Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonları

46 questions

Question 1Question →

88 yaşında bir erkek çocuk, yüksek ateş ve ense sertliği şikayetleriyle başvuruyor. Akut bakteriyel menenjit tanısıyla yatırılan hastaya uygun antibiyotik tedavisi başlanıyor. İzleminin 33. gününde letarji gelişen hastanın laboratuvar incelemesinde serum sodyumu 122122 mEq/L, serum osmolalitesi 255255 mOsm/kg ve idrar sodyumu 9090 mEq/L saptanıyor. Fizik muayenesinde göz kürelerinin çökük olduğu, cilt turgorunun azaldığı ve mukozalarının kuru olduğu görülüyor. İdrar çıkışı 55 mL/kg/saat olarak ölçülen bu hastada en olası tanı ve en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Serebral tuz kaybı sendromu - Sıvı ve sodyum replasmanı

Answer

Serebral tuz kaybı sendromu ve sıvı-sodyum replasmanı
Hastada saptanan hiponatremi ve yüksek idrar sodyumu değerlerine eşlik eden dehidratasyon bulguları (turgor azalması, çökük gözler) ve poliüri (55 mL/kg/saat), tablonun Serebral Tuz Kaybı (STK) sendromu olduğunu kanıtlar. STK tedavisinde sıvı kısıtlaması kontrendikedir; tedavi bol sıvı ve sodyum replasmanını içerir.

Step-by-Step Solution

1
Hiponatremi ve idrar sodyumu değerlerini analiz et.
Serum sodyumu 122122 mEq/L (düşük) ve idrar sodyumu 9090 mEq/L (yüksek) olarak saptandı. Bu durum hem UADHS hem de Serebral Tuz Kaybı (STK) ile uyumludur.
Ayırıcı tanı için volüm durumuna bakılması gerektiğini belirlemek.
2
Fizik muayene bulguları ile volüm durumunu değerlendir.
Göz kürelerinde çöküklük, turgor kaybı ve kuru mukozalar hastanın dehidrate (hipovolemik) olduğunu gösterir.
UADHS övolemi beklenen bir tabloyken, STK hipovolemi ile seyreder.
3
İdrar miktarını kontrol et.
55 mL/kg/saat olan idrar çıkışı poliüriyi (aşırı idrar çıkışı) ifade eder.
UADHS'de idrar miktarı azalırken, STK'da böbrekten sodyum ve su kaybına bağlı poliüri görülür.
4
Tanıyı kesinleştir ve tedavi yaklaşımını belirle.
Klinik bulgular (hipovolemik hiponatremi + poliüri) Serebral Tuz Kaybı sendromunu gösterir. Tedavi kaybedilen sıvı ve sodyumun replasmanıdır.
Yanlışlıkla sıvı kısıtlaması yapılması hipovolemik şoku tetikleyebilir.

Key Concept

Menenjit vakalarında hiponatremi geliştiğinde, volüm durumuna göre UADHS (övolemik) ve Serebral Tuz Kaybı (hipovolemik) ayrımı yapılmalıdır.
Estimated Time:2m 0s
Question 2Question →

1414 aylık, aşı öyküsü güvenilir olmayan bir erkek çocuk; yüksek ateş, fışkırır tarzda kusma ve sağ yanak bölgesinde morumsu-mavi (viyole) renkli, hassas, endüre bir şişlik şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ense sertliği ve Kernig belirtisi pozitif saptanan hastanın beyin omurilik sıvısı (BOS) analizinde 2200/mm32200/mm^3 lökosit (%9090 PMN), 140mg/dL140 mg/dL protein ve 18mg/dL18 mg/dL glukoz (es\czamanlıkans\cekeri:90mg/dLeş zamanlı kan şekeri: 90 mg/dL) saptanıyor.

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ışığında, en olası etken ve başlanması gereken ampirik antibiyotik tedavisi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Haemophilus influenzae tip b — Seftriakson

Answer

En olası etken Haemophilus influenzae tip b'dir ve tedavide Seftriakson tercih edilmelidir.
Vakadaki 14 aylık çocukta saptanan yüksek ateş, fışkırır tarzda kusma ve menenjit bulguları bakteriyel bir süreci düşündürmektedir. BOS analizindeki belirgin PMN artışı, düşük glukoz ve yüksek protein düzeyi bu tanıyı desteklemektedir. Hastadaki en spesifik bulgu olan yanak bölgesindeki morumsu-mavi (viyole) selülit, aşılanmamış veya aşı öyküsü belirsiz çocuklarda tipik olarak Haemophilus influenzae tip b enfeksiyonlarında görülür. Bu nedenle en olası etken Hib'dir ve tedavisinde Seftriakson gibi 3. kuşak sefalosporinler kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ipuçlarını değerlendir.
Bukkal selülit (viyole renkli yanak şişliği) ve menenjit bulguları saptandı.
Viyole selülit, Hib enfeksiyonları için patognomonik sayılabilecek kadar tipik bir bulgudur.
2
BOS analizini yorumla.
Yüksek PMN dominansı, düşük glukoz ve yüksek protein saptandı.
Bu bulgular akut bakteriyel menenjit tablosu ile tam uyumludur.
3
Yaş ve klinik bulgulara göre etkeni belirle.
Aşı öyküsü eksik, 14 aylık çocukta bukkal selülit varlığında en olası etken Hib'dir.
Hib aşısı sonrası sıklığı azalsa da, aşılanmamış çocuklarda klasik bir klinik tablodur.
4
Tedavi seçeneğini belirle.
Tedavide Seftriakson seçilmelidir.
Hib tedavisinde 3. kuşak sefalosporinler altın standarttır.

Key Concept

Bakteriyel menenjit etkenlerinde klinik ipuçları (Hib ve bukkal selülit ilişkisi).
Estimated Time:1m 30s
Question 3Question →

Dört yaşında bir erkek çocuk, yaklaşık üç haftadır devam eden halsizlik, aralıklı hafif ateş ve iştahsızlık şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Ailesi son üç gündür çocuğun uykudan zor uyandığını ve gözlerinde kayma olduğunu ifade ediyor. Fizik muayenede ense sertliği pozitif, sol abdusens paralizisi (6. kranial sinir tutulumu) saptanıyor. Yapılan lomber ponksiyonda BOS basıncı artmış bulunuyor. BOS örneği bir süre bekletildiğinde yüzeyde 'fibrin tülü' (örümcek ağı) oluşumu gözleniyor. Laboratuvar incelemesinde BOS hücre sayısı 450/mm³ (%85 lenfosit hakimiyeti), protein 280 mg/dL ve glukoz 20 mg/dL (eş zamanlı kan şekeri 100 mg/dL) olarak saptanıyor.

Klinik seyir ve laboratuvar bulguları birlikte değerlendirildiğinde, bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tüberküloz menenjit

Answer

En olası tanı Tüberküloz menenjittir.
Vaka, tüberküloz menenjitin klasik 'menenjit' evresini (Evre 2) yansıtmaktadır. Tüberküloz menenjit; subakut başlangıç (2-3 hafta), ateş, kusma, halsizlik ile başlar. BOS bulguları karakteristiktir: Basınç artmıştır, görünüm 'buzlu cam' manzarasındadır ve bekletilince protein yüksekliğine bağlı 'fibrin tülü' (örümcek ağı) oluşur. Hücre sayısı genellikle 50-500/mm³ arasındadır ve lenfosit hakimiyeti vardır. En ayırt edici özelliklerden biri BOS glukozunun kan şekerine oranla belirgin düşük olması (< %50, sıklıkla < 30 mg/dL) ve proteinin belirgin yüksekliğidir (100-500 mg/dL). Ayrıca bazal eksuda nedeniyle kranial sinir tutulumları (en sık VI. sinir) sık görülür.

Step-by-Step Solution

1
Klinik öyküyü zamanlama açısından analiz et
3 haftadır süren halsizlik ve ateş (subakut seyir)
Bakteriyel menenjitler akut (günler içinde), tüberküloz menenjit subakut (haftalar içinde) seyreder.
2
Nörolojik bulguları değerlendir
6. kranial sinir felci (abdusens paralizisi) ve bilinç değişikliği
Bazal menenjit tutulumu (TB menenjit özelliği) kranial sinirleri sık tutar; özellikle 3, 4 ve 6. sinirler etkilenir.
3
BOS (Beyin Omurilik Sıvısı) bulgularını yorumla
Lenfosit hakimiyeti, çok düşük glukoz (<40 mg/dL), çok yüksek protein (>100 mg/dL) ve 'fibrin tülü'
Bu BOS profili (hipoglikoraşi + yüksek protein + lenfositoz) tüberküloz menenjit için tipiktir. Fibrin tülü (örümcek ağı) patognomoniktir.

Key Concept

Tüberküloz menenjit, subakut seyri, bazal tutulum nedeniyle kranial sinir felçleri ve BOS'ta 'fibrin tülü' görünümü ile diğer menenjitlerden ayrılır.
Question 4Question →

3 yaşında erkek çocuk, yüksek ateş ve kusma şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde hastanın huzursuz olduğu ve belirgin ense sertliği bulunduğu saptanıyor. Yapılan lomber ponksiyon sonrası beyin omurilik sıvısı (BOS) inceleme sonuçları aşağıda verilmiştir:

ParametreDeğer
GörünümBulanık
Hücre Sayısı2500/mm32500/mm^3 (%92 PMNL)
Glukoz12mg/dL12 mg/dL (Eş zamanlı kan glukozu: 95mg/dL95 mg/dL)
Protein210mg/dL210 mg/dL

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Akut bakteriyel menenjit

Answer

Akut bakteriyel menenjit
Akut bakteriyel menenjitte BOS incelemesinde tipik olarak 1000/mm31000/mm^3 üzerinde hücre (nötrofil hakimiyetinde), normal kan şekerinin %40'ından daha düşük glukoz seviyesi ve 100mg/dL100 mg/dL üzerinde protein görülür. Soruda verilen değerler bu tabloyla tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik semptomları ve fizik muayene bulgularını analiz et.
Ateş, kusma ve ense sertliği varlığı menenjit sendromunu düşündürür.
Menenjial irritasyon bulguları santral sinir sistemi enfeksiyonlarının temel göstergesidir.
2
BOS hücre sayısını ve formülünü değerlendir.
Hücre sayısının 2500/mm32500/mm^3 olması ve %92 oranında PMNL (parçalı lökosit) içermesi bakteriyel bir süreci işaret eder.
Bakteriyel enfeksiyonlar BOS'ta belirgin nötrofilik pleositoza yol açar.
3
BOS biyokimyasal parametrelerini (glukoz ve protein) incele.
Glukozun belirgin düşük (12mg/dL12 mg/dL) ve proteinin yüksek (210mg/dL210 mg/dL) olması tanıyı doğrular.
Bakteriler BOS'taki glukozu tüketir ve inflamasyon nedeniyle protein seviyeleri yükselir.

Key Concept

Akut bakteriyel menenjitte BOS bulguları: Bulanık görünüm, nötrofilik hakimiyet, düşük glukoz ve yüksek protein.
Estimated Time:45s
Question 5Question →

55 yaşında bir çocuk; yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı ve kusma şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ense sertliği ve pozitif Kernig belirtisi saptanan hastada akut bakteriyel menenjit ön tanısı konuluyor. Bu yaş grubundaki çocuklarda akut bakteriyel menenjite en sık neden olan mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: StreptococcusStreptococcus pneumoniaepneumoniae

Answer

Yenidoğan dönemi sonrası çocuklarda bakteriyel menenjitin en sık etkeni StreptococcusStreptococcus pneumoniaepneumoniae mikroorganizmasıdır.
Bakteriyel menenjit etkenleri yaşla değişir. Yenidoğan döneminden sonra (11 aydan büyük çocuklarda) en sık görülen etken StreptococcusStreptococcus pneumoniaepneumoniae'dir. Onu NeisseriaNeisseria meningitidismeningitidis izler.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın yaşını ve klinik bulgularını değerlendir.
55 yaşında, ateş ve meningeal iritasyon bulguları olan bir çocuk.
Menenjit etkenleri yaş gruplarına göre belirgin farklılık gösterir.
2
Yaş grubuna özgü epidemiyolojik verileri hatırla.
11 ay - 55 yaş ve 55 yaş üzeri çocuklarda en sık etkenler pnomokok ve meningokoktur.
En sık etkeni belirlemek için yaşa özgü istatistiksel bilgi gereklidir.
3
Seçenekler arasından en sık görüleni işaretle.
StreptococcusStreptococcus pneumoniaepneumoniae en sık etkendir.
Güncel veriler ışığında pnomokok aşısına rağmen hala birinci sıradadır.

Key Concept

Çocukluk çağı bakteriyel menenjitlerinde yaşa göre en sık görülen etkenlerin bilinmesi.

Practice More

Yenidoğan döneminde ampisilin ve sefotaksim kombinasyonunun seçilme nedenini (Listeria kapsamı) gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 6Question →

1111 yaşında kız hasta, ani başlayan 39,2∘C39,2^\circ C ateş, şiddetli baş ağrısı ve kusma şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde genel durumu orta, letarjik ve ense sertliği mevcut olan hastanın nörolojik muayenesinde fokal bulgu saptanmıyor. Semptomların başlangıcından yaklaşık 44 saat sonra yapılan lomber ponksiyonda beyin omurilik sıvısı (BOSBOS) bulguları; hücre 400/mm3400/mm^3 (%80\%80 polimorfonükleer lökosit), protein 6060 mg/dLmg/dL, glukoz 6868 mg/dLmg/dL (eş zamanlı kan şekeri 110110 mg/dLmg/dL) olarak raporlanıyor. Yatışının 12.12. saatinde tekrarlanan BOSBOS analizinde hücre sayısının 320/mm3320/mm^3 olduğu ve hücrelerin %85\%85'inin lenfositik karakter kazandığı gözleniyor. Bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Enterovirüs menenjiti

Answer

Enterovirüs menenjiti (Viral aseptik menenjit)
Enterovirüs menenjiti vakalarında semptomların ilk birkaç saatinde yapılan lomber ponksiyonda polimorfonükleer lökosit (PNL) hakimiyeti görülebilir. Ancak bu tablo 12-24 saat içerisinde lenfosit hakimiyetine evrilir. BOS glukoz düzeyinin normal olması ve proteinin sadece hafif derecede artmış olması, bakteriyel etkenlerden ziyade viral etkenleri destekleyen en güçlü kanıttır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu değerlendir.
Akut başlangıçlı ateş ve menenjit bulguları mevcut.
Menenjit şüphesi olan hastada etiyolojik ayrım için BOS analizi kritiktir.
2
İlk BOS bulgularını yorumla.
Hücre artışı var (pleositoz), ancak glukoz normal ve protein hafif yüksek.
Normal glukoz seviyesi bakteriyel ve tüberküloz menenjitten ziyade viral menenjiti düşündürür.
3
BOS'taki hücre değişimini (shift) analiz et.
Başlangıçta PNL hakimiyeti varken 12 saat sonra lenfosit hakimiyetine dönüş izleniyor.
Viral menenjitlerin erken saatlerinde PNL hakimiyeti görülebilmesi (erken shift) tipik bir TUS bilgisidir.
4
Tanıyı netleştir.
Enterovirüsler çocukluk çağında aseptik menenjitin en sık nedenidir.
Klinik seyir ve BOS dinamikleri en çok bu etkenle uyumludur.

Key Concept

Viral menenjitlerin erken döneminde BOS'ta PNL hakimiyeti görülebilir ve bu durum 12-24 saat içinde lenfosit hakimiyetine döner.
Estimated Time:2m 0s
Question 7Question →

33 yaşında bir erkek çocuk; yaklaşık 1010 gündür devam eden hafif ateş, iştahsızlık ve halsizlik şikayetlerinin ardından son 22 gündür eklenen kusma ve sürekli uyuklama hali nedeniyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde somnolent saptanan hastanın ense sertliği, Kernig ve Brudzinski belirtileri pozitif bulunuyor. Yapılan lomber ponksiyon incelemesinde; beyin omurilik sıvısı (BOS) basıncı artmış, hücre sayısı 250/mm3250/mm^3 (%8080 lenfosit), protein 180180 mg/dLmg/dL ve glukoz 2525 mg/dLmg/dL (eş zamanlı kan glukozu: 9090 mg/dLmg/dL) olarak saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tüberküloz menenjiti

Answer

Tüberküloz menenjiti
Vakada sunulan 1010 günlük subakut başlangıç ve BOS'taki lenfosit hakimiyetine rağmen düşük glukoz ile yüksek protein değerleri tüberküloz menenjiti tanısını kesinleştirmektedir. Bakteriyel menenjitler akut seyirlidir ve nötrofil hakimiyeti ile seyreder. Viral süreçlerde ise glukoz normaldir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik seyri değerlendir
Hastalığın 1010 gündür devam etmesi, sürecin subakut olduğunu gösterir.
Akut bakteriyel menenjitler genellikle saatler veya birkaç gün içinde ağırlaşırken, tüberküloz menenjiti haftalar süren sinsi bir başlangıç (prodromal evre) gösterir.
2
BOS hücre tipini analiz et
Hücre sayısı 250/mm3250/mm^3 ve %8080 lenfosit hakimiyeti mevcuttur.
Lenfosit hakimiyeti; tüberküloz, viral veya fungal enfeksiyonları düşündürür. Bakteriyel menenjitlerde nötrofil hakimiyeti beklenir.
3
BOS biyokimyasını analiz et
Protein yüksek (180180 mg/dLmg/dL) ve glukoz belirgin düşük (2525 mg/dLmg/dL) saptanmıştır.
Glukoz düşüklüğü lenfositik pleositoz ile birleştiğinde tüberküloz menenjiti için en güçlü laboratuvar kanıtıdır; viral menenjitlerde glukoz normaldir.

Key Concept

Tüberküloz menenjiti; subakut seyir, lenfositik BOS pleositozu, yüksek protein ve düşük glukoz ile karakterizedir.
Estimated Time:1m 30s
Question 8Question →

44 yaşında bir erkek çocuk; 22 gündür devam eden orta dereceli ateş, şiddetli baş ağrısı, fotofobi ve halsizlik şikayetleriyle polikliniğe getiriliyor. Özgeçmişinde özellik saptanmayan hastanın fizik muayenesinde ense sertliği ve Brudzinski belirtisi pozitif bulunuyor. Yapılan lomber ponksiyon sonrası beyin omurilik sıvısı (BOS) analizi sonuçları şu şekildedir:

ParametreSonuç
GörünümBerrak
Hücre Sayısı250/mm3250/mm^3 (%85 lenfosit hakimiyeti)
Glikoz65mg/dL65 mg/dL (Eş zamanlı kan glikozu: 100mg/dL100 mg/dL)
Protein70mg/dL70 mg/dL
Gram BoyamaEtken görülmedi

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, olası tanı için en muhtemel etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Enteroviruslar

Answer

Çocukluk çağında aseptik menenjitin en sık nedeni olan Enteroviruslar
Hastanın BOS bulguları incelendiğinde; berrak görünüm, lenfosit hakimiyetindeki hücre artışı ve en önemlisi normal glikoz düzeyi (BOS/Kan oranı >0,5>0,5) tipik bir aseptik (viral) menenjit tablosunu göstermektedir. Çocukluk çağında bu tablonun en yaygın nedeni Enteroviruslardır. Klinik tablo genellikle bakteriyel menenjite göre daha hafif seyirlidir ve destek tedavisi ile düzelir.

Step-by-Step Solution

1
BOS görünümü ve hücre tipini analiz et.
Görünüm berrak, hücre sayısı orta derecede artmış (250/mm3250/mm^3) ve lenfosit hakimiyeti var.
Bu bulgular viral (aseptik) menenjit veya tüberküloz menenjitinin erken evrelerini düşündürür.
2
BOS glikoz ve kan glikoz oranını hesapla.
65/100=0,6565/100 = 0,65 (Oran >0,5>0,5).
Normal BOS glikoz düzeyi (oranın 0,5−0,60,5-0,6 üzerinde olması) bakteriyel ve tüberküloz menenjitini dışlar, viral etkenleri ön plana çıkarır.
3
Klinik seyir ve en sık etken bilgisini birleştir.
Akut başlangıçlı aseptik menenjit tablosu.
Çocuklarda aseptik menenjitlerin %85-95'inden enteroviruslar (Echovirus, Coxsackievirus) sorumludur.

Key Concept

Menenjit ayırıcı tanısında BOS biyokimyası ve hücre tipinin yorumlanması

Practice More

Bakteriyel menenjit şüphesinde, antibiyotik öncesi ilk doz steroid uygulamasının (özellikle Hib menenjitinde işitme kaybını önlemek için) önemini gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 9Question →

66 yaşında bir erkek çocuk, ani başlayan yüksek ateş (40∘C40^\circ C), fışkırır tarzda kusma ve genel durum bozukluğu ile acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde letarjik olduğu, ense sertliğinin bulunduğu ve Brudzinski belirtisinin pozitif olduğu saptanıyor. Hastanın beyin omurilik sıvısı (BOS) inceleme sonuçları aşağıda verilmiştir:

ParametreDeğer
Lökosit sayısı5.500/mm35.500/mm^3 (%92\text{\%}92 nötrofil)
Protein320mg/dL320 mg/dL
Glukoz12mg/dL12 mg/dL (Eş zamanlı kan glukozu: 110mg/dL110 mg/dL)
Gram boyamaGram-pozitif diplokoklar

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, başlanması gereken en uygun ampirik antibiyotik tedavisi ve bu hastada gelişme riski en yüksek olan kalıcı sekel aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Vankomisin + Seftriakson --- Sensorineural işitme kaybı

Answer

En uygun ampirik tedavi Vankomisin + Seftriakson kombinasyonudur ve en sık görülen kalıcı sekel sensorineural işitme kaybıdır.
Hastanın klinik tablosu (ateş, kusma, meningeal irritasyon) ve BOS bulguları (pleositoz, hipoglikorraşi, hiperproteinemi) akut bakteriyel menenjiti kesinleştirir. Gram boyamadaki 'Gram-pozitif diplokok' bulgusu Streptococcus pneumoniae enfeksiyonuna özgüdür. Güncel kılavuzlara göre, 1 ay-50 yaş arası sağlıklı çocuklarda dirençli pnömokok olasılığı nedeniyle ampirik tedavi Vankomisin + Seftriakson/Sefotaksim şeklinde başlanmalıdır. Pnömokok menenjiti geçiren hastaların %25-30'unda sensorineural işitme kaybı gelişir ve bu en sık görülen kalıcı sekaldir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları ve BOS tablosunu analiz et.
Yüksek ateş, ense sertliği ve letarji ile birlikte BOS'ta belirgin nötrofilik pleositoz, yüksek protein ve belirgin düşük glukoz seviyesi 'Akut Bakteriyel Menenjit' tanısını koydurur.
Bakteriyel menenjitte glukoz tüketilir ve inflamasyona bağlı protein artar.
2
Gram boyama sonucuna göre patojeni tanımla.
Gram-pozitif diplokoklar, çocukluk çağında en sık görülen etkenlerden biri olan Streptococcus pneumoniae'yi (Pnömokok) işaret eder.
Pnömokoklar morfolojik olarak tipik diplokok yapısındadır.
3
Yaş grubuna ve etkene yönelik tedavi belirle.
6 yaşındaki çocukta dirençli pnömokok riski nedeniyle tedavi Vankomisin ve bir 3. kuşak sefalosporin (Seftriakson veya Sefotaksim) kombinasyonu olmalıdır.
Pnömokoklarda penisilin ve sefalosporin direnci ampirik tedavide Vankomisin eklenmesini zorunlu kılar.
4
Uzun dönem sekelleri değerlendir.
Bakteriyel menenjit sonrası (özellikle pnömokoksik) en sık görülen kalıcı nörolojik sekel sensorineural işitme kaybıdır.
İnflamasyonun kokleaya yayılması veya labirentit gelişimi işitme kaybına yol açar.

Key Concept

Çocukluk çağı bakteriyel menenjitlerinde etken bazlı ampirik tedavi ve uzun dönem prognoz yönetimi.

Practice More

Pnömokok menenjitinde işitme kaybı riskini azaltmak için steroidlerin (deksametazon) zamanlamasını ve endikasyonlarını gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 10Question →

On yaşındaki bir erkek çocuk, eylül ayında iki gündür devam eden ateş, baş ağrısı ve ensede sertlik şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde vücut sıcaklığı 38.8∘C38.8^\circ C ölçülüyor; bilinci açık, koopere ve oryante olan hastada belirgin ense sertliği saptanıyor. Fokal nörolojik defisit veya cilt döküntüsü izlenmiyor. Yapılan lomber ponksiyonda beyin omurilik sıvısının (BOS) berrak olduğu görülüyor.

BOS incelemesi sonuçları şöyledir:
- Lökosit sayısı: 210/mm3210/\text{mm}^3 (%85\text{\%}85 lenfosit, %15\text{\%}15 nötrofil)
- Glukoz: 60 mg/dL60\text{ mg/dL} (eş zamanlı kan glukozu 90 mg/dL90\text{ mg/dL})
- Protein: 45 mg/dL45\text{ mg/dL}
- Gram boyama: Mikroorganizma görülmedi.

Buna göre, bu hastadaki klinik ve laboratuvar tablosuna yol açması en muhtemel etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Enterovirüsler

Answer

Verilen klinik bulgular ve BOS incelemesi viral (aseptik) menenjit tablosu ile uyumlu olduğundan en olası etken Enterovirüslerdir.
Hastanın BOS incelemesinde saptanan lenfosit hakimiyetindeki pleositoz, normal BOS glukozu ve normal sınırlardaki protein değerleri tipik bir viral (aseptik) menenjit profiline işaret etmektedir. Hastanın bilincinin açık olması ve fokal nörolojik bulgusunun olmaması ensefalit ihtimalini uzaklaştırır. Akut başlayan bu tablonun eylül ayı gibi yaz sonu/sonbahar döneminde görülmesi, çocuklarda bu dönemde en sık aseptik menenjit nedeni olan enterovirüsleri en olası etken yapmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik tablosunu değerlendir.
Akut başlayan ateş ve menenjismus bulguları var, ancak bilinç açık ve fokal nörolojik defisit yok.
Tablonun ensefalit (bilinç değişikliği olur) veya yavaş seyirli bir enfeksiyon mu (tüberküloz) yoksa akut bir menenjit mi olduğunu ayırt etmek için.
2
BOS parametrelerini analiz et.
Hücre sayısı hafif artmış ve lenfosit hakimiyetinde. Glukoz normal (kan şekerinin 2/3'ü oranında) ve protein normal sınırlarda.
BOS bulguları enfeksiyonun bakteriyel (düşük glukoz, nötrofil hakimiyeti), tüberküloz (düşük glukoz, lenfosit hakimiyeti) veya viral (normal glukoz, lenfosit hakimiyeti) olduğunu gösterir.
3
Klinik ve BOS bulgularını epidemiyolojik verilerle birleştir.
Eylül ayında görülen akut viral menenjit tablosu çocuklarda en sık enterovirüs enfeksiyonlarına bağlıdır.
Mevsimsellik ve yaş grubu, aseptik menenjitlerde etken tahmininde kritik öneme sahiptir.

Key Concept

Çocukluk çağında menenjit etkenlerinin BOS bulgularına göre ayırıcı tanısı ve viral menenjit epidemiyolojisi
Question 11Question →

55 yaşında bir erkek çocuk; ani başlayan yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı ve ense sertliği şikayetleriyle acil servise getirilmiştir. Fizik muayenesinde Kernig ve Brudzinski belirtileri pozitif saptanmıştır. Akut bakteriyel menenjit ön tanısıyla yapılan lomber ponksiyon (LPLP) sonucunda, beyin omurilik sıvısında (BOSBOS) görülmesi beklenen en karakteristik bulgu kombinasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Pleositoz (nötrofil hakimiyetinde), düşük glukoz, yüksek protein

Answer

Pleositoz (nötrofil hakimiyetinde), düşük glukoz ve yüksek protein kombinasyonu akut bakteriyel menenjit için en karakteristik BOS bulgularıdır.
Akut bakteriyel menenjitte inflamatuar yanıt nedeniyle BOSBOS'a nötrofil göçü olur (pleositoz), bakteriyel metabolizma ve transport bozukluğu nedeniyle glukoz düzeyi düşer (<40<40 mg/dL veya eş zamanlı kan şekerinin 1/21/2'sinden az) ve kan-beyin bariyeri hasarı ile protein düzeyi artar.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu değerlendir.
Yüksek ateş, ense sertliği ve pozitif meningeal irritasyon bulguları (Kernig, Brudzinski) akut menenjiti düşündürür.
Tanıya gitmek için ilk adım klinik semptomların tanımlanmasıdır.
2
Bakteriyel menenjitin BOS biyokimyasını analiz et.
Bakterilerin glukozu tüketmesi sonucu glukoz düşer, eksüdasyon sonucu protein artar ve inflamasyon nedeniyle nötrofiller artar.
Bakteriyel enfeksiyonun sıvı üzerindeki tipik fizyopatolojik etkilerini belirlemek gerekir.
3
Bulguları seçeneklerle eşleştir.
Nötrofil hakimiyetli pleositoz + Düşük glukoz + Yüksek protein kombinasyonu en uygun seçenektir.
Elde edilen teorik bilgiyi doğru şıkla doğrulamak için son kontroldür.

Key Concept

Akut bakteriyel menenjitte BOS bulguları: Parçalı (nötrofil) hücre artışı, hipoglikorraşi (düşük şeker) ve hiperproteinoraji (yüksek protein).

Alternative Method

Bakteriyel menenjitte BOS'un makroskobik olarak bulanık (pürülan) görünmesi de hücre artışı ve enfeksiyon lehine hızlı bir ipucudur.
Estimated Time:45s
Question 12Question →

88 yaşında, Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL) tanısıyla idame kemoterapisi alan bir erkek çocuk; 22 gündür süren yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı ve bilinç bulanıklığı şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede ateşi 39,4∘C39,4^\circ C, kalp hızı 124/dk124/dk saptanıyor; ense sertliği ve Brudzinski belirtisi pozitif bulunuyor. Yapılan lomber ponksiyon incelemesinde Beyin Omurilik Sıvısı'nın (BOS) bulanık olduğu görülüyor. BOS laboratuvar analizinde; hücre sayısı 750/mm3750/mm^3 (%70 mononükleer hücre), glukoz 24 mg/dL24 \, mg/dL (eş zamanlı kan şekeri 105 mg/dL105 \, mg/dL) ve protein 130 mg/dL130 \, mg/dL olarak saptanıyor. Gram boyamada Gram pozitif kokobasiller görüldüğü rapor ediliyor.

Bu hasta için en uygun ampirik antibiyotik tedavisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Seftriakson + Vankomisin + Ampisilin

Answer

İmmün yetmezliği olan bu hastada, BOS bulguları ve Gram boyamadaki Gram pozitif kokobasillerle uyumlu olarak Listeria monocytogenes'i de kapsayan Seftriakson + Vankomisin + Ampisilin kombinasyonu en uygun tedavidir.
Doğru yanıt olan Seftriakson + Vankomisin + Ampisilin kombinasyonu, hem toplum kaynaklı en sık etkenler olan S. pneumoniae (Vankomisin ve Seftriakson ile) ve N. meningitidis'i kapsar, hem de hastanın immün yetmezlik durumu ve Gram pozitif kokobasil bulgusuyla uyumlu olan Listeria monocytogenes'i (Ampisilin ile) hedefler.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve konak özelliklerini değerlendir
8 yaşında ALL nedeniyle kemoterapi alan (immün süpresif) bir çocukta akut menenjit tablosu mevcuttur.
Konakçının immün durumu, olası patojen yelpazesini genişletir (özellikle hücresel immünite kusurunda Listeria riski artar).
2
BOS bulgularını ve Gram boyamayı analiz et
Hücre sayısı artmış, protein yüksek, glukoz belirgin düşük (bakteriyel pattern). Ancak hücre tipi mononükleer hakimiyetli ve boyamada Gram pozitif kokobasiller mevcut.
Listeria monocytogenes, BOS'ta mononükleer hücre hakimiyeti yapabilen ve Gram boyamada kokobasil şeklinde görülen bir bakteridir.
3
Ampirik antibiyotik seçimini belirle
Standart pediatrik menenjit tedavisi (Seftriakson + Vankomisin) üzerine Listeria kapsamı için Ampisilin eklenmelidir.
Seftriakson Listeria'ya karşı etkisizdir; bu nedenle hücresel immün yetmezliği olanlarda Ampisilin mutlaka tedaviye dahil edilmelidir.

Key Concept

İmmün yetmezliği olan çocuklarda (T-hücre kusuru, steroid kullanımı, kemoterapi) bakteriyel menenjit etkenleri arasına Listeria monocytogenes eklenir ve ampirik tedaviye Ampisilin ilave edilir.

Alternative Method

Gram boyamada 'kokobasil' ifadesi görüldüğünde, eğer hasta yenidoğan değilse mutlaka immün yetmezlik ve Listeria birlikteliği sorgulanmalıdır.
Estimated Time:2m 0s
Question 13Question →

22 aylık bir erkek çocuk, 3 gündür devam eden yüksek ateş, iştahsızlık ve fışkırır tarzda kusma şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Özgeçmişinden rutin çocukluk çağı aşılarının 1 yaşından sonra aksatıldığı ve Haemophilus influenzaeHaemophilus\ influenzae tip b (Hib) aşısının son dozunun yapılmadığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde genel durumu orta-kötü, letarjik, ense sertliği pozitif ve fontaneli kapalı saptanıyor. Yapılan lomber ponksiyon (LP) sonucunda elde edilen veriler aşağıdadır:

ParametreSonuç
GörünümBulanık
Hücre sayısı3200/mm33200/mm^3 (%90 PNL)
Protein160mg/dL160 mg/dL
Glukoz12mg/dL12 mg/dL
Eş zamanlı kan glukozu95mg/dL95 mg/dL
Gram boyamaGram negatif pleomorfik kokobasiller

Bu hasta için en olası tanıya yönelik başlanması gereken ampirik tedavi ve gelişebilecek en sık uzun dönem sekel aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Seftriakson ve dekzametazon — Sensörinöral işitme kaybı

Answer

En uygun ampirik tedavi seftriakson ve dekzametazon kombinasyonudur; en sık görülen uzun dönem sekel ise sensörinöral işitme kaybıdır.
Hastanın BOS bulguları (belirgin hipoglikoraşi, hiperproteinori ve PNL artışı) ile Gram boyamadaki pleomorfik kokobasiller tipik bir Haemophilus influenzae tip b menenjitidir. Bu etkene bağlı gelişen menenjitlerde sensörinöral işitme kaybı en sık görülen uzun dönem sekellerden biridir. Tedavide 3. kuşak sefalosporinler (seftriakson) ampirik olarak seçilirken, inflamatuar yanıtı azaltarak işitme kaybı riskini düşürmek amacıyla antibiyotikten hemen önce veya beraber dekzametazon başlanması önerilir.

Step-by-Step Solution

1
BOS ve laboratuvar bulgularını analiz et.
BOS'ta çok düşük glukoz (<40mg/dL<40 mg/dL), yüksek protein ve PNL hakimiyetinde pleositoz saptanması pürülan (bakteriyel) menenjiti gösterir.
Bakteriler glukozu tüketir ve belirgin nötrofilik yanıta neden olur.
2
Gram boyama ve klinik verilerle etkeni belirle.
Gram negatif pleomorfik kokobasiller Hib (H. influenzaeH.\ influenzae tip b) için tipiktir. Aşı eksikliği bu tanıyı destekler.
Morfolojik özellikler etken tanısında en hızlı ve spesifik ipucunu sağlar.
3
Tedavi ve sekel riskini değerlendir.
Hib menenjitinde işitme kaybı en sık sekellerden biridir. Dekzametazonun bu riski azalttığı kanıtlanmıştır.
İnflamatuar yanıtın baskılanması koklear hasarı minimize eder.

Key Concept

H. influenzae tip b menenjitinde steroid kullanımı ve işitme kaybı ilişkisi

Alternative Method

Eğer hasta 1 aydan küçük (yenidoğan) olsaydı, tedavi rejimi ampisilin ve sefotaksim olarak tercih edilirdi.
Estimated Time:1m 30s
Question 14Question →

22 aylık bir süt çocuğu; son 2424 saattir olan yüksek ateş, huzursuzluk ve emmede azalma şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde vücut sıcaklığı 39∘C39^\circ\text{C}, kalp hızı 160/dakika160/\text{dakika}, ön fontanelin bombeli olduğu ve huzursuzluğunun dokunmakla arttığı saptanıyor. Yapılan lomber ponksiyonda beyin omurilik sıvısı (BOS) incelemesinde; lökosit sayısı 2200/mm32200/\text{mm}^3 (%9090 polimorfonükleer lökosit), protein 210 mg/dL210\text{ mg/dL}, glukoz 15 mg/dL15\text{ mg/dL} (eş zamanlı kan glukozu 95 mg/dL95\text{ mg/dL}) bulunuyor.

Bu hasta için en olası etkenleri kapsayacak şekilde başlanması gereken ampirik antibiyotik tedavisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ampisilin + Sefotaksim

Answer

Ampisilin ve sefotaksim kombinasyonu
Ampisilin ve sefotaksim kombinasyonu, 2 aylık (1-3 ay arası) bir çocukta hem neonatal dönemden kalan etkenleri (GBS, E. coli, Listeria) hem de çocukluk çağı etkenlerini (S. pneumoniae, N. meningitidis) kapsaması nedeniyle en uygun seçenektir. Özellikle Listeria monocytogenes'in sefalosporinlere dirençli olması, Ampisilin kullanımını bu yaş grubu için zorunlu kılar.

Step-by-Step Solution

1
BOS bulgularının analizi
Lökosit: 2200/mm32200/\text{mm}^3 (PNL hakimiyeti), Protein: 210 mg/dL210\text{ mg/dL} (Yüksek), Glukoz: 15 mg/dL15\text{ mg/dL} (BOS/Kan oranı < 0.40.4)
Bu bulgular tipik akut bakteriyel menenjit tablosunu doğrular.
2
Hastanın yaş grubuna göre olası etkenlerin belirlenmesi
1-3 ay geçiş dönemi; S. agalactiae (GBS), E. coli, L. monocytogenes, S. pneumoniae ve N. meningitidis
Menenjitte ampirik tedavi hastanın yaşına göre en sık görülen etkenleri kapsamalıdır.
3
Uygun ampirik tedavinin seçilmesi
Ampisilin (Listeria ve GBS kapsamı) + Sefotaksim (Gram negatifler ve S. pneumoniae kapsamı)
Listeria monocytogenes sefalosporinlere doğal dirençli olduğu için tedaviye mutlaka Ampisilin eklenmelidir.

Key Concept

1-3 ay arası süt çocuklarında bakteriyel menenjit ampirik tedavisinde, Listeria riskinden dolayı standart tedaviye Ampisilin eklenmesi zorunludur.

Hints

1
BOS glukozunun kan glukozuna oranına ve hücre tipine bakarak hastalığın bakteriyel mi yoksa viral mi olduğuna karar verin.
2
Hastanın 2 aylık olması, ampirik tedavide hangi özel ajanın (Listeria'ya karşı) mutlaka bulunması gerektiğini hatırlatmalıdır.

Practice More

BOS bulguları tüberküloz menenjit ile uyumlu olsaydı (lenfosit hakimiyeti, çok düşük şeker) ayırıcı tanıda neleri düşünürdünüz?
Estimated Time:1m 30s
Question 15Question →

22 günlük bir yenidoğan bebek; emmeme, huzursuzluk ve vücut ısısında düzensizlik şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde ön fontanelde bombelik saptanan ve yapılan beyin omurilik sıvısı (BOS) incelemesiyle bakteriyel menenjit tanısı konulan bu hastada, en olası etiyolojik etken aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Streptococcus agalactiae (Grup B Streptokok)

Answer

Streptococcus agalactiae (Grup B Streptokok)
Yenidoğan döneminde (yaşamın ilk 2828 günü) saptanan bakteriyel menenjit vakalarında en sık izole edilen etken Streptococcus agalactiae'dir (Grup B Streptokok). Bunu sırasıyla Escherichia coli ve Listeria monocytogenes izler.

Step-by-Step Solution

1
Klinik veriler analiz edilir.
Hastanın 22 günlük (yenidoğan) olduğu ve menenjit bulguları gösterdiği belirlenir.
Menenjit etkenleri yaş gruplarına göre belirgin farklılık gösterir.
2
Yenidoğan dönemindeki en sık bakteriyel etkenler hatırlanır.
Grup B Streptokok, E. coli ve Listeria monocytogenes ilk üç sırada yer alır.
Bu etkenler doğum kanalından veya perinatal dönemde bulaşır.
3
En olası etken seçilir.
Grup B Streptokok (S. agalactiae) en sık saptanan etkendir.
Epidemiyolojik veriler bu yaş grubunda GBS'nin baskın olduğunu doğrular.

Key Concept

Yenidoğan döneminde bakteriyel menenjitin en sık etkeni Streptococcus agalactiae'dir.
Estimated Time:45s
Question 16Question →

22 aylık bir bebek, son 2424 saattir devam eden yüksek ateş, emmede azalma ve huzursuzluk şikayetleriyle acil servise getirilmiştir. Fizik muayenesinde vücut sıcaklığı 39∘C39^{\circ}C, kalp hızı 160/dakika160/dakika saptanmış; ön fontanelin kabarık ve gergin olduğu gözlenmiştir. Yapılan lomber ponksiyon sonucunda beyin omurilik sıvısı (BOS) analizinde; görünümün bulanık, hücre sayısının 3.000/mm33.000/mm^3 (%95 nötrofil), proteinin 280280 mg/dLmg/dL, glukozun ise 1212 mg/dLmg/dL (eş zamanlı kan şekeri: 9595 mg/dLmg/dL) olduğu saptanmıştır. Bu hasta için en uygun ampirik tedavi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ampisilin + Sefotaksim

Answer

Ampisilin + Sefotaksim kombinasyonu, bu yaş grubundaki en uygun ampirik tedavidir.
Hastanın klinik bulguları (ateş, kabarık fontanel) ve BOS analizi (düşük glukoz, yüksek protein, PMN hakimiyeti) tipik bir akut bakteriyel menenjiti göstermektedir. 1−31-3 ay arası bebeklerde hem yenidoğan döneminin etkenleri olan Grup B Streptokoklar ve Listeria monocytogenes, hem de daha büyük çocuklarda görülen S. pneumoniae ve N. meningitidis risk altındadır. Listeria sefalosporinlere dirençli olduğu için tedaviye mutlaka Ampisilin eklenmelidir. Sefotaksim ise Gram negatifleri ve diğer kokları kapsamak için idealdir.

Step-by-Step Solution

1
BOS bulgularının analizi
Bakteriyel Menenjit
Bulanık görünüm, belirgin PMN hakimiyeti (%95), yüksek protein (280280 mg/dLmg/dL) ve çok düşük glukoz (1212 mg/dLmg/dL) tipik bakteriyel menenjit bulgularıdır.
2
Yaşa özgü etkenlerin belirlenmesi
GBS, E. coli, Listeria, S. pneumoniae
1-3 ay arası bebekler geçiş dönemindedir; hem yenidoğan etkenleri (Listeria, GBS) hem de süt çocuğu etkenleri (S. pneumoniae, N. meningitidis) görülebilir.
3
Ampirik tedavi seçimi
Ampisilin + 3. Kuşak Sefalosporin
Listeria monocytogenes kapsama alanı için Ampisilin eklenmeli, diğer toplumsal kökenli etkenler için Sefotaksim (veya Seftriakson) kullanılmalıdır.

Key Concept

1-3 ay arası bebeklerde menenjit ampirik tedavisi hem yenidoğan hem de daha büyük çocukların etkenlerini kapsamalıdır.

Practice More

Bakteriyel, viral ve tüberküloz menenjit ayrımı için BOS parametrelerini (şeker, protein, hücre tipi) içeren bir tabloyu incelemek faydalı olacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Question 17Question →

1818 aylık bir kız bebek; yüksek ateş, huzursuzluk ve kusma şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ense sertliği ve Brudzinski belirtisi pozitif saptanıyor. Menenjit ön tanısıyla yapılan lomber ponksiyon materyalinin Gram boyamasında hücre içi ve dışı Gram negatif diplokoklar görülüyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Neisseria meningitidis

Answer

Gram negatif diplokok morfolojisi gösteren en olası etken Neisseria meningitidis'tir.
Gram boyamasında görülen 'Gram negatif diplokok' morfolojisi Neisseria meningitidis (menengokok) için patognomonik bir mikroskobik bulgudur. Çocukluk çağında bu görünüm saptandığında ilk akla gelmesi gereken etken budur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları değerlendir
Ateş, ense sertliği ve Brudzinski pozitifliği akut bakteriyel menenjiti gösterir.
SSS enfeksiyonu tanısı koymak için temel klinik belirtilerdir.
2
Gram boyama bulgusunu analiz et
Hücre içi/dışı Gram negatif diplokok saptandı.
Gram boyama, bakterilerin hücre duvarı yapısı ve dizilimine göre hızlı ön tanı sağlar.
3
Morfolojiye uygun etkeni eşleştir
Neisseria meningitidis belirlendi.
Menengokoklar Gram negatif diplokok yapısındaki tek yaygın menenjit etkenidir.

Key Concept

Menenjit etkenlerinin Gram boyama özelliklerine göre ayrımı
Estimated Time:45s
Question 18Question →

Ateş, baş ağrısı ve kusma şikayetleri ile getirilen 55 yaşındaki bir kız çocuğunun fizik muayenesinde ense sertliği ve pozitif Kernig belirtisi saptanıyor. Menenjit şüphesi ile lomber ponksiyon (LP) planlanan bu hastada, aşağıdaki klinik bulgulardan hangisinin varlığı LP işlemi öncesinde kraniyal görüntüleme yapılmasını zorunlu kılar?

Show answer & explanation

Answer: Papil ödemi

Answer

Papil ödemi saptanması, kafa içi basınç artışını (KİBAS) düşündürdüğü için lomber ponksiyon öncesinde mutlaka kraniyal görüntüleme yapılmasını gerektirir.
Papil ödemi saptanması, kafa içi basınç artışını (KİBAS) gösteren en önemli fizik muayene bulgularından biridir. KİBAS varlığında BOS basıncının hızla düşürülmesi (LP işlemi), kitle etkisi olan durumlarda tentoryal veya tonsiller herniasyona (beyin fıtıklanmasına) neden olabilir. Bu nedenle papil ödemi, fokal nörolojik defisit veya derin koma varlığında LP'den önce mutlaka kraniyal görüntüleme (BT/MR) yapılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik değerlendirme yapılması
Hastada menenjit şüphesi oluşturan ateş ve meningeal irritasyon bulgularının (ense sertliği, Kernig) varlığı saptanır.
Menenjit şüphesi olan her hastada LP endikasyonu vardır ancak güvenliği sorgulanmalıdır.
2
LP kontrendikasyonlarının taranması
Hastanın fundoskopik muayenesinde papil ödemi, nörolojik muayenesinde fokal defisit veya bilinç durumunda hızlı kötüleşme olup olmadığına bakılır.
KİBAS varlığında LP yapılması beyin fıtıklaşmasına (herniasyon) yol açarak hayati risk oluşturabilir.
3
Görüntüleme kararı verilmesi
Papil ödemi saptandığı için LP ertelenir ve acil kraniyal BT istenir.
Papil ödemi KİBAS'ın objektif bir kanıtıdır ve görüntüleme yapılmadan LP yapılması kontrendikedir.

Key Concept

Lomber ponksiyon (LP) öncesi kafa içi basınç artışı sendromu (KİBAS) varlığı araştırılmalı, papil ödemi saptanırsa herniasyon riski nedeniyle önce görüntüleme yapılmalıdır.
Estimated Time:45s
Question 19Question →

88 aylık, aşıları eksik olan bir erkek bebek; 22 gündür devam eden yüksek ateş, kusma ve huzursuzluk şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde vücut ısısı 39.2∘C39.2^\circ C, kalp hızı 155/dakika155/dakika, ön fontaneli bombeli, ense sertliği ve Brudzinski bulgusu pozitif saptanıyor. Yapılan lomber ponksiyon analizinde; BOS glukozu 14 mg/dL14\ mg/dL (eş zamanlı kan glukozu 95 mg/dL95\ mg/dL), protein 160 mg/dL160\ mg/dL ve hücre sayısı 3200/mm33200/mm^3 (%90\%90 PNL) bulunuyor. Gram boyamada pleomorfik gram negatif kokobasiller izleniyor. Bu hasta için en uygun tedavi planı ve bu hastalığın en sık görülen uzun dönem sekeli aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Seftriakson ve deksametazon | Sensorinöral işitme kaybı

Answer

En uygun yaklaşım Seftriakson ve deksametazon kombinasyonudur ve en sık beklenen uzun dönem sekel sensorinöral işitme kaybıdır.
Hastanın BOS bulguları akut bakteriyel menenjit ile uyumludur. Gram boyamada görülen 'pleomorfik gram negatif kokobasiller' tipik olarak Haemophilus influenzae tip b'yi (Hib) tanımlar. Hib menenjitinde, sensorinöral işitme kaybı riskini azalttığı kanıtlandığı için deksametazon tedavisi (antibiyotikle birlikte veya hemen önce) önerilir. Sensorinöral işitme kaybı bu enfeksiyonun en sık görülen uzun dönem sekellerinden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların ve Gram boyamanın değerlendirilmesi
Bebekteki pürulan BOS bulguları (düşük glukoz, yüksek protein, PNL hakimiyeti) bakteriyel menenjiti, Gram boyamadaki pleomorfik gram negatif kokobasiller ise Haemophilus influenzae tip b'yi (Hib) işaret eder.
Etkenin morfolojik olarak tanınması hedefe yönelik tedavi için kritiktir.
2
Antibiyotik ve yardımcı tedavi seçimi
Hib menenjitinde Seftriakson (veya Sefotaksim) standart tedavidir. Deksametazon, özellikle Hib menenjitinde sensorinöral işitme kaybını önlemek amacıyla ilk doz antibiyotikten önce veya antibiyotikle birlikte verilmelidir.
Steroidler menenjit esnasında salınan inflamatuar sitokinlerin (IL-1, TNF-alfa) neden olduğu koklear hasarı azaltır.
3
Prognoz ve sekellerin belirlenmesi
Hib menenjiti sonrası görülen en yaygın kalıcı nörolojik sekel sensorinöral işitme kaybıdır (%5−10\%5-10 oranında).
Enfeksiyonun iç kulak yapılarına (labyrinthitis) yayılması kalıcı işitme hasarına yol açar.

Key Concept

Hib menenjitinde steroid kullanımı ve sensorinöral işitme kaybı sekeli.
Estimated Time:2m 0s
Question 20Question →

55 yaşında erkek çocuk; ani başlayan yüksek ateş (39,8∘C39,8^\circ C), şiddetli baş ağrısı ve fışkırır tarzda kusma şikayetleri ile acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde ense sertliği, pozitif Kernig ve Brudzinski belirtileri saptanıyor. Özgeçmişinde 11 yıl önce geçirilmiş kafa travması ve buna bağlı rinore öyküsü olduğu öğreniliyor. Yapılan lomber ponksiyon tetkikinde; BOS görünümü bulanık, hücre sayısı 4200/mm34200/mm^3 (%9090 polimorfonükleer lökosit), protein 210mg/dL210 mg/dL, glukoz 18mg/dL18 mg/dL (eş zamanlı kan şekeri 95mg/dL95 mg/dL) olarak bulunuyor. Bu hasta için en olası etken ve başlanması gereken en uygun ampirik tedavi kombinasyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: *Streptococcus pneumoniae* — Seftriakson + Vankomisin

Answer

En olası etken *Streptococcus pneumoniae* olup, en uygun ampirik tedavi Seftriakson ve Vankomisin kombinasyonudur.
Hastanın öyküsündeki kafa travması ve rinore (BOS kaçağı), nazofarenks florasındaki bakterilerin beyne ulaşması için bir yol oluşturur. Bu durumda en sık görülen etken *Streptococcus pneumoniae*'dir. Tedavide ise pnömokokların sefalosporinlere olan direnç ihtimali nedeniyle Seftriakson'un yanına Vankomisin eklenmesi standart yaklaşımdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik verileri analiz et
Akut bakteriyel menenjit tablosu (39,8∘C39,8^\circ C ateş, ense sertliği, bulanık BOS, PMN hakimiyeti, düşük glukoz).
Hastanın klinik ve BOS bulguları tipik bir bakteriyel menenjiti işaret etmektedir.
2
Risk faktörlerini değerlendir
Eski kafa travması ve rinore öyküsü saptandı.
Kafa kaidesi kırığına bağlı rinore, nazofarenks ile subaraknoid mesafeyi birleştirerek tekrarlayan pnömokok menenjitlerine zemin hazırlar.
3
Etkeni belirle
En olası etken *Streptococcus pneumoniae*.
Anatomik defektlerde (kafa travması, BOS sızıntısı) en sık izole edilen patojen pnömokoktur.
4
Tedavi protokolünü seç
Seftriakson + Vankomisin.
Pnömokoklarda penisilin ve sefalosporin direnci riski nedeniyle, SSS enfeksiyonlarında duyarlılık sonuçları çıkana kadar vankomisin tedaviye eklenmelidir.

Key Concept

Post-travmatik BOS sızıntısı varlığında en sık menenjit etkeni *Streptococcus pneumoniae*'dir ve ampirik tedavide direnç nedeniyle Vankomisin kullanılmalıdır.
Estimated Time:2m 0s
Page 1 / 3Next
Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonları Practice Questions — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin