Gastrointestinal ve Hepatobiliyer Sistem Patolojisi

$45$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $6$ aydır devam eden yemek sonrası retrosternal yanma (pirozis) ve ağzına acı su gelmesi şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan endoskopide distal özofagusta hiperemi saptanıyor ve bu bölgeden biyopsi alınıyor. Mikroskobik incelemede yassı epitel içerisinde tek tük eozinofil lökositler, epitel kalınlığının $$’sini aşan bazal tabaka hiperplazisi ve lamina propria papillalarında uzama izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında erkek hastada, proksimal midede yerleşimli, ülsero-vejetan kitle saptanıyor. Biyopsi materyalinin histopatolojik incelemesinde; belirgin pleomorfizm gösteren malign epitelyal hücre adalarının, tümör içine sızmış ve tümör çevresinde kümelenmiş oldukça yoğun lenfositik ve plazmasitik bir stroma ile çevrili olduğu izleniyor. Bu tümörün moleküler patogenezi ve özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?

$35$ yaşında kadın hasta, son $3$ aydır devam eden kanlı diyare, kramp tarzında karın ağrısı ve tenesmus şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan kolonoskopik incelemede rektumdan başlayıp proksimale doğru kesintisiz (kontinü) devam eden, mukozada frajilite ve granülarite artışının izlendiği yaygın inflamasyon saptanıyor. Alınan mukozal biyopsilerde inflamatuar sürecin mukoza ve submukozaya sınırlı olduğu, kript lümenlerinde nötrofil birikimi (kript apseleri) izlendiği, ancak granülom yapısına rastlanmadığı rapor ediliyor. Bu klinik ve histopatolojik bulgular ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında erkek hasta; ani başlayan halsizlik, iştahsızlık, idrar renginde koyulaşma ve göz aklarında sararma şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede sağ üst kadranda hassasiyet ve ikter saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde transaminaz düzeyleri $AST: 1120$ U/L ve $ALT: 1350$ U/L olarak ölçülüyor. Yapılan karaciğer biyopsisinde parankimal yapıda düzensizlik (lobüler disarray), hepatositlerde şişme (balonlaşma dejenerasyonu) ve sinüzoidler içinde veya hepatosit kordonları arasında büzülmüş, yoğun eozinofilik sitoplazmalı, küçük piknotik nükleuslu yuvarlak apoptotik yapılar izleniyor. Bu biyopsi örneğinde tarif edilen karakteristik apoptotik cisimcikler aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında erkek hasta, son üç haftadır artan tıkanma sarılığı, halsizlik ve epigastrik bölgede dolgunluk hissi şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan bilgisayarlı tomografide (BT) pankreasın diffüz olarak genişlediği, kenarlarının düzleştiği ve peripankreatik düşük dansiteli bir "halo" tabakasıyla çevrelendiği ("sosis pankreas" görünümü) izleniyor. Laboratuvar incelemesinde serum $IgG4$ konsantrasyonu $320 \text{ mg/dL}$ (Normal: $8-140 \text{ mg/dL}$) olarak saptanıyor. Bu hastadan alınan pankreas biyopsisi örneğinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?

$22$ yaşında erkek hasta, rektal kanama ve dışkılama alışkanlığında değişiklik şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan kolonoskopide, kolonda yaygın dağılımlı yaklaşık $150$ adet adenomatöz polip saptanıyor. Hastanın tıbbi öyküsü derinleştirildiğinde, $3$ yıl önce arka çukur (posterior fossa) yerleşimli bir 'medulloblastoma' nedeniyle cerrahi tedavi aldığı öğreniliyor. Bu hastadaki klinik tablo ve altta yatan genetik mekanizma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$65$ yaşında erkek hasta, son $3$ ayda $8$ kilo kaybı, halsizlik ve idrar renginde belirgin koyulaşma şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede ikter saptanıyor ancak sağ üst kadranda palpe edilen hassas bir kitle saptanmıyor (Courvoisier bulgusu negatif). Laboratuvar tetkiklerinde total bilirubin: $14$ mg/dL (direkt: $11$ mg/dL), ALP ve GGT seviyeleri normalin $5$ katı yüksek bulunuyor. Abdominal BT incelemesinde safra kesesi kollabe (sönük) izlenirken, intrahepatik safra yollarında yaygın dilatasyon saptanıyor. Koledok distal ucu normal kalibrede olup, sağ ve sol proksimal hepatik kanalların birleşim yerinde lümeni daraltan duvar kalınlaşması izleniyor.

Bu hastada en olası tanı için yapılacak biyopsinin histopatolojik incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

$35$ yaşında erkek hasta; son $2$ yıldır tekrarlayan kramplı karın ağrısı ve dönem dönem gelişen bağırsak subobstrüksiyonu semptomları ile başvuruyor. Fizik muayenede sağ alt kadranda hassasiyet ve dolgunluk saptanıyor. Hastaya yapılan ileosekal rezeksiyon materyalinin makroskobik incelemesinde; bağırsak duvarının belirgin derecede kalınlaşıp sertleştiği, lümenin daraldığı ve mezenterik yağ dokusunun bağırsak serozasını bir kılıf gibi çevreleyecek şekilde ilerlediği ('yağlı sarmalanma / creeping fat') gözleniyor. Bu hastadan alınan kesitlerin mikroskobik incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması en olasıdır?

Akut viral hepatit seyrinde, sitotoksik $T$ lenfositlerin etkisiyle hepatositlerde apoptoz indüklenmektedir. Bu süreçte hepatositler büzülür, nükleusları piknotik hale gelir ve sitoplazmaları yoğun eozinofilik (asidofilik) bir görünüm kazanır. Biyopside izlenen bu apoptotik hepatosit yapılarına ne ad verilir?

$62$ yaşında erkek hasta, kronik Hepatit B enfeksiyonuna bağlı gelişen siroz nedeniyle izlenmektedir. Rutin kontrollerinde serum alfa-fetoprotein (AFP) düzeyi $520$ ng/mL saptanmış ve dinamik BT görüntülemede karaciğer sağ lobunda $4,5$ cm çapında, arteriyel fazda kontrast tutan ve venöz fazda 'yıkama' (wash-out) gösteren hipervasküler kitle izlenmiştir. Yapılan biyopsinin histopatolojik incelemesinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin saptanması, bu tümörün hepatosellüler kökenli olduğunu kesin olarak kanıtlar?

Uzun süreli alkol kullanım öyküsü olan ve tekrarlayan karın ağrısı atakları nedeniyle takip edilen bir hastada, pankreasın ekzokrin fonksiyonlarının kalıcı olarak kaybedildiği saptanmıştır. Bu hastanın pankreas biyopsisinde görülmesi beklenen en karakteristik histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

42 yaşında, sigara öyküsü olmayan bir erkek hasta, ilerleyici nefes darlığı ve karın şişliği şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede asit, splenomegali ve hafif skleral ikter saptanıyor. Hastadan alınan karaciğer biyopsisinde, özellikle periportal hepatositlerin sitoplazmasında periyodik asit-Schiff (PAS) pozitif ve diyastaz dirençli eozinofilik globüller izleniyor. Bu hastadaki akciğer tutulumunun en olası patogenezi aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında, uzun süreli alkol kullanım öyküsü olan erkek hasta; epigastrik ağrı, $10$ kg ağırlık kaybı ve hafif sarılık şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde serum lipaz düzeyi $120$ U/L ($<60$) ve amilaz düzeyi $180$ U/L ($<100$) olarak saptanıyor. BT incelemesinde pankreas başında $3$ cm'lik kitle ve parankimde kalsifikasyonlar izleniyor. Malignite ön tanısıyla opere edilen hastanın histopatolojik incelemesinde yaygın parankimal fibrozis ve asiner atrofi gözleniyor. Bu hastada, pankreasın duktal adenokarsinomundan ziyade "kronik pankreatit" tanısını aşağıdakilerden hangisi en güçlü şekilde destekler?

$38$ yaşında erkek hasta, son $5$ yıldır vücut geliştirme amacıyla yüksek doz anabolik steroid kullanımı öyküsü ile başvuruyor. Yapılan abdominal görüntülemede karaciğer sağ lobunda $5$ $cm$ çapında, iyi sınırlı solid bir kitle saptanıyor. Kitleden alınan biyopsinin histopatolojik incelemesinde portal alan ve safra duktusu içermeyen, minimal atipik hepatosit kordonlarından oluşan bir lezyon izleniyor. Yapılan moleküler analizde lezyonda $\beta$-katenin mutasyonu saptanıyor. Bu lezyonun seyri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$28$ yaşında kadın hasta, dispepsi nedeniyle yapılan ultrasonografide karaciğerinde $5$ $cm$ çapında, iyi sınırlı bir kitle saptanması üzerine opere ediliyor. Hastanın özgeçmişinde $8$ yıldır oral kontraseptif kullanımı mevcuttur. Histopatolojik incelemede, kitle içerisinde portal alanların bulunmadığı ve belirgin steatoz (yağlanma) gösteren hepatosit kordonları izleniyor. Bu tümörde izlenmesi en olası immünohistokimyasal veya moleküler bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Yirmi beş yaşındaki bir hastada, yaklaşık on yıldır devam eden kanlı ishal ve kramplı karın ağrısı atakları mevcuttur. Hastadan alınan kolektomi materyalinin makroskobik incelemesinde; rektumdan başlayarak proksimale doğru kesintisiz devam eden yaygın mukozal ülserasyonlar ve bu ülserli alanlar arasında lümene doğru çıkıntı yapan çok sayıda mukoza adacığı (yalancı polipler) gözlenmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu hastada saptanan 'yalancı poliplerin' (pseudopolip) gelişim mekanizmasını en doğru şekilde açıklar?

$22$ yaşında bir kadın hasta, yaklaşık üç aydır devam eden kanlı ishal ve tenezm şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan kolonoskopik incelemede, rektumdan başlayıp proksimale doğru kesintisiz (sürekli) bir şekilde ilerleyen mukoza hiperemisi, granülarite ve yüzeyel ülserasyonlar saptanıyor. Bu klinik ve endoskopik tabloya sahip bir hastada, histopatolojik incelemede saptanması en olası morfolojik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında $HIV$ pozitif bir erkek hasta, şiddetli odinofaji ve retrosternal ağrı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan endoskopide distal özofagusta geniş ve sığ ülserler saptanıyor. Ülser tabanından alınan biyopsinin mikroskobik incelemesinde; ülser tabanındaki kapiller endotel hücrelerinde ve stromal hücrelerde hem intrasitoplazmik hem de büyük, "baykuş gözü" görünümünde intranükleer eozinofilik inklüzyonlar içeren sitomegalik hücreler izleniyor. Bu bulgular ışığında en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

$20$ yıldır devam eden retrosternal yanma ve pirozis şikayetleri olan $58$ yaşındaki erkek hastaya yapılan endoskopide distal özofagusta $3$ cm'lik 'somon pembesi' renkli mukoza adacıkları izlenmiştir. Alınan biyopsilerde intestinal metaplazi ile birlikte, nükleer stratifikasyonun epitelyal yüzeye kadar uzandığı, belirgin sitolojik atipi ve atipik mitozların eşlik ettiği 'yüksek dereceli displazi' (high-grade dysplasia) saptanmıştır. Bu hastada malign transformasyon sürecinde, displazi gelişimiyle en yakından ilişkili olan ve invaziv adenokarsinom riskinin belirgin arttığını gösteren moleküler değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında kadın hasta, hem katı hem de sıvı gıdalara karşı yaklaşık $1$ yıldır devam eden ve giderek artan yutma güçlüğü (disfaji) şikayetiyle başvuruyor. Hastanın yapılan baryumlu özofagus grafisinde distal özofagusta belirgin daralma ve proksimalinde genişleme ile karakterize 'kuş gagası' (bird's beak) görünümü saptanıyor. Bu hastalığın patogenezinde temel rol oynayan histopatolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?