Gastrointestinal ve Hepatobiliyer Sistem Patolojisi

Kronik Hepatit B ($HBV$) enfeksiyonu olan bir hastanın karaciğer biyopsisinde izlenen "buzlu cam" (ground glass) hepatositlerin oluşumundan sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, karın ağrısı, halsizlik ve iştahsızlık şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünden uzun yıllar boyunca uygun koşullarda saklanmayan tahıllarla beslendiği ve yüksek düzeyde aflatoksin $B_1$ maruziyeti olduğu öğreniliyor. Yapılan görüntüleme ve biyopsi tetkikleri sonucunda hastaya hepatosellüler karsinom tanısı konuluyor. Bu hastadaki tümör gelişimi ile ilişkili olan en olası moleküler değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

68 yaşında bir erkek hasta, halsizlik ve çabuk yorulma şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemelerinde hemoglobin değeri $8.2 \text{ g/dL}$, ortalama eritrosit hacmi (MCV) $74 \text{ fL}$ ve serum ferritin düzeyi düşük bulunuyor. Yapılan kolonoskopide çekumda yerleşimli, $4 \text{ cm}$ çapında, lümene doğru büyüyen ekzofitik ve ülsere bir kitle izleniyor.

Biyopsi sonucu invaziv adenokarsinom olarak raporlanan bu tümörün, klasik adenom-karsinom sekansı (Vogelstein modeli) üzerinden geliştiği varsayıldığında; patogenezin geç evrelerinde izlenen ve $\text{TGF-\beta}$ (transforme edici büyüme faktörü-beta) sinyal yolağının bozulmasından sorumlu olan genetik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$26$ yaşında, sigara öyküsü olmayan bir erkek hastada ilerleyici nefes darlığı ve hepatosplenomegali saptanıyor. Karaciğer iğne biyopsisinin histopatolojik incelemesinde, periportal hepatositlerin sitoplazmasında eozinofilik, yuvarlak inklüzyonlar gözleniyor. Bu inklüzyonların periyodik asit-Schiff ($PAS$) boyası ile kuvvetli boyandığı, ancak diastaz enzim uygulaması sonrası boyanma özelliğini koruduğu (diastaz dirençli) saptanıyor. Bu hastadaki patolojik bulguların en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Özofagus hastalıklarının komplikasyonları ve malignite riskleri değerlendirildiğinde, aşağıdaki klinik durumlardan hangisi özofagusun 'Adenokarsinom' tipi kanseri için en önemli risk faktörü olarak kabul edilir?

Altmış iki yaşında erkek hasta, son üç ayda $10$ kg kaybı ve ilerleyici ağrısız sarılık şikayetiyle başvuruyor. Yapılan görüntülemelerde pankreas başında $3.5$ cm'lik kitle saptanıyor. Biyopsi sonucu "pankreatik duktal adenokarsinom" olarak raporlanan bu hastada, neoplastik progresyonun geç evrelerinde (PanIN-3'ten invaziv karsinoma geçişte) görülen ve $18q21$ lokusundaki tümör baskılayıcı genin inaktivasyonu sonucu protein ekspresyonu kaybı ile karakterize olan genetik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$31$ yaşında erkek hasta; son $6$ aydır devam eden kanlı ishal, rektal tenesmus ve son $3$ ayda yaklaşık $5$ kg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan kolonoskopide rektumdan başlayarak çekuma kadar kesintisiz (kontinü) uzanan, granüler görünümlü ve dokunmakla kolay kanayan (frajil) mukoza izleniyor. Aşağıdaki tabloda hastanın biyopsi bulguları özetlenmiştir:

Bu hastada terminal ileumda saptanan bulgu aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

$2$ aylık bir bebek, doğumdan kısa süre sonra başlayan ve giderek artan sarılık, akolik dışkılama ve koyu renkli idrar şikayetleriyle getirilmiştir. Yapılan tetkikler sonucunda "ekstrahepatik biliyer atrezi" tanısı konulan bu bebeğin karaciğer biyopsisinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en az beklenen histopatolojik bulgudur?

Alkol alımını takiben şiddetli ve tekrarlayan kusmalar sonrası hematemez (kanlı kusma) şikayetiyle başvuran $35$ yaşındaki erkek hastaya yapılan endoskopide, özofagogastrik bileşkede lümene paralel uzanan lineer, longitudinal mukoza yırtıkları saptanmıştır. Bu tablo aşağıdakilerden hangisi ile en uyumludur?

32 yaşında kadın hasta, yaklaşık 10 yıldır oral kontraseptif kullanımı öyküsüyle başvuruyor. Sağ üst kadran ağrısı nedeniyle yapılan görüntülemede, karaciğer sağ lobunda siroz bulgusu içermeyen zeminde $7$ $cm$ çapında iyi sınırlı solid bir kitle saptanıyor. Serum $\alpha$-fetoprotein ($AFP$) düzeyi normal sınırlardadır. Yapılan biyopsinin histopatolojik incelemesinde vasküler ektazi, sinüzoidal dilatasyon ve belirgin kronik inflamatuar infiltrat izleniyor. İmmünohistokimyasal çalışmada lezyonda Serum Amiloid A ($SAA$) ile yaygın kuvvetli boyanma, ayrıca glutamin sentetaz ($GS$) ile diffüz (yaygın) kuvvetli sitoplazmik boyanma saptanıyor. Bu lezyonun moleküler patogenezi ve klinik seyri ile ilgili en olası ifade aşağıdakilerden hangisidir?

$50$ yaşında erkek hasta, çocukluk yaşlarından itibaren avuç içlerinde ve ayak tabanlarında mevcut olan belirgin hiperkeratotik deri lezyonları ve son $3$ aydır giderek artan katı gıdalara karşı disfaji şikayeti ile başvuruyor. Özofagoskopide özofagusun orta $1/3$ kesiminde lümeni daraltan, ekzofitik ve ülsere bir kitle izleniyor. Biyopsi örneğinin histopatolojik incelemesinde keratin incileri içeren atipik skuamöz epitel proliferasyonu saptanıyor. Bu klinik ve patolojik tabloya eşlik eden en olası genetik değişiklik hangisidir?

$62$ yaşında bir hastaya yapılan tarama kolonoskopisinde çekumda $3.5$ cm çapında, sapsız (sesil), yüzeyi kadifemsi (velvety) görünümde bir kitle saptanıyor. Alınan biyopside uzun parmaksı çıkıntılar oluşturan ve belirgin epitelyal displazi gösteren yapılar izleniyor. Bu lezyonla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$55$ yaşında erkek hasta, sağ üst kadran ağrısı, halsizlik ve belirgin kilo kaybı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın özgeçmişinden yaklaşık $25$ yıl boyunca plastik sanayisinde vinil klorür maruziyeti olduğu öğreniliyor. Yapılan batın tomografisinde karaciğerde yaygın hemorajik odakları bulunan multipl kitleler saptanıyor. Biyopsi örneğinin histopatolojik incelemesinde vasküler boşlukları döşeyen, belirgin nükleer atipi ve mitoz gösteren iğsi (spindle) hücreler izleniyor. İmmünohistokimyasal çalışmada tümör hücrelerinde $CD31$ ve $vWF$ (von Willebrand faktör) pozitifliği saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Pankreas başı yerleşimli bir kitle nedeniyle opere edilen $68$ yaşında erkek hastanın makroskobik incelemesinde, tümör çevresindeki peripancreatik yağ dokusunda enzimatik yağ nekrozuna sekonder gelişen "saponifikasyon" odakları izlenmiştir. Mikroskobik incelemede desmoplastik stromaya sahip invaziv duktal adenokarsinom saptanmıştır.

Bu neoplazinin gelişim sürecinde, $TGF-\beta$ ($Transforming\ Growth\ Factor-beta$) sinyal yolağını bozarak tümörün progresyonu, invaziv karakter kazanması ve metastatik potansiyelinden sorumlu tutulan en spesifik genetik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$68$ yaşında erkek hasta; son iki aydır devam eden iştahsızlık, $8 \text{ kg}$ kilo kaybı ve ağrısız sarılık şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede sağ üst kadranda palpabl ve ağrısız safra kesesi saptanıyor. Bilgisayarlı tomografide pankreas başında $4 \text{ cm}$ boyutunda kitle izlenen hastada pankreatik duktal adenokarsinom ön tanısı konuluyor. Bu neoplazinin patogenezinde en erken dönemde ve en sık ($\%90$'ın üzerinde) saptanan onkojenik mutasyon aşağıdakilerden hangisidir?

Serum alfa-fetoprotein (AFP) düzeyleri normal sınırlarda saptanan, histopatolojik olarak geniş vasküler kanallar ile karakterize ve karaciğerin en sık görülen benign (iyi huylu) neoplazmı olan lezyon aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $6$ aydır devam eden epigastrik dolgunluk hissi ve aralıklı melena şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde mide korpusunda, lümeni daraltmayan, üzeri düzgün ve sağlam mukoza ile örtülü, yaklaşık $4$ cm çapında submukozal yerleşimli kitle saptanıyor. Alınan biyopsinin histopatolojik incelemesinde iğsi hücrelerin oluşturduğu fasiküler yapılar izleniyor. Bu lezyonun tanısını doğrulamada en yardımcı immunohistokimyasal belirteç aşağıdakilerden hangisidir?

Kolon polipleri içerisinde histopatolojik olarak 'epitelyal displazi' içermesi nedeniyle kolorektal karsinomun öncüsü (neoplastik) bir lezyon olarak kabul edilen aşağıdakilerden hangisidir?

Safra kesesi karsinomunun patogenezi, prekürsör lezyonları ve moleküler özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Barrett özofagusu zemininde gelişen adenokarsinomun moleküler patogenezi incelendiğinde, normal çok katlı yassı epitelin intestinal tip kolumnar epitele dönüşümü (metaplazi) sürecinde rol oynayan en temel 'moleküler anahtar' değişim aşağıdakilerden hangisidir?