All practice questions

6755 questions

Question 1281Question

Sol sütunda verilen cümlelerde yer alan edatların (ilgeçlerin) cümlelere kattığı anlam ilgilerini, sağ sütundaki kavramlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Sabaha karşı aniden başlayan yoğun kar yağışı yolları tamamen ulaşıma kapattı.
Bu yapıt, edebiyatımızda doğrudan o döneme özgü kültürel dinamikleri yansıtmaktadır.
Kütüphanedeki eski el yazması eserleri incelemek üzere uzmanlardan oluşan bir kurul görevlendirildi.
Tüm uyarılara karşın tarihî köprünün üzerinden ağır vasıtaların geçişine izin verilmesi tepki çekti.

Matches

Show answer & explanation

Answer

"Sabaha karşı" zaman ilgisiyle, "o döneme özgü" özgülük (haslık) ilgisiyle, "incelemek üzere" amaç ilgisiyle, "uyarılara karşın" ise karşıtlık (rağmenlik) ilgisiyle eşleşmelidir.
Verilen cümlelerdeki edatların her biri, eklendikleri sözcüklerle birlikte sırasıyla zaman, özgülük (haslık), amaç ve karşıtlık (rağmenlik) anlam ilgileri kurmuştur. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler edatların cümledeki işlevlerine tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümledeki edat grubunun ve kattığı anlamın belirlenmesi.
"Sabaha karşı" ifadesinde "-e karşı" edatının zaman ilgisi kurduğu tespit edilmiştir.
Cümledeki zaman bildiren ögeyi ve bu anlamı kuran edatı çözümlemek için.
2
İkinci cümledeki edat grubunun ve kattığı anlamın belirlenmesi.
"döneme özgü" ifadesinde "-e özgü" edatının haslık, aitlik (özgülük) anlamı kattığı belirlenmiştir.
Sözcüğün cümlede kurduğu aitlik ilgisini tespit etmek için.
3
Üçüncü cümledeki edat grubunun ve kattığı anlamın belirlenmesi.
"incelemek üzere" yapısında "üzere" edatının amaç anlamı kurduğu saptanmıştır.
Eylemin hangi amaç doğrultusunda yapıldığını açıklayan edatı belirlemek için.
4
Dördüncü cümledeki edat grubunun ve kattığı anlamın belirlenmesi.
"uyarılara karşın" yapısında "-e karşın" edatının rağmenlik, karşıtlık anlamı kattığı saptanmıştır.
Cümlede kurulan karşıt durum ilişkisini ve edatın işlevini bulmak için.

Key Concept

Edatların (İlgeçlerin) Cümlede Kurduğu Anlam İlgileri
Estimated Time:2m 0s
Question 1282Question

Yaz akşamları, denizin kokusu (I) sokağa yayılırken çocukların neşesi (II) etrafı (III) sarardı. Herkes evinin önünde oturur, sokağın sesi (IV) eşliğinde çayını yudumlardı. Bu küçük kasabanın huzuru (V) her şeye değerdi.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerin hangisinde "-ı, -i, -u, -ü" eki, diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

numaralanmış sözcüklerden 'etrafı' sözcüğü (yani III numaralı sözcük)
Numaralanmış sözcüklerden 'etrafı' sözcüğündeki '-ı' eki, belirtme durumu (hâl) eki olarak kullanılmıştır çünkü aitlik bildirmemekte ve 'neyi sarardı?' sorusuna cevap veren belirtili nesne görevinde kullanılmıştır. Diğer tüm numaralanmış sözcüklerdeki ekler ise iyelik eki işlevindedir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki numaralanmış sözcükleri ve bu sözcüklerin dahil olduğu tamlama veya cümle öbeklerini incelemek.
I numaralı 'kokusu' (denizin kokusu), II numaralı 'neşesi' (çocukların neşesi), IV numaralı 'sesi' (sokağın sesi) ve V numaralı 'huzuru' (kasabanın huzuru) ifadelerinde belirtilen kelimeler birer belirtili isim tamlamasının tamlananı durumundadır.
İsim tamlamalarında tamlanan ögesi, aitlik bildiren iyelik ekini alır.
2
III numaralı 'etrafı' sözcüğünün cümledeki işlevini belirlemek.
'çocukların neşesi etrafı sarardı' cümlesinde 'etrafı' sözcüğü belirtme durum (hâl) eki almıştır ve yüklemin etkilediği ögeyi belirterek cümlede belirtili nesne görevindedir.
Kelimeye gelen ek aitlik bildirmemekte, nesne yapma görevi üstlenmektedir.
3
Belirlenen ek işlevlerini karşılaştırarak farklı olan seçeneği belirlemek.
I, II, IV ve V numaralı sözcükler iyelik eki alırken, III numaralı sözcük belirtme durum eki almıştır.
Sorunun kökünde bizden farklı işlevdeki ek sorulmuştur.

Key Concept

Üçüncü tekil şahıs iyelik eki ile belirtme durum ekinin ayırt edilmesi
Estimated Time:1m 30s
Question 1283Question

Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sıfatları, sıfat türleriyle doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

"Mavi" elbise ona çok yakışmıştı.
"Bu" kitabı dün akşam okudum.
"Birkaç" öğrenci sınıfta bekliyordu.
"İki" gün sonra sınavımız var.

Matches

Show answer & explanation

Answer

"Mavi" niteleme sıfatıyla, "bu" işaret sıfatıyla, "birkaç" belgisiz sıfatla, "iki" ise sayı sıfatıyla eşleşmektedir.
"Mavi" rengini bildirdiği için niteleme sıfatıyla, "bu" işaret ettiği için işaret sıfatıyla, "birkaç" belirsizlik bildirdiği için belgisiz sıfatla, "iki" sayı bildirdiği için sayı sıfatıyla doğru bir şekilde eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
"Mavi" sözcüğünün türünü belirleme
"Mavi" sözcüğü niteleme sıfatıdır.
"Elbise" ismine sorulan "Nasıl?" sorusuna cevap vererek rengini bildirmektedir.
2
"Bu" sözcüğünün türünü belirleme
"Bu" sözcüğü işaret sıfatıdır.
"Kitap" ismini işaret ederek onu belirtmektedir.
3
"Birkaç" sözcüğünün türünü belirleme
"Birkaç" sözcüğü belgisiz sıfattır.
"Öğrenci" isminin sayısını kesinlik bildirmeden, yaklaşık olarak belirtmektedir.
4
"İki" sözcüğünün türünü belirleme
"İki" sözcüğü sayı sıfatıdır.
"Gün" isminin net sayısını belirtmektedir.

Key Concept

Sıfatların (niteleme ve belirtme sıfatları) cümle içindeki görev ve türlerinin ayırt edilmesi.
Estimated Time:1m 0s
Question 1284Question

Aşağıdaki parçada, obsidiyenin özellikleri ve arkeolojik araştırmalardaki kullanımı ele alınmaktadır:

"Obsidiyen, yanardağ lavlarının hızlıca soğumasıyla oluşan, camsı yapıya sahip doğal bir kayaçtır. Tarih öncesi çağlardan itibaren insanlar tarafından kesici alet, silah ve süs eşyası yapımında yaygın olarak kullanılmıştır. Kimyasal bileşimindeki eser elementlerin oranları, her obsidiyen kaynağına kendine has bir parmak izi kazandırır. Arkeologlar, antik yerleşimlerde buldukları obsidiyen aletlerin kimyasal analizini yaparak bu ham maddelerin hangi yanardağ kaynağından çıkarıldığını ve dolayısıyla eski toplumlar arasındaki ticaret ağlarını tespit edebilmektedir."

Bu parçanın anlatımında, okuyucuyu bilgilendirmek ve bir konu hakkında aydınlatmak amacıyla açıklayıcı anlatım biçimi kullanılmıştır.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Metinde obsidiyen hakkında nesnel ve bilgilendirici ifadeler yer aldığından açıklayıcı anlatım biçimi kullanılmıştır, dolayısıyla verilen yargı doğrudur.
Verilen parça bütünüyle bilgi verme amacına yönelik nesnel cümlelerden oluştuğu için açıklayıcı anlatım biçimini yansıtmaktadır. Bu sebeple paragrafta açıklayıcı anlatımın kullanıldığını belirten yargı doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın genel yazılış amacının belirlenmesi
Metinde obsidiyen kayacının kökeni, tarihi kullanımı ve arkeolojideki analitik işlevi hakkında okuyucuya bilgi verildiği görülmektedir.
Anlatım biçimlerini tespit etmek için öncelikle yazarın metni yazma amacının (bilgi verme, ikna etme, olay aktarma, izlenim kazandırma) belirlenmesi gerekir.
2
Dil ve anlatım özelliklerinin incelenmesi
Metinde nesnel bir üslup kullanılmış, tanımlama yapılmış ve terimsel (obsidiyen, eser element, kimyasal analiz) ifadelere yer verilmiştir.
Açıklayıcı anlatım biçiminde nesnellik, açıklık ve bilgi verme amacı ön plandadır.
3
Diğer anlatım biçimlerinin elenmesi
Metinde bir olay akışı olmadığı için öyküleme; zihinde görsel ögeler canlandırma hedeflenmediği için betimleme; karşıt fikirlerin çarpışması olmadığı için tartışma biçimleri elenir. Böylece metnin açıklayıcı anlatımla yazıldığı kesinleşir.
Doğru anlatım biçimine ulaşmak için alternatif anlatım yollarının metinde baskın olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Key Concept

Paragrafta Açıklayıcı Anlatım Biçimi
Question 1285Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtisiz nesne kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Çağdaş Türk edebiyatının usta kalemi, son yazısında genç şairlerin karşılaştığı zorlukları ele alan özgün bir makale yayımladı.

Answer

Çağdaş Türk edebiyatının usta kalemi, son yazısında genç şairlerin karşılaşt��ğı zorlukları ele alan özgün bir makale yayımladı.
Doğru seçenekteki cümlede 'yayımladı' yüklemi etken ve geçişli bir eylemdir. Cümlenin öznesi olan 'Çağdaş Türk edebiyatının usta kalemi' belirlendikten sonra sorulan 'Ne yayımladı?' sorusu bize belirtme eki almamış olan 'genç şairlerin karşılaştığı zorlukları ele alan özgün bir makale' sıfat-fiil grubunu verir. Bu grup belirtisiz nesnedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yüklemlerini bularak yüklemin türünü (isim/fiil) ve çatısını belirlemek.
Dört cümlede fiil yüklemi ('keşfedildi', 'yayımladı', 'yağdı', 'buluşacak'), bir cümlede ise isim yüklemi ('eski bir şiir defteriydi') tespit edilmiştir. İsim cümlesi elenir.
İsim cümlelerinde nesne bulunmayacağını bilerek doğrudan fiil cümlelerine odaklanmak.
2
Fiil cümlelerinde öncelikle özneyi (gerçek veya sözde özne) bulmak.
Deneyler sonucu keşfedilen 'yeni bir element' (sözde özne), yağan 'bereketli yağmurlar' (gerçek özne), buluşacak olan 'Yazarın büyük bir heyecanla kaleme aldığı son tarihi romanı' (gerçek özne) olarak bulunur.
Özne belirlenmeden doğrudan belirtisiz nesne aranırsa, yalın durumdaki özneler belirtisiz nesne ile karıştırılabilir.
3
Etken ve geçişli yüklemin bulunduğu cümlede özneyi belirledikten sonra yükleme 'ne?' sorusunu sormak.
'yayımladı' yüklemi etken ve geçişlidir. Yayımlayan kim sorusunun cevabı 'Çağdaş Türk edebiyatının usta kalemi' (özne) olarak bulunur. 'Ne yayımladı?' sorusuna verilen 'genç şairlerin karşılaştığı zorlukları ele alan özgün bir makale' cevabı belirtisiz nesnedir.
Belirtme durumu eki almamış bu sıfat-fiil grubunun belirtisiz nesne olduğunu doğrulamak.

Key Concept

Cümlenin Ögeleri - Belirtisiz Nesne ve Özne Ayrımı
Question 1286Question

Türkçede sonu geniş ünlüyle (-a, -e) biten fiillere şimdiki zaman eki (-yor) getirildiğinde fiilin sonundaki geniş ünlü daralarak dar ünlüye (-��, -i, -u, -ü) dönüşür. Bu ses olayına ünlü daralması denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü daralmasına uğramış bir sözcük kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yıllar geçse de bu eski mahallenin sıcaklığını içimde saklıyorum.

Answer

Yıllar geçse de bu eski mahallenin sıcaklığını içimde saklıyorum.
Doğru yanıt olan 'Yıllar geçse de bu eski mahallenin sıcaklığını içimde saklıyorum.' cümlesindeki 'saklıyorum' eyleminin kökü 'sakla-' fiilidir. Sonu geniş ünlüyle ('a') biten bu fiil, şimdiki zaman eki olan '-yor' ekini aldığında bu geniş ünlü daralarak 'ı' sesine dönüşmüştür. Bu durum ünlü daralması tanımına tamamen uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde şimdiki zaman eki (-yor) almış eylemler belirlenir.
Belirlenen sözcükler: 'uyanıyorum', 'okuyor', 'saklıyorum', 'şaşırıyor', 'dağıtıyor'.
Ünlü daralması kural olarak şimdiki zaman ekiyle doğrudan ilişkilidir.
2
Belirlenen eylemlerin kök veya gövdeleri incelenerek geniş ünlüyle bitip bitmedikleri kontrol edilir.
'uyan-' (ünsüz), 'oku-' (dar ünlü), 'sakla-' (geniş ünlü), 'şaşır-' (ünsüz), 'dağıt-' (ünsüz).
Ünlü daralmasının gerçekleşebilmesi için eylemin kökünün veya gövdesinin mutlaka geniş bir ünlüyle (-a, -e) bitmesi gerekir.
3
Geniş ünlüyle biten ve ek aldığında daralan sözcük tespit edilir.
'sakla-yor' fiilinin 'saklıyor' biçimine dönüşerek ünlü daralmasına uğradığı görülür.
Diğer seçeneklerdeki fiiller ya ünsüzle bittiği için yardımcı ünlü almıştır ya da zaten dar ünlüyle bittiği için daralmaya uğramamıştır.

Key Concept

Ünlü daralması, Türkçede sonu geniş ünlüyle (-a, -e) biten fiillerin şimdiki zaman eki (-yor) aldığında daralması olayıdır. Ünsüzle biten fiillerdeki yardımcı ünlüler daralma değildir.
Question 1287Question

(I) Anadolu'nun geleneksel konut mimarisinde ahşap ve taşın birlikteliği, iklimsel koşullara uyum sağlamanın en doğal yolu olmuştur. (II) Bu yapılarda zemin katlar genellikle taş malzemeyle örülerek kış soğuklarına karşı korunaklı bir kalkan oluşturur. (III) Üst katlarda tercih edilen ahşap karkas sistem ise hem hafifliği hem de nefes alabilen yapısıyla iç mekânda sağlıklı bir yaşam alanı sunar. (IV) Türkiye'de son yıllarda betonarme konut üretimi, artan nüfusun barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla hız kazanmıştır. (V) Ahşap malzemenin esnekliği de deprem gibi sarsıntılarda bu geleneksel yapıların ayakta kalmasını kolaylaştırır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

IV. cümle (Dördüncü cümle)
Düşüncenin akışını bozan cümle dördüncü cümledir. Paragrafın genelinde Anadolu'nun geleneksel konut mimarisinde kullanılan ahşap ve taş malzemelerin işlevleri, iklimsel uyumları ve depreme karşı dayanıklılıkları anlatılmaktadır. Ancak dördüncü cümlede, konudan tamamen sapılarak Türkiye'de son yıllardaki modern betonarme konut üretimi ve artan nüfusun barınma ihtiyacından bahsedilmiştir. Bu cümle, geleneksel yapıların anlatıldığı bütünlüğü bölmekte ve akışı bozmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın genelinde ele alınan konunun ve bu konuya bakış açısının belirlenmesi.
Metnin genelinde geleneksel Anadolu mimarisinde ahşap ve taş kullanımının özellikleri, iklim ve deprem gibi doğa olaylarına karşı sağladığı avantajlar ele alınmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için öncelikle metnin ana konusunun tespit edilmesi gerekir.
2
Numaralanmış cümlelerin birbiriyle olan anlamsal ve yapısal bağlantılarının incelenmesi.
Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümlelerin geleneksel ahşap-taş yapılar ve bu malzemelerin işlevleri hakkında olduğu, dördüncü cümlenin ise aniden modern dönemdeki betonarme konut üretimine ve nüfus ihtiyacına geçiş yaptığı belirlenir.
Her bir cümlenin kendinden önceki ve sonraki cümleyle konu ortaklığı taşıyıp taşımadığı kontrol edilmelidir.
3
Akışı bozan cümlenin metinden çıkarılarak kontrol edilmesi.
Dördüncü cümle metinden çıkarıldığında, üçüncü cümledeki ahşap karkas sistemin özellikleri ile beşinci cümledeki ahşap esnekliğinin sağladığı fayda birbirine doğrudan bağlanmaktadır.
Akışı bozduğu düşünülen cümle çıkarıldığında anlamın ve dilsel bağlantıların pürüzsüz hale gelmesi, doğru cevabı kesinleştirir.

Key Concept

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulma
Estimated Time:1m 0s
Question 1288Question

(I) Kitap kapak tasarımı, bir eserin içeriğini görsel bir dille okura sunan ilk ve en önemli iletişim aracıdır. (II) Grafik tasarımcının görevi, yazarın dünyasını tek bir karede özetlemek ve kitabın ruhunu yansıtan özgün bir kompozisyon oluşturmaktır. (III) Bu kompozisyonda kullanılan tipografi, renk paleti ve görsel unsurlar, okuyucunun zihninde kitapla ilgili ilk izlenimi belirler. (IV) Kitap kapaklarının tarihsel gelişimine bakıldığında, matbaacılığın ilk dönemlerinde sadece eseri dış etkilerden koruma amacı taşıyan sade tasarımlar göze çarpar. (V) Ancak 19. yüzyılın sonlarına doğru yayıncılık sektörünün büyümesiyle kapaklar, estetik kaygıların yanı sıra pazarlama stratejilerinin de bir parçası olmuştur. (VI) Günümüzde ise dijital platformların yükselişi, kapak tasarımlarının küçük ekranlarda da fark edilebilecek şekilde daha sade ve minimalist biçimde tasarlanmasını zorunlu kılmaktadır.

Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Show answer & explanation

Answer: IV; IV.; 4; IV. cümle; Cümle IV

Answer

İkinci paragraf IV numaralı cümle ile başlamalıdır.
Metnin ilk üç cümlesinde kitap kapak tasarımının genel tanımı, unsurları ve tasarımcının görevi ele alınırken, IV numaralı cümleden itibaren konu kitap kapaklarının matbaanın ilk dönemlerinden günümüze uzanan tarihsel gelişimine kaymıştır. Bu nedenle ikinci paragraf IV numaralı cümle ile başlamalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki cümlelerin konularını ve odak noktalarını belirleyin.
İlk üç cümle (I, II, III) kitap kapak tasarımının tanımı, işlevleri ve tasarımcının rolü üzerinedir. Dördüncü cümleden (IV) itibaren ise konunun yönü kitap kapaklarının tarihsel süreç içerisindeki evrimine kaymaktadır.
Paragraf bölme sorularında konunun yön değiştirdiği ya da yeni bir alt başlığa geçildiği cümlenin tespiti gerekir.
2
Seçilen geçiş cümlesinin bağımsız bir paragraf girişi olup olamayacağını denetleyin.
IV numaralı cümle 'Kitap kapaklarının tarihsel gelişimine bakıldığında...' şeklinde başlayarak önceki cümlelerden bağımsız, yeni bir konunun giriş cümlesi niteliğindedir.
İkinci paragrafın ilk cümlesi, kendinden önceki yargılara doğrudan bağlanmayan, yeni bir giriş özelliği taşıyan cümle olmalıdır.

Key Concept

Paragrafı İki Paragrafa Bölme
Question 1289Question

Harita, yeryüzünün nesnel ve tarafsız bir kopyası gibi sunulur bize hep. Oysa her harita, çizenin dünya görüşünü, gücünü ve kültürel önceliklerini yansıtan öznel birer tasarımdır. Coğrafya kitaplarındaki o çizgiler, kıtaların gerçek boyutlarını değil, egemen güçlerin zihnindeki büyüklük algısını yansıtır. Örneğin, Mercator projeksiyonunda Avrupa ve Kuzey Amerika gerçekte olduklarından çok daha büyük görünürken Afrika kıtası küçültülmüştür. Bu durum, coğrafi bir zorunluluk değil, siyasi bir algı yönetimidir. Kısacası haritacılık, dünyayı kağıda aktarırken aslında onu kendi zihinsel kalıplarına göre yeniden inşa eder ve sınırlandırır. Dolayısıyla hiçbir haritayı tamamen yansız bir veri kaynağı olarak göremeyiz.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: Yerleşik bir yargıyı sorgulayarak kendi düşüncesini kabul ettirmeyi amaçlayan bir anlatım tutumu sergilenmiş, savı desteklemek için örneklerden yararlanılmıştır.

