All practice questions

8734 questions

Question 4321Question

Kloroplastın granalarında gerçekleşen fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bu evrede üretilen ATPATP ve NADPHNADPH molekülleri, ışıktan bağımsız reaksiyonlarda organik besin sentezi için tüketilir.

Answer

Üretilen ATP ve NADPH molekülleri, ışıktan bağımsız reaksiyonlarda organik besin sentezi için tüketilir.
Fotosentez birbirini takip eden iki ana evreden oluşur. Işığa bağımlı reaksiyonlar evresinde ışık enerjisi kullanılarak suyun fotolizi gerçekleştirilir. Bu süreçte üretilen ATPATP (enerji) ve NADPHNADPH (hidrojen taşıyıcı), stromadaki ışıktan bağımsız evreye (Calvin döngüsü) aktarılır. Burada karbondioksit ile birleşerek şeker sentezinde kullanılırlar. Bu nedenle doğru seçenek, bu moleküllerin ışıktan bağımsız evrede tüketildiğini belirten ifadedir.

Step-by-Step Solution

1
Işığa bağımlı reaksiyonların amacını belirle.
Işık enerjisi yardımıyla suyun parçalanması (fotoliz) ve bu süreçte ATPATP ile NADPHNADPH üretilmesi.
Bu moleküller bir sonraki evre olan Calvin döngüsü için gereken enerji ve indirgeyici gücü sağlar.
2
Üretilen ürünlerin kaderini incele.
Açığa çıkan O2O_2 atmosfere verilirken, ATPATP ve NADPHNADPH stromaya geçer.
Fotosentezin iki evresi arasındaki bağlantı bu moleküller üzerinden kurulur.
3
Hücresel enerji kullanım kuralını hatırla.
Kloroplastın ürettiği ATPATP sadece fotosentezde kullanılır.
Kloroplast dışındaki metabolik işler için gerekli ATPATP mitokondriyal solunumla üretilir.

Key Concept

Işığa bağımlı reaksiyonların temel girdileri (Işık, su, NADP+NADP^+, ADPADP) ve çıktılarıdır (O2O_2, NADPHNADPH, ATPATP).
Question 4322Question

Fotosentezin ışıktan bağımsız tepkimeleri (Calvin döngüsü) sırasında gerçekleşen aşağıdaki olayları, bir molekül organik besin sentezi sürecindeki gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Fotosentezin ışıktan bağımsız evresinde olaylar sırasıyla; karbonun tutulması (fiksasyon), indirgenme, ürünün (PGAL) bir kısmının ayrılması ve son olarak başlangıç molekülü olan RuBP'nin yenilenmesi şeklinde gerçekleşir.
Calvin döngüsü, karbon dioksitin 55 karbonlu ribuloz bifosfat (RuBPRuBP) tarafından tutulmasıyla başlar. Ardından ışığa bağımlı reaksiyonlardan gelen ATPATP ve NADPHNADPH kullanılarak indirgenme gerçekleşir ve 33 karbonlu PGALPGAL molekülleri oluşur. Bu moleküllerin bir kısmı organik besin üretimi için döngüden ayrılırken, geri kalanı ATPATP harcanarak tekrar RuBPRuBP sentezinde kullanılır ve döngü tamamlanır.

Step-by-Step Solution

1
Karbon Tutulması (Fiksasyon) aşamasını belirle.
Atmosferden gelen CO2CO_2, kloroplastın stromasında bulunan Rubisco enzimi yardımıyla 5C5C bileşik olan RuBPRuBP ile birleşir.
Döngünün başlayabilmesi için inorganik karbonun organik bir yapıya dahil edilmesi gerekir.
2
Enerji ve Elektron Transferi (İndirgenme) aşamasını belirle.
Işığa bağımlı evrede üretilen ATPATP harcanır ve NADPHNADPH yükseltgenerek (hidrojenlerini vererek) ara bileşikleri PGALPGAL molekülüne indirger.
Karbon atomlarını birbirine bağlamak ve yüksek enerjili bir molekül oluşturmak için enerjiye ihtiyaç vardır.
3
Ürün çıkış noktasını saptama.
Oluşan PGALPGAL moleküllerinin bir kısmı döngüden çıkarak glikoz, amino asit gibi bileşiklerin sentezinde kullanılır.
Fotosentezin temel amacı olan besin üretimi bu aşamada gerçekleşir.
4
Yenilenme (Rejenerasyon) aşamasını belirle.
Geriye kalan PGALPGAL molekülleri, yine ATPATP harcanarak tekrar 5C5C'lu RuBPRuBP molekülünü oluşturur.
Sürecin bir döngü olarak devam edebilmesi için harcanan alıcı molekülün geri kazanılması şarttır.

Key Concept

Calvin Döngüsü Evreleri
Estimated Time:1m 30s
Question 4323Question

Belirli bir sıcaklıkta gerçekleşen iki farklı denge tepkimesinin denklemleri ve derişimler cinsinden denge sabitleri (KcK_c) aşağıda verilmiştir:

(1) CH4(g)+H2O(g)CO(g)+3H2(g)Kc1=XCH_4(g) + H_2O(g) \rightleftharpoons CO(g) + 3H_2(g) \quad K_{c1} = X
(2) 2CO2(g)+2H2(g)2CO(g)+2H2O(g)Kc2=162CO_2(g) + 2H_2(g) \rightleftharpoons 2CO(g) + 2H_2O(g) \quad K_{c2} = 16

Aynı sıcaklıkta gerçekleşen;

CH4(g)+2H2O(g)CO2(g)+4H2(g)CH_4(g) + 2H_2O(g) \rightleftharpoons CO_2(g) + 4H_2(g)

net tepkimesinin denge sabiti (KcK_c) 22 olduğuna göre, birinci tepkimenin denge sabiti olan XX değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 8

