All practice questions

6755 questions

Question 1461Question

Düzeltme işareti (^); yazılışları bir, anlamları ve söylenişleri ayrı olan kelimeleri ayırt etmek, Arapça ve Farsçadan geçen kelimelerde bazı ünsüzlerin ince okunacağını belirtmek ve nispet ekinin iyelik ekiyle karışmasını önlemek amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde düzeltme işaretinin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Ressamın doğayı kendi penceresinden yorumladığı bu tablolarda, gökyüzünün resmî âdeta canlanıp üzerimize akıyor.

Answer

Gökyüzünün resmî ifadesinin geçtiği cümle yazım yanlışı barındırmaktadır. Buradaki kelime 'resmi' şeklinde yazılmalıdır.
Gökyüzünün resmî ifadesinde yer alan 'resim' sözcüğü Türkçe çekim eki (iyelik eki) aldığında hece düşmesine uğrayarak 'resmi' şeklinde yazılmalıdır. Burada resmi kelimesindeki '-i' eki nispet eki değil, üçüncü tekil şahıs iyelik ekidir. Düzeltme işareti ise sadece nispet eki olan '-î' ile iyelik ve belirtme durumu eki olan '-i'nin karıştırılma ihtimali olan durumlarda (örneğin resmî belgeler, resmî törenler) kullanılır. Dolayısıyla bu cümledeki kullanım yazım yanlışına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki düzeltme işaretli sözcükler tespit edilir ve aldıkları ekler ile kökenleri incelenir.
'âdetlerini', 'tarihî', 'dükkân', 'resmî', 'hâlâ', 'rüzgâr' sözcüklerinin düzeltme işaretleri kontrol edilir.
Yazım kuralının doğru uygulanıp uygulanmadığını belirlemek için kelimelerin bağlam içindeki işlevi analiz edilmelidir.
2
Kelimenin iyelik eki mi yoksa nispet eki mi aldığının ayrımı yapılır.
'gökyüzünün resmî' ifadesinde 'resim' sözcüğünün üçüncü tekil şahıs iyelik eki aldığı belirlenir.
İyelik ekleri düzeltme işareti almazken, nispet eki olan '-î' eki düzeltme işaretiyle yazılır.
3
Elde edilen sonuçlara göre hatalı yazım belirlenir.
'gökyüzünün resmî' ifadesinin 'gökyüzünün resmi' şeklinde düzeltilmesi gerektiği anlaşılır.
İyelik eki alan kelimede düzeltme işareti kullanılması yazım hatası oluşturur.

Key Concept

Nispet eki olan '-î' ile iyelik ve belirtme durumu eki olan '-i'nin ayrımı ve düzeltme işaretinin doğru kullanımı
Question 1462Question

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, bu sözcüklerin yapısal ve ek özelliklerini gösteren açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Yolculuğumuza sabah erkenden başladık.
Kütüphanesini yeni kitaplarıyla zenginleştirdi.
Genç yazarlarımız edebiyatta yeni soluklar arıyor.
Bu keşif, insanlığın ortak mirasıdır.

Matches

Show answer & explanation

Answer

"başladık" sözcüğü isimden fiil yapım eki almış türemiş sözcükle, "kitaplarıyla" sözcüğü sadece çekim eki almış basit sözcükle, "yazarlarımız" sözcüğü fiilden isim yapım eki almış türemiş sözcükle, "insanlığın" sözcüğü ise isimden isim yapım eki almış türemiş sözcükle eşleşmektedir.
"başladık" sözcüğü "baş" isim kökünden fiil yapan ek almıştır. "kitaplarıyla" sözcüğünde yapım eki yoktur, tüm ekler çekim ekidir ve basittir. "yazarlarımız" fiilden türemiş bir isimdir. "insanlığın" ise isimden isim yapım eki almış ve ses olayına uğramış bir türemiş sözcüktür.

Step-by-Step Solution

1
"başladık" sözcüğünün eklerine ve köküne ayrılması
"baş (isim kökü) + -la (isimden fiil yapım eki) + -dı (kip eki) + -k (kişi eki)" şeklinde ayrılır. Yapım eki aldığı için türemiş yapılıdır.
Sözcüğün kökünün türünü ve aldığı eklerin işlevlerini belirlemek.
2
"kitaplarıyla" sözcüğünün eklerine ve köküne ayrılması
"kitap (isim kökü) + -lar (çoğul eki) + -ı (iyelik eki) + -(y)la (vasıta eki)" şeklinde ayrılır. Sözcükte yapım eki bulunmadığı için basit yapılıdır.
Sözcüğün yapım eki alıp almadığını kontrol ederek basit veya türemiş olduğunu netleştirmek.
3
"yazarlarımız" sözcüğünün eklerine ve köküne ayrılması
"yaz- (fiil kökü) + -ar (fiilden isim yapım eki) + -lar (çoğul eki) + -ımız (iyelik eki)" şeklinde ayrılır. Yapım eki içerdiği için türemiş yapılıdır.
Türetme ekinin fiil köküne gelip gelmediğini ve sözcüğün son halinin isim olup olmadığını saptamak.
4
"insanlığın" sözcüğünün eklerine ve köküne ayrılması
"insan (isim kökü) + -lık (isimden isim yapım eki) + -ın (ilgi/tamlayan eki)" şeklinde ayrılır. "-lık" eki sonrasında ünlüyle başlayan ek geldiği için ünsüz yumuşaması olmuştur. Yapım eki aldığı için türemiş yapılıdır.
Sözcükteki ses olayını saptayıp yapım eki ve çekim eki dağılımını belirlemek.

Key Concept

Sözcüklerin yapım eki alıp almamasına göre basit veya türemiş olarak sınıflandırılması ve kök-ek analizinin yapılması.
Estimated Time:1m 30s
Question 1463Question

Eklendiği sözcükle birlikte sıfat ya da zarf görevli öbekler oluşturan edatlar (ilgeçler), cümleye farklı anlam ilgileri de kazandırır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat öbeği, kendisinden sonra gelen bir adı niteleme göreviyle (sıfat olarak) kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Şair, son kitabında memleketine duyduğu derin sevgiyi pamuk gibi bulutlara benzeterek dile getirmiş.

Answer

Şairin sevgisini pamuk gibi bulutlara benzettiğini belirten cümle doğru cevaptır. Bu cümledeki 'pamuk gibi' edat öbeği 'bulutlar' ismini niteleyerek sıfat görevinde kullanılmıştır.
Şairin sevgisini pamuk gibi bulutlara benzettiğini belirten cümlede geçen 'pamuk gibi' edat öbeği, kendisinden sonra gelen 'bulutlar' ismini niteleyerek sıfat görevinde kullanılmıştır. Diğer seçeneklerdeki edat öbekleri ise eylemleri veya eylemsileri niteleyip/belirterek zarf görevinde kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki edatları (ilgeçleri) ve bu edatların oluşturduğu edat öbeklerini (ilgeç gruplarını) tespit etmek.
Birinci seçenekte 'soğuğa rağmen' ve 'dikkatle'; ikinci seçenekte 'yönünden' ve 'fazlasıyla'; üçüncü seçenekte 'pamuk gibi'; dördüncü seçenekte 'geçirmek üzere' ve 'yetkililerle'; beşinci seçenekte ise 'sabaha kadar' edat öbekleri belirlenmiştir.
Edat öbeklerinin cümle içindeki görevini doğru belirleyebilmek için öncelikle öbeklerin sınırlarını çizmek gerekir.
2
Tespit edilen edat öbeklerinin hangi sözcüklerle ilişki kurduğunu ve cümledeki görevlerini (sıfat veya zarf) incelemek.
Üçüncü seçenekteki 'pamuk gibi' öbeği dışındaki tüm edat öbeklerinin eylemleri ya da eylemsileri etkileyerek zarf görevi üstlendiği görülmüştür.
Edat öbekleri bir ismi nitelediğinde veya belirttiğinde sıfat; eylem, eylemsi, sıfat ya da zarfı etkilediğinde zarf görevinde olur.
3
Üçüncü seçenekte yer alan 'pamuk gibi' edat öbeğinin ilişkili olduğu sözcüğü ve görevini netleştirmek.
'Pamuk gibi' edat öbeğinin kendisinden sonra gelen 'bulutlar' ismini nitelediği ve sıfat görevinde kullanıldığı teyit edilmiştir.
Soruda edat öbeğinin bir adı niteleme göreviyle (sıfat olarak) kullanıldığı cümle istendiği için bu analizin yapılması gerekir.

Key Concept

Edat Öbeklerinin Cümledeki Görevi (Sıfat ve Zarf Ayrımı)
Estimated Time:1m 30s
Question 1464Question

(I) Sessiz sinema döneminde filmler, sanıldığının aksine hiçbir zaman tam bir sessizlik içinde gösterilmemiş; piyano, org ya da küçük orkestralar eşliğinde seyirciye sunulmuştur. (II) Perdeye yansıyan görüntülerin duygusal tonunu pekiştiren bu canlı müzik uygulaması, aynı zamanda makine dairesinden yükselen gürültüyü örtme işlevi de üstlenmiştir. (III) Dönemin piyanistleri, sahnelerin temposuna ve karakterlerin ruh haline ayak uydurabilmek için çoğunlukla doğaçlama çalmış, böylece her gösterimde özgün bir dinleti sunmuştur. (IV) Sinema salonlarının mimari yapısı da bu canlı müzik performanslarının akustik kalitesini artıracak biçimde tasarlanmıştır. (V) İlk sinema yapılarında sesin salona dengeli yayılmasını sağlayan tonozlu tavanlar ve ahşap paneller, mimarların akustik arayışlarının birer ürünüdür. (VI) Bu arayışlar, modern sinema mimarisinde ses yalıtımı ve akustik düzenlemelerin bilimsel bir disiplin haline gelmesine zemin hazırlamıştır.

Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

IV
Metin incelendiğinde ilk üç cümlede sessiz filmlere eşlik eden müzikten ve piyanistlerin gösteri sırasındaki doğaçlamalarından bahsedildiği görülür. Ancak IV numaralı cümleden itibaren sinema salonlarının mimari yapısına ve akustik özelliklerine geçilmiştir. Dolayısıyla metnin ikinci paragrafı IV numaralı cümle ile başlamalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki cümlelerin konularını belirleme
Metnin ilk üç cümlesinde sessiz sinema dönemindeki filmlere eşlik eden canlı müzik performansı ele alınırken, dördüncü cümleden itibaren sinema salonlarının mimari ve akustik yapısı üzerinde durulmaktadır.
Paragrafı ikiye bölmek için konunun değiştiği ya da yeni bir bakış açısının geliştirildiği cümlenin tespit edilmesi gerekir.
2
Yeni bir konunun başladığı geçiş cümlesini doğrulama
IV numaralı cümle, 'Sinema salonlarının mimari yapısı...' ifadesiyle daha önce değinilmeyen yepyeni bir alt başlığı (akustik mimari) başlatmaktadır.
Yeni bir paragraf, kendi içinde bütünlüğü olan yeni bir düşünce biriminin giriş cümlesiyle başlamalıdır.
3
Sonraki cümlelerin bu yeni konuya bağlılığını kontrol etme
V ve VI numaralı cümleler, IV numaralı cümlede başlatılan sinema mimarisi ve akustik arayışlar konusunun devamı niteliğindedir.
İkinci paragrafın kendi içinde konu birliğini sağlayıp sağlamadığını teyit etmek için sonraki cümleler kontrol edilmelidir.

Key Concept

Paragrafı ikiye bölme sorularında, yazarın konuyu başka bir yönüyle ele almaya başladığı ilk cümle tespit edilmeli ve bu cümlenin kendinden önceki cümleyle olan yapısal ve anlamsal bağı aranmamalıdır.
Question 1465Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ki'nin yaz��mıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bireyin toplum içindeki konumunu belirleyen yegâne unsur mesleki başarısı değildir; yeterki kendisini ahlaki ve insani değerlerle de donatabilsin.

Answer

Bireyin toplum içindeki konumunu belirleyen yegâne unsur mesleki başarısı değildir; yeterki kendisini ahlaki ve insani değerlerle de donatabilsin.
Yazım hatası barındıran cümle, 'yeterki' kelimesinin yer aldığı cümledir. Türkçede bağlaç olan 'ki' ayrı yazılır. Ancak 'sanki, oysaki, mademki, belki, halbuki, çünkü, meğerki, illaki' gibi sözcüklerde 'ki' bağlacı kalıplaşarak bitişik yazılmaktadır. 'Yeter ki' ifadesindeki 'ki' bu kalıplaşmış istisnalardan biri olmadığı için bağlaç görevindedir ve ayrı yazılması gerekir. Cümlede 'yeterki' şeklinde bitişik yazılarak yazım hatası yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki 'ki' bağlacı ve '-ki' eki alan tüm kelimeleri tespit etmek.
Seçeneklerde geçen 'kitabındaki', 'akıcı ki', 'oysaki', 'Kütüphanedeki', 'fark ettim ki', 'tarihimizdeki', 'sınavdaki', 'illaki', 'içindeki', 'yeterki', 'Farz et ki', 'eldeki' kelimeleri belirlenir.
Analiz edilecek kelimelerin doğru belirlenmesi, inceleme sürecinin temel adımıdır.
2
Kelime ve bağlaçların dil bilgisel işlevlerini belirleyerek yazım kurallarına uygunluğunu kontrol etmek.
Kalıplaşmış bağlaçlar (oysaki, illaki) ve sıfat yapan eklerin (-ki) bitişik; fiillerden veya diğer kelimelerden sonra gelen bağlaçların (akıcı ki, fark ettim ki, Farz et ki) ayrı yazıldığı görülür.
Türkçe yazım kurallarına göre bağlaç olan ve ek olan 'ki'lerin işlevsel ayrımını yapmak gerekir.
3
Hatalı yazımı bulmak için 'yeterki' sözcüğünü incelemek.
'Yeter ki' ifadesindeki 'ki' bağlaçtır ve kalıplaşmış bağlaçlar grubunda yer almadığı için ayrı yazılmalıdır. Dolayısıyla 'yeterki' yazımı yanlıştır.
Yazım hatası barındıran cümlenin belirlenmesi ve hatanın gerekçelendirilmesi için bu adım gereklidir.

Key Concept

'ki' Bağlacı ve Ekinin Yazımı
Question 1466Question

Aşağıda verilen cümleleri, biçim (yapı) ve anlam özellikleri yönünden doğru olan dil bilgisi kategorileriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Bu zor günlerde bizi arayan ne soran vardı.
Böyle yetenekli bir gencin başarısını takdir etmiyor değiliz.
Uzun bir aradan sonra memleketine dönmenin mutluluğunu yaşıyordu.
Yapılan uyarılara rağmen kimse kurallara uymadı.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle biçimce olumlu-anlamca olumsuz olan birinci kategoriyle, ikinci cümle biçimce olumsuz-anlamca olumlu olan ikinci kategoriyle, üçüncü cümle biçimce olumlu-anlamca olumlu olan üçüncü kategoriyle, dördüncü cümle ise biçimce olumsuz-anlamca olumsuz olan dördüncü kategoriyle eşleşir.
Eşleştirme, cümlelerin yüklemindeki biçimsel olumsuzluk unsurlarının varlığına ve cümlenin taşıdığı genel yargının gerçekleşip gerçekleşmediğine göre yapılmıştır. 'Arayan ne soran vardı' cümlesi biçimsel olumsuzluk taşımadığı halde olumsuz anlam bildirir; 'takdir etmiyor değiliz' cümlesi çift olumsuzlukla olumlu anlam bildirir; 'mutluluğunu yaşıyordu' cümlesinde olumsuzluk yoktur ve anlamı olumludur; 'kimse uymadı' cümlesi hem olumsuzluk eki taşır hem de olumsuz anlam bildirir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yüklemlerinde yer alan olumsuzluk unsurlarını (ek ve kelimeleri) incelemek.
Birinci ve üçüncü cümlelerin yüklemlerinde olumsuzluk eki (-ma/-me, -maz/-mez) ya da olumsuzluk sözcükleri (yok, değil) bulunmadığı için bunlar biçimce olumludur. İkinci ve dördüncü cümlelerde ise olumsuzluk ekleri ve sözcükleri yer aldığı için biçimce olumsuzdur.
Cümlelerin biçimsel (yapısal) durumunu belirlemek amacıyla yüklemlerin şekilsel özellikleri kontrol edilir.
2
Cümlelerin ifade ettiği yargıların gerçekleşme durumunu (anlamını) yorumlamak.
Birinci cümlede 'arayan ve soran yoktu' anlamı vardır (eylem gerçekleşmemiş, anlamca olumsuz). İkinci cümlede 'takdir ediyoruz' anlamı vardır (eylem gerçekleşiyor, anlamca olumlu). Üçüncü cümlede 'mutluluk yaşanıyor' anlamı vardır (eylem gerçekleşiyor, anlamca olumlu). Dördüncü cümlede 'uyma eylemi yapılmadı' anlamı vardır (eylem gerçekleşmemiş, anlamca olumsuz).
Cümlelerin anlamca olumlu mu yoksa olumsuz mu olduğunu saptamak için yargının gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılır.
3
Bulunan biçim ve anlam özelliklerini sağlanan kategorilerle eşleştirmek.
Birinci cümle biçimce olumlu-anlamca olumsuz; ikinci cümle biçimce olumsuz-anlamca olumlu; üçüncü cümle biçimce olumlu-anlamca olumlu; dördüncü cümle biçimce olumsuz-anlamca olumsuz kategorileriyle eşleştirilir.
Saptanan dil bilgisi özelliklerinin seçeneklerdeki tanımlarla doğru eşleşmesini tamamlamak.

Key Concept

Cümle türlerinde biçimce ve anlamca olumluluk/olumsuzluk farkı.
Estimated Time:1m 30s
Question 1467Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bulunma durumu eki (-de / -da) yanlış yazılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kitabın bu baskısın da yazarın gözünden kaçan bazı noktalar var.

Answer

Kitabın bu baskısın da yazarın gözünden kaçan bazı noktalar var.
Cümledeki 'baskısında' sözcüğünde yer alan '-da' eki, bulunma durum ekidir. Bulunma durum eki eklendiği sözcüğe bitişik yazılmalıdır. Dolayısıyla bu ek ayrı yazıldığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde yer alan '-de / -da' eklerinin ve bağlaçlarının cümledeki işlevlerini belirlemek.
'baskısın da' ifadesindeki '-da' ekinin bulunma (durum) işlevi taşıdığı, diğer cümlelerde yer alan '-de / -da' yapılarının ise bulunma eki veya bağlaç olarak doğru şekilde konumlandırıldığı belirlenmiştir.
Yazım kuralını doğru uygulayabilmek için ek ile bağlacın ayrımını yapmak gerekir.
2
Bulunma durum ekinin ve bağlacın yazım kurallarını uygulamak.
Bulunma durum eki eklendiği sözcüğe bitişik yazılmalıdır. Bağlaç olan 'de / da' ise her zaman ayrı yazılmalıdır.
Türkçedeki temel yazım kurallarına göre ekler bitişik, bağlaçlar ayrı yazılır.
3
Yazım yanlışı barındıran seçeneği tespit etmek.
'baskısın da' yazımında bulunma durum eki olan '-da' ayrı yazıldığı için yazım yanlışı yapılmıştır. Doğru yazım 'baskısında' şeklinde olmalıdır.
Bulunma durumu bildiren ekin ayrı yazılması yazım kurallarına aykırıdır.

Key Concept

Bulunma durum eki (-de / -da) eklendiği sözcüğe bitişik yazılırken, bağlaç olan 'de / da' her zaman ayrı yazılır.
Estimated Time:1m 0s
Question 1468Question

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerleri, 'de / da' bağlacı veya ekinin yazım kurallarına uygun biçimde doldurunuz.

Fill in the blanks below

Romanın bu bölümün yazar, kahramanın iç dünyasını aktarırken toplumsal çatışmaları göz ardı etmemiştir.
Show answer & explanation

Answer

İlk boşluk 'de', ikinci boşluk 'da' olarak doldurulmalıdır.
İlk boşlukta bulunma anlamı katan durum eki kullanıldığı için 'de' bitişik yazılmalıdır. İkinci boşlukta ise cümleye dahi/bile anlamı katan bağlaç kullanıldığı için 'da' ayrı bir sözcük olarak yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin anlamı ve yapısı incelenerek boşluklara gelecek de/da ifadelerinin durum eki mi yoksa bağlaç mı olduğu belirlenir.
İlk boşluktaki ifade cümleye bulunma anlamı kattığı için durum ekidir; ikinci boşluktaki ifade ise c��mleye dahi/bile anlamı katan bağlaçtır.
Türkçede durum ekleri eklendiği sözcüğe bitişik yazılırken, bağlaçlar ayrı birer sözcük olarak yazılır.
2
Belirlenen kurallara göre ek olan '-de' ve bağlaç olan 'da' boşluklara yerleştirilir.
İlk boşluğa 'de', ikinci boşluğa 'da' yazılmalıdır.
Yazım kuralları gereği durum eki olan '-de' bitişik, bağlaç olan 'da' ise ayrı yazılır.

Key Concept

Bulunma durum eki olan '-de / -da' eklendiği sözcüğe bitişik yazılır ve ses uyumlarına göre '-te / -ta' şeklini alabilir. Bağlaç olan 'de / da' ise her zaman ayrı bir sözcük olarak yazılır ve hiçbir zaman '-te / -ta' şeklinde yazılamaz.
Question 1469Question

Türkçede sert ünsüzlerle (p, ç, t, k) biten sözcükler, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında bu ünsüzler yumuşayarak "b, c, d, g/ğ" seslerine dönüşür. Ancak bazı Türkçe ve yabancı sözcükler yapısal özelliklerinden dolayı bu kurala aykırılık gösterebilir ya da kuralın istisnasını oluşturabilir.

Buna göre, sol sütundaki sözcükleri sağ sütundaki açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Hukuku
Yudum
Sütü
Çocuğu

Matches

Show answer & explanation

Answer

Hukuku -> Yabancı kökenli bir sözcük olduğu için ünlüyle başlayan ek almasına rağmen ünsüz yumuşaması kuralına aykırılık gösterir. / Yudum -> Türkçe tek heceli bir sözcük (eylem) olmasına rağmen ünlüyle başlayan ek aldığında ünsüz yumuşaması kuralına uyar (istisnadır). / Sütü -> Türkçe tek heceli sözcüklerin büyük çoğunluğunda ünlüyle başlayan ek geldiğinde ünsüz yumuşamasının gerçekleşmeyeceğini örneklendirir. / Çocuğu -> Çok heceli Türkçe bir sözcükte ünlüyle başlayan ek aldığında gerçekleşen düzenli ünsüz yumuşaması kuralını örneklendirir.
Verilen sözcüklerin kökenleri ve hece yapıları incelendiğinde; 'hukuk' sözcüğünün yabancı kökenli olması nedeniyle yumuşamaya aykırı davrandığı, 'yut-' eyleminin tek heceli olmasına karşın yumuşayarak istisna teşkil ettiği, 'süt' sözcüğünün tek heceli sözcüklerde yumuşama olmaması genel eğilimini gösterdiği ve 'çocuk' sözcüğünün ise çok heceli Türkçe bir sözcük olarak düzenli yumuşamayı örneklendirdiği görülür. Bu durum sol ve sağ sütunlardaki tanımları tam olarak doğrular.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin köklerini ve ek yapılarını tespit etme
"Hukuku" sözcüğünün kökü "hukuk" (yabancı kökenli isim), "yudum" sözcüğünün kökü "yut-" (tek heceli fiil), "sütü" sözcüğünün kökü "süt" (tek heceli isim), "çocuğu" sözcüğünün kökü ise "çocuk"tur (çok heceli isim).
Ses olaylarını doğru saptayabilmek için sözcüklerin yalın halleri (kökleri) ile aldıkları eklerin tahlil edilmesi şarttır.
2
Köklerin hece sayısını, Türkçe olup olmadığını ve sonundaki ünsüz harfleri değerlendirme
"Hukuk" iki heceli Arapça kökenli bir kelimedir ve son harfi "k"dir. "Yut-" tek heceli Türkçe bir fiildir ve son harfi "t"dir. "Süt" tek heceli Türkçe bir isimdir ve son harfi "t"dir. "Çocuk" çok heceli Türkçe bir isimdir ve son harfi "k"dir.
Ünsüz yumuşamasının istisnaları (tek hecelilik, yabancı köken, özel isimler vb.) bu özelliklere göre belirlenmektedir.
3
Ünlüyle başlayan ek getirildiğinde gerçekleşen değişimi ya da değişmemeyi kurallarla eşleştirme
"Hukuku" kelimesinde yumuşama olmaması yabancı sözcük aykırılığıdır. "Yudum" sözcüğünde yumuşama olması tek heceliler içindeki istisnadır. "Sütü" kelimesinde yumuşama olmaması tek heceli sözcüklerin genel eğilimidir. "Çocuğu" kelimesinde "k"nin "ğ"ye dönmesi genel yumuşama kuralıdır.
Elde edilen verilerle sağ sütundaki teorik açıklamaların birebir eşleştiği görülür.

Key Concept

Ünsüz yumuşaması kuralının uygulanma koşulları, tek heceli sözcüklerin durumu ve yabancı kökenli sözcüklerdeki aykırılıklar
Estimated Time:2m 0s
Question 1470Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" bağlacı veya ekinin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Edebiyat eleştirmenleri, romancının son eserinde kurgusal derinliğe önem verdiğini belirtse de şairin ki gibi akıcı bir dil yakalayamadığını savunuyor.

Answer

Şairin ki yerine şairinki şeklinde bitişik yazılması gereken ilgi zamirinin ayrı yazıldığı cümle yanlışlık barındırmaktadır.
Şairin ki şeklinde ayrı yazılan ifadedeki '-ki', bir ismin (dilin, eserin) yerini tutan ilgi zamiridir. İlgi zamiri olan '-ki' ek durumundadır ve sözcüğe her zaman bitişik yazılmalıdır. Dolayısıyla doğru yazımı 'şairinki' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki tüm 'ki' kullanımları ve işlevleri belirlenir.
Seçeneklerde 'görünen o ki', 'halbuki', 'toplumdaki', 'yarınki', 'hazırlamış ki', 'konudaki', 'şairin ki', 'öyle ki' ve 'illaki' kullanımları saptanmıştır.
Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için her bir 'ki'nin ek mi yoksa bağlaç mı olduğunu belirlemek gerekir.
2
Sıfat yapan eklerin ve ilgi zamirlerinin yazımı kontrol edilir.
'toplumdaki', 'yarınki' ve 'konudaki' sözcüklerindeki '-ki' sıfat yapan ektir ve bitişik yazılmıştır. 'şairin ki' ifadesinde ise '-ki' eki ilgi zamiridir, bir ismin yerini tutmaktadır ve bitişik yazılması gerekirken ayrı yazılmıştır.
Ek olan '-ki'ler (sıfat yapan ve ilgi zamiri olan) kendinden önceki sözcüğe bitişik yazılır.
3
Bağlaç olan 'ki'lerin yazımı kontrol edilir.
'görünen o ki', 'hazırlamış ki' ve 'öyle ki' kullanımları bağlaçtır ve ayrı yazılmıştır. Kalıplaşmış olan 'halbuki' ve 'illaki' sözcükleri ise bitişik yazılmıştır. Bu kullanımlar doğrudur.
Bağlaç olan 'ki'ler ayrı yazılır ancak bazı bağlaçlar kalıplaşarak bitişik yazılmaktadır.

Key Concept

Türkçede ek olan '-ki'ler (ilgi zamiri ve sıfat yapan ek) bitişik yazılırken, bağlaç olan 'ki' ayrı yazılır. Bazı bağlaçlar ise kalıplaşmış olarak bitişik yazılır.
Question 1471Question

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerleri; parantez içinde verilen sözcüklerin kısaltılmış biçimlerini ve bu kısaltmalara getirilen ekleri yazım kurallarına uygun şekilde yazarak doldurunuz. (Sözcükler sırasıyla: Türk Dil Kurumu, kilogram, Almanca)

Fill in the blanks below

Araştırma heyeti, saha çalışmasında yayımladığı veri tabanından yararlanmış; bölgeden toplanan 1010 toprak örneklerini laboratuvara göndermiş ve elde edilen analiz raporlarını çevrilen kaynak eserlerle karşılaştırmıştır.
Show answer & explanation

Answer

Boşluklar sırasıyla 'TDK'nin', 'kg'lık' ve 'Alm.dan' biçiminde doldurulmalıdır.
Büyük harfli kısaltmalarda ek son harfe göre getirilir ve 'TDK'nin' şeklinde yazılır. Küçük harfli birim kısaltmalarında ek kelimenin açılımına göre belirlenerek 'kg'lık' şeklinde yazılır. Sonu noktayla biten kelime kısaltmalarında ise kesme işareti kullanılmadan doğrudan ek getirilerek 'Alm.dan' şeklinde yazılır.

Step-by-Step Solution

1
Türk Dil Kurumu ifadesinin kısaltmasını ve buna getirilecek eki saptama.
TDK'nin
Büyük harfle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. TDK kısaltması 'Te-De-Ke' biçiminde okunur ve son ses 'e' olduğu için ilgi eki '-nin' olmalıdır.
2
Kilogram biriminin kısaltmasını ve buna uygun eki belirleme.
kg'lık
Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın değil, kelimenin tam okunuşu esas alınır. 'Kilogram' kelimesinin okunuşuna göre kalın ünlü içeren '-lık' eki getirilmelidir.
3
Almanca kelimesinin kısaltmasını ve buna getirilecek eki saptama.
Alm.dan
Sonunda nokta bulunan kısaltmalara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz ve kelimenin okunuşuna uygun olarak yazılır.

Key Concept

Kısaltmaların yazımı ve kısaltmalara getirilen eklerin yazım kuralları
Estimated Time:2m 0s
Question 1472Question

Karasal ekosistemlerin aksine, derin deniz ekosistemlerinde iletişim ve hayatta kalma stratejileri büyük oranda ışık üretimine dayanır. Biyolüminesans; bir canlının gerçekleştirdiği kimyasal reaksiyonlar yoluyla kendi biyolojik ışığını üretip çevreye yayması olayıdır. Bu doğa olgusunu karadaki ateş böceklerinden bilsek de okyanusun karanlık derinliklerinde yaşayan canlı türlerinin yüzde doksanı bu yöntemden aktif şekilde yararlanır. Örneğin fener balığı, başının üstündeki uzantıyı bir olta gibi kullanarak karanlık sularda avını kendine çeker. Deniz biyoloğu Dr. Selin Kaya, 'Derin denizlerde ışık, bir süs değil; hem dil hem de zırhtır.' diyerek bu biyolojik özelliğin yaşamsal önemini vurgular. Nitekim derin denizlerdeki bu ışıltılı iletişim, gökyüzündeki yıldızların parıltısından çok daha dinamik bir etkileşim ağı sunmaktadır.

Bu metnin anlatımında; tanımlama, karşılaştırma, örneklendirme, tanık gösterme ve sayısal verilerden yararlanma yollarının tümüne başvurulmuştur.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

İfade doğrudur çünkü metinde tanımlama, karşılaştırma, örneklendirme, tanık gösterme ve sayısal verilerden yararlanma yöntemlerinin tamamı kullanılmıştır.
Verilen metinde, düşünceyi geliştirme yollarından tanımlama (biyolüminesansın tanımı), karşılaştırma (karasal ve derin deniz ekosistemleri kıyası), sayısal verilerden yararlanma (yüzde doksan oranı), örneklendirme (fener balığı örneği) ve tanık gösterme (Dr. Selin Kaya'nın tırnak içindeki ifadesi) yöntemlerinin tamamı eksiksiz biçimde yer bulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki tanımlama ve karşılaştırma unsurlarını belirlemek.
'Biyolüminesans; ... yayması olayıdır.' cümlesi tanımlama bildirir. 'Karasal ekosistemlerin aksine...' ve 'yıldızların parıltısından çok daha...' ifadeleri karşılaştırma içerir.
Tanımlama 'nedir' sorusuna yanıt verir, karşılaştırma ise iki farklı durumu kıyaslar.
2
Metindeki sayısal veri ve örneklendirme unsurlarını tespit etmek.
'yüzde doksanı' ifadesi sayısal veridir. Fener balığının anlatılması ise örneklendirmedir.
İstatistiki veya nicel oranlar sayısal veriye, soyut durumu somutlaştırmak için verilen canlı örnekleri ise örneklendirmeye girer.
3
Tanık gösterme unsurunu incelemek.
Dr. Selin Kaya'nın görüşü doğrudan tırnak içinde aktarılarak düşünceyi desteklemek için kullanılmıştır.
Yazarın kendi görüşünü desteklemek amacıyla alanında uzman bir kişinin sözünü aynen paylaşması tanık göstermedir.

Key Concept

Düşünceyi Geliştirme Yolları
Question 1473Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde düzeltme işaretinin (^) işlevi dışında kullanılmasından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Duvardaki eski aile resmî, geçmişin güzel günlerini ve o sıcak yuvanın huzurunu hatırlatıyordu.

Answer

Duvardaki eski aile resmî, geçmişin güzel günlerini ve o sıcak yuvanın huzurunu hatırlatıyordu.
Duvardaki eski aile resmî ile başlayan cümlede geçen 'resmi' sözcüğü, 'aile resmi' isim tamlamasının bir parçasıdır ve buradaki '-i' eki üçüncü tekil şahıs iyelik ekidir. İyelik eki alan kelimelerde düzeltme işareti kullanılmaz. Kelimenin doğru yazımı 'aile resmi' şeklinde olmalıdır. Düzeltme işareti (^) sadece nispet eki olan ve sıfat türeten '-i' ekinde (resmî tören, resmî gazete vb.) kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde düzeltme işareti (^) alan veya alması muhtemel olan tüm sözcükleri (edebî, evrak, hikâye, dükkân, kâğıt, resmî, rüzgâr, dergâh, hâlâ) belirlemek.
İncelenecek sözc��kler ve ekler tespit edildi.
Yazım hatasının hangi sözcükte veya ekte olduğunu bulmak için odak noktalarını belirlemek gerekir.
2
Nispet eki olan '-i' ile üçüncü tekil şahıs iyelik eki olan '-i'nin ayrımını yapmak.
'Edebî' sözcüğündeki ekin nispet eki (edebiyatla ilgili), 'aile resmi' tamlamasındaki ekin ise resim ismine gelen iyelik eki olduğu saptandı.
İyelik eki ve belirtme durumu eki olan '-i' düzeltme işareti almazken, nispet eki olan '-i' kar��şıklığı önlemek için düzeltme işaretiyle yazılır.
3
İnce ünsüzlerden (k, g) sonra gelen 'a' ve 'u' seslerindeki düzeltme işaretlerini incelemek.
'Hikâye', 'dükkân', 'kâğıt', 'rüzgâr', 'dergâh' sözcüklerindeki kullanımların TDK kılavuzuna uygun olduğu görüldü.
Arapça ve Farsçadan geçen bu kelimelerde ünsüzlerin ince okunacağını belirtmek amacıyla düzeltme işareti kullanımı zorunludur.
4
Sesteş veya telaffuzu uzun olup işaret almayan diğer kelimeleri incelemek.
'Evrak' kelimesinin düzeltme işareti almadığı, 'hâlâ' (henüz) sözcüğünün ise 'hala' (babanın kız kardeşi) sözcüğüyle karışmaması için düzeltme işaretiyle doğru yazıldığı doğrulandı.
Tuzak sözcüklerin ve sesteşlerin yazım kurallarını kontrol ederek çeldiricileri elemek gerekir.
5
Hatalı kullanımı içeren seçeneği belirlemek.
'aile resmî' yazımının hatalı olduğu ve doğrusunun 'aile resmi' olması gerektiği sonucuna ulaşıldı.
İyelik ekinin düzeltme işaretiyle yazılması Türk Dil Kurumu yazım kurallarına aykırıdır.

Key Concept

Nispet Eki ile İyelik Ekinin Ayırt Edilmesi ve Düzeltme İşaretinin Doğru Kullanımı
Question 1474Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazım kurallarına uyulmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Üniversitenin bu yıl düzenlenen 8'nci mezuniyet töreninde, dereceye giren öğrencilere başarı ödülleri rektör tarafından takdim edildi.

Answer

Sekizinci sıra sayısının '8'nci' şeklinde değil, '8'inci' şeklinde yazılması gerektiğinden bu ifadenin yer aldığı cümle doğru cevaptır.
Sıra sayıları ekle yazıldığında rakamın okunuşu esas alınır. '8' sayısı 'sekiz' şeklinde telaffuz edildiği için buna getirilecek sıra sayısı eki '-inci' olmalıdır. Dolayısıyla ifadenin '8'inci' şeklinde yazılması gerekirken '8'nci' şeklinde yazılması yazım yanlışına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerde yer alan sayısal ifadeleri belirleyin.
Sayısal ifadeler sırasıyla şunlardır: 'II. Dünya Savaşı', 'saat dokuzu beş geçe', '8'nci', 'üç bin beş yüz' ve 'altışar'.
Her bir ifadenin yazım kurallarını denetleyebilmek için metindeki sayıları tespit etmek gerekir.
2
'8'nci' ifadesinin okunuşunu ve ek uyumunu kontrol edin.
'8' sayısı 'sekiz' şeklinde okunur. Ünsüzle bittiği için ekin ünlüyle başlaması gerekir (-inci). Dolayısıyla '8'nci' yazımı yanlıştır, doğrusu '8'inci' olmalıdır.
Sıra sayılarına getirilen eklerin, sayının okunuşundaki son sesle uyumlu olması kuralını test etmek.
3
Diğer seçeneklerdeki kuralları (Romen rakamlarının kullanımı, saatlerin yazıyla ifadesi, sayıların ayrı yazılması ve üleştirme sayılarının harfle yazılması) teyit edin.
Bütün bu kurallar Türk Dil Kurumu kılavuzuna uygun olarak doğru bir şekilde uygulanmıştır.
Soruda başka bir hata veya çift cevap olasılığı bulunmadığından emin olmak.

Key Concept

Sayıların Yazımı
Estimated Time:2m 0s
Question 1475Question

(I) Klasik Osmanlı minyatür sanatında, Batı resmindeki gibi üç boyutlu derinlik kazandıran tek noktalı perspektif kullanılmaz. (II) Sanatçı, figürleri önem derecelerine göre boyutlandırır ve mekânı üst üste binen düzlemler hâlinde kurgular. (III) Bu anlatım tarzında, arka planda kalması gereken ögeler yukarıda, ön plandakiler ise aşağıda gösterilerek bir hiyerarşi oluşturulur. (IV) Minyatürlerin yapımında kullanılan doğal pigmentlerin elde edilme süreçleri oldukça zahmetli aşamalardan oluşur. (V) Böylece izleyici, sahnedeki her unsuru herhangi bir geometrik kısalmaya uğramadan, kendi özgün biçimiyle algılar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümle parçanın anlam akışını bozmaktadır.
Paragrafta genel olarak klasik Osmanlı minyatür sanatında perspektif anlayışının olmayışı, figürlerin önem derecesine göre boyutlandırılması ve mekânın düzlemsel hiyerarşisi üzerinde durulmaktadır. Dördüncü cümle ise bu çizgiden saparak minyatürlerde kullanılan doğal pigmentlerin (boyaların) elde edilme aşamalarının zahmetli olmasından söz etmektedir. Konunun farklı bir yönüne değinen dördüncü cümle paragrafın akışını bozmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın genel konusunu ve ana düşüncesini belirlemek.
Metinde klasik Osmanlı minyatür sanatında üç boyutlu derinliğin (perspektifin) kullanılmayışı, bunun yerine figürlerin önemine göre yerleştirildiği düzlemsel bir hiyerarşinin esas alındığı anlatılmaktadır.
Akışı bozan cümleyi doğru tespit edebilmek için öncelikle metnin odak noktasını saptamak gerekir.
2
Cümlelerin birbirleriyle olan anlamsal ve yapısal ilişkilerini incelemek.
Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümlelerin minyatürdeki mekân kurgusunu ve kompozisyon mantığın�� anlattığı görülür. Üçüncü cümledeki mekânsal düzenin sonucu, beşinci cümlede 'Böylece...' bağlacıyla bağlanarak izleyicinin sahneyi geometrik kısalma olmadan algılamasına bağlanır. Dördüncü cümle ise bu bütünlükten tamamen koparak doğal boyaların üretim süreçlerinden bahseder.
Cümleler arasındaki köprü ifadeleri ve konusal sapmaları analiz etmek akış bozulmalarını ortaya çıkarır.
3
Dördüncü cümle metinden çıkarılarak sağlamasını yapmak.
Dördüncü cümle çıkarılıp metin tekrar okunduğunda, üçüncü cümledeki mekân hiyerarşisi ile beşinci cümledeki izleyici algısı arasında doğrudan ve pürüzsüz bir geçiş olduğu teyit edilir.
Şüpheli cümle metinden atıldığında akışın düzelmesi, doğru yanıtı kesinleştirir.

Key Concept

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulmak için metindeki ana düşünce çizgisinden sapan, farklı bir konuya veya aynı konunun tamamen farklı bir boyutuna (örneğin teknik kurgudan üretim aşamasına) geçen cümle belirlenmelidir.
Question 1476Question

Sanatın doğayı taklit ettiği yönündeki klasik kuramın günümüzde geçerliliğini yitirdiğini savunanların tezine karşı çıkan aşağıdaki parçanın anlatımında tartışmacı anlatım biçimi ağır basmaktadır:

"Sanatın doğayı taklit ettiği yönündeki klasik kuram, modern çağın soyut arayışlarıyla birlikte geçerliliğini bütünüyle yitirmiş gibi görünmektedir. Birçok sanat eleştirmeni, günümüz sanatçısının artık dış dünyaya sırtını döndüğünü ve yalnızca kendi içsel dehlizlerinde kaybolduğunu iddia eder. Oysa en radikal soyutlama bile dış dünyanın formlarından, ışığından ve deviniminden beslenmek zorundadır. Bir ressam tuvaline sadece kendi zihnindekileri aktardığını iddia etse de o zihni şekillendiren, yine dış dünyadaki somut algıların ta kendisidir. Dolayısıyla modern sanatın doğadan tamamen koptuğunu savunmak, insan bilincinin dış dünyayla olan kaçınılmaz bağını göz ardı etmektir. Sanatçı doğayı aynen kopyalamaz, onu kendi algı süzgecinden geçirerek yeniden üretir."

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Verilen parçada yazar yerleşik bir görüşe karşı çıkarak kendi fikrini savunduğu için tartışmacı anlatım biçimi ağır basmaktadır, bu nedenle ifade doğrudur.
Parçada yazar yerleşik bir görüşe karşı çıkarak kendi savını kabul ettirmeye çalışmıştır. Bu durum, okuyucunun kanısını değiştirmeyi amaçlayan tartışmacı anlatım biçimine tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metnin genelinde savunulan bir düşünce veya karşı çıkılan bir görüş olup olmadığını belirlemek.
Yazarın, modern sanatçıların dış dünyaya sırtını döndüğünü iddia eden eleştirmenlere karşı çıktığı ve kendi tezini temellendirdiği belirlenmiştir.
Tartışmacı anlatımın en belirleyici yönü, yerleşik bir kanıyı değiştirmeyi hedeflemesi ve fikirlerin çarpışmasına dayanmasıdır.
2
Bulunan özellikleri tartışmacı anlatım biçiminin nitelikleriyle karşılaştırıp doğrulamak.
Metindeki eleştirel yaklaşım, tez-antitez yapısı ve ikna etme çabası tartışmacı anlatım biçiminin kullanıldığını doğrular.
Tartışmada amaç okuyucunun fikrini değiştirmek olduğundan, yazarın kendi düşüncelerini destekleyen kanıtlar sunması bu yöntemin kullanıldığını gösterir.

Key Concept

Tartışmacı Anlatım Biçimi
Estimated Time:2m 0s
Question 1477Question

Noktalama işaretlerinin işlevleriyle ilgili çalışma yapan bir öğrenci, nokta (.) ve üç noktanın (...) kullanım alanlarını incelemektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde üç noktanın (...) kullanımı yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kitabın son sayfalarını okurken içimi tarifsiz bir hüzün kaplamıştı...

Answer

Cümlenin sonuna nokta konması gereken 'Kitabın son sayfalarını okurken içimi tarifsiz bir hüzün kaplamıştı...' ifadesinin yer aldığı seçenektir.
Yargısı tamamlanmış, yani yüklemi bulunan cümlelerin sonuna nokta (.) konmalıdır. 'Kitabın son sayfalarını okurken içimi tarifsiz bir hüzün kaplamıştı...' cümlesinde 'kaplamıştı' sözcüğü çekimli bir fiildir ve cümlenin yüklemidir. Cümle anlamca ve yapıca tamamlandığı için sonuna üç nokta değil, nokta getirilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yüklemlerini ve yargıların tamamlanıp tamamlanmadığını kontrol etmek.
Dört seçenekteki cümlelerin eksiltili olduğu, alıntı veya sansür amacıyla üç noktanın doğru kullanıldığı görülür. Ancak bir seçenekte 'kaplamıştı' yüklemiyle cümlenin tamamlandığı belirlenir.
Yüklemi olan ve yargısı tamamlanan cümlelerin sonuna nokta konurken, tamamlanmamış (eksiltili) cümlelerin sonuna üç nokta konur.
2
Hatalı noktalama işaretinin kullanıldığı cümleyi işaretlemek.
'Kitabın son sayfalarını okurken içimi tarifsiz bir hüzün kaplamıştı...' cümlesinin sonuna nokta (.) getirilmesi gerektiği saptanır.
'kaplamıştı' çekimli bir fiil olup cümlenin yüklemidir ve yargıyı sonlandırmıştır.

Key Concept

Nokta ve üç noktanın kullanım işlevleri, özellikle tamamlanmış ve tamamlanmamış cümlelerin ayrımı.
Question 1478Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Günün yorgunluğunu atmak isteyen ihtiyar adam, parktaki çınar ağacının gölgesine yavaşça uzandı.

Answer

Günün yorgunluğunu atmak isteyen ihtiyar adamın parktaki çınar ağacının gölgesine uzandığını belirten cümle yer tamlayıcısı içermektedir.
İhtiyar adamın parktaki çınar ağacının gölgesine uzandığını belirten cümlede, 'parktaki çınar ağacının gölgesine' öbeği 'nereye uzandı?' sorusunun cevabıdır ve yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) görevindedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yüklemlerini ve öznelerini belirleyin.
Tüm cümlelerin yüklemleri ve özneleri doğru bir şekilde gruplandırılmıştır.
Yüklem ve özne doğru belirlenmeden diğer ögelerin doğru tespit edilmesi mümkün değildir.
2
Yönelme (-e), bulunma (-de) ve ayrılma (-den) eklerini alan sözcük veya söz öbeklerini tespit edip bunların yüklemle olan anlam ilişkisini inceleyin.
Çeldirici cümlelerde geçen durum ekli kelimelerin zaman, durum veya sebep bildirerek zarf tümleci oluşturduğu ya da başka öbeklerin içinde kaldığı saptanmıştır.
Bu ekleri alan her sözcük yer tamlayıcısı olmayıp zarf tümleci de olabilir; bu ayrım ancak yükleme sorulan sorularla yapılabilir.
3
Yükleme sorulan 'nereye?', 'nerede?' veya 'nereden?' sorularına doğrudan yanıt veren ve bağımsız bir söz öbeği oluşturan yer tamlayıcısını belirleyin.
'Parktaki çınar ağacının gölgesine' söz öbeğinin yer tamlayıcısı olduğu doğrulanmıştır.
Bu öbek, yükleme sorulan 'nereye?' sorusunun tam ve bölünmez cevabıdır.

Key Concept

Dolaylı tümleç (yer tamlayıcısı), yüklemi yer yönünden tamamlayan, yönelme (-e), bulunma (-de) ve ayrılma (-den) eklerini alan ögedir. Bu ekleri alan sözcükler zaman, durum veya sebep bildiriyorsa zarf tümleci olur.
Question 1479Question

Aşağıdaki cümlelerde yer alan edatların (ilgeçlerin) cümleye kattığı anlam ilgilerini, sağ sütundaki kavramlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Bunca yıllık birikimini ve deneyimini gençlerin eğitimi için seferber etmişti.
Akşama doğru bastıran yoğun sis nedeniyle uçak seferleri geçici olarak iptal edildi.
Yeni projesini tamamlamak üzere kütüphanedeki eski el yazmalarını inceliyor.
Edebiyat tarihi, onun kadar akıcı yazan az sayıda sanatçı kaydetmiştir.

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci cümle özgüleme, ikinci cümle zaman, üçüncü cümle amaç ve dördüncü cümle karşılaştırma anlam ilgileriyle eşleşmektedir.
Verilen cümlelerdeki edatların ('için', '-e doğru', 'üzere', 'kadar') işlevleri sırasıyla özgüleme, zaman (yaklaşma), amaç ve karşılaştırma anlam ilgileri kurmaktadır. Bu durum doğru eşleşmeyi sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümledeki edat öbeğinin incelenmesi
"gençlerin eğitimi için" öbeğinde yer alan "için" edatı, eylemin ve birikimin gençlerin eğitimine tahsis edildiğini göstermektedir.
Edatın kattığı özgün anlam ilgisini saptamak.
2
İkinci cümledeki edat öbeğinin incelenmesi
"Akşama doğru" öbeğinde yer alan "-e doğru" edatı, eylemin zamanını yaklaşma ilgisiyle belirtmektedir.
Zaman bildiren edat öbeğini tespit etmek.
3
Üçüncü cümledeki edat öbeğinin incelenmesi
"tamamlamak üzere" öbeğindeki "üzere" edatı, cümleye amaç (tamamlamak amacıyla) anlamı katmıştır.
Amaç anlamı kuran edatı belirlemek.
4
Dördüncü cümledeki edat öbeğinin incelenmesi
"onun kadar" öbeğindeki "kadar" edatı, sanatçının akıcılığını diğerleriyle kıyaslamıştır.
Karşılaştırma anlamı kuran edatı belirlemek.

Key Concept

Edatların (ilgeçlerin) cümleye kattığı anlam ilgileri
Question 1480Question

Aşağıdaki cümlelerde yer alan zarf tümleçlerini (zarf tamlayıcılarını), yükleme sorulan sırasıyla 'nasıl', 'ne zaman', 'niçin' ve 'nereye' sorularına cevap verecek şekilde yukarıdan aşağıya doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama şu şekilde olmalıdır: Öncelikle 'nasıl' sorusuna yanıt veren 'yavaşça' zarfını içeren cümle, ardından 'ne zaman' sorusuna yanıt veren 'önümüzdeki ay' zarfını içeren cümle, daha sonra 'niçin' sorusuna yanıt veren 'incelemek üzere' edat öbeğini içeren cümle ve son olarak 'nereye' sorusuna yanıt veren ek almamış 'içeri' yer-yön zarfını içeren cümle.
Soruda istenen sıralama sırasıyla 'nasıl', 'ne zaman', 'niçin' ve 'nereye' sorularıdır. Yavaşça kelimesi 'nasıl' sorusuna, önümüzdeki ay kelime grubu 'ne zaman' sorusuna, incelemek üzere edat öbeği 'niçin' sorusuna ve içeri sözcüğü ise yönelme eki almadığı için 'nereye' sorusuna cevap vererek zarf tümleci görevini üstlenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen cümlelerdeki zarf tümleçlerini belirlemek.
Cümlelerde sırasıyla 'içeri', 'yavaşça', 'incelemek üzere' ve 'önümüzdeki ay' ifadelerinin zarf tümleci olduğu saptanır.
Yüklemlere yöneltilen öge bulma sorularının zarf tümlecini işaret edip etmediğini kontrol etmek.
2
Her bir zarf tümlecinin yükleme sorulan hangi soruya ('nasıl', 'ne zaman', 'niçin', 'nereye') cevap verdiğini belirlemek.
'yavaşça' -> 'nasıl', 'önümüzdeki ay' -> 'ne zaman', 'incelemek üzere' -> 'niçin', 'içeri' -> 'nereye' sorularıyla eşleşir.
Soruda istenen sıralama ölçütünü uygulayabilmek.
3
Bulunan eşleşmeleri soru kökündeki sıraya göre dizmek.
İstenen sıra: 'nasıl' (yavaşça), 'ne zaman' (önümüzdeki ay), 'niçin' (incelemek üzere), 'nereye' (içeri) şeklindedir. Bu durum bizi belirtilen sıralamaya ulaştırır.
Doğru sıralamayı elde etmek.

Key Concept

Zarf tümleci, yüklemin anlamını zaman, durum, miktar, sebep, amaç ve yer-yön gibi yönlerden tamamlayan ögedir.
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 74 / 338Next
All practice questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin