Problemler

889 questions

Question 541Question

Bir tarım kooperatifinde yetiştirilen domates ve salatalıkların kalitelerine göre ayrılması ve ihraç edilmesi süreciyle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Üretilen toplam domates miktarının %40\%40’ı birinci kalite, kalanı ise ikinci kalitedir.
* Üretilen toplam salatalık miktarının %60\%60’ı birinci kalite, kalanı ise ikinci kalitedir.
* Birinci kalite domateslerin %20\%20’si, birinci kalite salatalıkların ise %30\%30’u ihra�� edilmektedir.
* Bu kooperatifte üretilen birinci kalite domates ve salatalıklardan ihraç edilen toplam miktar, üretilen toplam birinci kalite ürün miktarının %25\%25’ine eşittir.

Bu kooperatifte üretilen toplam domates miktarı 240240 ton olduğuna göre, üretilen toplam salatalık miktarı kaç tondur?

Show answer & explanation

Answer: 160

Answer

Üretilen toplam salatalık miktarı 160 tondur.
Toplam domates ve salatalıkların sırasıyla birinci kalite oranları (%40 ve %60) bulunup bunlardan ihraç edilen kısımlar (%20 ve %30) hesaplanır. İhraç edilen toplam birinci kalite ürünlerin, tüm birinci kalite ürünlere oranı %25 olarak eşitlendiğinde kurulan birinci dereceden denklem çözülerek toplam salatalık miktarı 160 ton olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Birinci kalite domates miktarını hesaplama
96 ton
Toplam domates miktarının %40'ının birinci kalite olduğu belirtilmiştir.
2
İhraç edilen birinci kalite domates miktarını hesaplama
19,2 ton
Birinci kalite domateslerin %20'sinin ihraç edildiği belirtilmiştir.
3
Salatalık miktarını değişken cinsinden yazıp birinci kalite olanları belirleme
0,6S ton
Toplam salatalık miktarına S denirse, %60'ı birinci kalitedir.
4
İhraç edilen birinci kalite salatalık miktarını değişken cinsinden yazma
0,18S ton
Birinci kalite salatalıkların %30'unun ihraç edildiği belirtilmiştir.
5
Oran denklemini kurma
(19,2 + 0,18S) / (96 + 0,6S) = 1/4
İhraç edilen birinci kalite ürün miktarının, toplam birinci kalite ürün miktarının %25'ine eşit olduğu belirtilmiştir.
6
Denklemi çözerek S değerini bulma
S = 160
İçler dışlar çarpımı ve cebirsel işlemler sonucu toplam salatalık miktarı bulunur.

Key Concept

Yüzde problemlerinde doğru referans (matris/taban) belirleyerek yüzde oranlarını birbirine bağlama ve denklem kurma.
Question 542Question

Bir otomobil sürücüsü, 360 km360\text{ km} uzunluğundaki bir seyahatinin ilk yarısını saatte ortalama v1v_1 hızıyla, kalan yarısını ise saatte ortalama v2v_2 hızıyla tamamlamıştır.

Sürücü, tüm yolculuk boyunca ortalama hızını, bu iki hızın aritmetik ortalaması olan v1+v22\frac{v_1 + v_2}{2} formülüyle hesaplamıştır. Ancak otomobilin yol bilgisayarı, seyahatin gerçek ortalama hızını (toplam yolun toplam süreye oranı) hesaplamış ve sürücünün bulduğu değerden 10 km/sa10\text{ km/sa} daha az olduğunu göstermiştir.

v2=2v1v_2 = 2v_1 olduğuna göre, yol bilgisayarının gösterdiği gerçek ortalama hız kaç km/sa\text{km/sa}'tir?

Show answer & explanation

Answer: 80

Answer

Yol bilgisayarının gösterdiği gerçek ortalama hız 80 km/sa80\text{ km/sa}'tir.
Toplam yolun toplam süreye bölünmesiyle elde edilen gerçek ortalama hız formülü uygulandığında gerçek hızın 80 km/sa80\text{ km/sa} olduğu görülür. Aritmetik ortalama ile hesaplanan 90 km/sa90\text{ km/sa} değeri gerçek değerden 10 km/sa10\text{ km/sa} fazladır.

Step-by-Step Solution

1
Yolun ilk yarısı ve ikinci yarısı için geçen süreleri v1v_1 cinsinden ifade edelim.
Yolun tamamı 360 km360\text{ km} olduğuna göre, her bir yarı 180 km180\text{ km} uzunluğundadır. v2=2v1v_2 = 2v_1 olduğuna göre, ilk yarı için geçen süre t1=180v1t_1 = \frac{180}{v_1} saat ve ikinci yarı için geçen süre t2=180v2=1802v1=90v1t_2 = \frac{180}{v_2} = \frac{180}{2v_1} = \frac{90}{v_1} saat olur.
Toplam süreyi tek bir değişken cinsinden yazarak gerçek ortalama hızı hesaplamak.
2
Yol bilgisayarının hesapladığı gerçek ortalama hızı (Vgerc¸ekV_{\text{gerçek}}) v1v_1 cinsinden bulalım.
Vgerc¸ek=Toplam YolToplam Su¨re=360t1+t2=360180v1+90v1=360270v1=360v1270=4v13V_{\text{gerçek}} = \frac{\text{Toplam Yol}}{\text{Toplam Süre}} = \frac{360}{t_1 + t_2} = \frac{360}{\frac{180}{v_1} + \frac{90}{v_1}} = \frac{360}{\frac{270}{v_1}} = \frac{360 \cdot v_1}{270} = \frac{4v_1}{3} olarak bulunur.
Gerçek ortalama hız, toplam mesafenin seyahat süresine bölünmesiyle bulunur.
3
Sürücünün hesapladığı hız ile gerçek hız arasındaki farkı kullanarak bir denklem kuralım ve v1v_1 değerini bulalım.
Sürücünün hesapladığı hız: Vsu¨ru¨cu¨=v1+2v12=1,5v1=3v12V_{\text{sürücü}} = \frac{v_1 + 2v_1}{2} = 1,5v_1 = \frac{3v_1}{2}'dir. İki hız değeri arasındaki fark 10 km/sa10\text{ km/sa} olduğundan:
3v124v13=10\frac{3v_1}{2} - \frac{4v_1}{3} = 10
Paydalar eşitlendiğinde (6'da):
9v18v16=10v16=10v1=60 km/sa\frac{9v_1 - 8v_1}{6} = 10 \Rightarrow \frac{v_1}{6} = 10 \Rightarrow v_1 = 60\text{ km/sa} elde edilir.
Sürücünün tahmini ile gerçek değer arasındaki fark ilişkisini kullanarak bilinmeyen hızı çözmek.
4
Bulunan v1v_1 değerini yerine yazarak gerçek ortalama hızı hesaplayalım.
Vgerc¸ek=4603=80 km/saV_{\text{gerçek}} = \frac{4 \cdot 60}{3} = 80\text{ km/sa} bulunur.
Gerçek ortalama hız ifadesinde v1v_1 değerini yerine yazarak sonuca ulaşmak.

Key Concept

Ortalama hız, seyahat edilen toplam mesafenin bu seyahatte geçen toplam süreye bölünmesiyle bulunur. Hızların aritmetik ortalaması, yalnızca süreler eşit olduğunda gerçek ortalama hıza eşit olur.
Estimated Time:2m 0s
Question 543Question

Bir cep telefonunun hafızasındaki fotoğrafların ve videoların kapladığı alanlar ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Telefondaki fotoğrafların toplam boyutu, videoların toplam boyutunun %60\%60’ına eşittir.
* Fotoğrafların %20\%20’si, videoların ise %40\%40’ı bulut depolama alanına yedeklenmiştir.
* Telefonda yedeklenmemiş olan fotoğrafların toplam boyutu 48 GB48\text{ GB}’tır.

Buna göre, bu telefonda bulut depolama alanına yedeklenmiş olan videoların toplam boyutu kaç GB\text{GB}’tır?

Show answer & explanation

Answer: 40

Answer

Yedeklenmiş olan videoların toplam boyutu 40 GB'tır.
Videoların toplam boyutu 100x100x kabul edilirse, fotoğrafların toplam boyutu 60x60x olur. Fotoğrafların %80\%80'i yedeklenmediği için 60x×080=48x=48 GB60x \times 0{}80 = 48x = 48\text{ GB} eşitliğinden x=1x = 1 elde edilir. Yedeklenen videolar ise 100x×040=40x=40 GB100x \times 0{}40 = 40x = 40\text{ GB} olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Videoların ve fotoğrafların toplam boyutlarını değişkenler cinsinden belirleme
Videoların toplam boyutu 100x100x ise, fotoğrafların toplam boyutu 100x×%60=60x100x \times \%60 = 60x olur.
Yüzde hesaplarını kolaylaştırmak amacıyla videoların boyutunu 100x100x tabanında seçmek işlem kolaylığı sağlar.
2
Yedeklenmemiş fotoğrafların oranını ve boyutunu hesaplama
Fotoğrafların %20\%20’si yedeklendiğine göre, %100%20=%80\%100 - \%20 = \%80’i yedeklenmemiştir. Bu değer 60x×80100=48x60x \times \frac{80}{100} = 48x olarak bulunur.
Yedeklenmeyen fotoğrafların gerçek GB cinsinden değeri verildiği için bunu değişken cinsinden ifade etmemiz gerekir.
3
Değişkenin değerini bulma
Telefonda yedeklenmemiş olan fotoğraflar 48 GB48\text{ GB} olduğuna göre, 48x=48    x=148x = 48 \implies x = 1 bulunur.
Bulunan cebirsel ifadeyi verilen sayısal değere eşitleyerek bilinmeyeni çözeriz.
4
Yedeklenen videoların boyutunu hesaplama
Videoların %40\%40'ı yedeklendiğine göre, yedeklenen videolar 100x×40100=40x100x \times \frac{40}{100} = 40x olur. x=1x = 1 yazıldığında bu değer 40 GB40\text{ GB} olarak elde edilir.
Soruda bizden istenen yedeklenmiş videoların miktarını bulmaktır.

Key Concept

Bir bütünün yüzdesini alırken doğru temel değeri (matrahı) belirleme ve kalan yüzde üzerinden denklem kurma.
Question 544Question

Bir aktar, kilogramını 2020 TL'den aldığı taze naneyi kurutarak elde ettiği kuru naneleri 100100'er gramlık paketler hâlinde satacaktır. Nane kurutulduğunda ağırlığının belirli bir yüzdesini kaybetmektedir. Aktar, paketlediği kuru nanelerin her bir paketi için 22 TL paketleme masrafı yapmıştır. Bu aktar, paketlerin tamamını paket başına 88 TL'den satarak tüm bu süreçteki toplam maliyet (taze nane alım ücreti ve paketleme masrafları) üzerinden %50\%50 kâr elde etmiştir. Buna göre, nane kurutulduğunda ağırlığının yüzde kaçını kaybetmiştir?

Show answer & explanation

Answer: 40

Answer

Nane kurutulduğunda ağırlığının %40'ını kaybetmiştir.
Yapılan hesaplamalarda, taze nane maliyeti ile paketleme maliyetinin toplamı, elde edilen cironun %50 kârlı haline (yani cironun maliyetin 1,5 katı olmasına) eşitlendiğinde nane ağırlığındaki kayıp oranının %40 olduğu bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Taze nane maliyetini belirlemek
Taze nane miktarına MM kg denildiğinde, toplam taze nane maliyeti 20M20M TL olur.
Toplam maliyetin ilk bileşeni olan ham madde maliyetini ifade etmek için.
2
Kuru nane miktarını ve paket sayısını nane kaybına bağlı olarak ifade etmek
Ağırlık kaybı oranı yy olduğunda, kuru nane miktarı M(1y)M(1-y) kg ve elde edilen 100100 gramlık paket sayısı 10M(1y)10M(1-y) adet olur.
Paketleme masrafını ve toplam satış gelirini hesaplayabilmek için kuru nane miktarını değişken cinsinden yazmak gerekir.
3
Toplam paketleme maliyetini ve toplam maliyeti hesaplamak
Paketleme maliyeti 20M(1y)20M(1-y) TL olup, toplam maliyet 20M+20M(1y)=20M(2y)20M + 20M(1-y) = 20M(2-y) TL olur.
Kâr oranını uygulayacağımız toplam maliyet tabanını bulmak için.
4
Toplam satış gelirini (ciroyu) hesaplamak
Toplam ciro 8×10M(1y)=80M(1y)8 \times 10M(1-y) = 80M(1-y) TL olur.
Satıştan elde edilen toplam geliri belirlemek için.
5
Kâr oranı ilişkisini kullanarak denklemi kurmak ve çözmek
80M(1y)=1,5×20M(2y)80M(1-y) = 1,5 \times 20M(2-y) denkleminden y=0,40y = 0,40 yani %40\%40 bulunur.
Toplam cironun, toplam maliyetin %150\%150'sine eşit olduğunu kullanarak kayıp oranını bulmak için.

Key Concept

Kâr-zarar problemlerinde maliyet, fire (ağırlık kaybı) ve ciro arasındaki ilişkileri kurarak denklem çözme.
Question 545Question

Bir kafede sipariş edilen kahve bardaklarını hazırlamak için kullanılan tam otomatik bir kahve makinesi ile bir baristanın hazırlama hızları sabittir. Bu kafede:

* Tam otomatik kahve makinesi tek başına çalıştırıldığında 4040 bardak kahveyi 3030 dakikada hazırlamaktadır.
* Barista tek başına çalıştığında 3030 bardak kahveyi 4545 dakikada hazırlamaktadır.

Bu kafede aynı anda gelen 100100 bardaklık bir kahve siparişini hazırlamak için makine ve barista aynı anda çalışmaya başlıyor. 4545 dakika sonra makine arızalanıyor ve kalan kahveleri barista tek başına hazırlayarak siparişi tamamlıyor.

Buna göre, 100100 bardaklık siparişin tamamı toplam kaç dakikada hazırlanmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 60

Answer

Kahve siparişinin tamamı toplam 60 dakikada hazırlanmıştır.
Makine ve baristanın dakikadaki hızları sırasıyla 4/3 ve 2/3 bardaktır. Birlikte çalıştıkları 45 dakikada toplam 90 bardak kahve hazırlarlar. Kalan 10 bardak kahveyi barista dakikada 2/3 bardak hızla 15 dakikada tamamlar. Böylece toplam süre 60 dakika olur.

Step-by-Step Solution

1
Makine ve baristanın birim zamandaki (1 dakikadaki) kahve hazırlama hızlarını belirlemek.
Makinenin hızı Vm=43V_m = \frac{4}{3} bardak/dakika, baristanın hızı Vb=23V_b = \frac{2}{3} bardak/dakika olarak bulunur.
İşçi problemlerinde işçilerin birim zamanda yaptıkları iş miktarını belirlemek hesaplamaları kolaylaştırır.
2
Makine ve baristanın birlikte 45 dakika boyunca hazırladıkları toplam kahve miktarını hesaplamak.
45 dakikada hazırlanan kahve sayısı 45×(43+23)=45×2=9045 \times (\frac{4}{3} + \frac{2}{3}) = 45 \times 2 = 90 bardak olur.
Birlikte çalıştıkları sürede tamamlanan iş miktarını bularak geriye kalan işi belirlemek gerekir.
3
Geriye kalan kahve siparişini tamamlamak için baristanın tek başına çalışması gereken süreyi bulmak.
Kalan 10 bardak kahve için gereken süre 1023=15\frac{10}{\frac{2}{3}} = 15 dakika olarak hesaplanır.
Makine arızalandıktan sonra kalan işin sadece barista tarafından ne kadar sürede yapılacağını belirlemek gerekir.
4
Toplam süreyi hesaplamak.
Toplam süre 45+15=6045 + 15 = 60 dakika bulunur.
İlk aşamadaki birlikte çalışma süresi ile ikinci aşamadaki yalnız çalışma süresinin toplamı siparişin tamamlanma süresini verir.

Key Concept

Birim zamanda yapılan iş miktarı üzerinden ortak ve yalnız çalışma sürelerinin hesabı.
Question 546Question

Aşağıda sol sütunda verilen hareket durumlarını, sağ sütunda verilen doğru hız veya zaman değerleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

A kentinden B kentine saatte 80 km80\text{ km} hızla gidip, durmaksızın saatte 120 km120\text{ km} hızla geri dönen bir aracın gidiş-dönüş yolculuğundaki ortalama hızı (km/sa\text{km/sa})
Aralarında 360 km360\text{ km} mesafe olan iki şehirden birbirine doğru aynı anda hareket eden iki aracın hızları sırasıyla vv ve 2v2v km/sa\text{km/sa}'dir. Bu araçlar harekete başladıktan 2 saat2\text{ saat} sonra karşılaştıklarına göre, yavaş olan aracın hızı (km/sa\text{km/sa})
Çevresi 480 metre480\text{ metre} olan dairesel bir pistin aynı noktasından aynı anda ve zıt yönlerde sırasıyla dakikada 50 metre50\text{ metre} ve 70 metre70\text{ metre} sabit hızlarla harekete başlayan iki koşucunun ilk karşılaşmalarına kadar geçen süre (dakika\text{dakika})

Matches

Show answer & explanation

Answer

İlk hareket durumunun ortalama hızı 96 km/sa ile, ikinci durumdaki yavaş aracın hızı 60 km/sa ile, üçüncü durumdaki karşılaşma süresi ise 4 dakika ile eşleşmektedir.
Eşleştirmelerin tamamı temel hareket formüllerinin (x=vtx = v \cdot t) ve bu formüllerden türetilen bağıntıların doğru uygulanmasıyla elde edilmiştir. Ortalama hız 96, yavaş olan aracın hızı 60 ve dairesel pistteki karşılaşma süresi 4 olarak hesaplanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci durumdaki gidiş-dönüş ortalama hızını bulmak için harmonik ortalama formülünü uygulayınız.
Vort=96 km/saV_{ort} = 96\text{ km/sa}
Gidiş ve dönüş yolları eşit olduğundan, ortalama hız Vort=2v1v2v1+v2V_{ort} = \frac{2 \cdot v_1 \cdot v_2}{v_1 + v_2} formülü ile hesaplanır. Değerler yerine yazıldığında Vort=28012080+120=19200200=96V_{ort} = \frac{2 \cdot 80 \cdot 120}{80 + 120} = \frac{19200}{200} = 96 elde edilir.
2
İkinci durumdaki araçların zıt yönlü karşılaşma denklemini kurup yavaş olan aracın hızını (vv) çözünüz.
v=60 km/sav = 60\text{ km/sa}
Birbirine doğru hareket eden araçların hızları toplanır. Mesafe=(v1+v2)t    360=(v+2v)2    180=3v    v=60\text{Mesafe} = (v_1 + v_2) \cdot t \implies 360 = (v + 2v) \cdot 2 \implies 180 = 3v \implies v = 60 olarak bulunur.
3
Üçüncü durumdaki dairesel pistte zıt yönlü hareket eden koşucuların karşılaşma süresini hesaplayınız.
t=4 dakikat = 4\text{ dakika}
Dairesel pist etrafında zıt yönlü harekette karşılaşma süresi t=C¸evrev1+v2t = \frac{\text{Çevre}}{v_1 + v_2} formülüyle hesaplanır. Değerler yazıldığında t=48050+70=480120=4t = \frac{480}{50 + 70} = \frac{480}{120} = 4 elde edilir.

Key Concept

Hız ve hareket problemlerinde ortalama hız, zıt yönlü doğrusal hareket ve dairesel pistte karşılaşma prensipleri.
Estimated Time:2m 0s
Question 547Question

Bir seramik atölyesinde üretilen tabaklar sırasıyla fırınlama ve sırlama olmak üzere iki aşamalı bir işlemden geçmektedir. Bu işlemlerle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Üretilen tabakların %30\%30'u fırınlama aşamasında defolu (kusurlu) çıkmakta ve bu tabaklar sırlama işlemine alınmadan doğrudan ayrılmaktadır.
* Fırınlama aşamasından sağlam çıkan tabaklar sırlama aşamasına alınmakta ve sırlanan tabakların da %10\%10'unun sırlama aşamasında defolu olduğu tespit edilerek ayrılmaktadır.

Bu atölyede sırlama işlemi tamamlandıktan sonra elde edilen toplam sağlam tabak sayısı 189189 olduğuna göre, başlangıçta fırınlama aşamasına alınan toplam tabak sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 300

Answer

Başlangıçta fırınlama aşamasına alınan toplam tabak sayısı 300'dür.
Soruda verilen aşamalı eksilme mantığına göre, başlangıçtaki tabak miktarı 100x100x kabul edildiğinde ilk aşama sonunda kalan miktar 70x70x olmaktadır. İkinci aşamada ise bu kalan miktarın %10\%10'u (yani 7x7x) kadar kayıp yaşanmakta ve geriye 63x63x adet sağlam tabak kalmaktadır. 63x=18963x = 189 eşitliğinden x=3x = 3 ve başlangıçtaki toplam tabak sayısı 100x=300100x = 300 olarak doğru hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki toplam tabak sayısına bir değişken atayarak ilk aşamadaki sağlam tabak miktarını hesaplamak.
Başlangıçtaki tabak sayısı 100x100x olsun. Fırınlama aşamasında tabakların %30\%30'u defolu çıktığı için fırınlamadan sağlam çıkan tabak sayısı: 100x(100x×30100)=70x100x - (100x \times \frac{30}{100}) = 70x olur.
Sonraki aşamaya geçecek olan tabak miktarını belirlemek için ilk kayıp oranını uygulamamız gerekir.
2
Sırlama aşamasından sağlam çıkan tabak sayısını belirlemek.
Sırlama aşamasına alınan 70x70x tabağın %10\%10'u defolu çıkmıştır. Bu durumda sırlamadan sağlam çıkan tabak sayısı: 70x(70x×10100)=70x7x=63x70x - (70x \times \frac{10}{100}) = 70x - 7x = 63x olur.
Son aşamadan sonra elde kalan nihai sağlam tabak sayısını değişken türünden bulmak.
3
Elde edilen sağlam tabak sayısını verilen sayısal değere eşitleyerek bilinmeyeni ve başlangıçtaki toplam tabak sayısını bulmak.
63x=18963x = 189 denkleminden x=3x = 3 bulunur. Başlangıçtaki toplam tabak sayısı ise 100x=100×3=300100x = 100 \times 3 = 300 olarak elde edilir.
Soru kökünde bizden istenen başlangıçtaki toplam tabak sayısına ulaşmak.

Key Concept

Yüzde azalışlarının ardışık olarak uygulanması ve doğru matris/taban üzerinden yüzde hesabı yapılması.
Question 548Question

Bir peyzaj firmasında çalışan Arda ve Berk'in fidan dikme hızları sabittir. Arda 33 saatte 44 fidan, Berk ise 44 saatte 55 fidan dikebilmektedir.

Bu iki çalışan, toplam 108108 fidanın dikileceği bir projede aynı anda çalışmaya başlamıştır. Projenin bir aşamasında Arda işi bırakmış ve Berk tek başına 1212 saat daha çalışarak kalan tüm fidanları dikip projeyi tamamlamıştır.

Buna göre, Arda'nın bu projede çalıştığı süre kaç saattir?

Show answer & explanation

Answer: 36

Answer

Arda'nın bu projede çalıştığı süre 36 saattir.
Doğru cevap, Arda ve Berk'in saatlik hızları bulunup Berk'in tek başına yaptığı iş miktarı toplamdan çıkarıldıktan sonra kalan işin ortak hıza bölünmesiyle elde edilir. Berk 12 saatte 15 fidan diktiğine göre birlikte 93 fidan dikmişlerdir. Ortak hızları saatte 3112\frac{31}{12} fidan olduğundan birlikte 36 saat çalışmışlardır. Bu süre, Arda'nın da projede çalıştığı süreyi verir.

Step-by-Step Solution

1
Arda ve Berk'in saatlik fidan dikme hızlarını belirleyelim.
Arda'nın hızı vA=43v_A = \frac{4}{3} fidan/saat, Berk'in hızı vB=54v_B = \frac{5}{4} fidan/saat olur.
Birim zamanda yapılan iş miktarı (hız), toplam işin zamana bölünmesiyle bulunur.
2
Berk'in tek başına çalıştığı 12 saatlik sürede diktiği fidan miktarını ve birlikte diktikleri fidan sayısını hesaplayalım.
Berk tek başına 12×54=1512 \times \frac{5}{4} = 15 fidan diker. Birlikte diktikleri fidan sayıs�� 10815=93108 - 15 = 93 fidan olur.
Arda ayrıldıktan sonra Berk tek başına çalışmıştır. Toplam fidan sayısından Berk'in tek başına diktiği kısım çıkarılarak birlikte çalıştıkları sürede dikilen fidan miktarı bulunur.
3
İkisinin birlikte saatlik çalışma hızını bulalım.
Birlikte saatlik çalışma hızları vortak=43+54=16+1512=3112v_{ortak} = \frac{4}{3} + \frac{5}{4} = \frac{16+15}{12} = \frac{31}{12} fidan/saat olur.
Birlikte çalışırken yapılan iş miktarı, her bir işçinin birim zamanda yaptığı işlerin toplamına eşittir.
4
Birlikte çalıştıkları süreyi (yani Arda'nın çalışma süresini) hesaplayalım.
Birlikte çalışma süreisi t=93÷3112=93×1231=3×12=36t = 93 \div \frac{31}{12} = 93 \times \frac{12}{31} = 3 \times 12 = 36 saat olur.
Birlikte diktikleri fidan sayısı, ortak çalışma hızları ile geçen sürenin çarpımına eşittir.

Key Concept

İşçi problemlerinde birim zamanda yapılan iş miktarları (hızlar) toplanarak ortak hız bulunur. Toplam iş miktarı ise hız ile geçen sürenin çarpımıdır.
Estimated Time:2m 0s
Question 549Question

Bir kurye, A şehri ile B şehri arasındaki teslimat yolunun bir kısmını saatte sabit 60 km60\text{ km} hızla, kalan kısmını ise saatte sabit 90 km90\text{ km} hızla giderek tamamlamıştır. Kuryenin bu yolculuk boyunca ortalama hızı saatte 72 km72\text{ km}'dir.

Buna göre, kuryenin saatte 60 km60\text{ km} hızla gittiği yolun uzunluğunun, saatte 90 km90\text{ km} hızla gittiği yolun uzunluğuna oranı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 1

Answer

Kuryenin saatte 60 km hızla gittiği yolun uzunluğunun, saatte 90 km hızla gittiği yolun uzunluğuna oranı 1'dir.
Ortalama hız formülü (vort=d1+d2t1+t2v_{\text{ort}} = \frac{d_1 + d_2}{t_1 + t_2}) kullanılarak yapılan çözümde d1=d2d_1 = d_2 eşitliği elde edilir. Bu durum iki yol bölümünün uzunluklarının eşit olduğunu gösterir. Dolayısıyla bu uzunlukların birbirine oranı 1'e eşittir.

Step-by-Step Solution

1
Yolun birinci kısmının uzunluğuna d1d_1, ikinci kısmının uzunluğuna d2d_2 diyelim. Bu kısımlarda geçen süreleri sırasıyla t1t_1 ve t2t_2 olarak tanımlayalım.
t1=d160t_1 = \frac{d_1}{60} ve t2=d290t_2 = \frac{d_2}{90} bağıntıları elde edilir.
Hız, yol ve zaman arasındaki temel ilişki olan t=dvt = \frac{d}{v} formülünü uygulamak için.
2
Ortalama hızın genel formülü olan vort=Toplam YolToplam Zamanv_{\text{ort}} = \frac{\text{Toplam Yol}}{\text{Toplam Zaman}} eşitliğini yazıp verilen değerleri yerine yerleştirelim.
72=d1+d2d160+d29072 = \frac{d_1 + d_2}{\frac{d_1}{60} + \frac{d_2}{90}} denklemi elde edilir.
Tüm seyahatin ortalama hız bilgisini kullanarak yollar arasındaki ilişkiyi kurmak için.
3
Elde edilen denklemde paydadaki rasyonel ifadelerin paydalarını eşitleyelim ve sadeleştirme yapalım.
Payda eşitlemesiyle d160+d290=3d1+2d2180\frac{d_1}{60} + \frac{d_2}{90} = \frac{3d_1 + 2d_2}{180} elde edilir. Buradan denklem 72=d1+d23d1+2d218072(3d1+2d2180)=d1+d272 = \frac{d_1 + d_2}{\frac{3d_1 + 2d_2}{180}} \Rightarrow 72 \cdot \left(\frac{3d_1 + 2d_2}{180}\right) = d_1 + d_2 şekline gelir. 7272 ile 180180 sayılarını 3636 ile sadeleştirdiğimizde 25(3d1+2d2)=d1+d2\frac{2}{5}(3d_1 + 2d_2) = d_1 + d_2 olur.
Denklemi çözülebilir doğrusal bir forma getirmek için.
4
Elde edilen sadeleşmiş denklemde içler dışlar çarpımı yaparak benzer terimleri bir araya toplayalım.
2(3d1+2d2)=5(d1+d2)6d1+4d2=5d1+5d2d1=d22(3d_1 + 2d_2) = 5(d_1 + d_2) \Rightarrow 6d_1 + 4d_2 = 5d_1 + 5d_2 \Rightarrow d_1 = d_2 sonucu bulunur.
d1d_1 ve d2d_2 yolları arasındaki ilişkiyi doğrudan bulmak için.
5
d1=d2d_1 = d_2 eşitliğini kullanarak d1d2\frac{d_1}{d_2} oranını hesaplayalım.
d1d2=1\frac{d_1}{d_2} = 1 elde edilir.
Soruda istenen oran değerini bulmak için.

Key Concept

Ortalama hız, toplam yolun toplam süreye bölünmesiyle bulunur; hızların doğrudan veya yollara göre ağırlıklı ortalaması alınamaz.
Question 550Question

Bir giyim mağazası, sattığı tüm ürünlerin etiket fiyatlarını maliyet fiyatı üzerinden %40\%40 kâr ekleyerek belirlemektedir. Bu mağaza, sezon sonunda müşterilerine iki farklı kampanya seçeneği sunmuştur:

* 1. Kampanya: Alınan her bir ürüne etiket fiyatı üzerinden %20\%20 indirim uygulanır.
* 2. Kampanya: Alınan iki üründen etiket fiyatı daha yüksek olana %10\%10, düşük olana ise %30\%30 indirim uygulanır.

Bu mağazadan etiket fiyatları sırasıyla 280280 TL ve 420420 TL olan iki farklı ürün alan bir müşteri, kendisi için daha kârlı olan (ödenecek toplam tutarı en az yapan) kampanyayı tercih etmiştir.

Buna göre, bu müşterinin yaptığı alışveriş sonucunda mağazanın bu iki üründen elde ettiği toplam kâr, ürünlerin toplam maliyetinin yüzde kaçıdır?

Show answer & explanation

Answer: 12

Answer

Müşterinin yaptığı alışveriş sonucunda mağazanın elde ettiği toplam kâr, ürünlerin toplam maliyetinin %12'sidir.
Ürünlerin maliyet fiyatları sırasıyla 200 TL ve 300 TL olduğundan toplam maliyet 500 TL'dir. Müşteri, kendisi için daha kârlı olan 1. Kampanyayı tercih ederek 560 TL ödeme yapar. Bu satıştan mağaza 60 TL kâr elde eder. 60 TL kâr, 500 TL maliyetin %12'sine karşılık gelmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Ürünlerin maliyet fiyatlarını belirleyelim.
Etiket fiyatı 280280 TL olan ürünün maliyeti: 280÷1,4=200280 \div 1,4 = 200 TL'dir. Etiket fiyatı 420420 TL olan ürünün maliyeti: 420÷1,4=300420 \div 1,4 = 300 TL'dir. Toplam maliyet: 200+300=500200 + 300 = 500 TL olur.
Kâr oranını hesaplayabilmek için öncelikle ürünlerin alış/maliyet fiyatlarını bulmamız gerekir.
2
Kampanyalara göre müşterinin ödeyeceği toplam tutarları hesaplayalım.
1. Kampanya tercih edilirse: Toplam etiket fiyatı 280+420=700280 + 420 = 700 TL olur. %20\%20 indirimle ödenecek tutar: 700×0,80=560700 \times 0,80 = 560 TL'dir. 2. Kampanya tercih edilirse: Pahalı ürüne %10\%10 indirimle 420×0,90=378420 \times 0,90 = 378 TL, ucuz ürüne %30\%30 indirimle 280×0,70=196280 \times 0,70 = 196 TL ödenir. Toplam ödenecek tutar: 378+196=574378 + 196 = 574 TL'dir.
Müşterinin hangi kampanyayı seçeceğini belirlemek için her iki seçenekteki ödeme miktarlarını karşılaştırmamız gerekir.
3
Müşterinin tercihini belirleyip mağazanın kâr oranını hesaplayalım.
Müşteri kendisi için daha ekonomik olan 1. Kampanyayı seçer ve 560560 TL öder. Mağazanın elde ettiği kâr: 560500=60560 - 500 = 60 TL'dir. Kâr oranı: 60500=12100=%12\frac{60}{500} = \frac{12}{100} = \%12 olarak bulunur.
Müşteri ödeyeceği tutarı en az yapan kampanyayı seçer. Toplam kâr, toplam maliyete oranlanarak kâr yüzdesi bulunur.

Key Concept

Kâr-zarar problemlerinde maliyet fiyatı, etiket fiyatı ve indirimli satış fiyatı arasındaki ilişkilerin doğru matrahlar üzerinden hesaplanması.
Estimated Time:2m 0s
Question 551Question

Bir dijital içerik ajansında çalışan Ceren ve Mert'in makale yazma hızları sabittir. Ceren 33 saatte 12001200 kelime, Mert ise 44 saatte 15001500 kelime yazabilmektedir.

Bu iki editör, toplam 1590015900 kelimelik bir siparişi hazırlamak için aynı anda çalışmaya başlamıştır. Birlikte çalışmaya başladıktan 66 saat sonra Ceren çalışmayı bırakmış ve kalan kısmı Mert tek başına tamamlamıştır.

Buna göre, siparişin tamamı toplam kaç saatte yazılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 36

Answer

Siparişin tamamı toplam 36 saatte yazılmıştır.
Ceren ve Mert'in 1 saatteki yazma hızları sırasıyla 400 ve 375 kelimedir. 6 saatte beraber 4650 kelime yazdıktan sonra kalan 11250 kelimeyi Mert tek başına saatte 375 kelime hızla 30 saatte bitirmiştir. Toplam geçen süre 6 + 30 = 36 saat olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Editörlerin birim zamandaki (1 saatteki) makale yazma hızları belirlenir.
Ceren'in hızı saatte 400 kelime, Mert'in hızı saatte 375 kelimedir.
Toplam yazılan kelime miktarı geçen süreye bölünerek bir saatlik üretim hızları bulunur.
2
İlk 6 saatlik ortak çalışma süresince yazılan toplam kelime miktarı hesaplanır.
Birlikte toplam 4650 kelime yazılmıştır.
İki editörün 6 saatte kendi hızlarıyla ürettikleri kelime miktarları toplanır.
3
Geriye kalan kelime miktarı belirlenir ve Mert'in bu kısmı tek başına kaç saatte bitireceği hesaplanır.
Mert kalan 11250 kelimeyi tek başına 30 saatte tamamlar.
Kalan iş miktarı, Mert'in saatlik makale yazma hızına bölünür.
4
Toplam geçen süre hesaplanır.
Toplam geçen süre 36 saattir.
İlk 6 saatlik ortak çalışma süresi ile Mert'in sonradan tek başına çalıştığı 30 saatlik süre toplanır.

Key Concept

İşçi problemlerinde birim zamandaki iş miktarı (hız) üzerinden denklem kurulması ve iş bölüşümü hesabı.
Question 552Question

Bir elektrikli otomobilin boş bataryası şarj edilirken sisteme verilen enerjinin bir kısmı ısı kaybı olarak boşa gitmektedir. Bu otomobilin bataryasının farklı şarj üniteleriyle doldurulmasına ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Şarj ÜnitesiIsı Kaybı Oranı
AC Şarj Ünitesi%15\%15
DC Şarj Ünitesi%25\%25

Bataryanın tamamen dolması için DC şarj ünitesinden çekilen toplam enerji, AC şarj ünitesinden çekilen toplam enerjiden 1616 kWh daha fazladır.

Buna göre, bu otomobilin tamamen dolu bataryasında depolanan enerji kaç kWh'dir?

Show answer & explanation

Answer: 102

Answer

Depolanan enerji miktarı 102 kWh'dir.
Bataryanın kapasitesi CC kWh olarak kabul edildiğinde, AC ünitesinden çekilen enerji C085\frac{C}{0{}85} ve DC ünitesinden çekilen enerji C075\frac{C}{0{}75} olur. Bu iki değer arasındaki fark 1616 kWh olarak verildiğinden, 4C320C17=16    8C51=16    C=102\frac{4C}{3} - \frac{20C}{17} = 16 \implies \frac{8C}{51} = 16 \implies C = 102 kWh bulunur. Bu nedenle bataryanın kapasitesi 102102 kWh olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Batarya kapasitesi ve şarj verimlilikleri arasındaki ilişkiyi kurma
Batarya kapasitesine CC dersek; AC şarjında %15\%15 ısı kaybı olduğundan verimlilik %85\%85 olur ve çekilen enerji EAC=C085=20C17E_{\text{AC}} = \frac{C}{0{}85} = \frac{20C}{17} şeklinde ifade edilir. DC şarjında %25\%25 ısı kaybı olduğundan verimlilik %75\%75 olur ve çekilen enerji EDC=C075=4C3E_{\text{DC}} = \frac{C}{0{}75} = \frac{4C}{3} şeklinde ifade edilir.
Çekilen toplam enerjileri batarya kapasitesi cinsinden ifade ederek denklem kurabilmek için.
2
Çekilen enerjiler arasındaki farkı veren denklemi oluşturma ve çözme
4C320C17=16    68C60C51=16    8C51=16\frac{4C}{3} - \frac{20C}{17} = 16 \implies \frac{68C - 60C}{51} = 16 \implies \frac{8C}{51} = 16 elde edilir. Buradan C=2×51=102C = 2 \times 51 = 102 bulunur.
DC şarj ünitesinden çekilen enerjinin AC'den 16 kWh fazla olduğu bilgisini kullanarak bilinmeyen kapasiteyi bulmak için.

Key Concept

Yüzde problemlerinde temel matrahı (baz alınan değeri) doğru belirleme ve buna göre rasyonel ifadelerle denklem kurma.

Alternative Method

Oran-orantı mantığıyla; AC şarjında çekilen her 100100 birim enerjinin 8585 birimi depolanır. DC şarjında çekilen her 100100 birim enerjinin 7575 birimi depolanır. Depolanan miktarların (CC) eşitlenmesi için AC'den çekilen enerji 100x100x, DC'den çekilen enerji 100y100y olsun. 85x=75y    17x=15y85x = 75y \implies 17x = 15y. Buradan x=15kx = 15k ve y=17ky = 17k diyebiliriz. Çekilen enerjiler farkı 100y100x=16    100(17k15k)=16    200k=16    k=008100y - 100x = 16 \implies 100(17k - 15k) = 16 \implies 200k = 16 \implies k = 0{}08 olur. Depolanan enerji C=85x=85×15×008=102C = 85x = 85 \times 15 \times 0{}08 = 102 kWh olarak hesaplanır.
Estimated Time:2m 0s
Question 553Question

Bir kargo firması, AA ve BB noktalarındaki dağıtım merkezleri arasında paket taşımak için kendi hızı sabit olan bir dron kullanmaktadır. AA noktasından BB noktasına doğru sabit hızla rüzgarın estiği bir günde, dronun AA'dan BB'ye gidiş süresi 1212 dakika, BB'den AA'ya rüzgara karşı dönüş süresi ise 2020 dakika sürmüştür.

Dronun kendi hızı ve rüzgarın hızı yol boyunca değişmediğine göre, rüzgarsız bir günde bu dronun AA noktasından BB noktasına gidiş süresi kaç dakikadır?

Show answer & explanation

Answer: 15

Answer

Rüzgarsız bir günde dronun A noktasından B noktasına gidiş süresi 15 dakikadır.
Dronun rüzgarlı havada giderken rüzgarın hızını arkasına alması (vd+vrv_d + v_r) ve dönerken rüzgara karşı hareket etmesi (vdvrv_d - v_r) durumları için yazılan denklemler taraf tarafa toplandığında rüzgar hızı elenir. Dronun kendi hızının vd=x/15v_d = x/15 olduğu bulunur. Buradan rüzgarsız havada yolun tamamını kendi hızıyla 1515 dakikada alacağı görülür.

Step-by-Step Solution

1
Dron ve rüzgar hızları ile yol arasındaki ilişkileri belirten hareket denklemlerini kurma.
x=(vd+vr)12x = (v_d + v_r) \cdot 12 ve x=(vdvr)20x = (v_d - v_r) \cdot 20 denklemleri elde edilir.
Hız, yol ve zaman arasındaki temel x=vtx = v \cdot t ilişkisini kullanarak problemi matematiksel modele dökmek.
2
Elde edilen denklemlerden hız değerlerini xx cinsinden yazma.
vd+vr=x12v_d + v_r = \frac{x}{12} ve vdvr=x20v_d - v_r = \frac{x}{20} eşitlikleri elde edilir.
Dronun kendi hızını (vdv_d) rüzgar hızından bağımsız olarak bulabilmek için denklemleri düzenlemek.
3
Eşitlikleri taraf tarafa toplayarak rüzgar hızını yok etme ve dronun hızını bulma.
2vd=8x60    vd=x152v_d = \frac{8x}{60} \implies v_d = \frac{x}{15} olarak bulunur.
Rüzgarsız ortamdaki hareket süresini hesaplamak için dronun kendi hızının yol cinsinden değerine ulaşmak.
4
Bulunan hızı rüzgarsız gün için yol denkleminde yerine yazıp süreyi hesaplama.
t=15t = 15 dakika olarak hesaplanır.
Rüzgarsız ortamdaki hareket denklemi olan x=vdtx = v_d \cdot t ifadesinde süreyi yalnız bırakmak.

Key Concept

Hız problemlerinde rüzgar veya akıntı gibi dış etkenlerin hız vektörüne olan etkisi (bileşke hız kavramı).
Question 554Question

A ve B iskelelerinden aynı anda sabit hızlarla birbirlerine doğru hareket eden iki vapur, ilk kez A iskelesinden 400 metre400\text{ metre} uzaklıkta karşılaşmıştır. Karşılaşmadan sonra durmaksızın yollarına devam eden vapurlar, karşı kıyıya ulaştıktan sonra hiç zaman kaybetmeden aynı sabit hızlarla geri dönmüş ve ikinci kez B iskelesinden 300 metre300\text{ metre} uzaklıkta karşılaşmışlardır.

Buna göre, A ve B iskeleleri arasındaki mesafe kaç metredir?

Show answer & explanation

Answer: 900

Answer

A ve B iskeleleri arasındaki mesafe 900 metredir.
İki vapur karşılıklı hareket ederek ilk karşılaşmalarında toplam dd (iskeleler arası mesafe) kadar yol alırlar. A'dan hareket eden vapur bu esnada 400 metre yol almıştır. İkinci karşılaşmalarında ise toplamda 3d3d yol almış olurlar. Vapurların hızları sabit olduğundan, ikinci karşılaşmaya kadar geçen süre ilk karşılaşmaya göre 3 kat fazladır. Dolayısıyla A'dan kalkan vapurun aldığı yol da 3 katına çıkarak 3×400=12003 \times 400 = 1200 metre olur. Bu vapur karşı kıyıya ulaşıp geri döndüğü için aldığı yol d+300d + 300 metredir. d+300=1200d + 300 = 1200 denkleminden iskeleler arası mesafe 900 metre olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Vapurların ilk karşılaşmalarına kadar geçen süreyi ve bu sürede aldıkları yolları analiz etme.
İlk karşılaşmada iki vapurun aldığı toplam yol, iskeleler aras�� mesafe olan dd kadardır. Bu sürede A iskelesinden yola çıkan vapur 400 metre400\text{ metre} yol almıştır.
Karşılıklı hareket eden araçlar ilk kez karşılaşana kadar aralarındaki başlangıç mesafesi kadar toplam yol katederler.
2
İkinci karşılaşmaya kadar geçen toplam süreyi ve bu sürede alınan toplam yolu belirleme.
İki vapur ikinci karşılaşmalarına kadar toplamda 3d3d kadar yol almış olurlar. Hızları sabit olduğu için geçen süre ilk karşılaşmaya göre 3 katına çıkar.
Karşı kıyıya ulaşıp geri dönen iki hareketlinin ikinci kez karşılaşabilmesi için toplamda pist uzunluğunun 3 katı kadar yol almaları gerekir.
3
A'dan yola çıkan vapurun ikinci karşılaşmaya kadar aldığı toplam yolu hesaplama.
Süre 3 katına çıktığı için A'dan kalkan vapurun aldığı toplam yol 3×400=1200 metre3 \times 400 = 1200\text{ metre} olur.
Sabit hızlı bir hareketlinin aldığı yol, geçen zaman ile doğru orantılıdır.
4
A ve B iskeleleri arasındaki mesafeyi (dd) bulmak için denklem kurma.
A'dan kalkan vapur B iskelesine ulaşıp geri döndüğü ve ikinci karşılaşma B'den 300 metre300\text{ metre} uzakta gerçekleştiği için aldığı yol d+300 metred + 300\text{ metre} olmalıdır. Buradan d+300=1200d + 300 = 1200 eşitliği kurulur ve d=900 metred = 900\text{ metre} bulunur.
Vapur A'dan B'ye giderek dd metre, B'den de geri dönüp 300300 metre giderek toplamda d+300d + 300 metre yol katetmiştir.

Key Concept

Karşılıklı hareket eden araçların belirli karşılaşma sayılarına göre aldıkları toplam yolların oranlanması

Alternative Method

Vapurların hızları sırasıyla v1v_1 ve v2v_2 olsun. İlk karşılaşmada A'dan hareket edenin aldığı yolun B'den hareket edenin aldığı yola oranı v1v2=400d400\frac{v_1}{v_2} = \frac{400}{d-400} olur. İkinci karşılaşmada ise A'dan hareket eden toplam d+300d+300 metre, B'den hareket eden ise 2d3002d-300 metre yol almıştır. Buradan hızlar oranı v1v2=d+3002d300\frac{v_1}{v_2} = \frac{d+300}{2d-300} şeklinde kurulur. Bu iki oran birbirine eşitlenerek 400d400=d+3002d300\frac{400}{d-400} = \frac{d+300}{2d-300} denklemi elde edilir. İçler dışlar çarpımı yapıldığında 800d120000=d2100d120000d2900d=0800d - 120000 = d^2 - 100d - 120000 \Rightarrow d^2 - 900d = 0 olur. d0d \neq 0 olduğundan d=900d = 900 metre olarak bulunur.
Estimated Time:2m 0s
Question 555Question

Bir çikolata fabrikasının paketleme bölümünde çalışan Kerem ve Leyla'nın kutu paketleme hızları sabittir.

* Kerem 33 dakikada 1010 kutu,
* Leyla ise 44 dakikada 1212 kutu

çikolata paketleyebilmektedir. Kerem tek başına çalışmaya başladıktan 66 dakika sonra Leyla da ona katılmış ve birlikte çalışarak siparişteki tüm kutuları paketlemişlerdir.

Siparişteki toplam kutu sayısı 172172 olduğuna göre, Leyla kaç dakika çalışmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 24

Answer

Leyla 24 dakika çalışmıştır.
Kerem ilk 66 dakikada tek başına 2020 kutu paketler. Geriye kalan 152152 kutuyu, dakikada 193\frac{19}{3} kutu paketleyen Kerem ve Leyla birlikte 2424 dakikada tamamlar. Leyla sonradan katıldığı için sadece bu 2424 dakikalık sürede çalışmıştır. Bu nedenle doğru cevap 2424 dakikadır.

Step-by-Step Solution

1
Kerem'in tek başına çalıştığı 66 dakikada paketlediği kutu sayısını bulalım.
Kerem 33 dakikada 1010 kutu paketlediğine göre, 66 dakikada 63×10=20\frac{6}{3} \times 10 = 20 kutu paketler.
Leyla işe başlamadan önce Kerem'in tamamladığı iş miktarını belirlemek gerekir.
2
Geriye kalan paketlenecek kutu sayısını hesaplayalım.
Kalan kutu sayısı: 17220=152172 - 20 = 152 kutu.
Birlikte tamamlayacakları toplam iş miktarını bulmak için.
3
Kerem ve Leyla'nın bir dakikadaki paketleme hızlarını ve birlikte çalışma hızlarını bulalım.
Kerem'in hızı: 103\frac{10}{3} kutu/dakika. Leyla'nın hızı: 124=3\frac{12}{4} = 3 kutu/dakika. Birlikte hızları: 103+3=193\frac{10}{3} + 3 = \frac{19}{3} kutu/dakika.
Birlikte çalışırken birim zamanda ne kadar iş üretebildiklerini belirlemek için.
4
Birlikte çalışarak kalan 152152 kutuyu kaç dakikada bitireceklerini (yani Leyla'nın çalışma süresini) hesaplayalım.
Süre = Kalan I˙s¸Birlikte Hız=152193=152×319=8×3=24\frac{\text{Kalan İş}}{\text{Birlikte Hız}} = \frac{152}{\frac{19}{3}} = 152 \times \frac{3}{19} = 8 \times 3 = 24 dakika.
Leyla işe sonradan katılıp bitişe kadar çalıştığı için Leyla'nın çalışma süresi, birlikte çalışılan süreye eşittir.

Key Concept

İşçi problemlerinde birim zamanda yapılan iş miktarı belirlenerek toplam sürenin oran-orantı yardımıyla hesaplanması.
Estimated Time:2m 0s
Question 556Question

Bir yerel yönetim tarafından yürütülen ağaçlandırma projesinde dikilen fidanlar ve bu fidanların bakımıyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Dikilen fidanların %40\%40'ı iğne yapraklıdır.
* İğne yapraklı fidanların %15\%15'ine kuraklığa karşı özel bir koruyucu solüsyon uygulanmıştır.
* Bu projede koruyucu solüsyon uygulanan iğne yapraklı fidan sayısı 180180'dir.

Buna göre, bu projede dikilen toplam fidan sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 3000

Answer

Bu projede dikilen toplam fidan sayısı 3000 adettir.
Toplam fidan sayısına 100x100x dediğimizde, iğne yapraklı fidanlar bu toplamın %40\%40'ını oluşturduğu için 40x40x adettir. Bu 40x40x fidanın %15\%15'ine yani 40x×015=6x40x \times 0{}15 = 6x tanesine solüsyon uygulanmıştır. Solüsyon uygulanan fidan sayısı 180180 olarak verildiğine göre, 6x=1806x = 180 denkleminden x=30x = 30 bulunur. Buradan da dikilen toplam fidan sayısı 100x=100×30=3000100x = 100 \times 30 = 3000 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam fidan sayısını temsil edecek bir değişken belirleme ve iğne yapraklı fidan sayısını hesaplama
Toplam fidan sayısı 100x100x ise iğne yapraklı fidan sayısı 40x40x olur.
Yüzde hesaplamalarını kolaylaştırmak için başlangıç değerine 100x100x denir.
2
İğne yapraklı fidanlar arasından solüsyon uygulanan fidanların oranını bulma
Solüsyon uygulanan fidan sayısı 6x6x olur.
40x40x'in %15\%15'i (40x×015=6x40x \times 0{}15 = 6x) hesaplanarak solüsyonlu fidan miktarı bulunur.
3
Solüsyon uygulanan fidan sayısını verilen değere eşitleyip bilinmeyeni bulma ve toplam fidan sayısına ulaşma
x=30x = 30 ve toplam fidan sayısı 30003000 olur.
6x=1806x = 180 eşitliğinden xx çekilir ve başlangıçtaki 100x100x değerinde yerine yazılarak sonuca ulaşılır.

Key Concept

Bir miktarın belirli bir yüzdesinin başka bir yüzdesini (yüzdenin yüzdesini) hesaplama.
Question 557Question

Bir spor salonuna kayıtlı üyelerin cinsiyetlerine ve üyelik tiplerine göre dağılımıyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Bu spor salonundaki üyelerin %60\%60'ı kadındır.
* Kadın üyelerin %30\%30'unun, erkek üyelerin ise %45\%45'inin yıllık üyeliği bulunmaktadır.
* Bu spor salonunda yıllık üyeliği bulunmayan üye sayısı 128'dir.

Buna göre, bu spor salonundaki toplam üye sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 200

Answer

Spor salonundaki toplam üye sayısı 200'dür.
Toplam üye sayısı 100x100x olarak kabul edildiğinde kadın üyelerin sayısı 60x60x, erkek üyelerin sayısı ise 40x40x olur. Yıllık üyeliği bulunmayan kadın üyelerin oranı %70\%70 (60x×070=42x60x \times 0{}70 = 42x), yıllık üyeliği bulunmayan erkek üyelerin oranı ise %55\%55 (40x×055=22x40x \times 0{}55 = 22x) olur. Bu iki değerin toplamı 42x+22x=64x42x + 22x = 64x yapar. Soruda bu sayının 128 olduğu belirtildiğinden 64x=12864x = 128 denkleminden x=2x = 2 elde edilir. Buradan toplam üye sayısı 100×2=200100 \times 2 = 200 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Spor salonundaki toplam üye sayısına 100x100x diyerek kadın ve erkek üye sayılarını belirlemek.
Toplam üye sayısı 100x100x ise kadın üye sayısı 60x60x, erkek üye sayısı 40x40x olur.
Yüzde hesaplamalarını kolaylaştırmak için toplam üye sayısını 100x100x olarak seçmek işlem kolaylığı sağlar.
2
Kadın ve erkek üyelerin yıllık üyeliği bulunmayanlarının oranlarını ve sayılarını bulmak.
Kadınların %30\%30'unun yıllık üyeliği varsa, %70\%70'inin yoktur. Kadın üye sayısı 60x60x olduğundan yıllık üyeliği olmayan kadın sayısı 60x×070=42x60x \times 0{}70 = 42x olur. Erkeklerin %45\%45'inin yıllık üyeliği varsa, %55\%55'inin yoktur. Erkek üye sayısı 40x40x olduğundan yıllık üyeliği olmayan erkek sayısı 40x×055=22x40x \times 0{}55 = 22x olur.
Soruda verilen yıllık üyeliği bulunmayan toplam üye sayısına ulaşmak için her iki grubun da ayrı ayrı yıllık üyeliği bulunmayan üye sayılarını bulmamız gerekir.
3
Yıllık üyeliği bulunmayan toplam üye sayısını veren denklemi kurmak ve xx değerini hesaplamak.
Toplam yıllık üyeliği olmayan üye sayısı: 42x+22x=64x42x + 22x = 64x olur. 64x=12864x = 128 eşitliğinden x=2x = 2 bulunur.
Yıllık üyeliği bulunmayan toplam üye sayısı soruda 128 olarak verilmiştir.
4
Toplam üye sayısını hesaplamak.
Toplam üye sayısı 100x=100×2=200100x = 100 \times 2 = 200 olarak bulunur.
Başlangıçta toplam üye sayısına 100x100x dediğimiz için bulduğumuz x=2x = 2 değerini yerine yazarız.

Key Concept

Yüzde problemlerinde alt grupların yüzdesi hesaplanırken, ait oldukları ana grubun büyüklüğü temel matrah (taban değer) olarak alınmalı ve adımlar buna göre uygulanmalıdır.
Question 558Question

Bir sürücü, aracıyla sabit bir hızla hareket ederek belirli bir mesafeyi 6 saatte6\text{ saatte} almayı planlamaktadır.

Buna göre, sol sütunda verilen yolculuk durumlarını sağ sütunda verilen doğru değerlerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Planlanan sürenin yarısında yolun 13\frac{1}{3}'ünü sabit bir hızla tamamlayan sürücünün, planlanan sürede hedefe ulaşabilmesi için yolun kalan kısmındaki hızının, yolun ilk kısmındaki hızına oranı
Sürücünün, yolun yarısına geldiğinde hızını saatte 20 km20\text{ km} artırarak hedefe planlanandan 1 saat1\text{ saat} daha erken ulaşması durumunda, aracın ilk hızı (saatte kaç  km\text{ km}'dir?)
Sürücünün, yolun 13\frac{1}{3}'ünde ilk hızıyla hareket ettikten sonra kalan yolda hızını 22 katına çıkarması durumunda, yolculuğu tamamladığı toplam süre (saat)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Doğru eşleştirmeler şu şekildedir: Planlanan sürenin yarısında yolun üçte birini giden sürücünün hız oranı 2 olmalıdır; yolun yarısında hızını artıran sürücünün ilk hızı saatte 40 km'dir; yolun üçte birinden sonra hızını iki katına çıkaran sürücünün toplam süresi 4 saattir.
Verilen her üç durum için yol-hız-zaman bağıntısı (x=vtx = v \cdot t) kullanılarak doğru değerler hesaplanmış ve eşleştirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci durum için hız oranını hesaplama
Yolun kalan kısmındaki hızın, ilk kısmındaki hıza oranı 2 olarak bulunur.
Süreler eşit (3'er saat) olduğundan, ikinci kısımda gidilen yol (yolun 2/3'ü) ilk kısımda gidilen yolun (yolun 1/3'ü) 2 katıdır. Dolayısıyla hız da 2 katı olmalıdır.
2
İkinci durum için ilk hızı hesaplama
Aracın ilk hızı saatte 40 km olarak hesaplanır.
Yolun ilk yarısı 3 saat sürmüştür. Toplam süre 1 saat azalarak 5 saat olduğuna göre, ikinci yarı 2 saat sürmüştür. Yolun yarıları eşit olduğundan 3v=2(v+20)3v = 2(v+20) denkleminden v=40v = 40 bulunur.
3
Üçüncü durum için toplam süreyi hesaplama
Toplam yolculuk süresi 4 saat olarak bulunur.
Yolun ilk 1/3'lük kısmı normal hızla 2 saat sürer. Kalan 2/3'lük kısım normalde 4 saat sürecek olup hız 2 katına çıkarıldığında 2 saat sürer. Toplam süre 2+2=42+2=4 saat olur.

Key Concept

Hız, zaman ve mesafe arasındaki doğrusal ve ters orantı ilişkileri.
Question 559Question

Bir akıllı sulama sistemi, toprak nem oranına göre bir bahçenin AA, BB ve CC bölgelerini sulamaktadır. Bu sistem ve sulama işlemi ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* AA bölgesine dökülen su miktarının %25\%25'i buharlaşmakta, geri kalanı ise toprak tarafından emilmektedir.
* BB bölgesine dökülen su miktarının %15\%15'i buharlaşmakta, geri kalanı ise toprak tarafından emilmektedir.
* CC bölgesine dökülen su miktarının %10\%10'u buharlaşmakta, geri kalanı ise toprak tarafından emilmektedir.
* AA ve BB bölgelerine dökülen toplam su miktarı, CC bölgesine dökülen su miktarının 22 katıdır.

Sulama işlemi sonunda toprak taraf��ndan emilen toplam su miktarı, dökülen toplam su miktarının %82\%82'si olduğuna göre, BB bölgesine dökülen su miktarı CC bölgesine dökülen su miktarının yüzde kaçıdır?

Show answer & explanation

Answer: 60

Answer

60
BB bölgesine dökülen su miktarı 60x60x ve CC bölgesine dökülen su miktarı 100x100x olup, BB'nin CC'ye oranı 60x100x=060\frac{60x}{100x} = 0{}60 yani %60\%60 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Sulanan bölgelere dökülen su miktarlarını değişkenlerle ifade edip, verilen kat ilişkisini kullanmak.
CC bölgesine dökülen su miktarına VC=100xV_C = 100x denirse, AA ve BB bölgelerine dökülen toplam su miktarı VA+VB=200xV_A + V_B = 200x olur. Toplam dökülen su miktarı Vtoplam=VA+VB+VC=300xV_{\text{toplam}} = V_A + V_B + V_C = 300x bulunur.
Değişkenler arasındaki ilişkileri kurarak toplam su miktarını bulmak için.
2
Toprak tarafından emilen su miktarlarını yüzde oranlarına göre hesaplamak.
AA'da emilen su 075VA0{}75 V_A, BB'de emilen su 085VB0{}85 V_B, CC'de emilen su 090VC=90x0{}90 V_C = 90x olur. Toplam emilen su miktarı ise toplam dökülen suyun %82\%82'si olup, 300x×082=246x300x \times 0{}82 = 246x'tir.
Bölgelerde emilen su miktarlarını tek bir değişken cinsinden ifade etmek için.
3
Emilen su miktarları arasındaki denklem sistemini çözerek VAV_A ve VBV_B değerlerini bulmak.
075VA+085VB+90x=246x    075VA+085VB=156x0{}75 V_A + 0{}85 V_B + 90x = 246x \implies 0{}75 V_A + 0{}85 V_B = 156x. Ayrıca VA+VB=200xV_A + V_B = 200x olduğunu bilinyoruz. Bu denklem 0750{}75 ile çarpılırsa 075VA+075VB=150x0{}75 V_A + 0{}75 V_B = 150x elde edilir. İki denklem çıkarıldığında 010VB=6x    VB=60x0{}10 V_B = 6x \implies V_B = 60x bulunur.
BB bölgesine dökülen su miktarını bulabilmek için.
4
B bölgesine dökülen su miktarının C bölgesine dökülen su miktarına oranını yüzde olarak hesaplamak.
VBVC=60x100x=60100\frac{V_B}{V_C} = \frac{60x}{100x} = \frac{60}{100} yani %60\%60 bulunur.
Soruda istenen yüzde oranını bulmak için.

Key Concept

Yüzde problemlerinde temel yüzde hesabı ve denklem çözümü
Question 560Question

Dairesel bir koşu parkurunda aynı noktadan aynı anda zıt yönlerde sabit hızlarla harekete başlayan Aslı ve Berk ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Aslı'nın ilk hızı dakikada 40 metre40\text{ metre}, Berk'in ilk hızı dakikada 80 metre80\text{ metre} dir.
* İkili ilk kez karşılaştıklarında durmaksızın yollarına devam etmişlerdir.
* Karşılaşmadan hemen sonra Aslı hızını 33 katına çıkarmış, Berk ise hızını yarıya indirmiştir.

Her iki koşucu da başlangıç noktasına ulaştığında hareketini tamamladığına göre, tüm hareketleri boyunca Aslı'nın ortalama hızının Berk'in ortalama hızına oranı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 65\frac{6}{5}

Answer

Aslı'nın tüm hareketi boyunca ortalama hızının Berk'in tüm hareketi boyunca ortalama hızına oranı 65\frac{6}{5}'tir.
Tüm hareket boyunca Aslı'nın ve Berk'in aldıkları toplam yollar eşittir (her biri tam bir tur atarak xx kadar yol almıştır). Dolayısıyla ortalama hızlarının oranı, toplam hareket sürelerinin oranının tersidir. Aslı'nın toplam süresi x72\frac{x}{72}, Berk'in toplam süresi ise x60\frac{x}{60} olduğundan, ortalama hızların oranı 6050=65\frac{60}{50} = \frac{6}{5} olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Pist uzunluğunu xx cinsinden tanımlayarak Aslı ve Berk'in ilk karşılaşma süresini bulunuz.
Aslı'nın hızı vA=40 m/dkv_A = 40\text{ m/dk} ve Berk'in hızı vB=80 m/dkv_B = 80\text{ m/dk} olduğundan, zıt yönlü harekette karşılaşma süresi t1=x40+80=x120t_1 = \frac{x}{40 + 80} = \frac{x}{120} dakikadır.
Karşılaşma anına kadar geçen süreyi ve bu sürede alınan yolları belirlemek için.
2
Karşılaşma anına kadar Aslı ve Berk'in aldıkları yolları hesaplayınız.
Aslı'nın aldığı yol xA=40x120=x3x_A = 40 \cdot \frac{x}{120} = \frac{x}{3}, Berk'in aldığı yol ise xB=80x120=2x3x_B = 80 \cdot \frac{x}{120} = \frac{2x}{3} olur.
Karşılaşmadan sonra başlangıç noktasına dönmek için her birinin katetmesi gereken kalan mesafeleri bulmak için.
3
Karşılaşmadan sonraki hız değişimlerini ve başlangıç noktasına ulaşma sürelerini hesaplayınız.
Aslı hızını 3 katına çıkararak vA=120 m/dkv'_A = 120\text{ m/dk} yapar ve kalan 2x3\frac{2x}{3} yolu tA=2x/3120=x180t'_A = \frac{2x/3}{120} = \frac{x}{180} dakikada tamamlar. Berk hızını yarıya indirerek vB=40 m/dkv'_B = 40\text{ m/dk} yapar ve kalan x3\frac{x}{3} yolu tB=x/340=x120t'_B = \frac{x/3}{40} = \frac{x}{120} dakikada tamamlar.
Her bir hareketlinin karşılaşma sonrası hareket sürelerini belirlemek için.
4
Toplam hareket sürelerini ve ortalama hızları hesaplayarak oranlayınız.
Aslı'nın toplam süresi TA=t1+tA=x120+x180=5x360=x72T_A = t_1 + t'_A = \frac{x}{120} + \frac{x}{180} = \frac{5x}{360} = \frac{x}{72} dakika, Berk'in toplam süresi TB=t1+tB=x120+x120=x60T_B = t_1 + t'_B = \frac{x}{120} + \frac{x}{120} = \frac{x}{60} dakikadır. Ortalama hızlar Vort,A=xTA=72 m/dkV_{ort, A} = \frac{x}{T_A} = 72\text{ m/dk} ve Vort,B=xTB=60 m/dkV_{ort, B} = \frac{x}{T_B} = 60\text{ m/dk} bulunur. Oran ise 7260=65\frac{72}{60} = \frac{6}{5} olur.
Tüm hareket boyunca ortalama hızların oranını bulmak için.

Key Concept

Ortalama hız, hareketlinin aldığı toplam yolun, bu yolu almak için harcadığı toplam süreye oranıdır (Vort=Toplam YolToplam Su¨reV_{ort} = \frac{\text{Toplam Yol}}{\text{Toplam Süre}}). Hızların zaman veya mesafe gözetilmeksizin doğrudan aritmetik ortalaması alınamaz.
PreviousPage 28 / 45Next
Problemler Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Page 28 | Examkin