Answer

Birinci tepkimenin denge sabiti olan X değeri 8'dir.
Net tepkimeyi elde etmek amacıyla birinci tepkime aynen alınırken ikinci tepkime ters çevrilip katsayıları yarıya indirilir. Tepkime ters çevrildiğinde denge sabitinin çarpmaya göre tersi alınır (1/161/16), katsayılar yarıya indirildiğinde ise bu değerin karekökü alınarak 0,250,25 değeri elde edilir. Tepkimelerin toplanmasıyla oluşan net tepkimenin denge sabiti, bu basamakların denge sabitlerinin çarpımına eşittir. Buradan X×0,25=2X \times 0,25 = 2 denklemi kurularak doğru değer olan 8'e ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Net tepkime ile verilen ara basamaklar arasındaki ilişkiyi analiz etmek.
Net tepkimede girenler tarafında 1 mol CH4(g)CH_4(g) bulunmaktadır. Birinci tepkimenin girenler tarafında da 1 mol CH4(g)CH_4(g) olduğu için bu tepkime yönü ve katsayısı değiştirilmeden aynen kullanılır. Bu durumda denge sabiti değişmez ve Kc1=XK_{c1}' = X olarak kalır.
Net tepkimenin bileşenlerini elde etmek için basamakların yön ve katsayı uyumunu sağlamak gerekir.
2
İkinci tepkimeye uygulanacak işlemleri belirlemek.
Net tepkimenin ürünler kısmında 1 mol CO2(g)CO_2(g) bulunmaktadır. İkinci tepkimenin girenler kısmında ise 2 mol CO2(g)CO_2(g) vardır. Bu nedenle ikinci tepkime ters çevrilmeli ve katsayıları yarıya indirilmelidir (tepkime 1/2 ile çarpılmalıdır).
CO2CO_2 molekülünün net tepkimedeki yönünü ve katsayısını eşitlemek gerekir.
3
İkinci tepkimeye yapılan manipülasyonların denge sabitine etkisini hesaplamak.
Tepkime ters çevrildiğinde denge sabitinin çarpmaya göre tersi alınır (1/161/16). Katsayılar yarıya indirildiğinde (1/2 ile çarpıldığında) ise denge sabitinin karekökü (1/2. kuvveti) alınır. Buradan yeni denge sabiti Kc2=116=14=0,25K_{c2}' = \sqrt{\frac{1}{16}} = \frac{1}{4} = 0,25 olarak hesaplanır.
Denge tepkimelerinde yapılan katsayı ve yön değişiklikleri denge sabitine üs ve çarpmaya göre tersi şeklinde yansır.
4
Net tepkimenin denge sabiti denklemini kurarak X değerini çözmek.
Basamaklar toplandığında net tepkimenin denge sabiti, ara basamakların denge sabitlerinin çarpımına eşit olur. Kc,net=Kc1×Kc2    2=X×0,25    X=8K_{c, net} = K_{c1}' \times K_{c2}' \implies 2 = X \times 0,25 \implies X = 8 bulunur.
Toplanabilir tepkimelerin net denge sabiti, ara basamakların denge sabitlerinin çarpımına eşittir.

Key Concept

Tepkime denklemlerinin katsayıları değiştirildiğinde veya tepkimeler ters çevrildiğinde denge sabitinin (KcK_c) matematiksel olarak nasıl değişeceği ve basamaklı tepkimelerin denge sabitlerinin çarpımı kuralı (Denge tepkimelerinde Hess Yasası uygulaması).
Question 4324Question

Potasyum nitrat (KNO3KNO_3) katısının 25C25^\circ\text{C}'deki çözünürlüğü 36 g/100 g36\text{ g}/100\text{ g} sudur.

25C25^\circ\text{C} sıcakl��kta 60 g60\text{ g} saf su bulunan bir kaba 18 g KNO318\text{ g } KNO_3 katısı eklenerek tamamen çözünmesi sağlanıyor.

Buna göre, hazırlanan bu çözeltiyi aynı sıcaklıkta doygun hale getirmek için;

I. ��özeltiye 3,6 g KNO33,6\text{ g } KNO_3 katısı ekleyip çözmek,
II. Çözeltiden çökme olmadan 10 g10\text{ g} su buharlaştırmak,
III. Çözeltiye aynı sıcaklıkta hazırlanmış doygun 50 g KNO350\text{ g } KNO_3 çözeltisi eklemek

işlemlerinden hangileri tek başına uygulanabilir?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

Çözeltiyi doygun hale getirmek için aynı sıcaklıkta 3,6 g KNO33,6\text{ g } KNO_3 eklenmeli veya 10 g10\text{ g} su buharlaştırılmalıdır. Dolayısıyla I ve II işlemleri tek başına uygulanabilir.
Doymamış çözeltiyi aynı sıcaklıkta doygun hale getirmek için ya eksik olan 3,6 g KNO33,6\text{ g } KNO_3 katısı eklenmeli ya da fazla olan 10 g10\text{ g} su buharlaştırılmalıdır. Bu işlemler sırasıyla I ve II öncüllerinde doğru belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Doymamış çözeltinin doygunluğa ulaşması için gereken maksimum çözünen miktarını hesaplamak.
60 g60\text{ g} su için çözünebilecek maksimum KNO3KNO_3 miktarı: 36 g100 g su×60 g su=21,6 g\frac{36\text{ g}}{100\text{ g\ su}} \times 60\text{ g\ su} = 21,6\text{ g}'dır. Çözeltide zaten 18 g18\text{ g} çözünmüş olduğundan, eklenmesi gereken miktar 21,618=3,6 g21,6 - 18 = 3,6\text{ g}'dır. Bu nedenle I. öncül doğrudur.
Çözünürlük tanımından hareketle su miktarına karşılık gelen doygunluk sınırını belirlemek.
2
Mevcut çözünen miktarını doygun hale getirecek su miktarını hesaplamak.
18 g KNO318\text{ g } KNO_3 katısını doyurmak için gereken su miktarı: 100 g su36 g×18 g=50 g\frac{100\text{ g\ su}}{36\text{ g}} \times 18\text{ g} = 50\text{ g} sudur. Çözeltide 60 g60\text{ g} su bulunduğundan buharlaştırılması gereken su miktarı 6050=10 g60 - 50 = 10\text{ g} sudur. Bu nedenle II. öncül doğrudur.
Çözeltideki su miktarını azaltarak çözünürlük limitine ulaşılmasını sağlamak.
3
Doygun çözelti eklemenin çözeltinin doygunluğuna etkisini değerlendirmek.
Doymamış bir çözeltiye aynı sıcaklıkta doygun çözelti eklenmesi, toplam çözelti konsantrasyonunu iki konsantrasyonun ağırlıklı ortalaması yapacaktır. Bu değer doygunluk konsantrasyonundan her zaman daha küçük olacağından çözelti doymamış kalmaya devam eder. Bu nedenle III. öncül yanlıştır.
Karışım derişiminin sınır değerlerini analiz etmek.

Key Concept

Çözünürlük limitleri kullanılarak doymamış çözeltileri doygun hale getirme yöntemleri ve hesaplamaları.
Question 4325Question

Organik bileşiklerde geometrik (cis-trans) izomeri görülebilmesi için çift bağ karbonlarının her birine iki farklı atom veya atom grubu bağlı olmalıdır. Çift bağlı karbonlardan en az birine iki tane aynı grup bağlıysa bu bileşik cis-trans izomerisi göstermez.

Buna göre, aşağıdaki alken bileşiklerinden hangisinin cis ve trans olmak üzere iki farklı geometrik izomeri vardır?

Show answer & explanation

Answer: CH3CH=CHCH2CH3CH_3-CH=CH-CH_2-CH_3

Answer

CH3CH=CHCH2CH3CH_3-CH=CH-CH_2-CH_3 (2-penten) bileşiği cis-trans izomerisi gösterir.
Geometrik izomerinin (cis-trans) görülebilmesi için alkenlerde çift bağla bağlı olan karbon atomlarının her birine bağlı iki grubun birbirinden farklı olması şarttır. CH3CH=CHCH2CH3CH_3-CH=CH-CH_2-CH_3 bileşiğinde çift bağlı karbonlardan soldakine bir hidrojen ile bir metil grubu, sağdakine ise bir hidrojen ile bir etil grubu bağlıdır. Her iki karbondaki gruplar birbirinden farklı olduğu için bu bileşiğin cis ve trans olmak üzere geometrik izomerleri bulunur.

Step-by-Step Solution

1
İkili bağ karbonlarına bağlı grupların belirlenmesi
Tüm seçeneklerde yer alan alken bileşiklerinin ikili bağ taşıyan karbon atomları ve bunlara bağlı olan atom/gruplar tek tek analiz edilir.
Geometrik izomerlik aranırken sadece ikili bağın bulunduğu karbon atomları ve bu atomlara doğrudan bağlı olan gruplar incelenmelidir.
2
Çift bağlı karbon atomlarındaki grupların farklılığının kontrol edilmesi
CH3CH=CHCH2CH3CH_3-CH=CH-CH_2-CH_3 bileşiğinde ikili bağ karbonlarından birinde H-H ve CH3-CH_3 (farklı gruplar), diğerinde ise H-H ve CH2CH3-CH_2-CH_3 (farklı gruplar) bulunur.
Cis-trans izomerisi görülebilmesi için ikili bağ karbonlarının her ikisinde de bağlı olan ikişer grubun birbirinden farklı olması zorunludur.
3
Diğer seçeneklerdeki özdeş grupların tespit edilerek elenmesi
Diğer tüm alken bileşiklerinde ikili bağ karbonlarının en az birinde iki adet özdeş grup (hidrojen atomları, metil grupları veya etil grupları) bağlı olduğu görülür.
Çift bağlı karbonlardan birine bile aynı iki grup bağlandığında molekülde cis-trans izomerisi aranmaz.

Key Concept

Alkenlerde geometrik (cis-trans) izomeri gösterme şartları
Question 4326Question

Ökaryotik bir hücrede protein sentezi süreçlerinde görev alan RNA (Ribonükleik asit) çeşitleri ile ilgili;

I. Tüm RNA çeşitleri (mRNA, tRNA ve rRNA), DNA'nın ilgili gen bölgelerindeki kalıp iplik üzerinden transkripsiyonla sentezlenir.
II. mRNA molekülü, sentezlenecek proteinin amino asit dizilimini belirleyen genetik bilgiyi ribozoma taşır ve hücrede miktar bakımından en az bulunan RNA çeşididir.
III. tRNA ve rRNA molekülleri, tek zincirli olmalarına rağmen belirli bölgelerde kendi üzerlerine katlanmalar yaparak zayıf hidrojen bağları içerir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I, II ve III

Answer

Verilen öncüllerin tamamı (I, II ve III) doğrudur.
Tüm RNA çeşitlerinin DNA'dan sentezlendiği (I), mRNA'nın en az bulunan RNA türü olduğu (II) ve tRNA ile rRNA'nın hidrojen bağları içerdiği (III) ifadeleri biyolojik olarak doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
RNA sentez mekanizmasını değerlendir.
mRNA, tRNA ve rRNA'nın tamamı DNA üzerindeki genetik bilgiye göre (transkripsiyon) sentezlenir.
Hücredeki tüm fonksiyonel RNA'lar genetik programın bir parçasıdır.
2
mRNA'nın işlevini ve hücredeki oranını analiz et.
mRNA amino asit sırasını belirler; hücredeki RNA'ların yaklaşık %5'ini oluşturarak en nadir bulunan türdür.
Hücredeki miktar sıralaması rRNA (%80) > tRNA (%15) > mRNA (%5) şeklindedir.
3
tRNA ve rRNA'nın yapısal özelliklerini incele.
tRNA yonca yaprağı, rRNA ise karmaşık bir 3D yapı oluşturmak için zayıf hidrojen bağları kullanır.
Fonksiyonel yapının kazanılması için baz eşleşmeleri ve katlanmalar gereklidir.

Key Concept

RNA Çeşitlerinin Yapısal ve Fonksiyonel Farklılıkları

Practice More

RNA çeşitlerinin protein sentezi sırasındaki etkileşimlerini (kodon-antikodon eşleşmesi) tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 4327Question

Bir bitkinin özdeş yaprakları kullanılarak hazırlanan üç farklı deney düzeneğinde, ışığın dalga boyu (rengi) dışındaki tüm çevresel faktörler (sıcaklık, CO2CO_2 yoğunluğu, ışık şiddeti vb.) optimum düzeyde tutulmaktadır. Bu düzeneklerde gerçekleşen fotosentez hızlarını en yüksek olandan en düşük olana doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Fotosentez hızı en yüksek klorofilin en çok soğurduğu mor ışıkta, ardından kırmızı ışıkta gerçekleşirken; klorofilin ışığı büyük oranda yansıttığı yeşil ışıkta hız en düşüktür.
Fotosentez hızı, klorofilin ışığı soğurma miktarıyla doğru orantılıdır. Klorofil mor ve kırmızı ışığı yüksek oranda soğurduğu için bu renklerde hız yüksek, yeşil ışığı yansıttığı için ise hız düşüktür.

Step-by-Step Solution

1
Değişkeni tanımlama
Fotosentez hızını etkileyen faktörlerden ışığın dalga boyu analiz edilmelidir.
Sıralama kriteri ışığın rengine bağlı soğurma miktarıdır.
2
Klorofilin soğurma spektrumunu hatırlama
Klorofil mor, mavi ve kırmızı ışığı yüksek oranda soğururken yeşil ışığı yansıtır.
Fotosentez hızı soğurulan ışık miktarı ile doğrudan orantılıdır.
3
Hız karşılaştırması yapma
Mor ışıkta soğurma en yüksek, kırmızı ışıkta yüksek, yeşil ışıkta ise en düşüktür.
Engelmann deneyi ve soğurma spektrumu grafikleri bu hiyerarşiyi doğrular.

Key Concept

Fotosentez Hızının Işığın Dalga Boyuna Bağımlılığı
Estimated Time:45s
Question 4328Question

Doğadaki azot döngüsünde görev alan bazı bakteriler, amonyağı (NH3NH_3) oksitleyerek elde ettikleri kimyasal enerjiyi kullanarak inorganik maddelerden organik besin sentezi (kemosentez) yaparlar.

Bu kemosentetik bakterilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Besin üretmek için mutlaka güneş ışığına ihtiyaç duyarlar.

Answer

Besin üretmek için mutlaka güneş ışığına ihtiyaç duyarlar ifadesi yanlıştır.
Kemosentez yapan canlılar, organik besin sentezi için gereken enerjiyi güneş ışığından değil, amonyak veya nitrit gibi inorganik maddelerin oksitlenmesiyle oluşan kimyasal bağ enerjisinden karşılarlar. Bu nedenle güneş ışığına ihtiyaç duydukları ifadesi yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kemosentezin enerji kaynağını belirleme
Kimyasal oksidasyon enerjisi
Kemosentez yapan canlılar, güneş ışığı yerine inorganik maddelerin (amonyak, nitrit vb.) oksijenle tepkimeye girmesi sonucu açığa çıkan enerjiyi kullanırlar.
2
Işık gereksinimini değerlendirme
Işığa bağımlı değildir
Kemosentez reaksiyonları için klorofil pigmentine veya ışık enerjisine ihtiyaç duyulmaz; bu nedenle gece-gündüz kesintisiz gerçekleşebilir.
3
Diğer özellikleri kontrol etme
CO2 kullanımı ve prokaryotik yapı
Tüm kemosentetikler prokaryottur ve karbon kaynağı olarak CO2 kullanırlar (karbondioksit özümlemesi).

Key Concept

Kemosentezde enerji kaynağı olarak inorganik madde oksidasyonu kullanılır; ışık kullanılmaz.
Estimated Time:45s
Question 4329Question

Kemosentetik organizmalar, enerji ihtiyaçlarını karşılamak için farklı inorganik maddeleri oksitleyebilirler. Aşağıda verilen inorganik maddeleri, bu maddeleri kemosentez sürecinde enerji kaynağı (oksitlenecek madde) olarak kullanan uygun bakteri gruplarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Amonyak (NH3NH_3)
Nitrit (NO2NO_2^-)
Hidrojen Sülfür (H2SH_2S)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Amonyak maddesi nitrit bakterileriyle, nitrit maddesi nitrat bakterileriyle ve hidrojen sülfür maddesi kemosentetik kükürt bakterileriyle eşleşir.
Doğru eşleştirmede amonyak, nitrit bakterileriyle; nitrit, nitrat bakterileriyle; hidrojen sülfür ise kükürt bakterileriyle ilişkilendirilmiştir. Bu canlılar, belirtilen inorganik maddeleri oksitleyerek kimyasal enerji (ATPATP) üretir ve bu enerjiyi karbon dioksit özümlemesi yaparak besin üretmek için kullanırlar.

Step-by-Step Solution

1
Amonyak (NH3NH_3) molekülünün oksidasyonunu inceleyiniz.
Amonyak oksitlenerek nitrite (NO2NO_2^-) dönüşür.
Bu işlemi yapan canlılar nitrit bakterileridir.
2
Nitrit (NO2NO_2^-) molekülünün oksidasyonunu inceleyiniz.
Nitrit oksitlenerek nitrata (NO3NO_3^-) dönüşür.
Bu işlemi yapan canlılar nitrat bakterileridir.
3
Hidrojen Sülfür (H2SH_2S) molekülünün kemosentezdeki kullanımını değerlendiriniz.
Bazı bakteriler bu maddeyi oksitleyerek enerji üretir.
Kemosentetik kükürt bakterileri bu inorganik maddeyi enerji kaynağı olarak kullanır.

Key Concept

Kemosentezde inorganik madde oksidasyonu ile enerji eldesi.
Question 4330Question

Glikoliz, hücresel solunumun tüm çeşitlerinde (oksijenli solunum, oksijensiz solunum ve fermantasyon) ortak olarak gerçekleşen başlangıç evresidir.

Glikoliz evresi ile ilgili;

I. Reaksiyonlar hücrenin sitoplazmasında gerçekleşir.
II. Tepkimelerin başlayabilmesi ve devam edebilmesi için ortamda serbest oksijen (O2O_2) bulunması zorunludur.
III. Süreç boyunca hem ATP harcanır hem de substrat düzeyinde fosforilasyon ile ATP sentezi yapılır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

Glikoliz reaksiyonları tüm canlılarda sitoplazmada gerçekleşir ve bu evrede oksijen kullanılmaz; süreçte hem ATP tüketimi hem de üretimi mevcuttur.
Doğru olan ifadeler glikolizin sitoplazmada gerçekleşmesi ve süreçte hem ATP harcanıp (aktivasyon) hem de üretilmesidir (substrat düzeyinde fosforilasyon). Glikoliz tüm canlılar için evrenseldir ve oksijene ihtiyaç duymaz.

Step-by-Step Solution

1
Glikolizin hücresel konumunun belirlenmesi
Glikoliz, prokaryot ve ökaryot tüm hücrelerde sitoplazmada gerçekleşir.
Glikoliz enzimleri tüm canlılarda sitoplazmada serbest halde bulunur.
2
Oksijen gereksiniminin değerlendirilmesi
Glikoliz basamaklarında serbest oksijen (O2O_2) kullanılmaz.
Glikoliz, hem aerobik hem de anaerobik metabolizmaların ortak ve oksijensiz basamağıdır.
3
Enerji (ATP) bilançosunun kontrol edilmesi
Başlangıçta 2 ATP harcanır (aktivasyon enerjisi), sonrasında 4 ATP üretilir.
Glikozun kararsız hale gelmesi için enerji harcanırken, ara bileşiklerin oksidasyonu sırasında substrat düzeyinde fosforilasyon ile ATP sentezlenir.

Key Concept

Glikoliz evresi, tüm hücresel solunum çeşitlerinin sitoplazmada gerçekleşen ve oksijen gerektirmeyen ortak başlangıç aşamasıdır.

Practice More

Glikoliz evresinde oluşan NADH moleküllerinin farklı solunum çeşitlerinde (fermantasyon vs oksijenli solunum) nasıl kullanıldığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 4331Question

Oksijenli solunumun Krebs döngüsü ve Elektron Taşıma Sistemi (ETS) evreleri ile ilgili;

I. Krebs döngüsü tepkimeleri mitokondrinin matris sıvısında gerçekleşir.
II. ETS'de elektronların oksijene kadar taşınması sürecinde ATP sentezi gerçekleşir.
III. Hücresel solunumda atmosfere verilen karbondioksit (CO2CO_2) gazı ETS evresinde üretilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

Krebs döngüsünün mitokondri matrisinde gerçekleştiği ve ETS evresinde ATP sentezi yapıldığı ifadeleri doğrudur.
Krebs döngüsü mitokondrinin matris sıvısında gerçekleşen bir dizi enzimatik reaksiyondur. ETS ise krista adı verilen iç zarda yer alır ve burada elektronların aktarımı sonucu oluşan enerjiyle ATP sentezlenir. Bu nedenle I ve II numaralı ifadeler doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Krebs döngüsünün gerçekleştiği yerin belirlenmesi
Krebs döngüsü enzimlerinin mitokondri matrisinde bulunduğu doğrulanır.
Oksijenli solunumun bu evresi sıvı kısım olan matriste enzimlerin kontrolünde yürütülür.
2
ETS'nin fonksiyonunun incelenmesi
ETS'de elektronların oksijene aktarımı sırasında oksidatif fosforilasyon ile ATP üretildiği doğrulanır.
ETS, kemiozmotik hipoteze göre proton gradyanı oluşturarak ATP sentaz aracılığıyla enerji üretir.
3
Karbondioksit gazının kaynağının kontrol edilmesi
Karbondioksit çıkışının Krebs döngüsü ve pirüvat oksidasyonunda olduğu, ETS'de olmadığı belirlenir.
ETS'de karbon atomu içeren bir bileşik girip çıkmaz; ETS'de su oluşumu ve ATP sentezi gerçekleşir.

Key Concept

Oksijenli solunum basamaklarının konumu ve temel ürünleri

Hints

1
Hücresel solunumun hangi evresinde karbon atomlarının gaz olarak uzaklaştırıldığını hatırlayın.
Estimated Time:50s
Question 4332Question

Oksijenli solunumun mitokondri organeli içerisinde gerçekleşen evrelerine ait bazı olaylar aşağıda karışık olarak verilmiştir.

I. Pirüvatın oksidasyonu ile Asetil-CoA molekülünün oluşması
II. Krebs döngüsü tepkimeleri sırasında FADH2FADH_2 moleküllerinin sentezlenmesi
III. Elektronların ETS birimleri üzerinden aktarılmasıyla proton gradientinin oluşması
IV. Elektronların son alıcı olan oksijen tarafından tutularak suyun (H2OH_2O) açığa çıkması

Bu olayların gerçekleşme sırasını, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru nasıl sıralarsınız?

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Olayların doğru sıralaması; pirüvatın Asetil-CoA'ya dönüşümü, Krebs döngüsü reaksiyonları, elektronların ETS'de taşınması ve son olarak suyun oluşumu şeklindedir.
Oksijenli solunumda glikoliz sitoplazmada bittikten sonra pirüvat mitokondriye geçer. İlk olarak hazırlık evresinde Asetil-CoA oluşur. Ardından matriks sıvısında Krebs döngüsü başlar ve burada CO2CO_2 çıkarken FADH2FADH_2 gibi taşıyıcılar sentezlenir. Bu taşıyıcılar elektronlarını kristadaki ETS'ye aktarır. En sonunda oksijen bu elektronları alarak suya dönüşür.

Step-by-Step Solution

1
Hazırlık evresini belirleme
Pirüvatın mitokondriye girip Asetil-CoA'ya dönüşmesi ilk adımdır.
Glikoliz ürünü pirüvatın Krebs döngüsüne girebilmesi için aktifleşmesi gerekir.
2
Matriks reaksiyonlarını belirleme
Krebs döngüsü gerçekleşir ve FADH2FADH_2 üretilir.
Krebs döngüsü, hazırlık evresinden hemen sonra matrikste gerçekleşen döngüsel tepkimeler dizisidir.
3
ETS aşamasını belirleme
Elektronlar ETS üzerinden taşınır.
Krebs'te üretilen koenzimlerin (NADH, FADH2FADH_2) yükseltgenmesi için ETS elemanlarına elektron vermesi gerekir.
4
Son aşamayı belirleme
Oksijen elektronları tutar ve su oluşur.
Oksijen, elektron taşıma sisteminin en sonunda yer alan terminal elektron alıcısıdır.

Key Concept

Oksijenli solunumun mitokondri evreleri (Hazırlık, Krebs ve ETS) arasındaki hiyerarşik ve kronolojik ilişki.
Question 4333Question

Aşağıda XX, YY ve ZZ organik bileşikleri ile ilgili bazı bilgiler verilmiştir:

* XX ve YY bileşiklerinin sulu çözeltileri sodyum bikarbonat (NaHCO3NaHCO_3) ile tepkimeye girdiğinde CO2CO_2 gazı açığa çıkarır.
* XX bileşiği, Tollens ayracı ile gümüş aynası oluşturabilen en basit karboksilik asittir.
* YY bileşiği, yapısında karbon-karbon çift bağı içeren bir dikarboksilik asit olup cis-trans izomerisi göstermektedir.
* ZZ bileşiği, karbonil grubu içeren ve indirgendiğinde sekonder alkol oluşturan en basit ketondur.

Buna göre; XX, YY ve ZZ bileşikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Aynı sıcaklıkta eşit derişimli sulu çözeltilerinde XX bileşiğinin asitlik kuvveti, etanoik asit (CH3COOHCH_3COOH) bileşiğininkinden daha fazladır.

Answer

Aynı sıcaklıkta eşit derişimli sulu çözeltilerinde metanoik asidin (XX) asitlik kuvveti, etanoik asidin (CH3COOHCH_3COOH) asitlik kuvvetinden daha fazladır.
Aynı sıcaklıkta eşit derişimli sulu çözeltilerinde metanoik asidin (XX) asitlik kuvveti, etanoik asidin (CH3COOHCH_3COOH) asitlik kuvvetinden daha fazladır. Karboksilik asitlerde karbon zinciri uzadıkça alkil grubunun elektron salma (indüktif) etkisi artar ve bu durum karboksil grubundaki O-H bağının polaritesini azaltarak asitlik kuvvetini düşürür.

Step-by-Step Solution

1
Bileşiklerin sınıfını ve kimyasal formüllerini belirlemek.
X bileşiği metanoik asit (formik asit, HCOOHHCOOH), Y bileşiği cis-bütendioik asit (HOOCCH=CHCOOHHOOC-CH=CH-COOH), Z bileşiği ise asetondur (propanon, CH3COCH3CH_3COCH_3).
Karboksilik asitlerin ve ketonların ayırt edici özelliklerinden yararlanarak yapılarını tespit etmek.
2
Metanoik asit (XX) ile etanoik asidin asitlik kuvvetlerini karşılaştırmak.
Metanoik asit (HCOOHHCOOH), etanoik aside (CH3COOHCH_3COOH) kıyasla daha kuvvetli bir asittir.
Karboksilik asitlerde alkil grubunun büyümesi elektron salma (indüktif) etkisiyle karboksil grubundaki oksijen-hidrojen bağının açılmasını zorlaştırır, bu da asitlik kuvvetini düşürür.
3
Yanlış seçeneklerdeki iddiaların kimyasal doğruluğunu denetlemek.
Aseton (ZZ) Tollens ile tepkime vermez. Formik asitte (XX) karbon atomu sp2sp^2 hibritleşmesi yapmıştır. CH2=C(COOH)2CH_2=C(COOH)_2 bileşiğinde aynı karbona iki aynı grup bağlı olduğundan geometrik izomeri göstermez. Asetonun indirgenmesiyle sekonder alkol oluşur.
Çeldiricilerdeki kavram yanılgılarını (hibritleşme kuralları, Tollens tepkimesi, cis-trans şartları ve alkol sınıflandırması) analiz etmek.

Key Concept

Karboksilik asitlerin genel özellikleri, asitlik kuvvetleri, adlandırılması ve tepkimeleri
Estimated Time:2m 0s
Question 4334Question

Hücrede gerçekleşen protein sentezi sürecinde genetik şifre, kodon ve antikodon ilişkileriyle ilgili;

I. 6464 çeşit kodonun tamamı, polipeptit zincirine amino asit eklenmesini sağlar.
II. mRNA üzerindeki belirli bir kodon çeşidi, her zaman aynı amino asit çeşidini şifreler.
III. Bir amino asit çeşidinin taşınmasında birden fazla antikodon çeşidi görev yapabilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: II ve III

Answer

İkinci ve üçüncü ifadelerin yer aldığı seçenek doğrudur.
Doğru yanıt olan ikinci ve üçüncü ifadeler, biyolojinin temel prensiplerini yansıtır. Her kodonun belirli bir amino asidi şifrelemesi proteinlerin doğru dizilimde üretilmesini sağlar. Aynı zamanda bir amino asidin birden fazla antikodonla (farklı tRNA'lar aracılığıyla) taşınabilmesi, mutasyonların etkisini azaltan bir koruma mekanizmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kodon çeşitliliğini analiz etme.
Genetik kod sisteminde toplam 6464 çeşit kodon bulunur ancak bunlardan 33 tanesi (UAAUAA, UAGUAG, UGAUGA) durdurucu kodondur ve amino asit şifrelemez.
Durdurucu kodonların karşılığı olan bir tRNA ve amino asit yoktur, bu yüzden birinci ifade yanlıştır.
2
Kodonların özgüllüğünü değerlendirme.
Evrensel genetik kodda her kodon yalnızca tek bir amino asit çeşidini şifreleyebilir.
Bu durum protein sentezinin hatasız gerçekleşmesini sağlar, bu yüzden ikinci ifade doğrudur.
3
Kodon dejenerasyonu ve antikodon ilişkisini inceleme.
Bir amino asit çeşidi birden fazla kodon (ve dolayısıyla farklı antikodonlara sahip tRNA'lar) tarafından şifrelenebilir.
Buna genetik kodun dejenerasyonu denir; örneğin lösin amino asidini 66 farklı kodon şifreleyebilir, bu da farklı antikodonların görev yapabileceği anlamına gelir, bu yüzden üçüncü ifade doğrudur.

