reaksiyonu ve immünopatolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Yirmi dört yaşında erkek hasta, son bir haftadır devam eden öksürük, kanlı balgam ve idrar miktarında azalma şikayetleriyle hastaneye başvuruyor. Yapılan fizik muayenede kan basıncı $150/95$ mmHg saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde serum kreatinin düzeyi yüksek bulunuyor ve idrar mikroskopisinde eritrosit silindirleri gözleniyor. Hastadan alınan böbrek biyopsisinin immünfloresan incelemesinde glomerüler bazal membran boyunca lineer (çizgisel) tarzda $IgG$ ve $C3$ birikimi saptanıyor.

Bu hastadaki patolojik süreçten sorumlu olan temel hipersensitivite mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında bir ameliyathane hemşiresi, son birkaç aydır iş yerinde kullandığı lateks eldivenlere bağlı olarak ellerinde kaşıntılı, eritemli ve veziküler döküntüler (kontakt dermatit) oluştuğunu ifade ediyor. Ancak son operasyon sırasında eldivenleri taktıktan yaklaşık $10$ dakika sonra hastada yaygın ürtiker, göz kapaklarında ödem ve nefes darlığı gelişiyor. Hastanın kan tablosunda eozinofili saptanmıyor.

Bu hastada eldiven kullanımını takiben gelişen akut klinik tablodan sorumlu olan temel immünolojik mekanizma ve bu reaksiyonu başlatan anahtar etkileşim aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

$18$ yaşında erkek hasta, fıstık içeren bir tatlı yedikten yaklaşık $10$ dakika sonra vücudunda yaygın kaşıntılı kızarıklıklar, dudaklarında şişme ve nefes darlığı şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde tansiyonu $85/55$ mmHg, nabzı $120$/dakika ve solunumu hırıltılı (vizing) olarak saptanıyor. Bu hastada gelişen ani sistemik reaksiyondan sorumlu olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Böbrek nakli yapılan bir hastada, cerrahi işlem sırasında vasküler anastomozlar tamamlanıp klempler açıldıktan yaklaşık $15$-$30$ dakika sonra, greftin renginin hızla siyanotik bir hal aldığı, dokunun yumuşadığı ve idrar çıkışının gerçekleşmediği gözlenmiştir. Bu klinik tablo 'hiperakut rejeksiyon' olarak tanımlandığına göre, doku hasarından sorumlu olan temel hipersensitivite mekanizması ve bu süreçte vasküler hasarı başlatan birincil efektör olay aşağıdakilerden hangisidir?

$25$ yaşında bir erkek hasta, her yıl ilkbahar aylarında tekrarlayan hapşırık, burun akıntısı ve gözlerde kaşıntı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın semptomlarının, polenlerin IgE aracılığıyla mast hücrelerini degranüle etmesi sonucu geliştiği belirleniyor. Bu Tip I hipersensitivite reaksiyonunun erken fazında mast hücrelerinden salınan, vasküler permeabilite artışı ve düz kas kontraksiyonundan sorumlu olan temel mediyatör aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında erkek hasta, tetanoz profilaksisi amacıyla intramüsküler tetanoz toksoidi uygulanmasından yaklaşık $6$ saat sonra enjeksiyon bölgesinde belirgin ağrı, ödem, eritem ve lokal ekimozlar ile başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde lezyon bölgesindeki küçük damarlarda vaskülit ve perivasküler alanda yoğun polimorfonükleer lökosit infiltrasyonu izleniyor. Bu hastadaki klinik tablonun gelişiminden sorumlu olan temel immünopatolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Otuz yaşında bir kadın hasta, nikel içeren bir kolye kullanımından yaklaşık $48$ saat sonra boyun bölgesinde kaşıntılı, eritematöz ve veziküler bir döküntü geliştiğini fark ediyor. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan hipersensitivite reaksiyonunun patogenezinde rol oynayan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bir erkek hasta, tetanoz profilaksisi amacıyla yapılan aşı uygulamasından yaklaşık $6$ saat sonra enjeksiyon bölgesinde şiddetli ağrı, ödem ve ekimoz şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede uygulama sahasında nekrotik alanlar ve vaskülit ile uyumlu bulgular saptanıyor. Biyopsi incelemesinde damar duvarlarında $IgG$ ve $C3$ birikimi ile yoğun polimorfonükleer lökosit infiltrasyonu izleniyor.

Bu hastada gelişen ve Arthus reaksiyonu olarak adlandırılan tablonun patogenezinden sorumlu temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?