Answer

Yerleşik bir yargıyı sorgulayarak kendi düşüncesini kabul ettirmeyi amaçlayan bir anlatım tutumu sergilenmiş, savı desteklemek için örneklerden yararlanılmıştır.
Parçada, toplumda kabul gören 'haritaların nesnel ve yansız olduğu' yargısı ele alınmış ve bu görüşe karşı çıkılarak haritaların öznel kurgular olduğu savunulmuştur. Bu durum tartışmacı anlatımın belirgin bir özelliğidir. Ayrıca yazar, bu savını somutlaştırmak amacıyla Mercator projeksiyonu örneğine başvurmuştur. Dolayısıyla yerleşik yargıyı sorgulayan ve örneklendirmeden yararlanıldığını belirten ifade doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Metnin ana amacını ve yazarın takındığı tavrı belirlemek.
Metinde 'haritaların nesnel olduğu' şeklindeki yaygın yargı 'Oysa...' ifadesiyle sorgulanmakta ve haritaların öznel kurgular olduğu savunulmaktadır. Bu durum, tartışmacı anlatım biçiminin temel özelliğidir.
Paragrafta yazar okuyucunun kanısını değiştirmeyi amaçlamaktadır.
2
Düşünceyi geliştirme yollarını ve destekleyici ögeleri tespit etmek.
Yazar, savunduğu 'haritaların öznel algı yönetimi aracı olduğu' fikrini somutlaştırmak için 'Mercator projeksiyonu' ve bu projeksiyonda 'Avrupa, Kuzey Amerika ve Afrika' kıtalarının boyutlarının yansıtılış biçimini örnek olarak sunmuştur.
Örneklendirme yoluna başvurularak soyut iddialar somut hale getirilmiştir.

Key Concept

Tartışmacı Anlatım ve Örneklendirme
Question 1290Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcüklerde görülen ünlü daralması durumlarını ve bu durumların özelliklerini yanlarındaki açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yönetmen, filminde toplumsal sorunları yansıtmayı amaçladığını söylüyor.
Bunca hazırlıktan sonra sınav gününün gelmesini heyecanla bekleyen öğrencileri anlamıyorum.
Yeni aldığı kitabın kapağını çok beğendiği için onu başucundan ayırmıyor diye düşündüm.
Sınav salonuna giren öğrenciler, heyecanlarını yatıştırmak için derin derin nefes alıyor.

Matches

Show answer & explanation

Answer

"söylüyor" sözcüğünün standart ünlü daralmasıyla, "anlamıyorum" sözcüğünün olumsuzluk ekinin daralmasıyla, "diye" sözcüğünün kaynaştırma ünsüzünün etkisiyle oluşan daralmayla eşleşmesi ve "alıyor" sözcüğünde ise ünlü daralması bulunmadığı için yardımcı ses açıklamasıyla eşleşmesi gerekir.
"söylüyor" ifadesinde standart daralma, "anlamıyorum"da olumsuzluk ekinin daralması, "diye"de kaynaştırma ünsüzü etkisiyle oluşan daralma bulunurken "alıyor" sözcüğünde daralma yoktur ve araya giren ünlü bir yardımcı ünlüdür.

Step-by-Step Solution

1
"söylüyor" eyleminin kök ve ek analizi yapılır.
"söyle-" fiiline şimdiki zaman eki "-yor" eklendiğinde sondaki geniş ünlü "e" daralarak "ü"ye dönüşmüştür (söyle-yor -> söylüyor).
Geniş ünlüyle biten eylemlerde şimdiki zaman ekinin daraltıcı etkisiyle oluşan standart ünlü daralmasını tespit etmek.
2
"anlamıyorum" eyleminin olumsuzluk eki yönünden analizi yapılır.
"anla-" eylemine gelen olumsuzluk eki "-ma", şimdiki zaman ekiyle birleşerek "-mı" dar ünlüsüne dönüşmüştür (anla-ma-yor-um -> anlamıyorum).
Olumsuzluk ekinin şimdiki zaman ekiyle birleştiğinde daralmaya uğradığını belirlemek.
3
"diye" sözcüğünün ses olayı incelenir.
"de-" eylemine zarf-fiil eki eklenirken araya giren "y" kaynaştırma sesinin etkisiyle "e" sesi daralarak "i" olmuştur (de-y-e -> diye).
Şimdiki zaman eki dışında kaynaştırma sesinin daraltıcı etkisiyle oluşan istisnai ünlü daralmasını ayırt etmek.
4
"alıyor" eyleminde ünlü daralması olup olmadığı kontrol edilir.
"al-" eylemi ünsüzle bittiği için "-yor" ekiyle birleşirken türeyen "ı" sesi bir yardımcı ünlüdür ve daralma değildir (al-ı-yor).
Ünsüzle biten fiillerde ortaya çıkan yardımcı sesi ünlü daralmasıyla karıştırma yanılgısını önlemek.

Key Concept

Ünlü Daralması ve Daralma Olmayan Yardımcı Ünlü Durumları
Question 1291Question

Gazeteci:
(I) ----

Tiyatro Yönetmeni:
— Klasik metinleri sahneye taşırken onları bugünün dünyasına birebir uyarlama çabasından hep uzak durdum. Çünkü bir eserin gücü, kendi döneminin ruhunu taşırken aynı zamanda zamansız sorular sorabilmesindedir. Ben seyirciye tanıdık bir hikâye anlatmak yerine, onları tarihsel bir atmosferin içinde kendi güncel sorunlarıyla yüzleştirmeyi tercih ediyorum.

Gazeteci:
(II) ----

Tiyatro Yönetmeni:
— Sahne tasarımı, benim için sadece oyuncuların hareket ettiği bir dekor değil; oyunun kendisiyle birlikte nefes alan bir anlatıcıdır. Işık oyunlarından, sahnedeki en küçük nesnenin konumuna kadar her ayrıntı, oyunun dramaturjik yapısını desteklemelidir. Dekor, hikâyeyi izleyiciye doğrudan göstermemeli, hissettirmelidir; aksi takdirde sahne sadece süslü bir arka plandan ibaret kalır.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: I. Klasik oyunları günümüz seyircisiyle buluştururken nasıl bir yöntem izliyorsunuz?
II. Bir oyunda sahne tasarımının anlatıya katkısını nasıl kurguluyorsunuz?

Answer

Klasik oyunları günümüz seyircisiyle buluştururken tercih edilen yöntemi ve sahne tasarımının anlatıya katkısını sorgulayan soruların yer aldığı seçenek doğru cevaptır.
Doğru seçenekteki birinci soru, yönetmenin klasik eserleri sahnelerken izlediği yöntemi sorgulamaktadır. Yönetmen, birebir günümüze uyarlamaktan kaçındığını ve tarihi atmosfer içinde zamansız/güncel sorular sorma yöntemini kullandığını söyleyerek bu soruyu yanıtlamaktadır. İkinci soru ise sahne tasarımının oyuna ve anlatıya katkısını sorgulamaktadır. Yönetmen, dekorun sadece fiziksel bir alan değil, oyunla nefes alan bir anlatıcı olduğunu belirterek bu soruya doğrudan cevap vermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cevabın ana fikrini belirleme.
Yönetmenin klasik oyunları sahneye uyarlarken izlediği yol ve yöntem açıklanmıştır.
Boş bırakılan I numaralı yere gelecek sorunun bu cevaba karşılık gelmesi gerekir.
2
İkinci cevabın ana fikrini belirleme.
Sahne tasarımının bir dekor olmanın ötesinde, oyunun dramaturjik yapısını destekleyen bir anlatıcı olduğu vurgulanmıştır.
Boş bırakılan II numaralı yere gelecek sorunun bu cevaba karşılık gelmesi gerekir.
3
Seçenekleri analiz etme ve eşleştirme.
Birinci sorusu yöntemi, ikinci sorusu sahne tasarımının anlatıya katkısını soran seçeneğin doğru cevap olduğu görülmüştür.
Yönetmenin yanıtlarıyla tam bir bağlamsal ve üslupsal uyum sağlayan tek seçeneği tespit etmek gerekir.

Key Concept

Paragrafta diyalog tamamlama sorularında, konuşmacının verdiği yanıtların ana düşüncesi, üslubu ve anahtar kelimeleriyle tam uyum sağlayan soruları tespit etmek gerekir.
Question 1292Question

(I) Paleolitik ve Neolitik çağlardan kalan kaya resimleri, insanlığın yerleşik hayata geçiş öncesindeki zihinsel evrimini ve çevreyle kurduğu ilişkiyi anlamamızı sağlayan en önemli arkeolojik belgelerdir. (II) Dünyanın farklı coğrafyalarındaki mağara duvarlarında karşımıza çıkan bu çizimler; av sahnelerinden kozmolojik simgelere kadar geniş bir tasvir yelpazesi sunar. (III) Bu resimlerin keşfedilmesinde ve tarihlendirilmesinde kullanılan radyokarbon yöntemi, arkeologların tarih öncesi dönemlere ait kronolojik verileri daha sağlıklı analiz etmesini sağlamıştır. (IV) İnanç sistemlerini ve toplumsal yapıları yansıtan bu ilkel figürler, avcı-toplayıcı toplulukların doğayla girdikleri mücadeleyi günümüze taşır. (V) Dolayısıyla bu ilk sanatsal üretimler, sadece estetik bir arayışın ürünü değil, aynı zamanda kolektif hafızayı gelecek nesillere aktarma ihtiyacının da ilk somut kanıtlarıdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

Üçüncü cümle (kaya resimlerinin tarihlendirilmesinde radyokarbon yönteminin kullanılmasından bahseden ifade)
Üçüncü cümlede, kaya resimlerinin sosyo-kültürel ve zihinsel işlevlerinden bahsedilirken araya girilerek bu eserlerin yaşını tespit etmede kullanılan radyokarbon yönteminin arkeologlara sağladığı faydalardan söz edilmiştir. Bu durum, parçadaki genel konudan (sanatsal ve toplumsal anlam) uzaklaşılmasına ve düşünce akışının bölünmesine neden olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu ve sınırlarını belirlemek.
Paragrafın genelinde kaya resimlerinin insanlığın zihinsel evrimini, doğayla ilişkisini ve toplumsal inançlarını günümüze taşıyan kültürel belgeler olduğu anlatılmaktadır.
Anlam akışını bozan cümleyi bulabilmek için öncelikle parçanın hangi ortak düşünce etrafında örüldüğünü tespit etmek gerekir.
2
Cümleler arası anlamsal ve yapısal geçişleri incelemek.
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümlelerin 'sanatsal üretim/figür/tarihsel belge' bağlamında birbirine bağlandığı, ancak üçüncü cümlenin radyokarbon yöntemi gibi teknik bir detaya değinerek bu konudan saptığı görülür.
Konunun dışına çıkan veya konuya yakın olsa da farklı bir yönünü (örneğin teknik/yöntemsel boyutu) işleyen cümleler akışı bozmaktadır.
3
Şüpheli cümle çıkarıldığında anlam bütünlüğünün sağlanıp sağlanmadığını test etmek.
Üçüncü cümle çıkarıldığında ikinci cümledeki 'tasvir yelpazesi' ifadesinden dördüncü cümledeki 'bu ilkel figürler' ifadesine pürüzsüz ve mantıklı bir geçiş sağlanmaktadır.
Seçilen şıkkın doğruluğunu teyit etmek için cümlesiz okuma yapılarak anlam boşluğu oluşup oluşmadığı kontrol edilmelidir.

Key Concept

Paragrafta Düşüncenin Akışını Bozan Cümleyi Bulma
Estimated Time:1m 30s
Question 1293Question

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yere, parçanın anlam bütünlüğüne göre numaralanmış cümlelerden hangisi getirilmelidir? Cevabınızı sadece rakamla (1, 2, 3, 4 veya 5) belirtiniz.

Fill in the blanks below

Aday Cümleler:
1. Bu durum, onun eserlerinde yerel unsurların yanı sıra evrensel temaları da işlemesini sağlamıştır.
2. Oysa yazar, çocukluk anılarını eserlerine aktarmaktan her zaman kaçınmışt��r.
3. Ancak bu kozmopolit ortam sanatçının dil becerilerini olumsuz etkilemiştir.
4. Nitekim yazar, sadece kendi yaşadığı dönemin sorunlarına odaklanmayı seçmiştir.
5. Bu yüzden sanatç��, eserlerinde yalnızlığın ve yabancılaşmanın izlerini sürmüştür.

Parça:
Sanatçı, çocukluğunu farklı kültürlerin bir arada barış içinde yaşadığı kozmopolit bir liman kentinde geçirmiştir. Çünkü büyüdüğü sokaklarda duyduğu farklı diller ve masallar, dünyayı tek bir pencereden görmesini engellemiştir.
Böylece daha ilk yapıtlarından itibaren hem doğup büyüdüğü toprakları anlatmış hem de tüm insanlığa seslenmeyi başarmıştır. Yazın hayatı boyunca bu dengeyi korumaya özen göstermiştir.
Show answer & explanation

Answer

Boşluğa 1 numaralı cümle getirilmelidir.
Doğru cevap olan 1 numaralı cümle, kendisinden önceki cümlede belirtilen 'dünyayı tek bir pencereden görmeme' durumuna 'Bu durum' ifadesiyle gönderme yapmaktadır. Ayrıca bu cümlede geçen 'yerel unsurlar ve evrensel temalar', boşluktan sonra gelen cümledeki 'doğup büyüdüğü topraklar ve tüm insanlık' kavramlarını doğrudan hazırlayarak 'Böylece' bağlacıyla kusursuz bir anlamsal köprü kurmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Boşluktan önceki cümleyi ve bu cümledeki anahtar ifadeleri belirleme.
Boşluktan önceki cümlede yazarın çocukluk ortamının onun 'dünyayı tek bir pencereden görmesini engellediği' belirtilmiştir.
Paragraftaki anlam akışını kurabilmek için boşluğun öncesindeki düşünceyi doğru çöz��mlemek gerekir.
2
Boşluktan sonraki cümleyi ve bu cümledeki bağlayıcı ögeleri inceleme.
Boşluktan sonraki cümlede yer alan 'Böylece... hem doğup büyüdüğü toprakları (yerel) anlatmış hem de tüm insanlığa (evrensel) seslenmeyi başarmıştır' ifadesi tespit edilmiştir.
Boşluğa gelecek cümlenin, kendisinden sonra gelen sonuç cümlesine mantıksal bir geçiş sağlaması gerekir.
3
Aday cümleleri boşluktan önceki ve sonraki ifadelerle karşılaştırarak en uygun geçişi sağlayan cümleyi tespit etme.
1 numaralı cümlede geçen 'yerel unsurlar' ve 'evrensel temalar' ifadeleri, sonraki cümledeki 'doğup büyüdüğü topraklar' ve 'tüm insanlık' kavramlarıyla tam olarak örtüşmektedir. Ayrıca 'Bu durum' ifadesi önceki cümlede anlatılan geniş bakış açısına gönderme yapmaktadır.
Doğru cümlenin hem dil bilgisel hem de anlamsal açıdan önceki ve sonraki cümlelerle köprü kurması zorunludur.

Key Concept

Paragrafta anlam akışını sağlama ve cümleler arası anlamsal-dil bilgisel köprüleri doğru kurma.
Question 1294Question

Derin vadilerin koynunda uyuyan bu sessiz kasaba, her mevsim ziyaretçilerine bambaşka bir dünyanın kapılarını aralar. Yüksek dağların doruklarından süzülen serin rüzgârlar, ahşap evlerin pencerelerinden sızıp içeriyi taze bir çam kokusuyla doldurur. Birkaç ihtiyar, cami avlusundaki ulu çınarın gölgesinde geçmiş günlerin tatlı hatıralarını yad ederken çocukların neşeli çığlıkları dar sokaklarda yankılanır.

Bu parçadaki sıfatlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: Bir sıfatı derecelendirme yönüyle etkileyen miktar zarfına yer verilmiştir.

Answer

Bir sıfatı derecelendirme yönüyle etkileyen miktar zarfına yer verilmiştir.
Parçada herhangi bir niteleme ya da belirtme sıfatının anlamını derecelendiren (en, daha, çok, pek gibi) bir miktar zarfı bulunmamaktadır. Bu nedenle bu yargı söylenemez ve doğru cevap miktar zarfına yer verildiğini iddia eden seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki sıfatları ve onların etkiledikleri isimleri tek tek tespit etmek.
'Derin (niteleme) vadiler', 'bu (işaret) sessiz (niteleme) kasaba', 'her (belgisiz) mevsim', 'bambaşka (niteleme) bir (belgisiz) dünya', 'yüksek (niteleme) dağlar', 'serin (niteleme) rüzgârlar', 'taze (niteleme) bir (belgisiz) çam kokusu', 'birkaç (belgisiz) ihtiyar (adlaşmış sıfat)', 'ulu (niteleme) çınar', 'geçmiş (niteleme/sıfat-fiil) günler', 'tatlı (niteleme) hatıralar', 'neşeli (niteleme) çığlıklar' ve 'dar (niteleme) sokaklar' sıfat tamlamaları belirlenmiştir.
Seçeneklerdeki ifadeleri parçadaki sıfat yapıları ve türleriyle karşılaştırabilmek.
2
Seçeneklerde geçen dil bilgisel özellikleri parçadaki bulgularla eşleştirmek.
'Sessiz' (ses-siz), 'tatlı' (tat-lı), 'neşeli' (neşe-li) sıfatları türemiştir. 'Taze' sıfatı 'çam kokusu' belirtisiz isim tamlamasını nitelemiştir. 'Birkaç' belgisiz sıfatı 'ihtiyar' adlaşmış sıfatını belirtmiştir. 'Bu sessiz kasaba' ifadesinde 'kasaba' ismi hem belirtme (bu) hem niteleme (sessiz) sıfatı almıştır.
Doğrulanabilir dil bilgisi kurallarını parçadaki örneklerle kanıtlamak.
3
Miktar zarfı kullanımını sorgulamak.
Metinde sıfatların önüne gelerek derecelendirme yapan 'en', 'daha', 'çok', 'pek' gibi miktar zarfları bulunmamaktadır.
Parçada yer almayan dil bilgisi unsurunu tespit ederek doğru yanıta ulaşmak.

Key Concept

Sıfatların türleri, yapıları ve cümle içerisindeki görevleri
Question 1295Question

(I) Son yıllarda kaleme alınan tarihsel romanlar, okurun geçmişe yönelik merakını canlı tutmayı başarıyor. (II) Bu eserlerde yazar, olayları aktarırken tarihî gerçeklik ile kurgu arasında hassas bir denge kurmaktadır. (III) Dönemin atmosferini daha inandırıcı kılabilmek amacıyla metinlerde sıklıkla eski sözcükler seçilir. (IV) Dönem koşullarına uygun bir dil olu��turmak isteyen romancı, yapıtlarında ağdalı ifadeler kullanmaktan kaçınmıştır. (V) Tarihî gerçekliğe sadık kalabilmek adına romanın merkezine tarihî belgeler yerleştirmişti.

Bu par��ada numaralanmış cümlelerin özneleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: V. cümlenin öznesi, sıfat tamlaması şeklinde oluşmuş gerçek bir öznedir.

Answer

Beşinci cümlenin öznesinin sıfat tamlaması şeklinde oluşmuş gerçek bir özne olduğunu belirten seçenek yanlıştır çünkü bu cümlede özne gizlidir ve belirtilen grup nesne görevindedir.
Beşinci cümlenin yüklemi olan 'yerleştirmişti' etken çatılıdır ve bu eylemi yapan gizli özne olan üçüncü tekil kişidir ('O'). Cümlede geçen 'tarihî belgeler' ifadesi ise yükleme sorulan 'Ne yerleştirmişti?' sorusunun cevabıdır ve belirtisiz nesne görevindedir. Dolayısıyla bu cümlenin öznesinin sıfat tamlaması şeklinde kurulmuş gerçek bir özne olduğu yönündeki ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Par��adaki tüm cümlelerin yüklemlerini ve bu yüklemlere sorulacak sorularla öznelerini tespit etmek.
I. cümlede 'başarıyor' (başaran ne? -> Son yıllarda kaleme alınan tarihsel romanlar - Gerçek özne); II. cümlede 'kurmaktadır' (kuran kim? -> yazar - Gerçek özne); III. cümlede 'seçilir' (seçilen ne? -> eski sözcükler - Sözde özne); IV. cümlede 'kaçınmıştır' (kaçınan kim? -> Dönem koşullarına uygun bir dil oluşturmak isteyen romancı - Gerçek özne); V. cümlede 'yerleştirmişti' (yerleştiren kim? -> O - Gizli özne).
Her seçenekteki yargıyı metin üzerinden doğrulamak veya yanlışlığını ortaya koymak.
2
Beşinci cümlenin ögelerini ayrıntılı incelemek.
Yüklem 'yerleştirmişti' (etken fiil). Yerleştiren kim? 'O' (Gizli özne). Ne yerleştirmişti? 'tarihî belgeler' (Belirtisiz nesne).
Özne ile belirtisiz nesne arasındaki ayrımı netleştirmek ve seçenekteki ifadenin hatalı olduğunu kanıtlamak.
3
Seçeneklerdeki tanımlarla cümlelerin yapısal özelliklerini karşılaştırmak.
Birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü cümlelerle ilgili belirlemelerin doğru olduğu, beşinci cümledeki belirtisiz nesnenin yanlışlıkla özne olarak nitelendiği görülür.
Kesin sonuca ulaşmak.

Key Concept

Etken ve edilgen çatılı cümlelerde özne türlerinin (gerçek, gizli, sözde) belirlenmesi ve yalın durumdaki belirtisiz nesnelerle karıştırılmaması.
Estimated Time:2m 0s
Question 1296Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, aldıkları isim çekim eki türleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Çocukların oyuncağı bahçede unutulmuştu.
Çocuk, yerdeki oyuncağı yavaşça kaldırdı.
Bu kararı ailece aldıklarını belirtti.
Evlerin boyası yaz gelmeden yenilenecek.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Çocukların oyuncağı -> İyelik eki, yerdeki oyuncağı -> Belirtme durumu eki, ailece -> Eşitlik eki, Evlerin -> İlgi (tamlayan) eki
Koyu yazılı sözcüklerin aldıkları eklerin işlevleri şu şekildedir: 'oyuncağı' (ilki) aitlik bildiren iyelik eki, 'oyuncağı' (ikincisi) nesne yapan belirtme durumu eki, 'ailece' eşitlik eki (-ce), 'Evlerin' ise tamlayan (ilgi) eki (-in) almıştır. Bu doğrultuda eşleştirmeler doğru yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümledeki 'oyuncağı' sözcüğünü inceleyin.
'Çocukların oyuncağı' ifadesinde oyuncağın çocuklara ait olduğu belirtilmiştir.
Tamlanan eki olan '-ı' eki sahiplik bildirdiği için iyelik ekidir.
2
İkinci cümledeki 'oyuncağı' sözcüğünü inceleyin.
'Yerdeki oyuncağı yavaşça kaldırdı' cümlesinde eylemin etki ettiği nesne belirtilmektedir.
Sözcük belirtili nesne görevinde kullanıldığı için buradaki '-ı' eki belirtme durumu ekidir.
3
Üçüncü cümledeki 'ailece' sözcüğünü inceleyin.
'Ailece' sözcüğündeki '-ce' eki kelimeye birliktelik/beraberlik anlamı katmıştır.
İsimlerin sonuna gelerek birliktelik, tarz veya görelik bildiren bu ek eşitlik ekidir.
4
Dördüncü cümledeki 'Evlerin' sözcüğünü inceleyin.
'Evlerin boyası' belirtili isim tamlamasında 'Evlerin' sözcüğü tamlayandır.
İsim tamlamasında tamlayana gelen '-in' eki ilgi (tamlayan) durum ekidir.

Key Concept

İsim Çekim Ekleri
Estimated Time:1m 30s
Question 1297Question

Aşağıdaki cümlelerde yer alan belirtili nesneleri, bu nesnelerin oluşturduğu kelime gruplarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Şair, şiirlerinde bireysel temalardan ziyade toplumsal gerçekleri işlemeyi tercih etmiştir.
Kültür Bakanlığı, restorasyonu tamamlanan tarihî kütüphanenin açılışını önümüzdeki hafta yapacak.
Genç ressam, atölyesinde hazırladığı tablolardan en çok bu dev tabloyu beğeniyordu.
Arkeologlar, kazı alanında bulduklar�� çömlek parçalarının hangi döneme ait olduğunu araştırıyor.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Şairin toplumsal gerçekleri işlemeyi tercih etmesi isim-fiil grubuyla, kütüphanenin açılışını yapması isim tamlamasıyla, ressamın bu dev tabloyu beğenmesi sıfat tamlamasıyla, arkeologların çömlek parçalarının hangi döneme ait olduğunu araştırması sıfat-fiil grubuyla eşleşmektedir.
Her cümledeki belirtili nesne, cümlenin yüklemine sorulan 'neyi?' sorusuyla doğru şekilde belirlenmiş ve yapısını oluşturan kelime grubuna göre doğru olarak eşleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yüklem ve özne ögelerini belirleyin.
Birinci cümlede 'tercih etmiştir' (yüklem) - 'Şair' (özne); ikinci cümlede 'yapacak' (yüklem) - 'Kültür Bakanlığı' (özne); üçüncü cümlede 'beğeniyordu' (yüklem) - 'Genç ressam' (özne); dördüncü cümlede 'araştırıyor' (yüklem) - 'Arkeologlar' (özne).
Nesne ögesini bulmadan önce cümlenin temel ögelerini doğru saptamak karışıklığı önler.
2
Yüklemlere 'neyi?' sorusunu yönelterek belirtili nesneleri bulun.
İlk cümlede 'neyi tercih etmiştir?' -> 'toplumsal gerçekleri işlemeyi'; ikinci cümlede 'neyi yapacak?' -> 'restorasyonu tamamlanan tarihî kütüphanenin açılışını'; üçüncü cümlede 'neyi beğeniyordu?' -> 'bu dev tabloyu'; dördüncü cümlede 'neyi araştırıyor?' -> 'buldukları çömlek parçalarının hangi döneme ait olduğunu'.
Belirtili nesne, belirtme durum eki alan ve 'neyi/kimi' sorularına cevap veren ögedir.
3
Bulunan belirtili nesnelerin kelime grubu yapılarını inceleyin.
'toplumsal gerçekleri işlemeyi' grubu isim-fiil; 'restorasyonu tamamlanan tarihî kütüphanenin açılışını' grubu isim tamlaması; 'bu dev tabloyu' grubu sıfat tamlaması; 'buldukları çömlek parçalarının hangi döneme ait olduğunu' grubu sıfat-fiil grubudur.
Nesneyi oluşturan kelime gruplarının merkezini ve eklerini saptamak eşleştirmeyi tamamlar.

Key Concept

Belirtili Nesne ve Kelime Grupları
Question 1298Question

Belgisiz sıfatlar, isimleri kesinlik bildirmeden, belli belirsiz belirten sözcüklerdir. Bu sözcükler çekim eki aldıklarında ya da bir ismin yerini tuttuklarında belgisiz zamir olurlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde belgisiz sıfat kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bazı veliler okul aile birliği toplantısına katılamayacaklarını bildirdi.

Answer

Bazı veliler okul aile birliği toplantısına katılamayacaklarını bildirdi.
Doğru seçenekte yer alan 'Bazı veliler' tamlamasındaki 'Bazı' sözcüğü, bir ismi belirsizlik yönüyle etkileyen ve çekim eki almayan bir belgisiz sıfattır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki belirsizlik bildiren sözcükleri tespit etme
Cümlelerdeki belirsizlik bildiren kelimeler şunlardır: 'Bazı', 'birçoğu', 'hepsi', 'hiç kimse', 'çok'.
Belgisiz sıfatı bulabilmek için öncelikle belirsizlik anlamı taşıyan sözcüklerin belirlenmesi gerekir.
2
Belirlenen sözcüklerin cümle içindeki görevlerini (isimden önce gelip gelmediklerini veya ek alıp almadıklarını) inceleme
'Bazı' sözcüğü 'veliler' isminden önce gelip onu belirtmiştir; 'birçoğu', 'hepsi' ve 'hiç kimse' sözcükleri ise bir ismin yerini tutmuş veya çekim eki alarak zamirleşmiştir. 'Çok' sözcüğü ise bir sıfatı derecelendirmiştir.
Bir sözcüğün sıfat olabilmesi için bir isimden önce gelerek onu nitelemesi veya belirtmesi, zamir olabilmesi için ise ismin yerini tutması gerekir.
3
Bulgular doğrultusunda belgisiz sıfatı içeren cümleyi belirleme
'Bazı veliler' ifadesinde 'Bazı' sözcüğünün doğrudan ismi belirtmesi nedeniyle belgisiz sıfat olduğu sonucuna varılır.
Belgisiz sıfatın tanımına ve işlevine tam olarak uyan tek seçenek 'Bazı veliler' öbeğidir.

Key Concept

Belgisiz sıfatlar ile belgisiz zamirlerin ve sıfatı derecelendiren zarfların ayırt edilmesi
Estimated Time:45s
Question 1299Question

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerlere nokta (.) veya üç nokta (...) işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Fill in the blanks below

Kasabanın dar sokaklarında yürürken etrafımızı saran o tanıdık kokular: taze ekmek, demli çay, nemli toprak kokusu İnsan bu kokularla çocukluğuna döner, huzur bulur. Yolcu, bavulunu alıp yavaşça iskeleye doğru adımlarını sıklaştırır. Ufukta yavaş yavaş kaybolan bir gemi Geriye kalan ise sadece koca bir yalnızlık duygusudur. Akşamın karanlığı çökerken kasabanın ��şıkları birer birer yanmaya başlar. Saat tam 1930'da son vapur da limandan ayrılır.
Show answer & explanation

Answer

Birinci boşluğa üç nokta (...), ikinci boşluğa üç nokta (...), üçüncü boşluğa ise nokta (.) getirilmelidir.
Birinci ve ikinci cümlelerin yüklemi bulunmadığından eksiltili cümle özelliği taşırlar ve sonlarına üç nokta (...) konur. Saat ve dakika bildiren sayıların arasına ise TDK kuralları gereği nokta (.) konur.

Step-by-Step Solution

1
Parçadaki birinci boşluğun bulunduğu cümleyi yüklem ve anlam yönünden incelemek.
Birinci boşluğa üç nokta (...) getirilmelidir.
Cümle 'Kasabanın dar sokaklarında yürürken etrafımızı saran o tanıdık kokular: taze ekmek, demli çay, nemli toprak kokusu...' şeklindedir. Bu cümlede yüklem bulunmamaktadır, yani eksiltili bir cümledir. TDK kurallarına göre tamamlanmamış (eksiltili) cümlelerin sonuna üç nokta konur.
2
Parçadaki ikinci boşluğun bulunduğu cümleyi yüklem ve anlam yönünden incelemek.
İkinci boşluğa üç nokta (...) getirilmelidir.
'Ufukta yavaş yavaş kaybolan bir gemi...' cümlesinde de herhangi bir yüklem bulunmamaktadır. Yüklemi olmayan, tamamlanmamış bu eksiltili cümlenin sonuna da üç nokta getirilmesi gerekir.
3
Parçadaki üçüncü boşluğun bulunduğu zaman ifadesini incelemek.
Üçüncü boşluğa nokta (.) getirilmelidir.
'Saat tam 19.30'da...' ifadesinde saat ve dakika belirtilmiştir. TDK kurallarına göre saat ve dakikayı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için sadece nokta kullanılır.

Key Concept

Nokta ve üç noktanın Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre doğru kullanım işlevleri, özellikle eksiltili cümleler ve saat-dakika yazımı.
Question 1300Question

Cümlenin ögeleri bulunurken zaman, durum, miktar, sebep ve yer-yön bildiren sözcük ya da söz öbekleri zarf tümleci (zarf tamlayıcısı) görevini üstlenir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf tümleci kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kardeşim, okula geç kalmamak için sabah erkenden evden çıktı.

Answer

Kardeşim, okula geç kalmamak için sabah erkenden evden çıktı.
Doğru seçenekteki cümlede yükleme yöneltilen 'Niçin?' sorusu 'okula geç kalmamak için' edat öbeğini; 'Ne zaman?' sorusu ise 'sabah erkenden' zaman belirtecini vermektedir. Her iki öbek de yüklemi anlamca tamamlayarak zarf tümleci işlevini üstlenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Yüklem ve temel ögeleri belirleme
'çıktı' yüklemdir. Çıkan kim? 'Kardeşim' (özne). Nereden çıktı? 'evden' (dolaylı tümleç).
Cümlenin temel ögelerini ayırmak, zarfların yüklemle olan ilişkisini netleştirmeyi sağlar.
2
Yükleme zarf tümleci sorularını yöneltme
'Niçin çıktı?' sorusuna 'okula geç kalmamak için' edat grubu; 'Ne zaman çıktı?' sorusuna 'sabah erkenden' zaman belirteci cevap verir.
Edat grupları ve zaman bildiren belirteçler yüklemi anlamca tamamlayarak zarf tümleci kurar.
3
Öge dizilişini tamamlayarak doğruluğu teyit etme
Cümlenin ögeleri: Özne (Kardeşim) + Zarf Tümleci (okula geç kalmamak için) + Zarf Tümleci (sabah erkenden) + Dolaylı Tümleç (evden) + Yüklem (çıktı) şeklindedir.
Zarf tümleci görevindeki iki farklı öbeğin varlığı bu aşamada kesinleştirilir.

Key Concept

Zarf tümleci, yüklemin anlamını durum, zaman, miktar, sebep ve yer-yön gibi açılardan tamamlar. İçin/ile gibi edatlarla kurulan öbekler zarf tümleci sayılırken; yer-yön sözcükleri durum eki almadığında zarf tümleci olur.
Estimated Time:1m 0s
PreviousPage 65 / 338Next
All practice questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin