Gastrointestinal ve Hepatobiliyer Sistem Patolojisi

$52$ yaşında erkek hasta, son $6$ aydır artan halsizlik, dengesiz yürüme ve ellerinde karıncalanma şikayetleriyle başvuruyor. Nörolojik muayenede alt ekstremitelerde vibrasyon ve pozisyon duyusunda belirgin azalma saptanıyor. Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde fundus ve korpusta mukoza kıvrımlarının silindiği, antrum mukozasının ise hiperplastik görünümde olduğu izleniyor. Laboratuvar incelemesinde serum gastrin düzeyi belirgin olarak yüksek ($>1000$ $pg/mL$) bulunuyor. Antrumdan alınan biyopsilerde inflamasyon izlenmezken, immünohistokimyasal incelemede belirgin gastrin pozitif hücre artışı saptanıyor. Bu hastadaki klinik ve laboratuvar bulgularının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, yoğun alkol alımı sonrası ani başlayan, kuşak tarzında sırta vuran epigastrik ağrı ve şiddetli kusma şikayeti ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenede periumbilikal bölgede mavimsi renk değişikliği (Cullen belirtisi) izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum lipaz düzeyi $2400$ U/L ve kalsiyum düzeyi $7.1$ mg/dL saptanıyor. Bu hastada peripankreatik dokularda görülen, mikroskobik olarak nekrotik adipositlerin bulanık gölge hatları ve amorf bazofilik birikimlerle karakterize olan morfolojik değişikliklerin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında erkek hasta, kronik epigastrik yanma ve dispeptik şikayetlerle başvuruyor. Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde antral mukozada yaygın hiperemi saptanıyor. Biyopsi örneğinde $Helicobacter$ $pylori$ ile uyumlu spiral mikroorganizmalar ve aktif kronik gastrit bulguları izleniyor. Hastanın yapılan laboratuvar incelemelerinde mide asit sekresyonunun arttığı saptanıyor. Bu klinik ve patolojik tabloya sahip bir hastada, aşağıdaki komplikasyonlardan hangisinin gelişme riski en yüksektir?

Bulantı ve sarılık şikayetiyle başvuran $24$ yaşındaki erkek hastanın laboratuvar incelemesinde $ALT: 1250$ $U/L$ ve $AST: 1100$ $U/L$ olarak saptanıyor. Akut viral hepatit tanısıyla takip edilen hastanın karaciğer biyopsisinde; tekil hepatositlerin büzüldüğü, sitoplazmalarının yoğun eozinofilik bir görünüm kazandığı ve nükleuslarının piknotikleştiği izleniyor. Bu apoptotik hepatositlere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Kilo kaybı, iştahsızlık ve ilerleyici sarılık şikayetiyle başvuran $68$ yaşındaki erkek hastada yapılan tetkikler sonucunda pankreas başında $4$ cm'lik kitle saptanmıştır. Kitleden alınan biyopsi örneğinde duktal adenokarsinom tanısı doğrulanmıştır. Yapılan moleküler analizlerde, tümör hücrelerinde $18q21$ kromozom bölgesinde homozigot delesyon saptandığı bildirilmiştir.

Bu hastada saptanan genetik değişiklikle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

54 yaşında bir erkek hastaya yapılan tarama kolonoskopisinde transvers kolonda $2$ cm çapında sesil bir lezyon saptanmış ve biyopsi sonucu tübüler adenom olarak raporlanmıştır. Bu lezyonun kolorektal karsinoma progresyonu (klasik neoplastik progresyon modeli) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Barrett özofagusu zemininde gelişen displazi ve erken dönem adenokarsinomların histopatolojik değerlendirmesinde, tümörün invazyon derinliğini saptamayı zorlaştıran ve bu bölgeye özgü olan karakteristik yapısal değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$50$ yaşında erkek hasta, halsizlik ve cilt renginde koyulaşma şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan karaciğer biyopsisinde hepatositlerin sitoplazmasında granüler, altın sarısı-kahverengi pigment birikimi izleniyor. Bu pigmentin hemosiderin (demir) olduğunu kanıtlamak ve lipofuskin gibi diğer pigmentlerden ayırmak amacıyla kullanılan özel boya aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında kadın hastada, $8$ yıldır devam eden gastroözofageal reflü hastalığı nedeniyle kronik proton pompası inhibitörü (PPİ) kullanımı öyküsü mevcuttur. Dispeptik yakınmalarla yapılan endoskopide mide fundus ve korpusunda, çapları $2-4$ mm arasında değişen, çok sayıda, düz yüzeyli, sesil polipoid lezyonlar saptanmıştır. Alınan biyopsilerin mikroskobik incelemesinde; pariyetal ve esas hücreler ile döşeli, kistik genişlemiş gastrik glandlar izlenmiştir.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında kadın hastaya yapılan tarama kolonoskopisinde, çekumda $12 \text{ mm}$ çapında, sapsız (sesil), yüzeyi belirgin bir mukus tabakasıyla örtülü lezyon saptanıyor. Alınan biyopsi örneğinin mikroskobik incelemesinde; yüzey epiteli ve kriptlerin üst kısımlarında testere dişi (serrasyon) görünümü saptanırken, kriptlerin bazal kısımlarında ise belirgin genişleme ve muskularis mukozaya paralel yatay büyüme ($L$ veya $T$ harfi benzeri konfigürasyon) izleniyor. Bu lezyonun maligniteye progresyonunda rol oynayan en olası moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Elli beş yaşında bir erkek hastada, obstrüktif sarılık bulguları nedeniyle yapılan incelemelerde ana safra kanalında diffüz duvar kalınlaşması izleniyor. Yapılan biyopsi örneğinde; yoğun lenfoplazmasiter hücre infiltrasyonu, 'storiform' (hasır örgü) paternde fibrozis ve küçük venlerde lümeni tıkayan obliteratif flebit saptanıyor. Serum $IgG4$ düzeyi belirgin olarak yüksek bulunuyor.

Bu hastadaki histopatolojik bulgular göz önüne alındığında, tabloyu Primer Sklerozan Kolanjit ($PSK$) olgularından ayıran en spesifik mikroskobik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

18 yaşında bir erkek hasta, son aylarda belirginleşen ellerde titreme, konuşma bozukluğu ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde sklera ve ciltte ikter saptanırken, biyokimyasal incelemede serum seruloplazmin düzeyi düşük ($<20$ mg/dL) ve 24 saatlik idrarda bakır atılımı artmış bulunuyor. Karaciğer biyopsisinde hepatositlerde makrovesiküler yağlanma, nükleer vakuolizasyon ve sitoplazmada Mallory-Denk cisimcikleri izleniyor.

Bu hastada karaciğer dokusunda patolojik olarak biriken maddeyi göstermek için aşağıdaki histokimyasal boyama yöntemlerinden hangisi en uygundur?

Erken yaşta başlayan panasiner amfizem ve ilerleyici karaciğer yetmezliği bulgularıyla değerlendirilen $35$ yaşındaki bir erkek hastanın karaciğer biyopsisinde; özellikle periportal alandaki (Zon 1) hepatositlerin sitoplazmasında, periyodik asit-Schiff (PAS) ile pozitif boyanan ve diyastaz işlemine dirençli eozinofilik globüler inklüzyonlar saptanıyor.

Bu hastada saptanan karaciğer hasarının hücresel düzeydeki temel patojenik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$50$ yaşında kadın hasta, uzun süredir devam eden dispeptik şikayetleri nedeniyle $5$ yıldır yüksek dozda proton pompası inhibitörü ($PPİ$) kullanmaktadır. Rutin kontroller sırasında yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde, mide korpusunda milimetrik boyutlarda, düzgün yüzeyli ve çok sayıda sesil polip saptanıyor. Alınan biyopsi örneklerinin mikroskobik incelemesinde; foveoler epitelin normal yapıda olduğu, ancak fundik bezlerde belirgin kistik dilatasyonlar geliştiği ve bu kistlerin parietal hücreler ile döşeli olduğu izleniyor. Bu klinik ve histopatolojik bulgular ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik alkol kullanımı öyküsü olan $45$ yaşındaki erkek hasta, ani başlayan kuşak tarzı şiddetli karın ağrısı ve kusma şikayetleriyle acil servise başvurmuştur. Laboratuvar incelemesinde serum amilaz ve lipaz düzeyleri normalin 4 katı, serum kalsiyum düzeyi ise $7.1$ mg/dL (Normal: $8.5-10.5$ mg/dL) olarak saptanmıştır. Yapılan batın tomografisinde pankreas çevresindeki yağ dokusunda multipl hiperekoik, 'tebeşir beyazı' (chalky white) görünümlü odaklar izlenmiştir. Bu hastada saptanan makroskobik bulguların ve hipokalseminin temel nedeni olan patogenetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kuşak tarzı şiddetli karın ağrısı ve serum amilaz yüksekliği ile karakterize bir akut pankreatit atağından $4$ hafta sonra, hastanın epigastrik bölgesinde ağrılı bir kitle fark edilmiştir. Yapılan incelemede, bu kistik yapının duvarının granülasyon ve fibröz dokudan oluştuğu, ancak iç yüzeyinde epitelyal bir döşemenin bulunmadığı saptanmıştır.

Bu tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

42 yaşında kadın hasta, tekrarlayan sağ üst kadran ağrısı ve semptomatik safra kesesi taşları nedeniyle elektif kolesistektomiye alınmıştır. Safra kesesinin makroskobik incelemesinde, mukoza yüzeyinin hiperemik olduğu ve üzerinde "çilek" görünümünü andıran çok sayıda küçük, sarı renkli benekli odaklar bulunduğu izlenmiştir. Bu hastada görülmesi beklenen karakteristik mikroskobik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Safra yollarının malign epitelyal tümörü olan kolanjiokarsinom gelişimi ile ilişkili risk faktörleri ve klinik durumlar göz önüne alındığında, aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Üç haftalık bir bebek, doğumdan beri devam eden ve giderek artan sarılık, akolik dışkı ve koyu renkli idrar yakınmalarıyla getirilmiştir. Laboratuvar incelemesinde total bilirubin $14 \text{ mg/dL}$, direkt bilirubin $9 \text{ mg/dL}$, ALT ve AST seviyeleri ise hafif yüksek saptanmıştır. Bu hastada biliyer atrezi tanısını neonatal hepatitten ayırt etmek amacıyla yapılan karaciğer biyopsisinde görülmesi beklenen en karakteristik histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

54 yaşında erkek hasta, son altı aydır giderek artan halsizlik, eklem ağrıları ve cinsel istekte azalma şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenede ciltte yaygın bronzlaşma benzeri hiperpigmentasyon ve hepatomegali saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde açlık kan şekeri 145 mg/dL, AST ve ALT düzeyleri hafif yüksek (sırasıyla 65 U/L ve 72 U/L) bulunuyor. Transferrin satürasyonu %65 ve serum ferritin düzeyi 850 ng/mL olarak ölçülüyor. *HFE* gen mutasyonu analizi ile Herediter Hemokromatoz tanısı kesinleşen hastaya evreleme amaçlı karaciğer iğne biyopsisi yapılıyor.

Bu hastanın karaciğer biyopsisinde, hastalığın erken evresine ait karakteristik histopatolojik demir birikim paterni aşağıdakilerden hangisidir?