Problemler

889 questions

Question 621Question

Bir yayınevi, düzenlediği kitap fuarında okurlarına üç farklı kampanya paketi sunmuştur:

* 1. Paket: 22 adet roman ve 11 adet şiir kitabı satın alana, 11 adet hikaye kitabı hediye edilmektedir.
* 2. Paket: 11 adet roman ve 22 adet hikaye kitabı satın alana, 22 adet şiir kitabı hediye edilmektedir.
* 3. Paket: 22 adet şiir ve 22 adet hikaye kitabı satın alana, 11 adet roman kitabı hediye edilmektedir.

Fuar boyunca bu üç paketten toplam 8080 adet satılmıştır. Satılan paketlerin tamamı incelendiğinde:

* Hediye edilen toplam kitap sayısının 100100 olduğu,
* Paketler kapsamında (hediye edilenler dahil) okurlara ulaşan toplam roman kitabı sayısının, toplam şiir kitabı sayısına eşit olduğu görülmüştür.

Buna göre, satılan bu paketler kapsamında okurlara ulaşan toplam hikaye kitabı sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 120

Answer

Okurlara ulaşan toplam hikaye kitabı sayısı 120'dir.
Hediye edilen kitap sayıları üzerinden kurulan denklem yardımıyla 2. paketin satış adedi 20 olarak bulunur. Ardından toplam roman ve şiir kitabı sayılarının eşitliği kullanılarak 1. ve 3. paketlerin satış adetleri sırasıyla 40 ve 20 olarak belirlenir. Bu değerler hikaye kitabı sayısını veren formülde yerine yazıldığında toplam hikaye kitabı sayısı 120 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Kampanya paketlerinin satış adetlerini değişkenlerle ifade edip paket sayıları toplamı denklemini kurmak.
1. paketten xx adet, 2. paketten yy adet ve 3. paketten zz adet satıldığı varsayılırsa; x+y+z=80x + y + z = 80 denklemi elde edilir.
Toplam satılan paket sayısını matematiksel olarak modellemek için.
2
Hediye edilen toplam kitap sayısını veren denklemi oluşturmak ve bu denklemden 2. paketin satış adedini (yy) bulmak.
Paketlerdeki hediye sayıları sırasıyla 1, 2 ve 1 olduğundan; x+2y+z=100x + 2y + z = 100 olur. Bu denklem (x+y+z)+y=100(x + y + z) + y = 100 şeklinde düzenlenip birinci denklem yerine yazılırsa 80+y=10080 + y = 100 elde edilir ve buradan y=20y = 20 bulunur.
Hediye kitap adetleri üzerinden 2. paketin satış adedine doğrudan ulaşmak için.
3
Roman ve şiir kitaplarının toplam sayılarını eşitleyen denklemi kurmak.
Okurlara ulaşan toplam roman sayısı 2x+y+z2x + y + z, toplam şiir sayısı ise x+2y+2zx + 2y + 2z'dir. Bu iki ifade eşitlenirse 2x+y+z=x+2y+2z    x=y+z2x + y + z = x + 2y + 2z \implies x = y + z elde edilir. y=20y = 20 yazılırsa xz=20x - z = 20 bulunur.
İki farklı kitap türünün toplam sayısal eşitliğini kullanarak xx ile zz arasındaki ilişkiyi belirlemek için.
4
xx ve zz değerlerini bulmak için iki bilinmeyenli denklem sistemini çözmek.
x+z=60x + z = 60 ve xz=20x - z = 20 denklemleri taraf tarafa toplandığında 2x=80    x=402x = 80 \implies x = 40 ve buradan z=20z = 20 bulunur.
Her bir paketin satış adetlerini netleştirmek için.
5
Okurlara ulaşan toplam hikaye kitabı sayısını hesaplamak.
Toplam hikaye kitabı sayısı x+2y+2zx + 2y + 2z ifadesiyle hesaplanır. Değerler yerine yazıldığında; 40+2(20)+2(20)=12040 + 2(20) + 2(20) = 120 adet hikaye kitabı elde edilir.
Soru kökündeki toplam hikaye kitabı sayısını bulmak için.

Key Concept

Sayı problemlerinde verilen sözel ilişkileri çok bilinmeyenli denklem sistemlerine dönüştürme ve taraf tarafa yok etme yöntemi ile çözme.
Question 622Question

Bir kumbarada bulunan paranın 37\frac{3}{7}'si ile 120120 TL değerinde bir roman satın alınmıştır. Buna göre, başlangıçta bu kumbarada kaç TL vardı?

Show answer & explanation

Answer: 280

Answer

Başlangıçta kumbarada bulunan para miktarı 280 TL'dir.
Kitabın fiyatı olan 120120 TL, kumbaradaki paranın 37\frac{3}{7}'sine karşılık gelmektedir. Tamamını bulmak için 120120 sayısı 33'e bölünüp 77 ile çarpılır, bu da 280280 sonucunu verir.

Step-by-Step Solution

1
Kumbaradaki toplam parayı temsil edecek bir değişken belirlenir.
Toplam para miktarı xx olsun.
Bilinmeyen başlangıç değerini matematiksel olarak ifade etmek için.
2
Verilen oran ve kitap fiyatı kullanılarak denklem kurulur.
37x=120\frac{3}{7} \cdot x = 120 denklemi elde edilir.
Paranın 37\frac{3}{7}'sinin kitabın fiyatı olan 120120 TL'ye eşit olduğu belirtildiği için.
3
Denklem çözülerek xx değeri yalnız bırakılır.
x=12073=407=280x = \frac{120 \cdot 7}{3} = 40 \cdot 7 = 280 bulunur.
Kumbaradaki başlangıç para miktarını bulmak için denklem çözülür.

Key Concept

Bir bütünün belirli bir kesir kadarı verildiğinde tamamını bulma
Estimated Time:1m 0s
Question 623Question

Bir kargo firması, gönderilen paketleri ağırlıklarına göre üç farklı sınıfa ayırmakta ve ücretlendirmektedir:

* Ağ��rlığı en az 11 kg, en fazla 22 kg olan paketler Hafif,
* Ağırlığı en az 33 kg, en fazla 55 kg olan paketler Orta,
* Ağırlığı en az 66 kg olan paketler Ağır olarak sınıflandırılmaktadır.

Gönderim ücretleri; Hafif paketler için paket başına sabit 2020 TL, Orta paketler için kg başına 1010 TL, Ağır paketler için ise kg başına 55 TL ve ek olarak paket başına sabit 1010 TL'dir.

Bu firmayla her birinin ağırlığı kilogram cinsinden birer tam sayı olan toplam 1818 adet paket gönderen bir müşteri ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* M��şteri her üç sınıftan da en az birer paket göndermiştir.
* Gönderilen Hafif paketlerin toplam ağırlığı ile Ağır paketlerin toplam ağırlığı birbirine eşittir.
* Gönderilen tüm paketlerin toplam ağırlığı 5050 kg, ödenen toplam ücret ise 490490 TL'dir.
* Gönderilen Ağır paketlerin sayısı birden fazladır.
* Gönderilen Orta paketlerin tamamının ağırlıkları birbirine eşittir.

Buna göre, bu müşterinin gönderdiği Orta paketlerin sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 2

Answer

Müşterinin gönderdiği Orta paketlerin sayısı 2'dir.
Doğru cevap olan 2 sayısı, tüm kısıtları eksiksiz karşılayan tek seçenektir. Bu durumda Hafif paket sayısı 1313, Orta paket sayısı 22 ve Ağır paket sayısı 33 olur. Toplam paket sayısı 13+2+3=1813 + 2 + 3 = 18'dir. Hafif paketlerin toplam ağırlığı 2020 kg iken Ağır paketlerin toplam ağırlığı da 2020 kg'dır. Orta paketlerin toplam ağırlığı ise 1010 kg olup, her bir Orta paketin ağırlığı 55 kg olarak eşit ve tam sayı değerindedir. Toplam ağırlık 5050 kg, toplam ücret ise 13×20+10×10+(20×5+3×10)=260+100+130=49013 \times 20 + 10 \times 10 + (20 \times 5 + 3 \times 10) = 260 + 100 + 130 = 490 TL olarak doğrulanır.

Step-by-Step Solution

1
Hafif, Orta ve Ağır paketlerin sayılarını ve toplam ağırlıklarını değişkenlerle ifade edip denklem sistemini kurma.
Hafif paket sayısı xx, Orta paket sayısı yy, Ağır paket sayısı zz olsun. Toplam paket sayısı: x+y+z=18x + y + z = 18 olur. Hafif, Orta ve Ağır paketlerin toplam ağırlıkları sırasıyla WLW_L, WMW_M, WHW_H olsun. Toplam ağırlık: WL+WM+WH=50W_L + W_M + W_H = 50 kg'dır. WL=WHW_L = W_H olduğundan 2WL+WM=50    WM=502WL2W_L + W_M = 50 \implies W_M = 50 - 2W_L elde edilir.
Soruda verilen sayısal ilişkileri cebirsel ifadelere dökmek için.
2
Ücret kısıtını yazarak denklem sistemini sadeleştirme.
Toplam ücret: 20x+10WM+5WH+10z=49020x + 10W_M + 5W_H + 10z = 490 TL'dir. WH=WLW_H = W_L ve WM=502WLW_M = 50 - 2W_L eşitlikleri bu denklemde yerine yazılırsa: 20x+10(502WL)+5WL+10z=490    20x+50020WL+5WL+10z=490    15WL20x10z=1020x + 10(50 - 2W_L) + 5W_L + 10z = 490 \implies 20x + 500 - 20W_L + 5W_L + 10z = 490 \implies 15W_L - 20x - 10z = 10 elde edilir. Her iki taraf 5'e bölündüğünde 3WL4x2z=23W_L - 4x - 2z = 2 denklemi bulunur.
Değişken sayısını azaltıp çözülebilir bir Diophantus (tam sayı) denklemi elde etmek için.
3
Paket ağırlık sınırlarını kullanarak değişkenler arasındaki eşitsizlik ilişkilerini belirleme.
Hafif paketlerin her biri 11 ile 22 kg arasında olduğundan xWL2xx \leq W_L \leq 2x olmalıdır. Buradan 3WL4x=2z+23W_L - 4x = 2z + 2 ifadesinde WL2xW_L \leq 2x yazılırsa: 3(2x)4x2z+2    2x2z+2    xz+13(2x) - 4x \geq 2z + 2 \implies 2x \geq 2z + 2 \implies x \geq z + 1 bulunur. Ayrıca her bir Ağır paket en az 66 kg olduğundan WH=WL6zW_H = W_L \geq 6z olmalıdır. Buradan 3WL4x=2z+2    3(6z)4x2z+2    16z24x    x4z3W_L - 4x = 2z + 2 \implies 3(6z) - 4x \leq 2z + 2 \implies 16z - 2 \leq 4x \implies x \geq 4z (tam sayı olduğundan) elde edilir. z>1z > 1 koşuluyla birlikte x4zx \geq 4z eşitsizliği, x+y+z=18x + y + z = 18 denkleminde yerine konursa, z4z \geq 4 için x16x \geq 16 olup x+z20>18x + z \geq 20 > 18 olacağından zz değeri yalnızca 2 veya 3 olabilir.
Değişkenlerin alabileceği değer aralıklarını sınırlandırarak olası durumları azaltmak için.
4
z=2z = 2 ve z=3z = 3 durumlarını tek tek inceleyerek Orta paketlerin ağırlıklarının eşit ve tam sayı olması koşulunu sağlayan tek çözümü tespit etme.
z=2z = 2 için: x8x \geq 8 ve x+y=16x + y = 16 olur. 3WL=4x+6    x3W_L = 4x + 6 \implies x değeri 3'ün katı olmalıdır. Olası xx değerleri: 9 ve 12'dir. x=9    WL=14,y=7,WM=22x = 9 \implies W_L = 14, y = 7, W_M = 22 (Orta paketlerin biri 22/722/7 kg olur, tam sayı değildir). x=12    WL=18,y=4,WM=14x = 12 \implies W_L = 18, y = 4, W_M = 14 (Orta paketlerin biri 14/4=3.514/4 = 3.5 kg olur, tam sayı değildir). z=3z = 3 için: x12x \geq 12 ve x+y=15x + y = 15 olur. 3WL=4x+8=4(x+2)    x+23W_L = 4x + 8 = 4(x+2) \implies x+2 değeri 3'ün katı olmalıdır. Olası tek değer x=13x = 13'tür. x=13    WL=20,y=2,WM=10x = 13 \implies W_L = 20, y = 2, W_M = 10 olur. Bu durumda her bir Orta paketin ağırlığı 10/2=510/2 = 5 kg (tam sayı) olup koşullar sağlanır.
Kısıtları sağlayan tekil tam sayı çözümüne ulaşmak için.

Key Concept

Sayı Problemlerinde Çok Değişkenli Denklem Kurma ve Eşitsizlik Sınır Analizi

Alternative Method

Orta paketlerin sayısının az olması istendiği için, toplam ağırlığı sabitleyip ağır paketlerin sayısını ve ağırlığını maksimize etmeye çalışarak da deneme-yanılma yoluyla çözüme ulaşılabilir.
Estimated Time:3m 0s
Question 624Question

Bir restoranda günlük taze makarna yapımı için hazırlanan hamurun önce 25\frac{2}{5}'i öğle servisinde kullanılmıştır. Kalan hamurun 13\frac{1}{3}'ü alındıktan sonra bu miktara 4 kg daha hamur eklenerek akşam servisinde kullanılmak üzere ayrılmıştır.

Akşam servisi için ayrılan hamur miktarı, öğle servisinde kullanılan hamur miktarından 2 kg fazla olduğuna göre, başlangıçta hazırlanan toplam hamur miktarı kaç kg'dır?

Show answer & explanation

Answer: 10

Answer

Başlangı��ta hazırlanan toplam hamur miktarı 10 kg'dır.
Başlangıçtaki toplam hamur miktarına 5x5x dersek, öğle servisinde kullanılan miktar 2x2x ve kalan hamur 3x3x olur. Akşam servisi için ayrılan miktar, kalan 3x3x hamurun 13\frac{1}{3}'ü olan xx miktarına 4 kg eklenmesiyle x+4x + 4 olarak bulunur. Akşam kullanılan miktar öğle kullanılandan 2 kg fazla olduğuna göre, x+4=2x+2x + 4 = 2x + 2 eşitliğinden x=2x = 2 elde edilir. Bu durumda başlangıçtaki hamur miktarı 52=105 \cdot 2 = 10 kg olur.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki hamur miktarı için değişken tanımlanması ve öğle servisinde kullanılan miktarın belirlenmesi
Başlangıçtaki hamur miktarı 5x5x olsun. Öğle servisinde kullanılan miktar 2x2x, kalan miktar ise 3x3x olur.
Kesirli ifadelerle işlem yapmayı kolaylaştırmak i��in paydaya uygun bir bilinmeyen seçilir.
2
Kalan hamur üzerinden akşam servisinde kullanılan miktarın belirlenmesi
Akşam servisinde kullanılan miktar x+4x + 4 kg'dır.
Kalan 3x3x miktarının 13\frac{1}{3}'ünün üzerine 4 kg eklendiği belirtilmiştir.
3
Verilen fark ilişkisini kullanarak denklem kurulması ve çözülmesi
x+4=2x+2    x=2x + 4 = 2x + 2 \implies x = 2
Akşam kullanılan miktarın öğle kullanılan miktardan 2 kg fazla olduğu bilgisi denklem haline getirilir.
4
Başlangıçtaki toplam hamur miktarının hesaplanması
5x=52=105x = 5 \cdot 2 = 10 kg
Bilinmeyen değer (x=2x = 2) başlangıçta kabul edilen toplam miktar (5x5x) ifadesinde yerine yazılır.

Key Concept

Kalan miktar üzerinden kesir hesabı yapılması ve doğrusal denklemler yardımıyla bilinmeyenlerin bulunması.
Question 625Question

Bir kargo firması, teslim alınmayan paketler için akıllı dolaplarda depolama hizmeti vermektedir. Bu dolaplarda saklanan her bir paket için uygulanan ücretlendirme kuralları aşağıdaki gibidir:
* Paket dolaba bırakıldıktan sonraki ilk 2424 saat için ücret alınmamaktadır.
* 24.24. saatten sonraki her bir saat için sabit bir depolama ücreti alınmaktadır.
* Depolama süresi 7272 saati aşan her bir paket için, 72.72. saatten sonraki her bir saat için bu sabit depolama ücretine ek olarak sabit bir gecikme cezası uygulanmaktadır.

Bu dolapta bekletilen üç paketin dolapta kalma süreleri ve bu paketler için ödenen ücretlerle ilgili bilgiler aşağ��daki tabloda verilmiştir:

PaketKalma Süresi (Saat)Ödenen Ücret Bilgisi / Tutar
1. Paket60602. paketten 248248 TL daha az
2. Paket8080-
3. Paket9696864864 TL

Buna göre, bu dolapta 120120 saat kalan 4. bir paket için ödenmesi gereken toplam depolama ücreti kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 12481248

Answer

1248 TL olan seçenektir.
Kurulan denklemler sonucunda saatlik sabit depolama ücreti a=10a = 10 TL, ek gecikme cezası ise b=6b = 6 TL olarak hesaplanır. 120 saat dolapta kalan bir paketin ilk 24 saati ücretsiz geçtikten sonra, normal tarifeden 48 saat için 480 TL ve zamlı tarifeden (saati 16 TL) kalan 48 saat için 768 TL olmak üzere toplam 1248 TL ödenmesi gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Dolapta geçirilen sürelere bağlı olarak paketlerin ücret denklemlerini oluşturmak.
Saatlik sabit depolama ücretine aa, saatlik ek gecikme cezasına bb diyelim. 24 saatlik ücretsiz süre düşüldükten sonra:
* 1. Paket (6060 saat) için ücret: (6024)×a=36a(60 - 24) \times a = 36a TL olur.
* 2. Paket (8080 saat) için ücret: Normal tarife limitine kadar 48a48a TL ve limit aşımı (8072=880 - 72 = 8 saat) için zamlı tarifeden 8(a+b)8(a+b) TL olmak üzere toplam 48a+8(a+b)=56a+8b48a + 8(a+b) = 56a + 8b TL olur.
* 3. Paket (9696 saat) için ücret: Normal tarife limitine kadar 48a48a TL ve limit a��ımı (9672=2496 - 72 = 24 saat) için zamlı tarifeden 24(a+b)24(a+b) TL olmak üzere toplam 48a+24(a+b)=72a+24b48a + 24(a+b) = 72a + 24b TL olur.
Soruda verilen saat aralıklarına göre parçal�� ücretlendirmeyi doğru şekilde cebirsel ifadelere dökmek gerekir.
2
Verilen sayısal ilişkileri kullanarak iki bilinmeyenli bir denklem sistemi kurmak.
2. paket ile 1. paket arasındaki ücret farkı 248248 TL olarak verilmiştir:
(56a+8b)36a=248    20a+8b=248    5a+2b=62(56a + 8b) - 36a = 248 \implies 20a + 8b = 248 \implies 5a + 2b = 62 (Denklem 1)

3. paketin ücreti 864864 TL olarak verilmiştir:
72a+24b=864    3a+b=3672a + 24b = 864 \implies 3a + b = 36 (Denklem 2)
Değişkenlerin değerlerini çözebilmek adına verilen bilgileri doğrusal denklem haline getirmeliyiz.
3
Elde edilen denklem sistemini çözerek aa ve bb sabitlerini bulmak.
Denklem 2'den b=363ab = 36 - 3a yazılır. Bu ifade Denklem 1'de yerine yazılırsa:
5a+2(363a)=62    5a+726a=62    a=10    a=105a + 2(36 - 3a) = 62 \implies 5a + 72 - 6a = 62 \implies -a = -10 \implies a = 10 TL bulunur.
Bu değer Denklem 2'de yerine yazıldığında:
b=363(10)=6b = 36 - 3(10) = 6 TL olarak elde edilir.
Bilinmeyen depolama ücretlerini ve ceza katsayılarını netleştirmek.
4
120 saat kalan 4. paketin toplam depolama ücretini hesaplamak.
120 saat kalan paketin ilk 24 saati ücretsizdir. Kalan 96 saatin:
* İlk 48 saati (722472 - 24) normal tarifeden: 48×10=48048 \times 10 = 480 TL
* Sonraki 48 saati (12072120 - 72) zamlı tarifeden: 48×(10+6)=48×16=76848 \times (10 + 6) = 48 \times 16 = 768 TL
Toplam Ücret = 480+768=1248480 + 768 = 1248 TL olarak hesaplanır.
Belirlenen parametreler eşliğinde hedef depolama süresi için ücret hesaplamasını sonuçlandırmak.

Key Concept

Sayı Problemleri
Estimated Time:2m 30s
Question 626Question

Bir un fabrikasında üretilen buğday ununun tamamı A, B ve C paketleme ünitelerine gönderilmektedir.

* Buğday ununun 13\frac{1}{3}'ü A ünitesine gönderilmiş, A ünitesine gönderilen unun 14\frac{1}{4}'ü küçük boy paketlere, kalanı ise büyük boy paketlere doldurulmuştur.
* Kalan unun 35\frac{3}{5}'i B ünitesine gönderilmiş, B ünitesine gönderilen unun 23\frac{2}{3}'si orta boy paketlere, kalanı ise büyük boy paketlere doldurulmuştur.
* En son geriye kalan un ise C ünitesine gönderilmiş ve bu unun tamamı büyük boy paketlere doldurulmuştur.

Bu üç ünitede büyük boy paketlere doldurulan toplam un miktarı 780780 kg olduğuna göre, başlangıçta fabrikada üretilen toplam un miktarı kaç kg'dır?

Show answer & explanation

Answer: 1200

Answer

Başlangıçta fabrikada üretilen toplam un miktarı 1200 kg'dır.
A, B ve C ünitelerindeki büyük boy paketlerin oranlarının toplanarak toplam un miktarına (xx) eşitlenmesiyle elde edilen denklem çözüldüğünde toplam un miktarı 1200 kg olarak bulunur. Yapılan hesaplamalarda A ünitesinden 14x\frac{1}{4}x, B ünitesinden 215x\frac{2}{15}x ve C ünitesinden 415x\frac{4}{15}x olmak üzere toplam 1320x\frac{13}{20}x unun büyük boy paketlendiği görülür. Buradan x=1200x = 1200 kg elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki toplam un miktarına xx diyelim ve A ünitesine giden un miktarını ve bu ünitede büyük boy paketlere doldurulan un miktarını bulalım.
A ünitesine giden un 13x\frac{1}{3}x olur. Bu unun 14\frac{1}{4}'ü küçük boy ise geriye kalan 114=341 - \frac{1}{4} = \frac{3}{4}'ü büyük boy paketlere doldurulur: 34×13x=14x\frac{3}{4} \times \frac{1}{3}x = \frac{1}{4}x.
A ünitesinden elde edilen büyük boy paket un miktarını xx cinsinden ifade etmek için.
2
A ünitesinden sonra geriye kalan un miktarını belirleyip B ünitesine giden ve bu ünitede büyük boy paketlenen un miktarını bulalım.
A'dan kalan un: x13x=23xx - \frac{1}{3}x = \frac{2}{3}x. B'ye giden un: 35×23x=25x\frac{3}{5} \times \frac{2}{3}x = \frac{2}{5}x. B'ye giden unun 23\frac{2}{3}'si orta boy ise kalan 123=131 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3}'ü büyük boy paketlere doldurulur: 13×25x=215x\frac{1}{3} \times \frac{2}{5}x = \frac{2}{15}x.
B ünitesinden elde edilen büyük boy paket un miktarını xx cinsinden ifade etmek için.
3
B ünitesinden sonra en son geriye kalan un miktarını (C ünitesine giden un miktarını) hesaplayalım.
C'ye giden un miktarı: 23x25x=10x6x15=415x\frac{2}{3}x - \frac{2}{5}x = \frac{10x - 6x}{15} = \frac{4}{15}x. Bu unun tamamı büyük boy paketlere doldurulmuştur.
C ��nitesinden elde edilen büyük boy paket un miktarını bulmak için.
4
Üç ünitede büyük boy paketlere doldurulan toplam un miktarlarını toplayıp 780 kg'a eşitleyelim ve xx'i bulalım.
14x+215x+415x=780\frac{1}{4}x + \frac{2}{15}x + \frac{4}{15}x = 780
1560x+860x+1660x=780\frac{15}{60}x + \frac{8}{60}x + \frac{16}{60}x = 780
3960x=780    1320x=780    13x=15600    x=1200 kg\frac{39}{60}x = 780 \implies \frac{13}{20}x = 780 \implies 13x = 15600 \implies x = 1200\text{ kg}
Toplam un miktarı 12001200 kg olarak bulunur.
Büyük boy paketlerin toplam ağırlığından faydalanarak başlangıçtaki toplam un miktarını hesaplamak için.

Key Concept

Kesir problemlerinde kalan miktar üzerinden aşamalı denklem kurma ve çözme.

Alternative Method

xx yerine doğrudan paydaların (3, 4, 5) ortak katı olan 60k60k seçilerek kesirli sayılarla uğraşmadan pratik bir şekilde çözüm yapılabilir.
Estimated Time:2m 0s
Question 627Question

Bir su sebili, düğmesine her basıldığında bardağa 200200 mililitre ya da 300300 mililitre su akıtmaktadır. Bu sebilden toplam 1515 defa su akıtılmış ve toplam 37003700 mililitre su elde edilmiştir. Buna göre, düğmeye kaç defa 300300 mililitrelik su akıtılması için basılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: 7

Answer

300 mililitrelik su akıtılması için düğmeye 7 defa basılmıştır.
Toplam 15 basımın xx tanesi 300 mililitrelik, 15x15 - x tanesi ise 200 mililitreliktir. Toplam su miktarı olan 3700 mililitreye ulaşmak için kurulan 300x+200(15x)=3700300x + 200(15-x) = 3700 denklemi çözüldüğünde x=7x = 7 elde edilir. Bu da 300 mililitrelik su akıtılması için düğmeye 7 defa basıldığını gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Değişkenlerin tanımlanması
300 mililitrelik basım sayısı xx olsun. Toplam basım sayısı 1515 olduğundan, 200 mililitrelik basım sayısı 15x15 - x olur.
Bilinmeyenleri tek bir değişken cinsinden ifade ederek denklem kurmayı kolaylaştırmak için.
2
Toplam su miktarı denkleminin kurulması
300x+200(15x)=3700300 \cdot x + 200 \cdot (15 - x) = 3700 denklemi elde edilir.
Her iki basım türünden elde edilen toplam su miktarının 3700 mililitreye eşit olmasından dolayı.
3
Denklemin çözülmesi
300x+3000200x=3700100x+3000=3700100x=700x=7300x + 3000 - 200x = 3700 \Rightarrow 100x + 3000 = 3700 \Rightarrow 100x = 700 \Rightarrow x = 7 bulunur.
300 mililitrelik basım sayısını (xx) yalnız bırakarak sonuca ulaşmak için.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem yardımıyla sayı problemlerini çözme

Alternative Method

Düğmeye basılan tüm durumların (15 defa) 200 mililitrelik su akıttığı varsayılırsa, elde edilecek toplam su miktarı 15×200=300015 \times 200 = 3000 mililitre olurdu. Gerçekte elde edilen 3700 mililitre su ile bu varsayılan miktar arasındaki fark 37003000=7003700 - 3000 = 700 mililitredir. Her bir 300 mililitrelik basım, 200 mililitrelik basımdan 100 mililitre daha fazla su akıttığına göre, bu 700 mililitrelik farkı kapatmak için 700/100=7700 / 100 = 7 defa 300 mililitrelik su akıtılmış olmalıdır.
Estimated Time:1m 0s
Question 628Question

Tam dolu olan bir telefon bataryasının enerjisinin;
- 1. gün 14\frac{1}{4}'ü kullanılıyor.
- 2. gün kalan enerjinin 25\frac{2}{5}'i kullanılıyor.
- 3. gün ise ikinci günün sonunda kalan enerjinin yarısı tüketiliyor.

3. günün sonunda bataryada kalan enerji miktarı, 2. gün tüketilen enerji miktarından 600 mAh600\text{ mAh} daha az olduğuna göre, bu telefonun bataryası tam dolu iken toplam kaç  mAh\text{ mAh} enerjiye sahiptir?

Show answer & explanation

Answer: 8000

Answer

Telefonun bataryası tam dolu iken sahip olduğu toplam enerji miktarı 8000 mAh8000\text{ mAh}'dir.
Başlangıçtaki batarya kapasitesine 40x40x denilerek adım adım kalan miktarlar hesaplandığında; 1. gün tüketilen 10x10x (kalan 30x30x), 2. gün tüketilen 12x12x (kalan 18x18x) ve 3. gün tüketilen 9x9x (kalan 9x9x) olur. 2. gün tüketilen miktar ile en son kalan miktar arasındaki fark 12x9x=3x=600 mAh12x - 9x = 3x = 600\text{ mAh} olarak verilmiştir. Buradan x=200x = 200 ve toplam batarya kapasitesi 40×200=8000 mAh40 \times 200 = 8000\text{ mAh} olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Toplam batarya kapasitesinin paydalara uygun bir değişkenle ifade edilmesi.
Toplam batarya kapasitesi 40x40x olsun.
Paydaların (4, 5 ve 2) çarpımı olan 40 sayısı kullanılarak kesirli işlemlerle uğraşmadan tam sayılarla çalışmak kolaylık sağlar.
2
1. gün tüketilen ve kalan enerji miktarlarının hesaplanması.
1. gün tüketilen miktar: 40x×14=10x40x \times \frac{1}{4} = 10x. Kalan miktar: 40x10x=30x40x - 10x = 30x olur.
Sonraki günün tüketimi kalan miktar üzerinden yapılacağı için kalan enerjinin bulunması gerekir.
3
2. gün tüketilen ve kalan enerji miktarlarının hesaplanması.
2. gün tüketilen miktar: 30x×25=12x30x \times \frac{2}{5} = 12x. Kalan miktar: 30x12x=18x30x - 12x = 18x olur.
3. günün tüketimi de bu kalan miktar üzerinden hesaplanacaktır.
4
3. gün tüketilen ve en son kalan enerji miktarlarının hesaplanması.
3. gün tüketilen miktar: 18x×12=9x18x \times \frac{1}{2} = 9x. Kalan miktar: 18x9x=9x18x - 9x = 9x olur.
3. günün sonundaki kalan enerji miktarını bulmak için tüketilen miktarı çıkarmamız gerekir.
5
Verilen fark ilişkisinden yararlanılarak xx değerinin bulunması.
2. gün tüketilen (12x12x) ile kalan (9x9x) arasındaki fark: 12x9x=3x=600x=20012x - 9x = 3x = 600 \Rightarrow x = 200 bulunur.
Soruda 3. günün sonunda kalan miktarın, 2. gün tüketilen miktardan 600 mAh600\text{ mAh} daha az olduğu belirtilmiştir.
6
Başlangıçtaki toplam batarya kapasitesinin hesaplanması.
40x=40×200=8000 mAh40x = 40 \times 200 = 8000\text{ mAh} olur.
Başlangıçta bataryanın tamamına 40x40x demiştik.

Key Concept

Kesir problemlerinde kalan miktar üzerinden adım adım işlem yapılırken, paydaların ortak katı seçilerek tam sayılarla çalışmak kolaylık sağlar.
Estimated Time:2m 0s
Question 629Question

Bir belediye, boş bir araziyi mahalle sakinleri için hobi bahçesi olarak düzenlemektedir. Bu arazinin önce 14\frac{1}{4}'ü ortak yürüyüş yolları ve sosyal tesis alanı olarak ayrılıyor. Ardından kalan kısmın 25\frac{2}{5}'i çocuk oyun alanlarına ayrılıyor. En son kalan kısmın da 13\frac{1}{3}'ü sebze yetiştirme parsellerine ayrılıyor. Son durumda sosyal tesis, oyun alanı veya sebze parseli olarak kullanılmayan boş alan 270 m2270\text{ m}^2 olduğuna göre, bu arazinin başlangıçtaki tamamı kaç metrekaredir?

Show answer & explanation

Answer: 900

Answer

Arazinin başlangıçtaki tamamı 900 metrekaredir.
Arazinin tamamına 60x60x denilerek sırasıyla kalan alanlar hesaplandığında son kalan alan 18x18x olarak bulunur. 18x=27018x = 270 eşitliğinden x=15x = 15 elde edilir ve başlangıçtaki alan 60x=90060x = 900 metrekare bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Arazinin tamamı için değişken belirleme
Arazinin tamamı 60x60x olsun.
İşlemlerde kesirlerle uğraşmamak için paydalarda yer alan 4, 5 ve 3 sayılarının en küçük ortak katı (6060) tercih edilmiştir.
2
Birinci aşamada ayrılan alanı ve kalan alanı hesaplama
Ayrılan alan 15x15x, kalan alan 45x45x.
Yürüyüş ve sosyal tesis için arazinin 14\frac{1}{4}'ü ayrılmıştır: 60x×14=15x60x \times \frac{1}{4} = 15x. Kalan alan ise 60x15x=45x60x - 15x = 45x olur.
3
İkinci aşamada ayrılan alanı ve kalan alanı hesaplama
Ayrılan alan 18x18x, kalan alan 27x27x.
Kalan arazinin 25\frac{2}{5}'i oyun alanına ayrılmıştır: 45x×25=18x45x \times \frac{2}{5} = 18x. Geriye kalan alan 45x18x=27x45x - 18x = 27x olur.
4
Üçüncü aşamada ayrılan alanı ve kalan alanı hesaplama
Ayrılan alan 9x9x, kalan alan 18x18x.
Kalan arazinin 13\frac{1}{3}'ü sebze parsellerine ayrılmıştır: 27x×13=9x27x \times \frac{1}{3} = 9x. Son durumda kalan alan 27x9x=18x27x - 9x = 18x olur.
5
Son kalan alandan yararlanarak başlangıçtaki alanı bulma
Arazinin tamamı 900 metrekaredir.
Son kalan alan 18x=270 m218x = 270\text{ m}^2 olarak verilmiştir. Buradan x=15x = 15 bulunur. Başlangıçtaki toplam alan 60x=60×15=900 m260x = 60 \times 15 = 900\text{ m}^2 olur.

Key Concept

Kalan miktarlar üzerinden zincirleme kesir işlemlerinde paydaların EKOK'unu kullanarak denklem kurma.

Alternative Method

Sondan geriye doğru giderek de çözebiliriz. Üçüncü adımda kalan alanın 13\frac{1}{3}'ü ayrıldığında geriye 23\frac{2}{3}'ü kalır. Son kalan alan 270270 ise, üçüncü adım öncesindeki alan 270×32=405270 \times \frac{3}{2} = 405 olur. İkinci adımda kalan alanın 25\frac{2}{5}'i ayrıldığında geriye 35\frac{3}{5}'i kalır. İkinci adım öncesindeki alan 405×53=675405 \times \frac{5}{3} = 675 olur. Birinci adımda arazinin 14\frac{1}{4}'ü ayrıldığında geriye 34\frac{3}{4}'ü kalır. Başlangıçtaki alan 675×43=900675 \times \frac{4}{3} = 900 olur.
Estimated Time:1m 30s
Question 630Question

Bir geri recycling tesisine getirilen plastik atıkların önce 14\frac{1}{4}'ü ayıklanarak geri dönüştürülmüştür. Kalan atıkların 25\frac{2}{5}'si ise yakılarak enerji elde edilmesinde kullanılmıştır. En son geriye kalan atıklar ise toprak dolgu malzemesi yapılmıştır.

Toprak dolgu malzemesi yapılan atıkların miktarı, başlangıçta geri dönüştürülen plastik atıkların miktarından 12 ton fazladır.

Buna göre, tesise getirilen başlangıçtaki plastik atık miktarı kaç tondur?

Show answer & explanation

Answer: 60

Answer

Başlangıçtaki toplam plastik atık miktarı 60 tondur.
Toplam atığa 20x20x dediğimizde, sırasıyla 5x5x geri dönüştürülür ve geriye 15x15x kalır. Kalan 15x15x atığın 25\frac{2}{5}'si olan 6x6x enerjiye dönüştürüldüğünde en son geriye 9x9x atık kalır. Toprak dolgusu yapılan miktar ile geri dönüştürülen miktar arasındaki fark 9x5x=4x9x - 5x = 4x olup 12 tona eşitlendiğinde x=3x=3 bulunur. Buradan başlangıçtaki toplam miktar 20x=6020x = 60 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki atık miktarını paydaların en küçük ortak katı cinsinden tanımlamak.
Toplam atık miktarı 20x20x olsun.
İşlemlerin kesirsiz ve kolay ilerlemesi için paydalar olan 4 ve 5'in ortak katı tercih edilmiştir.
2
Geri dönüştürülen ve birinci adımdan sonra kalan atık miktarını hesaplamak.
Geri dönüştürülen miktar 5x5x, kalan miktar 15x15x olur.
İlk aşamada toplam atığın 14\frac{1}{4}'ü kullanılmıştır.
3
Enerjiye dönüştürülen ve en son kalan toprak dolgu malzemesi miktarını hesaplamak.
Enerjiye dönüştürülen miktar 6x6x, toprak dolgusu yapılan miktar 9x9x olur.
İkinci aşamada kalan miktarın 25\frac{2}{5}'si enerjiye dönüştürülmüş, gerisi toprak dolgusu olmuştur.
4
Verilen fark ilişkisini kullanarak bilinmeyen xx değerini bulmak.
x=3x = 3
Toprak dolgusu yapılan miktar (9x9x), geri dönüştürülen miktardan (5x5x) 12 ton fazladır. 9x5x=129x - 5x = 12 denklemi kurulur.
5
Başlangıçtaki toplam atık miktarını hesaplamak.
Toplam miktar 60 tondur.
Bilinmeyen x=3x = 3 değeri başlangıçtaki 20x20x ifadesinde yerine yazılır.

Key Concept

Kalan miktar üzerinden kesir işlemlerini yürütürken ortak kat seçimi ile tam sayılarla denklem kurma.
Question 631Question

Bir paylaşımlı bisiklet platformunda kullanıcılara iki farklı ücretlendirme seçeneği sunulmaktadır:

- A Seçeneği: Bisiklete biniş ücreti 1515 TL'dir. İlk 2020 dakika ücretsiz olup, 2020. dakikadan sonraki her bir dakika için 1,51,5 TL ücret alınmaktadır.
- B Seçeneği: Bisiklete biniş ücreti alınmamaktadır. İlk 1010 dakikanın her bir dakikası için 22 TL, 1010. dakikadan sonraki her bir dakika için 1,21,2 TL ücret alınmaktadır.

Bisikleti tt dakika kullanan Hakan, A seçeneğini tercih ettiğinde B seçeneğine göre daha az ücret ödeyeceğini hesaplamıştır.

Hakan'ın bisikleti kullandığı süre dakika cinsinden bir tam sayı olduğuna göre, tt'nin alabileceği en büyük değer kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 76

Answer

Hakan'ın bisikleti kullandığı sürenin alabileceği en büyük tam sayı değeri 76 dakikadır.
A seçeneğinin ücret fonksiyonu ile B seçeneğinin ücret fonksiyonu karşılaştırıldığında, A seçeneğinin daha ekonomik olabilmesi için 1,5t15<1,2t+81,5t - 15 < 1,2t + 8 eşitsizliğinin sağlanması gerekir. Buradan 0,3t<230,3t < 23 ve t<76,67t < 76,67 bulunur. tt bir tam sayı olduğundan alabileceği en büyük değer 7676 olur.

Step-by-Step Solution

1
Her iki seçenek için tt dakikalık kullanım ücretlerini veren fonksiyonları (CA(t)C_A(t) ve CB(t)C_B(t)) belirleyelim.
A seçeneği için t>20t > 20 iken CA(t)=15+1,5(t20)=1,5t15C_A(t) = 15 + 1,5(t - 20) = 1,5t - 15 TL olur. B seçeneği için t>10t > 10 iken CB(t)=2×10+1,2(t10)=1,2t+8C_B(t) = 2 \times 10 + 1,2(t - 10) = 1,2t + 8 TL olur.
Hakan'ın ödeyeceği ücretleri karşılaştırabilmek için öncelikle süreye bağlı ücret modellerini oluşturmamız gerekir.
2
Hakan'ın A seçeneğinde daha az ücret ödemesi koşulunu (CA(t)<CB(t)C_A(t) < C_B(t)) kullanarak eşitsizliği kuralım.
1,5t15<1,2t+81,5t - 15 < 1,2t + 8 eşitsizliği elde edilir.
A seçeneğinin daha ekonomik olması, A seçeneği ücretinin B seçeneği ücretinden küçük olması anlamına gelir.
3
Eşitsizliği çözerek tt değişkeninin üst sınırını bulalım.
1,5t1,2t<8+15    0,3t<23    t<230376,671,5t - 1,2t < 8 + 15 \implies 0,3t < 23 \implies t < \frac{230}{3} \approx 76,67 elde edilir.
Bilinmeyenleri bir tarafa toplayarak tt süresinin hangi aralıkta olması gerektiğini belirlemek için.
4
tt süresinin bir tam sayı olduğu bilgisini kullanarak alabileceği en büyük değeri bulalım.
t<76,67t < 76,67 eşitsizliğini sağlayan en büyük tam sayı t=76t = 76 olarak bulunur.
Süre dakika cinsinden bir tam sayı olmak zorunda olduğundan, elde edilen üst sınırdan küçük en büyük tam sayıyı seçeriz.

Key Concept

Değişken aralıklara göre tanımlanan doğrusal fonksiyonlarla sayı problemi kurma ve birinci dereceden eşitsizlik çözümü.
Estimated Time:2m 30s
Question 632Question

Bir elektrikli otomobilin bataryasındaki enerjinin kullanımıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Araç, şehir içi modda kullanıldığında bataryadaki enerjinin 14\frac{1}{4}'ünü tüketmektedir.
* Şehir dışı modda kullanıldığında ise kalan enerjinin 25\frac{2}{5}'ini tüketmektedir.
* Şehir içi ve şehir dışı sürüşlerden sonra bataryada kalan enerjinin 13\frac{1}{3}'ü, klima çalıştırılarak tüketilmiştir.

Son durumda bataryada kalan enerji miktarı, klima çalıştırılırken tüketilen enerji miktarından 120 kWh120\text{ kWh} fazladır.

Buna göre, başlangıçta bu otomobilin bataryasında bulunan toplam enerji miktarı kaç kWh\text{kWh}'tir?

Show answer & explanation

Answer: 800

Answer

Başlangıçtaki batarya kapasitesi 800 kWh'tir.
Başlangıçtaki batarya kapasitesi 20k olarak kabul edilirse, şehir içi sürüşten sonra 15k, şehir dışı sürüşten sonra 9k ve klima kullanımından sonra 6k enerji kalır. Klima için harcanan enerji 3k olup, son kalan enerji (6k) ile klima tüketimi (3x) arasındaki fark 3k = 120 kWh eşitliğinden k = 40 bulunur. Buradan başlangıçtaki enerji 20 * 40 = 800 kWh olarak hesaplanır. Dolayısıyla 800 değeri doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Batarya kapasitesine, adımlardaki sadeleşmeleri kolaylaştıracak bir değişken atayalım.
Başlangıçtaki batarya kapasitesi 20k20k olsun.
Paydalardaki 4 ve 5 değerlerinin çarpımı üzerinden 20k seçilerek kesirli işlemler kolaylaştırılmıştır.
2
Şehir içi sürüşten sonra kalan enerji miktarını hesaplayalım.
Şehir içi tüketim: 20k×14=5k20k \times \frac{1}{4} = 5k. Kalan enerji: 20k5k=15k20k - 5k = 15k.
Şehir içi sürüşte bataryadaki toplam enerjinin 1/4'ü tüketilmektedir.
3
Şehir dışı sürüşten sonra kalan enerji miktarını hesaplayalım.
Şehir dışı tüketim: 15k×25=6k15k \times \frac{2}{5} = 6k. Kalan enerji: 15k6k=9k15k - 6k = 9k.
Şehir dışı modda kalan enerjinin (15k) 2/5'i tüketilmektedir.
4
Klima çalıştırılırken tüketilen enerji miktarın�� ve son durumda kalan enerjiyi bulalım.
Klima tüketimi: 9k×13=3k9k \times \frac{1}{3} = 3k. Son durumda kalan enerji: 9k3k=6k9k - 3k = 6k.
Klima tüketimi, şehir içi ve şehir dışı sürüşlerden sonra kalan enerjinin (9k) 1/3'üdür.
5
Son kalan enerji ile klima tüketimi arasındaki farkı verilen değer olan 120 kWh'e eşitleyip başlangıç değerini bulalım.
6k3k=120    3k=120    k=406k - 3k = 120 \implies 3k = 120 \implies k = 40. Başlangıç kapasitesi: 20×40=800 kWh20 \times 40 = 800\text{ kWh}.
Son durumda kalan enerjinin klima tüketiminden 120 kWh fazla olduğu belirtilmiştir.

Key Concept

Kesir problemlerinde kalan miktar üzerinden adım adım işlem yapma ve paydaların ortak katını kullanarak bilinmeyen belirleme.
Estimated Time:2m 0s
Question 633Question

Bir kahve kavurma atölyesinde, satın alınan çiğ kahve çekirdekleri kavrulduğunda ağırlığının 16\frac{1}{6}'sını kaybetmektedir. Elde edilen kavrulmuş kahve çekirdeklerinin;

* Önce 310\frac{3}{10}'u espresso yapımı için ayrılıp paketleniyor.
* Sonra kalan kavrulmuş kahvenin 25\frac{2}{5}'i filtre kahve yapımı için ayrılıp paketleniyor.
* En son kalan kavrulmuş kahve ise öğütülerek Türk kahvesi olarak paketleniyor.

Paketlenen Türk kahvesinin ağırlığı, paketlenen espresso kahvenin ağırlığından 42 kg42\text{ kg} fazla olduğuna göre, başlangıçta atölyeye alınan çiğ kahve çekirdeklerinin ağırlığı kaç kg\text{kg}'dır?

Show answer & explanation

Answer: 420

Answer

Başlangıçta atölyeye alınan çiğ kahve çekirdeklerinin ağırlığı 420 kg420\text{ kg}'dır.
Espresso için ayrılan kahve 15x15x, filtre kahve sonrasında geriye kalan Türk kahvesi ise 21x21x olarak belirlenir. Aralarındaki fark 21x15x=6x=42 kg21x - 15x = 6x = 42\text{ kg} olduğundan x=7x=7 olur ve toplam kavrulmuş kahve 350 kg350\text{ kg} bulunur. Çiğ kahve ağırlığının 56\frac{5}{6}'sı kavrulmuş kahveye eşit olduğuna göre, başlangıçtaki çiğ kahve ağırlığı 350×65=420 kg350 \times \frac{6}{5} = 420\text{ kg} olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Kavrulmuş kahve miktarını temsil eden bir değişken tanımlama
Kavrulmuş kahve miktarı 50x50x olsun.
Espresso ve filtre kahve hesaplamalarındaki kesirlerin paydalarını (1010 ve 55) çarparak ortak kat olan 50x50x üzerinden gitmek, kesirli işlemlerle uğraşmadan tam sayılarla çalışmayı kolaylaştırır.
2
Kahve türlerinin miktarlarını değişken cinsinden ifade etme
Espresso kahve miktarı: 50x×310=15x50x \times \frac{3}{10} = 15x
Kalan kavrulmuş kahve miktarı: 50x15x=35x50x - 15x = 35x
Filtre kahve miktarı: 35x×25=14x35x \times \frac{2}{5} = 14x
Türk kahvesi miktarı (geriye kalan): 35x14x=21x35x - 14x = 21x olur.
Her bir aşamada belirtilen oranları (önce toplamın, sonra kalanın oranını) sırasıyla uygulayarak paketlenen kahve türlerinin paylarını belirlemek için.
3
Türk kahvesi ile espresso arasındaki farkı kullanarak toplam kavrulmuş kahve miktarını hesaplama
Fark: 21x15x=6x21x - 15x = 6x
6x=42    x=76x = 42 \implies x = 7
Toplam kavrulmuş kahve miktarı: 50×7=350 kg50 \times 7 = 350\text{ kg} bulunur.
Soruda verilen Türk kahvesi ve espresso ağırlıkları arasındaki 42 kg42\text{ kg}'lık farkı kullanarak bilinmeyen xx değişkenini çözmek ve oradan kavrulmuş toplam kütleye ulaşmak için.
4
Kavrulma sırasındaki ağırlık kaybını hesaba katarak başlangıçtaki çiğ kahve miktarını bulma
Çiğ kahve çekirdekleri kavrulurken ağırlığının 16\frac{1}{6}'sını kaybettiğine göre, geriye çiğ kahve ağırlığının 56\frac{5}{6}'sı kalır. Çiğ kahve miktarına CC dersek:
C×56=350    C=350×65=420 kgC \times \frac{5}{6} = 350 \implies C = 350 \times \frac{6}{5} = 420\text{ kg} bulunur.
Kavrulma firesini hesaba katarak kavrulmuş kahve kütlesinden, başlangıçtaki işlenmemiş çiğ kahve çekirdeği kütlesine geri gitmek için.

Key Concept

Ardışık kesirli azalma ve kalan miktarlar üzerinden denklem kurma, kesir problemlerinde paydaların ortak katı ile bilinmeyen tanımlama.
Question 634Question

Bir tüccar, alış fiyatı iki basamaklı abab TL olan bir ürünü satarken yanlışlıkla etiket fiyatındaki onlar ve birler basamağının yerini karıştırmış ve ürünü baba TL'ye satmıştır.

Bu satış sonucunda tüccarın zararının 3030 TL'den fazla olduğu bilindiğine göre, bu ürünün alış fiyatı (abab) en az kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 51

Answer

51
Alış fiyatı ab=10a+bab = 10a + b ve satış fiyatı ba=10b+aba = 10b + a olup zarar 9(ab)9(a-b) olarak bulunur. Zararın 30 TL'den fazla olması koşulu 9(ab)>30    ab49(a-b) > 30 \implies a-b \ge 4 olmasını gerektirir. baba iki basamaklı bir sayı olduğundan bb en az 1 olabilir. b=1b=1 için aa en az 5 olacağından, alış fiyatı en az 51 TL olur.

Step-by-Step Solution

1
Alış ve satış fiyatlarını basamak çözümlemesi yöntemiyle yazıp zarar ifadesini oluşturmak.
Alış fiyatı ab=10a+bab = 10a + b ve satış fiyatı ba=10b+aba = 10b + a olarak yazılır. Zarar miktarı: abba=(10a+b)(10b+a)=9(ab)ab - ba = (10a + b) - (10b + a) = 9(a - b) olur.
Zarar miktarı, alış fiyatından satış fiyatının çıkarılmasıyla hesaplanır.
2
Zararın 30 TL'den fazla olması koşulunu eşitsizlik olarak kurup basitleştirmek.
9(ab)>30    ab>309    ab>3,33...9(a - b) > 30 \implies a - b > \frac{30}{9} \implies a - b > 3,33... elde edilir. aa ve bb birer rakam (tam sayı) olduğundan, bu fark en az 44 olmalıdır (ab4a - b \ge 4).
Rakamlar arasındaki farkın tam sayı olması gerektiğinden, 3,33...'ten büyük en küçük tam sayı değeri belirlenir.
3
abab iki basamaklı sayısını en küçük yapacak aa ve bb rakamlarını belirlemek.
ab4    ab+4a - b \ge 4 \implies a \ge b + 4 olur. baba iki basamaklı bir sayı olduğundan onlar basamağındaki bb sıfır olamaz (b1b \ge 1). Bu durumda b=1b = 1 için a5a \ge 5 olur ve en küçük aa değeri 55 olarak bulunur. Buradan alış fiyatı ab=51ab = 51 elde edilir.
Alış fiyatını en küçük yapmak için onlar basamağındaki aa rakamını en küçük seçmemiz gerekir. Bunun için de bb sıfırdan farklı en küçük rakam olarak seçilmelidir.

Key Concept

İki basamaklı sayıların çözümlenmesi ve temel eşitsizlik kurallarının sayı problemlerine uygulanması.
Question 635Question

Bir kumbarada yalnızca 1 TL1\text{ TL} ve 5 TL5\text{ TL}'lik madeni paralar bulunmaktadır. Bu kumbaradaki toplam 2020 adet madeni paranın toplam değeri 68 TL68\text{ TL}'dir. Buna göre, kumbarada kaç adet 5 TL5\text{ TL}'lik madeni para vardır?

Show answer & explanation

Answer: 12

Answer

Kumbarada 12 adet 5 TL'lik madeni para vardır.
5 TL'lik madeni para sayısı xx olarak alındığında, 1 TL'lik madeni para sayısı 20x20 - x olur. Toplam tutarı veren denklem 5x+(20x)=685x + (20 - x) = 68 olarak kurulur. Bu denklem çözüldüğünde 4x=48    x=124x = 48 \implies x = 12 elde edilir. Bu nedenle doğru cevap 12'dir.

Step-by-Step Solution

1
Bilinmeyenleri tanımlayarak denklem kuralım.
5 TL'lik madeni para sayısına xx dersek, toplam 20 adet madeni para olduğu için 1 TL'lik madeni para sayısı 20x20 - x olur.
Soruda istenen değişkeni doğrudan bulabilmek amacıyla 5 TL'lik madeni para sayısını xx olarak belirledik.
2
Paraların toplam değerini veren denklemi kuralım.
5 TL'lik paraların değeri 5×x5 \times x, 1 TL'lik paraların değeri 1×(20x)1 \times (20 - x) olup, toplam değer: 5x+(20x)=685x + (20 - x) = 68 olur.
Kumbara içerisindeki paraların adetleri ile birim değerlerinin çarpımı toplam tutarı verir.
3
Elde edilen birinci dereceden denklemi çözelim.
5x+20x=68    4x+20=68    4x=48    x=125x + 20 - x = 68 \implies 4x + 20 = 68 \implies 4x = 48 \implies x = 12 bulunur.
Denklemi sadeleştirip bilinmeyeni yalnız bırakarak 5 TL'lik madeni para sayısına ulaşırız.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem kurma ve çözme yardımıyla sayı problemlerini çözme.
Estimated Time:1m 30s
Question 636Question

Bir sinema salonunda izleyiciler koltuklara oturduğunda bazı koltukların boş kaldığı görülmüştür. Bu salondaki koltuklarla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Dolu koltukların sayısı, boş koltukların sayısının 33 katından 1010 eksiktir.
* Salona 55 evli çift daha gelip boş koltuklara oturduğunda, dolu koltukların sayısı boş koltukların sayısının 55 katı olmuştur.

Buna göre, başlangıçta salondaki toplam koltuk sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 90

Answer

Başlangıçtaki toplam koltuk sayısı 90'dır.
Başlangıçtaki boş koltuk sayısı xx olarak belirlendiğinde dolu koltuk sayısı 3x103x-10 olur. 10 yeni izleyici geldiğinde dolu koltuk sayısı 3x3x, boş koltuk sayısı x10x-10 olur. 3x=5(x10)3x = 5(x-10) eşitliğinden x=25x = 25 bulunur. Toplam koltuk sayısı 4x10=4(25)10=904x-10 = 4(25)-10 = 90 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki boş koltuk sayısına xx diyelim. Dolu koltuk sayısı boş koltukların 3 katından 10 eksik olduğuna göre dolu koltuk sayısını 3x103x - 10 olarak ifade ederiz. Toplam koltuk sayısı ise boş ve dolu koltukların toplamı olan x+(3x10)=4x10x + (3x - 10) = 4x - 10 olur.
Boş koltuk: xx, Dolu koltuk: 3x103x - 10, Toplam koltuk: 4x104x - 10
Soruda verilen başlangıç durumunu matematiksel olarak modellemek.
2
Salona 5 evli çift geldiğinde toplam 5×2=105 \times 2 = 10 kişi gelmiş olur. Bu kişiler boş koltuklara oturacağından, boş koltuk sayısı 10 azalır ve x10x - 10 olur. Dolu koltuk sayısı ise 10 artarak (3x10)+10=3x(3x - 10) + 10 = 3x olur.
Yeni durumda; Boş koltuk: x10x - 10, Dolu koltuk: 3x3x
Kişi sayısı artışının boş ve dolu koltuk sayıları üzerindeki etkisini belirlemek.
3
Yeni durumda dolu koltuk sayısının boş koltuk sayısının 5 katı olduğu belirtilmiştir. Buradan 3x=5(x10)3x = 5(x - 10) denklemini kurup çözeriz: 3x=5x50    2x=50    x=253x = 5x - 50 \implies 2x = 50 \implies x = 25 buluruz.
x=25x = 25
Bilinmeyen boş koltuk sayısını bulmak.
4
Başlangıçtaki toplam koltuk sayısı sorulduğu için 4x104x - 10 ifadesinde x=25x = 25 değerini yerine yazarız: 4(25)10=10010=904(25) - 10 = 100 - 10 = 90 elde ederiz.
Toplam koltuk sayısı = 90
İstenen nihai sonuca ulaşmak.

Key Concept

Sayı problemlerinde verilen sözel ilişkileri değişkenler yardımıyla birinci dereceden denklemlere dönüştürme ve çözme.
Question 637Question

Bir kargo dağıtım merkezinde çalışan Ahmet, Burak ve Cihan isimli üç kuryenin bir günde dağıttığı paket sayıları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Ahmet'in dağıttığı paket sayısı; Burak'ın dağıttığı paket sayısının 22 katından 66 eksik, Cihan'ın dağıttığı paket sayısının ise 33 katından 22 fazladır.
* Burak ve Cihan'ın dağıttığı toplam paket sayısı, Ahmet'in dağıttığı paket sayısından 66 eksiktir.

Buna göre; Ahmet, Burak ve Cihan bu günde toplam kaç adet paket dağıtmışlardır?

Show answer & explanation

Answer: 94

Answer

Üç kuryenin dağıttığı toplam paket sayısı 94'tür.
Ahmet'in dağıttığı paket sayısı AA alındığında, Burak'ın dağıttığı paket sayısı B=A+62B = \frac{A+6}{2} ve Cihan'ın dağıttığı paket sayısı C=A23C = \frac{A-2}{3} olur. Burak ile Cihan'ın dağıttığı paketlerin toplamı Ahmet'inkinden 6 eksik olduğuna göre B+C=A6B + C = A - 6 denklemi kurulur. Bu rasyonel denklem çözüldüğünde A=50A = 50 elde edilir. Bu değer yerine yazıldığında Burak 28, Cihan ise 16 paket dağıtmış olur. Üçünün dağıttığı toplam paket sayısı ise 94 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Kuryelerin paket sayılarını temsil eden değişkenleri tanımlayalım ve aralarındaki ilişkileri veren denklemleri kuralım.
Ahmet'in paket sayısı AA, Burak'ınki BB, Cihan'ınki CC olsun. A=2B6    B=A+62A = 2B - 6 \implies B = \frac{A+6}{2} ve A=3C+2    C=A23A = 3C + 2 \implies C = \frac{A-2}{3} olarak ifade edilir.
Burak ve Cihan'ın paket sayılarını Ahmet'in paket sayısı cinsinden yazarak tek bilinmeyenli bir denklem elde etmek için.
2
Burak ve Cihan'ın paket sayıları toplamının, Ahmet'in paket sayısından 6 eksik olduğu bilgisini kullanarak denklemi kuralım ve çözelim.
A+62+A23=A6\frac{A+6}{2} + \frac{A-2}{3} = A - 6 denkleminin her iki tarafını 6 ile çarptığımızda: 3(A+6)+2(A2)=6(A6)    5A+14=6A36    A=503(A + 6) + 2(A - 2) = 6(A - 6) \implies 5A + 14 = 6A - 36 \implies A = 50 bulunur.
Verilen toplam ilişkisini rasyonel denklem yardımıyla çözüp Ahmet'in dağıttığı paket sayısını bulmak için.
3
Ahmet'in paket sayısını kullanarak Burak ve Cihan'ın paket sayılarını hesaplayıp toplam paket sayısını bulalım.
B=50+62=28B = \frac{50+6}{2} = 28 ve C=5023=16C = \frac{50-2}{3} = 16 olur. Toplam paket sayısı: 50+28+16=9450 + 28 + 16 = 94 olarak hesaplanır.
Her üç kuryenin dağıttığı toplam paket miktarını elde etmek için.

Key Concept

Sayı problemlerinde verilen sözel ilişkileri doğru matematiksel denklemlere dönüştürme ve rasyonel denklem sistemlerini çözme.
Estimated Time:2m 30s
Question 638Question

Bir e-ticaret firmasının deposundaki ürünlerin tamamı A, B ve C mağazalarına gönderilecektir. Bu ürünlerin;

- Önce 13\frac{1}{3}'ü A mağazasına,
- Sonra kalan ürünlerin 14\frac{1}{4}'ü B mağazasına,
- Daha sonra ise kalan ürünlerin 25\frac{2}{5}'si C mağazasına gönderiliyor.

Geriye kalan ürünler ise depoda tutuluyor.

A mağazasına gönderilen ürün sayısı, C ma��azasına gönderilen ürün sayısından 20 fazla olduğuna göre, depoda kalan ürün sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 45

Answer

Depoda kalan ürün sayısı 45'tir.
Depodaki toplam ürün miktarını belirlemek için her adımda kalan miktar üzerinden gidilerek A ve C mağazalarına gönderilen ürün oranları belirlenir. Bu oranların farkı olan değer, verilen farka eşitlenerek toplam ürün sayısı 150 bulunur. Buradan da depoda kalan ürün sayısı 45 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Depodaki toplam ürün sayısına xx diyelim ve ilk gönderim adımını hesaplayalım.
A mağazasına gönderilen ürün sayısı: 13x\frac{1}{3}x. Kalan ürün sayısı: x13x=23xx - \frac{1}{3}x = \frac{2}{3}x.
İlk adımda toplam ürünlerin üçte biri A mağazasına gönderildiği için kalan miktar belirlenir.
2
B mağazasına gönderilen ürün sayısını ve ikinci adım sonundaki kalan ürün say��sını hesaplayalım.
B mağazasına gönderilen ürün sayısı: 1423x=16x\frac{1}{4} \cdot \frac{2}{3}x = \frac{1}{6}x. Kalan ürün sayısı: 23x16x=36x=12x\frac{2}{3}x - \frac{1}{6}x = \frac{3}{6}x = \frac{1}{2}x.
B mağazasına gönderilen miktar kalan ürünlerin dörtte biri olarak belirtilmiştir.
3
C mağazasına gönderilen ürün sayısını ve depoda kalan son ürün sayısını hesaplayalım.
C mağazasına gönderilen ürün sayısı: 2512x=15x\frac{2}{5} \cdot \frac{1}{2}x = \frac{1}{5}x. Depoda kalan ürün sayısı: 12x15x=310x\frac{1}{2}x - \frac{1}{5}x = \frac{3}{10}x.
C mağazasına gönderilen miktar bir önceki adımdan kalan ürünlerin beşte ikisidir.
4
A ve C mağazalarına gönderilen ürün sayıları arasındaki farkı kullanarak toplam ürün sayısı olan xx değerini bulalım.
13x15x=20    5x3x15=20    2x15=20    2x=300    x=150\frac{1}{3}x - \frac{1}{5}x = 20 \implies \frac{5x - 3x}{15} = 20 \implies \frac{2x}{15} = 20 \implies 2x = 300 \implies x = 150.
A mağazasına gönderilen ürün sayısının C mağazasına gönderilen ürün sayısından 20 fazla olduğu bilgisi verilmiştir.
5
Toplam ürün sayısı yardımıyla depoda kalan son ürün sayısını hesaplayalım.
Depoda kalan ürün sayısı: 310150=45\frac{3}{10} \cdot 150 = 45.
Depoda kalan ürün miktarını veren 310x\frac{3}{10}x ifadesinde xx yerine 150 yazılır.

Key Concept

Kesir problemlerinde 'kalan miktar' üzerinden işlem yaparken her aşamada güncel kalan miktarın doğru belirlenmesi ve oranların bu miktarlarla çarpılarak uygulanması gerekir.
Question 639Question

Bir spor uygulamasında günlük 1200012\,000 adım hedefine ulaşmak isteyen Can'ın yürüme performansı ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Can, günün ilk yarısında dakikada ortalama 8080 adım atarak bir süre yürümüştür.
* Günün ikinci yarısında ise ilk yarıdaki yürüme süresinden 3030 dakika daha fazla yürümüş ve bu sürede dakikadaki ortalama adım sayısını 100100'e çıkarmıştır.

Can, gün sonunda bu iki yürüyüşüyle günlük adım hedefine tam olarak ulaştığına göre, gün boyunca toplam kaç dakika yürümüştür?

Show answer & explanation

Answer: 130

Answer

Can, gün boyunca toplam 130 dakika yürümüştür.
Doğru cevap 130 dakikadır. İlk yarıdaki yürüme süresi xx dakika kabul edildiğinde atılan adım sayısı 80x80x olur. İkinci yarıda yürüme süresi x+30x+30 dakika olup atılan adım sayısı 100(x+30)100(x+30) olur. Bu iki değerin toplamı 1200012\,000 adıma eşitlenerek çözüldüğünde x=50x=50 bulunur. Toplam süre ise 50+80=13050 + 80 = 130 dakika olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
İlk ve ikinci yarıdaki yürüme sürelerini değişkenler cinsinden ifade etme
İlk yarıdaki yürüme süresi xx dakika ise, ikinci yarıdaki yürüme süresi x+30x + 30 dakika olur.
Soruda ikinci yarıdaki yürüme süresinin ilk yarıdakinden 30 dakika fazla olduğu belirtilmiştir.
2
Atılan toplam adım sayısı denklemini kurma ve çözme
80x+100(x+30)=12000    180x+3000=12000    180x=9000    x=5080 \cdot x + 100 \cdot (x + 30) = 12\,000 \implies 180x + 3000 = 12\,000 \implies 180x = 9000 \implies x = 50 dakika.
Dakikadaki ortalama adım sayısı ile yürüme süresinin çarpımı toplam adımı verir. Bu adımların toplamı hedeflenen 12.000 adıma eşittir.
3
Toplam yürüme süresini hesaplama
x+(x+30)=50+80=130x + (x + 30) = 50 + 80 = 130 dakika.
Gün boyunca yapılan toplam yürüme süresi, ilk ve ikinci yarıdaki yürüme sürelerinin toplamıdır.

Key Concept

Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem yardımıyla sayı problemlerini modelleme ve çözme.
Question 640Question

Bir halk kütüphanesindeki kitapların tasnif ve bakım süreciyle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Kütüphanedeki kitapların 38\frac{3}{8}'i edebiyat türündedir.
* Edebiyat türündeki kitaplar dışındaki kitapların 25\frac{2}{5}'si tarih, geriye kalanlar ise bilim türündedir.
* Edebiyat türündeki kitapların 16\frac{1}{6}'sı, tarih türündeki kitapların 14\frac{1}{4}'ü ve bilim türündeki kitapların 13\frac{1}{3}'i hasarlı olduğu için ciltlenmeye gönderilmiştir.

Kütüphanede ciltlenmeye gönderilmeyen toplam kitap sayısı 720 olduğuna göre, başlangıçta bilim türünde olan ve ciltlenmeye gönderilmeyen kitap sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 240

Answer

Başlangıçta bilim türünde olan ve ciltlenmeye gönderilmeyen kitap sayısı 240'tır.
Toplam kitap sayısına kesirli ifadelerin paydalarıyla uyumlu olacak şekilde 16k16k değeri verildiğinde, edebiyat dışındaki kitaplar 10k10k olur. Buradan tarih kitapları 4k4k, bilim kitapları ise 6k6k bulunur. Ciltlenmeyen kitapların toplamı 5k+3k+4k=12k5k + 3k + 4k = 12k olur. 12k=72012k = 720 eşitliğinden k=60k=60 elde edilir. Ciltlenmeyen bilim kitaplarının sayısı 4k4k olduğu için cevap 4×60=2404 \times 60 = 240 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Toplam kitap sayısına değişken atama
Toplam kitap sayısı 16k16k olsun.
Kesirli işlemlerin tam sayı çıkması ve hesaplama kolaylığı sağlaması için paydalarla uyumlu bir değişken seçilir.
2
Kitapların türlerine göre sayılarını belirleme
Edebiyat kitapları 6k6k, tarih kitapları 4k4k ve bilim kitapları 6k6k olur.
Verilen kesirli oranlar toplam kitap sayısı üzerinden sırasıyla uygulanır.
3
Tüm türlerde ciltlenmeye gönderilmeyen kitap oranlarını ve sayılarını bulma
Ciltlenmeyen edebiyat kitapları 5k5k, tarih kitapları 3k3k, bilim kitapları 4k4k olur.
Her kitap türü için gönderilen miktar bütünden çıkarılarak gönderilmeyen miktar bulunur.
4
Bilinmeyeni (kk) bulma
Toplam ciltlenmeyen kitap sayısı 12k=72012k = 720 ise k=60k = 60 bulunur.
Ciltlenmeye gönderilmeyen toplam kitap sayısı denklemine eşitlenerek değişkenin değeri hesaplanır.
5
İstenen bilim kitaplarının sayısını hesaplama
Ciltlenmeyen bilim kitapları sayısı 4k=4×60=2404k = 4 \times 60 = 240 olarak hesaplanır.
Soru kökünde istenen bilim kitaplarından ciltlenmeye gitmeyen miktarı bulmak için kk değeri yerine yazılır.

Key Concept

Bir bütünün ardışık kesirli parçalarını bulma ve kalan miktar üzerinden işlem yapma
PreviousPage 32 / 45Next
Problemler Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Page 32 | Examkin