Key Concept

Genetik Kodun Dejenerasyonu ve Özgüllüğü
Question 4335Question

Standart koşullarda (25 C25\text{ }^\circ\text{C}, 1 atm1\text{ atm}) hazırlanan bir alüminyum-nikel (AlNiAl-Ni) galvanik hücresinin şeması aşağıda verilmiştir.

Bu hücrede gerçekleşen yarı tepkimelerin standart indirgenme potansiyelleri ��u şekildedir:

Al(suda)3++3eAl(k)E=166 VAl^{3+}_{\text{(suda)}} + 3e^- \rightarrow Al\text{(k)} \quad E^\circ = -1{}66\text{ V}
Ni(suda)2++2eNi(k)E=025 VNi^{2+}_{\text{(suda)}} + 2e^- \rightarrow Ni\text{(k)} \quad E^\circ = -0{}25\text{ V}

Buna göre, hazırlanan bu standart galvanik hücreyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Standart pil potansiyeli (EpilE^\circ_{\text{pil}}) 141 V1{}41\text{ V}'tur.

Answer

Standart pil potansiyeli (EpilE^\circ_{\text{pil}}) 141 V1{}41\text{ V}'tur.
Alüminyum elektrot anot, nikel elektrot ise katottur. Anot yarı hücresindeki yükseltgenme potansiyeli (+166 V+1{}66\text{ V}) ile katot yarı hücresindeki indirgenme potansiyeli (025 V-0{}25\text{ V}) toplandığında standart pil potansiyeli (EpilE^\circ_{\text{pil}}) 141 V1{}41\text{ V} olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Elektrotların indirgenme potansiyellerini karşılaşt��rarak anot ve katot yarı hücrelerini belirleme.
Alüminyumun indirgenme potansiyeli (166 V-1{}66\text{ V}), nikelin indirgenme potansiyelinden (025 V-0{}25\text{ V}) daha küçüktür. Bu durumda alüminyum (AlAl) anot, nikel (NiNi) ise katottur.
Galvanik hücrelerde aktifliği fazla olan (indirgenme potansiyeli küçük olan) metal anot olarak davranır.
2
Anot ve katotta gerçekleşen yarı tepkimeleri ve potansiyellerini yazma.
Anotta yükseltgenme gerçekleşir: Al(k)Al(suda)3++3eEyu¨kseltgenme=+166 VAl\text{(k)} \rightarrow Al^{3+}_{\text{(suda)}} + 3e^- \quad E^\circ_{\text{yükseltgenme}} = +1{}66\text{ V} (potansiyel işareti tersine döner).
Katotta indirgenme gerçekleşir: Ni(suda)2++2eNi(k)Eindirgenme=025 VNi^{2+}_{\text{(suda)}} + 2e^- \rightarrow Ni\text{(k)} \quad E^\circ_{\text{indirgenme}} = -0{}25\text{ V}.
Anotta yükseltgenme gerçekleştiği için indirgenme yarı tepkimesi ters çevrilmelidir.
3
Standart pil potansiyelini (EpilE^\circ_{\text{pil}}) hesaplama.
Epil=Eanot+Ekatot=166 V+(025 V)=141 VE^\circ_{\text{pil}} = E^\circ_{\text{anot}} + E^\circ_{\text{katot}} = 1{}66\text{ V} + (-0{}25\text{ V}) = 1{}41\text{ V}.
Pil tepkimesi yazılırken alınan ve verilen elektron sayılarını eşitlemek için yarı tepkimeler uygun katsayılarla çarpılsa bile standart elektrot potansiyelleri bu katsayılardan etkilenmez.

Key Concept

Standart Galvanik Hücrelerin Potansiyel Hesaplaması ve Çalışma İlkeleri
Question 4336Question

Aşağıda, aynı sıcaklıkta dengede bulunan iki ayrı gaz tepkimesi ve bu tepkimelerin derişimler cinsinden denge sabitleri (KcK_c) verilmiştir:

I. 2NO2(g)N2(g)+2O2(g)2NO_2(g) \rightleftharpoons N_2(g) + 2O_2(g) Kc1=004\quad K_{c1} = 0{}04

II. NO2(g)+CO(g)NO(g)+CO2(g)NO_2(g) + CO(g) \rightleftharpoons NO(g) + CO_2(g) Kc2=08\quad K_{c2} = 0{}8

Buna göre, aynı sıcaklıkta gerçekleşen;
NO(g)+CO2(g)12N2(g)+O2(g)+CO(g)NO(g) + CO_2(g) \rightleftharpoons \frac{1}{2}N_2(g) + O_2(g) + CO(g)
tepkimesinin derişimler cinsinden denge sabiti (KcK_c) kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 0.25

Answer

Denge sabiti (KcK_c) değeri 0250{}25 olarak bulunur.
Net tepkimeyi elde etmek için birinci tepkimenin katsayıları 1/21/2 ile çarpılır (Kc1=004=02K'_{c1} = \sqrt{0{}04} = 0{}2) ve ikinci tepkime ters çevrilir (Kc2=1/08=125K'_{c2} = 1 / 0{}8 = 1{}25). Bu iki tepkime toplandığında net tepkimenin denge sabiti, yeni elde edilen denge sabitlerinin çarpımı olan 02×125=0250{}2 \times 1{}25 = 0{}25 olur.

Step-by-Step Solution

1
Birinci tepkimeyi 1/21/2 ile çarpmak
Tepkime: NO2(g)12N2(g)+O2(g)NO_2(g) \rightleftharpoons \frac{1}{2}N_2(g) + O_2(g) ve yeni denge sabiti Kc1=004=02K'_{c1} = \sqrt{0{}04} = 0{}2 olur.
Net tepkimenin ürünler kısmında 12N2(g)\frac{1}{2}N_2(g) ve O2(g)O_2(g) bulunması gerektiğinden, birinci tepkimenin katsayıları 1/21/2 ile çarpılır. Bir tepkimenin katsayısı nn ile çarpıldığında yeni denge sabiti KcnK_c^n olur.
2
İkinci tepkimeyi ters çevirmek
Tepkime: NO(g)+CO2(g)NO2(g)+CO(g)NO(g) + CO_2(g) \rightleftharpoons NO_2(g) + CO(g) ve yeni denge sabiti Kc2=108=125K'_{c2} = \frac{1}{0{}8} = 1{}25 olur.
Net tepkimenin girenler kısmında NO(g)NO(g) ve CO2(g)CO_2(g) bulunması gerektiğinden ikinci tepkime ters çevrilir. Bir tepkime ters çevrildiğinde yeni denge sabiti 1Kc\frac{1}{K_c} olur.
3
Elde edilen iki tepkimeyi taraf tarafa toplamak
Net tepkime: NO(g)+CO2(g)12N2(g)+O2(g)+CO(g)NO(g) + CO_2(g) \rightleftharpoons \frac{1}{2}N_2(g) + O_2(g) + CO(g) ve net denge sabiti Kc=Kc1×Kc2=02×125=025K_c = K'_{c1} \times K'_{c2} = 0{}2 \times 1{}25 = 0{}25 olur.
Tepkimeler taraf tarafa toplandığında, net tepkimenin denge sabiti toplanan tepkimelerin denge sabitlerinin çarpımına eşit olur.

Key Concept

Tepkime denklemleri ile denge sabiti arasındaki ilişkiler
Question 4337Question

DNA replikasyonunda görev alan enzimlerin veya bu enzimlerde meydana gelen işlevsel bozuklukların, replikasyon sürecine olan etkileri ile ilgili aşağıda verilen durumları uygun sonu��larıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Helikaz enziminin ATP hidroliz yeteneğinin kimyasal bir ajanla tamamen bloke edilmesi
DNA Polimeraz III enziminin 353' \rightarrow 5' yönündeki ekzonükleaz aktivitesinin mutasyonla işlevsizleşmesi
DNA Polimeraz I enziminin 535' \rightarrow 3' yönündeki ekzonükleaz aktivitesinin genetik olarak ortadan kalkması
DNA Ligaz enziminin aktif merkezine bağlanan seçici bir inhibitörün sisteme eklenmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Helikaz enziminin ATP hidrolizi engellendiğinde replikasyon çatalı ilerleyemez; DNA Polimeraz III'ün 353' \rightarrow 5' ekzonükleaz aktivitesi bozulursa mutasyon oranı artar; DNA Polimeraz I'in 535' \rightarrow 3' ekzonükleaz aktivitesi kaybolursa RNA primerleri uzaklaştırılamaz; DNA Ligaz inhibe edilirse Okazaki fragmanları birleşemez.
Eşleştirmelerin tamamı, ilgili replikasyon enzimlerinin biyokimyasal işlevleri ve bu işlevlerin aksaması durumunda hücrede gözlenecek spesifik moleküler aksaklıklar üzerine kurulmuştur. Helikazın ATP'siz çalışamaması zincirin açılmasını önler, DNA Polimeraz III'ün ekzonükleaz kaybı mutasyonları artırır, DNA Polimeraz I'in ekzonükleaz kaybı primerlerin kalmasına yol açar, DNA Ligaz kaybı ise fragmanların birleşmesini engeller.

Step-by-Step Solution

1
Helikaz enziminin işlevini ve ATP hidrolizinin replikasyon çatalı üzerindeki etkisini analiz etmek.
Helikaz, ATP hidrolizinden elde ettiği enerji ile DNA çift sarmalındaki hidrojen bağlarını koparır. Bu işlemin engellenmesi replikasyon çatalının açılmasını ve dolayısıyla replikasyonun başlamasını durdurur.
Replikasyonun başlaması için çift zincirin açılması ön koşuldur.
2
DNA Polimeraz III'ün hata düzeltme (proofreading) mekanizmasını değerlendirmek.
DNA Polimeraz III, sentez sırasında yanlış eşleşen nükleotitleri 353' \rightarrow 5' yönündeki ekzonükleaz aktivitesiyle geriye doğru keserek çıkarır ve düzeltir. Bu aktivitenin bozulması, yeni sentezlenen ipliklerdeki mutasyon sıklığını (hata oranını) belirgin şekilde artırır.
Hatalı bazların tespiti ve uzaklaştırılması bu enzim aktivitesine bağlıdır.
3
DNA Polimeraz I'in RNA primeri uzaklaştırma rolünü incelemek.
DNA replikasyonunun başlangıcında sentezlenen RNA primerleri, DNA Polimeraz I'in 535' \rightarrow 3' ekzonükleaz aktivitesi ile kesilerek uzaklaştırılır ve yerine DNA nükleotitleri sentezlenir. Bu aktivite kaybolduğunda, Okazaki fragmanlarının başındaki RNA bölümleri DNA yapısında kalır ve RNA-DNA hibrit bölgeleri oluşur.
Kalıcı DNA yapısında RNA bulunmaması gerektiğinden primerlerin temizlenmesi şarttır.
4
DNA Ligaz enziminin kesintili zincirdeki birleştirici rolünü saptamak.
DNA Polimeraz I primerleri uzaklaştırıp boşlukları doldurduktan sonra, komşu DNA parçaları (Okazaki fragmanları) arasındaki son fosfodiester bağını DNA Ligaz kurar. Enzimin inhibe edilmesi durumunda, fragmanlar kimyasal olarak birleşemez ve fosfodiester bağı eksik, kesintili/parçalı bir DNA zinciri kalır.
Okazaki fragmanlarının kesintisiz tek bir iplik haline gelebilmesi için ligaz aktivitesi zorunludur.

Key Concept

DNA replikasyonunda görev alan enzimlerin (Helikaz, DNA Polimeraz III, DNA Polimeraz I ve DNA Ligaz) biyokimyasal kataliz mekanizmaları ve bu mekanizmaların aksaması durumunda ortaya çıkan moleküler fenotipler.
Question 4338Question

Sabit hacimli kapalı bir kapta, 25C25^\circ\text{C} sıcaklıkta, sulu çözeltisiyle dengede olan CO2CO_2 gazı bulunmaktadır:

CO2(g)CO2(suda)ΔH<0CO_2(g) \rightleftharpoons CO_2(suda) \quad \Delta H < 0

Bu sisteme yapılan bazı işlemler sonucu CO2CO_2 gazının çözünürlüğündeki değişimlerle ilgili;

I. Sıcaklık artır��lırsa CO2CO_2 gazının çözünürlüğü azalır.
II. Kaba aynı sıcaklıkta HeHe gazı eklenerek toplam basınç iki katına çıkarılırsa CO2CO_2 gazının çözünürlüğü artar.
III. Kaba aynı sıcaklıkta CO2CO_2 gazı eklenerek gaz fazındaki kısmi basıncı artırılırsa CO2CO_2 gazının çözünürlüğü artar.

yargılarından hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

I ve III yargıları doğrudur.
Sıcaklık artışı ekzotermik olan gaz çözünme tepkimesinde dengeyi sola kaydırarak çözünürlüğü azaltır. Gazın kendi kısmi basıncının artması ise çözünürlüğü artırır. İnert helyum gazı eklenmesi kısmi basıncı etkilemediği için çözünürlüğü değiştirmez.

Step-by-Step Solution

1
Sıcaklık değişiminin çözünürlüğe etkisini belirlemek.
Sıcaklık artışı dengeyi sola kaydırır ve çözünürlük azalır. I. yargı doğrudur.
Gazların suda çözünmesi ekzotermiktir (ΔH<0\Delta H < 0). Le Chatelier ilkesine göre sıcaklık artışı sistemi girenler yönüne kaydırır.
2
İnert gaz eklenmesinin etkisini değerlendirmek.
Helyum eklenmesi CO2CO_2 gazının kısmi basıncını ve dolayısıyla çözünürlüğünü değiştirmez. II. yarg�� yanlıştır.
Sabit hacimli kapta eklenen helyum gazı toplam basıncı artırır ancak CO2CO_2 gazının kısmi basıncını etkilemez. Gazların çözünürlüğü kendi kısmi basınçlarına bağlıdır.
3
Kendi gazının eklenmesinin etkisini belirlemek.
CO2CO_2 gazı eklenmesi gazın kısmi basıncını artırır ve çözünürlük artar. III. yargı doğrudur.
Gazların çözünürlüğü kendi kısmi basıncı ile doğru orantılıdır (Henry Yasası).

Key Concept

Sıcaklık ve kısmi basıncın gazların çözünürlüğüne etkisi
Question 4339Question
Yarı açık formülü
HOCH2CCCH=CH2\text{HO}-\text{CH}_2-\text{C}\equiv\text{C}-\text{CH}=\text{CH}_2
şeklinde olan organik bileşik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Show answer & explanation

Answer: Karbon ve hidrojen atomları arasındaki tüm sigma (σ\sigma) bağları ssp2s - sp^2 orbital örtüşmesiyle oluşmuştur.

Answer

Karbon ve hidrojen atomları arasındaki tüm sigma bağlarının ssp2s - sp^2 orbital örtüşmesiyle oluştuğu ifadesi yanlıştır. Oksijene bağlı olan karbon atomu sp3sp^3 hibritleşmesi yaptığından, bu karbon ile hidrojen atomları arasındaki bağlar ssp3s - sp^3 örtüşmesiyle kurulmuştur.
Oksijene bağlı olan karbon atomu 4 doğrultuya sahip olup sp3sp^3 hibritleşmesi yapmıştır. Bu nedenle bu karbon ile hidrojen atomları arasındaki bağlar ssp3s - sp^3 orbital örtüşmesiyle oluşmuştur. Tüm C-H bağlarının ssp2s - sp^2 örtüşmesiyle oluştuğu ifadesi bu yüzden yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Moleküldeki karbon atomlarının bağ sayılarını ve hibritleşme türlerini belirleyin.
Oksijene bağlı CH2-\text{CH}_2- grubu karbonu 4 sigma bağı yaptığı için sp3sp^3, üçlü bağa katılan CC-\text{C}\equiv\text{C}- karbonları 2 sigma bağı yaptıkları için spsp, ikili bağa katılan CH=CH2-\text{CH}=\text{CH}_2 karbonları ise 3 sigma bağı yaptıkları için sp2sp^2 hibritleşmesi yapmıştır.
Karbon atomlarının yaptığı doğrultu (yönelim) sayısı hibritleşme türünü belirler. Pi bağları hibritleşme türü belirlenirken doğrultu olarak sayılmaz.
2
Karbon-hidrojen (C-H) bağlarının orbital örtüşme türlerini analiz edin.
sp3sp^3 hibritleşmesi yapan karbonun hidrojenle yaptığı bağlar ssp3s - sp^3 örtüşmesiyle, sp2sp^2 hibritleşmesi yapan karbonların hidrojenle yaptığı bağlar ise ssp2s - sp^2 örtüşmesiyle oluşur. Bu nedenle moleküldeki tüm C-H bağları aynı örtüşme türüne sahip değildir.
Hidrojen bağ yapımında yarı dolu ss orbitalini kullanırken, karbon atomları hibritleşme türüne göre uygun hibrit orbitallerini kullanır.
3
Moleküldeki toplam sigma ve pi bağ sayılarını hesaplayarak seçenekleri doğrulayın.
Molekülde 11 tane sigma bağı (1 tane O-H, 1 tane C-O, 5 tane C-H, 4 tane C-C) ve 3 tane pi bağı (2 tane üçlü bağda, 1 tane ikili bağda) bulunur.
Her tekli bağ bir sigma bağıdır. Çoklu bağlarda ise bağlardan sadece biri sigma bağı, geri kalanlar ise pi bağıdır.

Key Concept

Organik bileşiklerde karbon atomlarının sigma ve pi bağları yaparken kullandıkları hibrit orbitalleri ve orbital örtüşmeleri.
Question 4340Question

Aşağıda verilen karboksilik asit adlarını, karşılarında karışık olarak verilen doğru yapısal veya fonksiyonel özellikleriyle eşle��tiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Metanoik asit (HCOOHHCOOH)
Etandioik asit (HOOCCOOHHOOC-COOH)
Benzoik asit (C6H5COOHC_6H_5COOH)
Laktik asit (CH3CH(OH)COOHCH_3-CH(OH)-COOH)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Metanoik asit, Tollens ayracıyla tepkime veren aldehit karakterli asit özelliğiyle; etandioik asit, kalsiyum tuzu böbrek taşını oluşturan en basit dikarboksilik asit özelliğiyle; benzoik asit, sodyum tuzu gıda koruyucusu olarak kullanılan aromatik asit özelliğiyle; laktik asit ise yorgunluk asidi olarak bilinen oksi asit özelliğiyle eşleşir.
Metanoik asit yapısındaki C-H bağı sayesinde Tollens ayracı ile reaksiyona giren tek karboksilik asittir. Etandioik asit en küçük doymuş dikarboksilik asittir ve kalsiyum tuzu böbrek taşlarında birikir. Benzoik asit en basit aromatik karboksilik asittir ve sodyum benzoat formunda gıda koruyucusudur. Laktik asit ise yorgunluk asidi olarak bilinen bir oksi asittir.

Step-by-Step Solution

1
Bileşiklerin kimyasal yapısını ve işlevsel gruplarını analiz etmek.
Metanoik asit (HCOOHHCOOH), etandioik asit (HOOCCOOHHOOC-COOH), benzoik asit (C6H5COOHC_6H_5COOH) ve laktik asit (CH3CH(OH)COOHCH_3-CH(OH)-COOH) formüllerindeki fonksiyonel gruplar belirlenir.
Eşleştirmeyi doğru yapabilmek için bileşiklerin alifatik/aromatik, mono/di veya çok fonksiyonlu (oksi asit) yapılarını ayırt etmek gerekir.
2
Bileşiklerin yapısal özelliklerini spesifik reaksiyonları ve biyolojik/endüstriyel rolleriyle ilişkilendirmek.
Formik asidin aldehit ucu taşıdığı için Tollens ile gümüş aynası oluşturduğu, oksalik asidin böbrek taşı yapısındaki kalsiyum oksalata dönüştüğü, benzoik asidin sodyum tuzu formunda koruyucu olduğu ve laktik asidin kaslarda yorgunluğa neden olduğu bilgileriyle eşleştirme tamamlanır.
Her karboksilik asidin kendine özgü kullanım alanını ve kimyasal davranışını saptamak.

Key Concept

Karboksilik Asitlerin Sınıflandırılması, Yapısal Özellikleri ve Kullanım Alanları
PreviousPage 217 / 437Next
All practice questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin