Gastrointestinal ve Hepatobiliyer Sistem Patolojisi

Kronik kanlı ishal ve tenezm şikayetleri olan $25$ yaşında bir erkek hastaya yapılan kolonoskopide, inflamasyonun rektumdan başlayarak kesintisiz bir şekilde proksimale doğru uzandığı izleniyor. Alınan biyopsi örneklerinde inflamasyonun mukoza ve submukoza ile sınırlı olduğu ve kript lümenlerinde yoğun nötrofil lökosit birikimleri (kript apsesi) saptanıyor. Bu klinik ve morfolojik bulgular eşliğinde en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında bir kadın hasta, sağ üst kadranda künt bir ağrı ve son $2$ ayda $4$ kilo kaybı şikayetiyle başvuruyor. Yapılan bilgisayarlı tomografide safra kesesi duvarında fokal, nodüler kalınlaşmalar saptanıyor ve radyolojik olarak malignite dışlanamıyor. Yapılan kolesistektomi materyalinin histopatolojik incelemesinde; safra kesesi duvarında transmural olarak yayılmış, sitoplazması lipidle yüklü bol miktarda köpüksü makrofaj, lenfositler, multinükleer dev hücreler ve belirgin fibrozis alanları izleniyor. Kesitlerde hücresel atipiye veya invaziv bir epitelyal proliferasyona rastlanmıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

38 yaşında kadın hasta, son birkaç aydır devam eden halsizlik, yorgunluk ve hafif sarılık şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemelerinde serum $AST$ ve $ALT$ düzeyleri belirgin yüksek, total bilirubin $3.2\text{ mg/dl}$ saptanıyor. Serum protein elektroforezinde poliklonal hipergamaglobulinemi izlenen hastada antinükleer antikor ($ANA$) ve düz kas antikoru ($SMA$) pozitif bulunuyor. Bu hastadan alınan karaciğer biyopsisinde aşağıdaki histopatolojik bulgulardan hangisinin görülmesi en olasıdır?

$54$ yaşında kadın hasta, son $2$ aydır devam eden iştahsızlık, kilo kaybı ve yeni gelişen diyabet tanısı nedeniyle araştırılıyor. Hastanın epigastrik bölgeden sırtına vuran şiddetli ağrı şikayeti mevcut. Abdominal BT incelemesinde pankreas gövdesinde $3$ cm çapında kitle izlenen hastada, bu neoplazinin moleküler patogenezinde (PanIN-invaziv karsinom progresyonu) $\%95$ oranında saptanan ve ailesel vakalarda 'Atipik Multipl Köstebek-Melanom (FAMMM)' sendromu ile ilişkilendirilen tümör baskılayıcı gen aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşında, yaklaşık $5$ yıldır Ülseratif kolit tanısıyla takip edilen erkek hasta; şiddetli karın ağrısı, karında belirgin distansiyon, ateş ($38.5^\circ C$) ve taşikardi şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde batında yaygın hassasiyet ve defans saptanıyor. Çekilen ayakta direkt batın grafisinde transvers kolon çapı $8$ cm olarak ölçülüyor ve haustra yapılarının kaybolduğu izleniyor. Bu hastada gelişen klinik tablonun (toksik megakolon) altında yatan temel patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında erkek hasta, ilerleyici sarılık ve kilo kaybı nedeniyle başvuruyor. Yapılan görüntülemelerde pankreasın diffüz olarak genişlediği ("sosis pankreas" görünümü) ve serum $IgG4$ düzeyinin anlamlı derecede yüksek ($>135$ $mg/dL$) olduğu saptanıyor. Bu hastanın pankreas biyopsisinde görülmesi en olası histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Safra kesesi karsinomu saptanan hastaların yaklaşık $\%95$ gibi büyük bir çoğunluğunda eşlik ettiği bilinen ve bu tümörün gelişimi için en önemli risk faktörü kabul edilen patolojik durum aşağıdakilerden hangisidir?

$50$ yaşında erkek hasta, iştahsızlık, kilo kaybı ve giderek artan sarılık şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan manyetik rezonans kolanjiyopankreatografi (MRCP) incelemesinde intra ve ekstrahepatik safra kanallarında diffüz daralmalar saptanıyor. Hastadan alınan karaciğer iğne biyopsisinin mikroskobik incelemesinde; portal traktlarda yoğun lenfoplazmositer hücre infiltrasyonu, storiform fibrozis (hasır örgü benzeri) ve obliteratif flebit alanları izleniyor. Bu hastadaki klinik ve patolojik tablo için aşağıdakilerden hangisi en olasıdır?

$58$ yaşında erkek hastada, rutin kontrol sırasında yapılan ultrasonografide karaciğer sağ lobunda (Segment $7$) $4$ cm çapında, düzensiz sınırlı solid bir kitle saptanıyor. Hastanın klinik özgeçmişinde hepatit, siroz veya bilinen bir kronik karaciğer hastalığı öyküsü bulunmamaktadır. Yapılan biyopsinin histopatolojik incelemesinde; belirgin desmoplastik stroma içerisinde asiner ve tübüler yapılar oluşturan, müsin üreten atipik epitelyal hücreler izleniyor. İmmünohistokimyasal çalışmada $CK7(+)$, $CK19(+)$ ve $HepPar-1(-)$ olarak saptanıyor. Bu hastadaki neoplazinin anatomik yerleşimi dikkate alındığında, moleküler patogenezinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?

$38$ yaşında kadın hasta, son $3$ aydır devam eden epigastrik ağrı, erken doyma ve $8$ kg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde annesinin $42$ yaşında mide kanseri nedeniyle eksitus olduğu öğreniliyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde mide duvarının belirgin derecede kalınlaştığı, lümenin daraldığı ($linitis$ $plastica$ görünümü) ancak lümene doğru uzanan ekzofitik bir kitle saptanmadığı izleniyor. Alınan biyopsilerin mikroskobik incelemesinde, mukoza ve duvar katmanları içine diffüz olarak dağılmış, sitoplazması müsin ile dolu ve nükleusu periferik yerleşimli taşlı yüzük hücreleri saptanıyor. Bu hastadaki klinik ve patolojik tabloya neden olan en olası moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$70$ yaşında kadın hasta, diz ağrıları nedeniyle son iki haftadır yüksek dozda naproksen sodyum (NSAİİ) kullanmaktadır. Epigastrik bölgede ani başlayan yanma hissi ve kahve telvesi şeklinde kusma şikayetiyle başvuran hastaya yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde; mide mukozasında yaygın hiperemi, ödem, noktasal kanama odakları ve yüzeysel mukozal defektler saptanmıştır. Bu klinik ve endoskopik bulgular ışığında, hastadaki en olası patolojik tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Peptik ülser hastalığı (PÜH), gastrointestinal sistem mukozasında asit ve pepsinin etkisiyle oluşan kronik defektlerle karakterizedir. Peptik ülser hastalığı seyri sırasında en sık karşılaşılan komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında bir hastaya yapılan tarama kolonoskopisinde, distal kolonda (sigmoid kolon ve rektum) çok sayıda, $5$ mm'den küçük, sesil ve düzgün yüzeyli polipler saptanıyor. Histolojik incelemede, kriptlerin sadece lümene yakın üst kısımlarında 'testere dişi' (serrated) görünüm saptanırken, kript bazallerinin dar kaldığı ve dikey oryantasyonunu koruduğu izleniyor. Bu lezyonlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kronik sağ üst kadran ağrısı nedeniyle kolesistektomi yapılan $45$ yaşındaki kadın hastanın spesmen incelemesinde; safra kesesi mukozasının hiperemik olduğu ve mukoza yüzeyinde yaygın, küçük, sarı renkli beneklenmeler izlendiği rapor edilmiştir. Bu makroskobik görünümle ('çilek safra kesesi') karakterize olan patolojik tabloda, mikroskobik incelemede aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?

Alkol ve sigara kullanım öyküsü olan $65$ yaşındaki erkek hastada, özofagusun orta kesiminde saptanan kitle lezyonundan alınan biyopside keratin incileri ve interselüler köprüler içeren malign epitelyal hücre grupları izlenmiştir. Bu tümörün moleküler patogenezinde yer alan ve özofagusun adenokarsinomlarından farklı olarak yassı hücreli karsinom gelişiminde 'soy hattına özgü' ($lineage-specific$) amplifikasyon gösteren transkripsiyon faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Dudak ve ağız mukozasında melanin pigmentasyonu (lentigo) bulunan $12$ yaşındaki bir hastada, gastrointestinal sistemde çok sayıda hamartomatöz polip saptanmıştır. Bu poliplerin histopatolojik incelemesinde, mukoza içinde ağaçsı dallanma (arborizasyon) gösteren düz kas demetlerinin izlenmesi aşağıdaki tanılardan hangisi için karakteristiktir?

Kronik karaciğer enzim yüksekliği nedeniyle takip edilen $42$ yaşındaki bir hastanın karaciğer iğne biyopsisinde; portal alanlarda belirgin lenfositik agregatlar ve folikül oluşumu, hepatositlerde yer yer makroveziküler steatoz ve safra duktus epitelinde non-süpüratif inflamatuar hasar gözlenmiştir.

Bu histopatolojik bulgular aşağıdaki etiyolojik nedenlerden hangisi için en karakteristiktir?

Kronik alkol kullanımı olan $32$ yaşındaki erkek hasta, ardışık şiddetli kusma atakları sonrası gelişen taze kanlı kusma (hematemez) şikayetiyle acil servise getirilmiştir. Yapılan endoskopik değerlendirmede gastroözofageal bileşke düzeyinde mukoza ve submukozayı tutan, lümen aksına paralel seyirli lineer laserasyonlar saptanmıştır. Bu hastadaki klinik ve endoskopik bulgular göz önüne alındığında, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$14$ yaşında bir erkek çocuk, tekrarlayan rektal kanama ve halsizlik şikayetleri ile getirilmiştir. Yapılan üst ve alt gastrointestinal sistem endoskopisinde mide, ince bağırsak ve kolonda çok sayıda, saplı, yüzeyi düz polipler saptanmıştır. Rektumdaki bir polipin histopatolojik incelemesinde; lamina proprianın ileri derecede ödemli ve genişlemiş olduğu, glandların kistik olarak dilate olduğu ve lümenlerinin müsin ile dolu olduğu gözlenmiştir. Hastanın özgeçmişinde çocukluk çağından itibaren sık burun kanamaları olduğu, fizik muayenesinde ise alt dudak ve dilde milimetrik telanjiektaziler bulunduğu fark edilmiştir. Bu klinik ve histopatolojik bulgular ışığında, bu hastada aşağıdaki genlerden hangisinin mutasyonu en olasıdır?

Ülseratif kolit tanısıyla takip edilen bir hastada; şiddetli karın ağrısı, ateş ve kolonun radyolojik olarak ileri derecede genişlemiş ($dilatasyon$) görülmesi ile karakterize olan, perforasyon riski yüksek en önemli akut komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir?