Examkin

Tüm alıştırma soruları

2563 soru

Tüm türler2,563Çoktan seçmeli2,490Sayısal63Sıralama10
Soru 2201Soru →

Bibliyoterapi; bireylerin duygusal, zihinsel ve sosyal gelişimlerini desteklemek, yaşadıkları sorunlara çözümler üretmek amacıyla doğru kitaplarla buluşturulması sürecidir. Bu yöntem, Antik Yunan'da kütüphane kapılarına 'Ruhun İyile��me Yeri' yazılmasından bu yana varlığını sürdürse de modern psikolojide sistemli bir teknik olarak ancak 20. yüzyılda yer bulabilmiştir. Süreç, bireyin okuduğu kitaptaki karakterlerle özdeşim kurmasıyla başlar. Okuyucu, kendi sorunlarının başkaları tarafından da yaşandığını fark ederek yalnızlık hissinden sıyrılır ve karakterin çözüm yollarını gözlemleyerek farkındalık kazanır. Dolayısıyla bibliyoterapi, sadece bir okuma faaliyeti değil; okuma aracılığıyla kişinin kendi iç dünyasına yaptığı rehberli bir yolculuktur.

Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bibliyoterapinin ne olduğu, tarihsel gelişimi ve bireyin ruhsal dünyasındaki rolü

Cevap

Bibliyoterapinin ne olduğu, tarihsel gelişimi ve bireyin ruhsal dünyasındaki rolü
Doğru seçenek parçanın genelini tam olarak yansıtmaktadır. Paragrafta bibliyoterapinin tanımı verilmiş, Antik Yunan'a uzanan geçmişi belirtilmiş ve okuyucunun ruhsal dünyası üzerindeki iyileştirici gücü anlatılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafı dikkatlice okuyarak yazarın genel olarak ne hakkında konuştuğunu belirlemek.
Parçada bibliyoterapi adı verilen yöntemin tanımı yapılmış ve bu yöntemin işleyişine değinilmiştir.
Konuyu bulmak için paragrafın bütününe 'Burada ne anlatılıyor?' sorusunun sorulması gerekir.
2
Metindeki yardımcı ögeleri ve detayları analiz etmek.
Bibliyoterapinin tarihsel geçmişine (Antik Yunan'dan modern psikolojiye) ve bireyin iç dünyasındaki psikolojik etkilerine değinildiği görülür.
Doğru konu tanımı, metindeki ana kavramın yanı sıra onun ele alınan yönlerini de kapsamak zorundadır.
3
Seçenekleri karşılaştırarak hem bibliyoterapinin tanımını hem geçmişini hem de işlevini barındıran seçeneği tespit etmek.
Bibliyoterapinin ne olduğu, tarihsel gelişimi ve bireyin ruhsal dünyasındaki rolünü ifade eden seçenek doğru yanıt olarak belirlenir.
Diğer seçenekler konuyu yansıtmak yerine ya üsluba odaklanmış ya mecazları yanlış yorumlamış ya da sadece yardımcı bir düşünceyi ele almıştır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Konu
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2202Soru →

Dik koordinat düzleminde, birinci bölgede bulunan A(2,6)A(2, 6) noktasından geçen bir dd doğrusu, koordinat eksenleri ile birinci bölgede alanı 2525 birimkare olan dik bir üçgen oluşturmaktadır.

Buna göre, bu dd doğrusunun eğimi aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: −2-2

Cevap

Doğrunun eğimi −2-2 olabilir.
Doğrunun eksenleri kestiği noktalar aa ve bb olmak üzere, alan formülünden a⋅b=50a \cdot b = 50 ve A(2,6)A(2,6) noktasının doğru denkleminde yerine yazılmasıyla b+3a=25b + 3a = 25 denklemi elde edilir. Bu denklem sisteminin çözümünden elde edilen iki olası aa değerinden biri 55, buna karşılık gelen bb değeri ise 1010'dur. Buradan doğrunun eğimi m=−ba=−105=−2m = -\frac{b}{a} = -\frac{10}{5} = -2 olarak bulunur. Bu değer seçeneklerde yer alan −2-2 ifadesi ile tam olarak uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Doğrunun eksenleri kestiği noktaları tanımlayalım.
Doğrunun eksenleri kestiği noktalar (a,0)(a, 0) ve (0,b)(0, b) olsun. Eksenlerle birinci bölgede oluşturulan üçgen dik üçgen olduğundan a>0a > 0 ve b>0b > 0 olmalıdır.
Eksenleri kestiği noktaları bilinen doğru denklemini yazmak için koordinatları değişken olarak belirleriz.
2
Doğru denklemini eksenleri kestiği noktalar cinsinden yazalım ve verilen noktanın koordinatlarını yerine koyalım.
Doğru denklemi xa+yb=1\frac{x}{a} + \frac{y}{b} = 1 şeklindedir. Doğru A(2,6)A(2, 6) noktasından geçtiği için bu koordinatları yerine yazdığımızda 2a+6b=1\frac{2}{a} + \frac{6}{b} = 1 elde ederiz.
Verilen noktanın doğrunun üzerinde olması, koordinatlarının doğru denklemini sağlamasını gerektirir.
3
Üçgenin alan formülünü kullanarak aa ve bb değişkenleri arasındaki ilişkiyi bulalım ve denklem sistemini kuralım.
Eksenlerle oluşturulan dik üçgenin alanı a⋅b2=25  ⟹  a⋅b=50  ⟹  b=50a\frac{a \cdot b}{2} = 25 \implies a \cdot b = 50 \implies b = \frac{50}{a} olur. Bu ifadeyi birinci adımda bulduğumuz denklemde yerine yazarsak: 2a+6a50=1  ⟹  2a+3a25=1\frac{2}{a} + \frac{6a}{50} = 1 \implies \frac{2}{a} + \frac{3a}{25} = 1 elde edilir.
İki bilinmeyenli denklem sistemini tek bilinmeyenli bir denkleme dönüştürmek için yerine koyma metodunu uygularız.
4
Elde edilen rasyonel denklemi düzenleyerek ikinci dereceden bir denklem elde edelim ve çarpanlarına ayıralım.
Payda eşitleyip düzenlediğimizde 50+3a2=25a  ⟹  3a2−25a+50=050 + 3a^2 = 25a \implies 3a^2 - 25a + 50 = 0 olur. Çarpanlara ayırdığımızda (3a−10)(a−5)=0(3a - 10)(a - 5) = 0 elde edilir. Buradan a=5a = 5 veya a=103a = \frac{10}{3} bulunur.
İkinci derece denklemin kökleri, doğrunun xx-eksenini kesebileceği olası noktaları verir.
5
Bulunan aa değerlerine karşılık gelen bb değerlerini bulalım ve doğrunun eğimini hesaplayalım.
a=5a = 5 için b=10b = 10 olur. Bu durumda eğim m=−ba=−105=−2m = -\frac{b}{a} = -\frac{10}{5} = -2 elde edilir. a=103a = \frac{10}{3} için b=15b = 15 olur. Bu durumda eğim m=−1510/3=−92m = -\frac{15}{10/3} = -\frac{9}{2} elde edilir. Seçeneklerde −2-2 değeri bulunduğundan doğru cevap bu değerdir.
Eksenleri kestiği noktaları bilinen bir doğrunun eğimini bulmak için eğim formülünü uygularız.

Anahtar Kavram

Eksenleri Kestiği Noktaları Bilinen Doğru Denklemi ve Eğimi

İpuçları

1
Doğrunun eksenleri kestiği noktaları (a,0)(a, 0) ve (0,b)(0, b) olarak belirleyip, eksenlerle oluşturduğu dik üçgenin alan formülünü yazın.
2
Eksenleri kestiği noktaları bilinen doğru denklemini yazın ve A(2,6)A(2, 6) noktasının bu denklemi sağlaması gerektiğini kullanarak bir denklem sistemi oluşturun.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantık kullanarak, doğrunun eksenlerle oluşturduğu üçgenin alanını minimum yapan doğrunun eğimini türev yardımıyla veya aritmetik-geometrik ortalama eşitsizliği kullanarak bulmayı deneyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Doğrunun eğimine mm diyelim. A(2,6)A(2, 6) noktasından geçen ve eğimi mm olan doğrunun denklemi y−6=m(x−2)y - 6 = m(x - 2) şeklindedir. Bu doğrunun xx ve yy eksenlerini kestiği noktaları mm cinsinden bulabiliriz. x=0x = 0 için y=6−2my = 6 - 2m ve y=0y = 0 için x=2−6mx = 2 - \frac{6}{m} olur. Eksenlerle sınırlanan bölgenin alanı 12⋅(2−6m)⋅(6−2m)=25\frac{1}{2} \cdot \left(2 - \frac{6}{m}\right) \cdot (6 - 2m) = 25 olur. Bu denklemi düzenleyip çözerek de mm değerlerini doğrudan bulabilirsiniz: 2m2+13m+18=0  ⟹  (2m+9)(m+2)=0  ⟹  m=−22m^2 + 13m + 18 = 0 \implies (2m + 9)(m + 2) = 0 \implies m = -2 veya m=−92m = -\frac{9}{2}.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 2203Soru →

Nörogastronomi, lezzet algısının sadece dildeki kimyasal alıcılarla sınırlı olmadığını, aksine beynin çoklu duyu organlarından gelen verileri birleştirmesiyle inşa edilen bütüncül bir deneyim olduğunu savunur. Bu disipline göre bir yiyeceğin lezzeti; onun kokusu, rengi, dokusu ve hatta tüketildiği ortamın akustik özellikleri ile doğrudan ilişkilidir. Örneğin, bilimsel araştırmalar kırmızı bir tabakta servis edilen tatlıların daha şekerli algılandığını, ağır metal çatal bıçak kullanımının ise yemeğin kalitesine yönelik algıyı artırdığını göstermektedir. Ayrıca, yemek esnasında duyulan yüksek frekanslı seslerin tatlılık hissini, düşük frekanslı seslerin ise acılık duyusunu belirginleştirdiği saptanmıştır. Nörogastronomi, sadece restoran deneyimini zenginleştirmekle kalmayıp sağlık sektöründe de önemli çözümler sunmaktadır; nitekim tuz veya şeker tüketimini azaltmak zorunda olan hastalar için tasarlanan duyusal yanılsamalar, diyet süreçlerini kolaylaştırma potansiyeline sahiptir.

Bu parçadan nörogastronomi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yiyeceklerin kimyasal yapısında köklü değişiklikler yaparak beslenme kaynaklı kronik hastalıkları tamamen ortadan kaldırır.

Cevap

Nörogastronominin yiyeceklerin kimyasal yapısını değiştirerek kronik hastalıkları tamamen ortadan kaldırdığı yargısı parçadan çıkarılamaz.
Doğru yanıt, yiyeceklerin kimyasal yapısını değiştirip kronik hastalıkları tamamen ortadan kaldırdığı belirtilen seçenektir. Çünkü paragrafta nörogastronominin gıdaların kimyasal formülünü değiştirdiğine yönelik bir bilgi verilmemiş, sadece duyusal yanılsamalar yoluyla diyet süreçlerinin kolaylaştırıldığı belirtilmiştir. Ayrıca hastalıkları tamamen ortadan kaldırma gibi kesin bir tedavi iddiası da parçada bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünün olumsuz yapısını inceleyerek paragraftan doğrudan çıkarılamayan veya paragraftaki bilgilerle çelişen seçeneği aramaya karar vermek.
Nörogastronomiye dair parçada değinilmemiş veya parçadaki gerçeklerle örtüşmeyen yargının bulunması hedeflenir.
Yardımcı düşünce sorularında doğru olan dört seçenek elenmeli, parçada yer almayan tek seçenek tespit edilmelidir.
2
Seçeneklerdeki ifadeleri paragraftaki cümlelerle tek tek karşılaştırmak.
Ses frekanslarının tat duyumuna etkisi, tabak rengi ve çatal bıçak ağırlığının algıyı etkilemesi, lezzet algısında çoklu duyuların rolü ve diyetlerde duyusal yanılsamaların kullanımıyla ilgili yargıların parçada doğrudan karşılık bulduğu görülür.
Parçadaki ifadelerin eş anlamlı veya yakın anlamlı karşılıklarının seçeneklerde nasıl konumlandığını belirlemek gerekir.
3
Parçanın genelinde yer almayan kimyasal yapı değişimi ve kronik hastalıkların tamamen ortadan kaldırılması iddialarını barındıran seçeneği belirlemek.
Nörogastronominin yiyeceklerin kimyasal bileşenini değiştirdiğine dair bir ifade bulunmadığı gibi, hastalıkları tamamen ortadan kaldırdığı gibi kesin bir yargıya da ulaşılamaz. Parçada yalnızca duyusal yanılsamalarla diyetin kolaylaştırılmasından bahsedilmektedir.
Parçada geçmeyen ve aşırı genelleme içeren ifadenin doğru yanıt olduğunu kesinleştirmek amacıyla bu analiz yapılır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce
Soru 2204Soru →

Bir dışbükey ABCDABCD dörtgeninde, AA ve CC köşelerine ait iç açıortayların kesişmesiyle oluşan dar açının ölçüsü 20∘20^\circ dir.

BB ve DD köşelerindeki iç açılardan birinin ölçüsü 115∘115^\circ olduğuna göre, diğer köşedeki iç açının alabileceği en büyük değer kaç derecedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 155

Cevap

Diğer köşedeki iç açının alabileceği en büyük değer 155 derecedir.
Karşı iki köşeye ait iç açıortayların kesişmesiyle oluşan dar açının ölçüsü, diğer iki köşedeki iç açıların ölçüleri farkının yarısına eşittir. Bu kurala göre, verilmeyen açının ölçüsüne dd dersek, ∣115∘−d∣2=20∘\frac{|115^\circ - d|}{2} = 20^\circ eşitliği elde edilir. Buradan ∣115∘−d∣=40∘|115^\circ - d| = 40^\circ olur. Bu eşitliği sağlayan dd değerleri 75∘75^\circ ve 155∘155^\circ olup, en büyük değer 155∘155^\circ olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Dörtgenin iç açılarının toplamı ve açıortay ilişkisini yazın.
m(A^)+m(B^)+m(C^)+m(D^)=360∘m(\widehat{A}) + m(\widehat{B}) + m(\widehat{C}) + m(\widehat{D}) = 360^\circ olduğunu biliyoruz. AA ve CC köşelerine ait iç açıortaylar için m(A^)=2am(\widehat{A}) = 2a ve m(C^)=2cm(\widehat{C}) = 2c yazalım. Buradan 2a+2c+m(B^)+m(D^)=360∘  ⟹  a+c=180∘−m(B^)+m(D^)22a + 2c + m(\widehat{B}) + m(\widehat{D}) = 360^\circ \implies a + c = 180^\circ - \frac{m(\widehat{B}) + m(\widehat{D})}{2} bağıntısı elde edilir.
Açıortayların oluşturduğu yarı aç��ların toplamını verilmeyen diğer iki açı cinsinden ifade edebilmek için.
2
APCDAPCD dörtgeninin iç açılar toplamından yararlanın.
APCDAPCD dörtgeninde iç açılar toplamı 360∘360^\circ dir. PP noktasındaki iç bükey açı 360∘−m(APC^)360^\circ - m(\widehat{APC}) şeklindedir. Açıları toplarsak: a+m(D^)+c+(360∘−m(APC^))=360∘  ⟹  m(APC^)=a+c+m(D^)a + m(\widehat{D}) + c + (360^\circ - m(\widehat{APC})) = 360^\circ \implies m(\widehat{APC}) = a + c + m(\widehat{D}) olur.
Açıortaylar arasındaki geniş açıyı diğer bilinen açılar cinsinden yazmak için.
3
a+ca + c ifadesini yerine yazarak dar açı formülünü elde edin.
m(APC^)=180∘−m(B^)+m(D^)2+m(D^)=180∘−m(B^)−m(D^)2m(\widehat{APC}) = 180^\circ - \frac{m(\widehat{B}) + m(\widehat{D})}{2} + m(\widehat{D}) = 180^\circ - \frac{m(\widehat{B}) - m(\widehat{D})}{2} elde edilir. Bu açının bütünleri olan dar açı ise α=∣m(B^)−m(D^)∣2\alpha = \frac{|m(\widehat{B}) - m(\widehat{D})|}{2} olur.
Karşı iki açının açıortayları arasındaki dar açının, diğer iki açının farkının yarısı olduğunu ispatlamak veya göstermek için.
4
Verilen değerleri denklemde yerine koyup diğer açıyı hesaplayın.
Dar açı 20∘20^\circ ve açılardan biri 115∘115^\circ olduğundan: ∣115∘−m(D^)∣2=20∘  ⟹  ∣115∘−m(D^)∣=40∘\frac{|115^\circ - m(\widehat{D})|}{2} = 20^\circ \implies |115^\circ - m(\widehat{D})| = 40^\circ elde edilir. Bu mutlak değerli denklemin çözümü için iki durum vardır: 1) 115∘−m(D^)=40∘  ⟹  m(D^)=75∘115^\circ - m(\widehat{D}) = 40^\circ \implies m(\widehat{D}) = 75^\circ, 2) 115∘−m(D^)=−40∘  ⟹  m(D^)=155∘115^\circ - m(\widehat{D}) = -40^\circ \implies m(\widehat{D}) = 155^\circ.
Diğer açının alabileceği tüm olası değerleri bulmak için.
5
En büyük değeri belirleyin.
Bulunan 75∘75^\circ ve 155∘155^\circ değerlerinin her ikisi de bir dışbükey dörtgenin açısı olabilir (0∘<ac¸ı<180∘0^\circ < \text{açı} < 180^\circ). Bu değerlerden en büyüğü 155∘155^\circ olarak bulunur.
Soruda bizden istenen en büyük değeri tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Bir dışbükey dörtgende karşı iki açının iç açıortayları arasında kalan dar açının ölçüsü, diğer iki açının ölçüleri farkının mutlak değerinin yarısına eşittir.

İpuçları

1
Dörtgenin iç açılarının toplamının 360∘360^\circ olduğunu ve karşı iki köşeden çizilen iç açıortayların bu toplamı nasıl etkilediğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Karşı iki açının açıortayları yerine ardışık iki açının iç açıortayları çizilseydi oluşan açı nasıl bulunurdu?

Alternatif Yöntem

Dörtgenin açıortaylarını çizdikten sonra oluşan üçgen ve dörtgenlerdeki iç açılar toplamını yazarak formülsüz bir şekilde açı takibi yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2205Soru →

Bir ayrıtının uzunluğu 88 birim olan ABCDA′B′C′D′ABCDA'B'C'D' küpünde; MM noktası [AB][AB] ayrıtının, NN noktası [CC′][CC'] ayrıtının, PP noktası ise [A′D′][A'D'] ayrıtının orta noktasıdır. Buna göre, köşeleri MM, NN ve PP olan MNPMNP üçgeninin alanı kaç birimkaredir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 24324\sqrt{3}

Cevap

Köşeleri M, N ve P olan MNP üçgeninin alanı 24324\sqrt{3} birimkaredir.
Küpün belirtilen ayrıtlarının orta noktalarının koordinatları belirlenip iki nokta arası uzaklık formülüyle kenar uzunlukları hesaplandığında, üç kenarın da 464\sqrt{6} birim olduğu görülür. Kenar uzunlukları eşit olan bu eşkenar üçgenin alanı s234\frac{s^2\sqrt{3}}{4} formülüyle 24324\sqrt{3} birimkare olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Küpü 3 boyutlu kartezyen koordinat sistemine yerleştirip köşe koordinatlarını belirleme
BB köşesi orijin (0,0,0)(0,0,0) alınırsa; A(8,0,0)A(8,0,0), C(0,8,0)C(0,8,0), C′(0,8,8)C'(0,8,8), A′(8,0,8)A'(8,0,8) ve D′(8,8,8)D'(8,8,8) koordinatları elde edilir.
Noktalar arasındaki mesafeleri analitik yöntemle hatasız şekilde hesaplayabilmek için koordinat sistemi tanımlanır.
2
M, N ve P orta noktalarının koordinatlarını hesaplama
MM noktası [AB][AB]'nin orta noktası olduğundan M(4,0,0)M(4,0,0), NN noktası [CC′][CC']'nin orta noktası olduğundan N(0,8,4)N(0,8,4) ve PP noktası [A′D′][A'D']'nin orta noktası olduğundan P(8,4,8)P(8,4,8) koordinatları bulunur.
Orta nokta formülü [(x1+x2)/2,(y1+y2)/2,(z1+z2)/2][(x_1+x_2)/2, (y_1+y_2)/2, (z_1+z_2)/2] kullanılarak hedef noktaların koordinatları belirlenir.
3
MNP üçgeninin kenar uzunluklarını iki nokta arasındaki uzaklık formülüyle hesaplama
∣MN∣=(4−0)2+(0−8)2+(0−4)2=96=46|MN| = \sqrt{(4-0)^2 + (0-8)^2 + (0-4)^2} = \sqrt{96} = 4\sqrt{6} birim, ∣NP∣=(0−8)2+(8−4)2+(4−8)2=96=46|NP| = \sqrt{(0-8)^2 + (8-4)^2 + (4-8)^2} = \sqrt{96} = 4\sqrt{6} birim, ∣PM∣=(8−4)2+(4−0)2+(8−0)2=96=46|PM| = \sqrt{(8-4)^2 + (4-0)^2 + (8-0)^2} = \sqrt{96} = 4\sqrt{6} birim bulunur.
Üçgenin kenar uzunlukları bulunarak üçgenin çeşidi (eşkenar üçgen) tespit edilir.
4
Eşkenar üçgenin alan formülünü uygulayarak alanı hesaplama
Bir kenar uzunluğu s=46s = 4\sqrt{6} birim olan eşkenar üçgenin alanı: Alan=s234=(46)234=9634=243\text{Alan} = \frac{s^2\sqrt{3}}{4} = \frac{(4\sqrt{6})^2\sqrt{3}}{4} = \frac{96\sqrt{3}}{4} = 24\sqrt{3} birimkare olarak bulunur.
Kenarları eşit olan üçgen bir eşkenar üçgendir ve alanı bu formülle bulunur.

Anahtar Kavram

Küp üzerinde koordinat sistemi kurarak noktalar arası uzaklık hesaplama ve elde edilen eşkenar üçgenin alanını bulma.
Soru 2206Soru →

Bir arkeolojik kazı alanında çıkarılan K,L,M,N,P,RK, L, M, N, P, R ve SS adlı 7 buluntu; Tunç Çağı, Demir Çağı ve Roma Dönemi olmak üzere üç farklı döneme ait olarak sınıflandırılacaktır. Bu buluntuların dönemlere göre dağılımıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her dönemden en az birer buluntu sergilenmektedir.
* Demir Çağı'na ait olduğu belirlenen 3 buluntu vardır.
* Demir Çağı'ndaki buluntu sayısı, Tunç Çağı'ndaki buluntu sayısından fazladır.
* KK buluntusu Roma Dönemi'ndedir.
* LL ve MM buluntuları aynı döneme aittir.
* NN ve PP buluntuları farklı dönemlere aittir.
* RR buluntusu Tunç Çağı'ndaysa SS buluntusu Roma Dönemi'ndedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: L buluntusu Roma Dönemi'ndeyse S buluntusu Demir Çağı'ndadır.

Cevap

L buluntusu Roma Dönemi'ndeyse S buluntusu Demir Çağı'ndadır.
L buluntusunun Roma Dönemi'nde olması durumunda, M de aynı dönemde yer alır ve K ile birlikte Roma Dönemi'nin kontenjanı dolar. Bu durumda Tunç Çağı'nın kontenjanı bire düşer ve N ile P'den biri buraya yerleşir. Geriye kalan R ve S buluntuları ise zorunlu olarak Demir Çağı'nda yer alır. Bu nedenle 'L buluntusu Roma Dönemi'ndeyse S buluntusu Demir Çağı'ndadır' ifadesi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam buluntu ve grup sayıları arasındaki sayısal ilişkileri çözümleme.
Demir Çağı'nda 3 buluntu olduğu belirtilmiştir. Toplam 7 buluntu olduğundan, Tunç Çağı ve Roma Dönemi'ndeki toplam buluntu sayısı 7−3=47 - 3 = 4 olur. Demir Çağı (3) > Tunç Çağı kuralı nedeniyle Tunç Çağı'nda en fazla 2 buluntu yer alabilir. Her grupta en az bir buluntu olacağından Tunç Çağı'ndaki buluntu sayısı ya 1 ya da 2'dir. Buradan yola çıkarak Roma Dönemi'ndeki buluntu sayısı da sırasıyla 3 ya da 2 olmak zorundadır.
Kategorilerin alabileceği sınır değerleri belirlemek, olasılıkları doğru şekilde filtrelememizi sağlar.
2
Koşullu önermeyi (L'nin Roma Dönemi'nde olması durumu) kısıtlamalarla birleştirme.
L buluntusu Roma Dönemi'ndeyse, L ve M aynı dönemde olduğundan M de Roma Dönemi'ndedir. K buluntusu da kesin olarak Roma Dönemi'nde olduğundan, Roma Dönemi'nde en az 3 buluntu (K, L, M) yer alır. Birinci adımda elde ettiğimiz olasılıklardan sadece (Tunç = 1, Roma = 3) seçeneği bu durumla uyumludur. Dolayısıyla Tunç Çağı'nın kontenjanı 1, Roma Dönemi'ninki 3, Demir Çağı'nınki ise 3'tür.
Koşullu durumun getirdiği eleman sayılarını grupların kapasiteleriyle karşılaştırıp net dağılımı belirlemek gerekir.
3
Kalan değişkenleri (N, P, R, S) kontenjanlara yerleştirme.
Roma Dönemi kontenjanı tamamen dolmuştur (K, L, M). N ve P farklı dönemlerde yer almak zorundadır. Roma Dönemi dolu olduğuna göre, biri Tunç Çağı'na diğeri ise Demir Çağı'na gitmelidir. Tunç Çağı'nın kontenjanı 1 olduğundan, N veya P'den birinin yerleşmesiyle Tunç Çağı da tamamen dolmuş olur. Geriye kalan R ve S buluntuları ise Tunç ve Roma dönemlerinde yer kalmadığı için zorunlu olarak Demir Çağı'na yerleştirilir.
Kalan boşlukların ve zorunlu kuralların (N ve P'nin farklı yerde olması) analiziyle diğer elemanların yerini netleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantıkta Çoklu Gruplandırma ve Eleman Sayısı Analizi
Soru 2207Soru →

Aşağ��daki bölme işleminde ABAB iki basamaklı bir doğal sayıdır. AA, BB ve CC sıfırdan ve birbirinden farklı birer rakamdır.

ABC\cline2−2B\begin{array}{r|l} AB & C \\ \cline{2-2} & B \end{array}

Bu bölme işleminde kalan AA ve A+B+C=16A + B + C = 16 olduğuna göre, A×CA \times C çarpımı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12

Cevap

A x C çarpımının değeri olan 12'dir.
Bölme kuralından AB=B×C+AAB = B \times C + A denklemi kurulur. İki basamaklı ABAB sayısı 10A+B10A + B şeklinde çözümlendiğinde 9A=B(C−1)9A = B(C - 1) eşitliğine ulaşılır. Rakamların sıfırdan ve birbirinden farklı olması ile A<CA < C (kalanın bölenden küçük olması) koşulları altında toplamları 16 olan değerler araştırıldığında; A=3A=3, B=9B=9 ve C=4C=4 değerleri bu eşitliği sağlar (9×3=9×(4−1)9 \times 3 = 9 \times (4 - 1)). Bu durumda A×C=3×4=12A \times C = 3 \times 4 = 12 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Bölme işleminin temel kuralını yazarak denklem oluşturma.
AB=C×B+AAB = C \times B + A ve kalan için A<CA < C koşulu belirlenir.
Bölme işleminde bölünen sayı, bölen ile bölümün çarpımına kalanın eklenmesiyle elde edilir ve kalan bölenden küçük olmalıdır.
2
İki basamaklı ABAB sayısını çözümleme.
10A+B=C×B+A10A + B = C \times B + A
Basamak analizi yapılarak denklem çözülebilir hale getirilir.
3
Denklemi sadeleştirerek değişkenler arasındaki ilişkiyi bulma.
9A=B×(C−1)9A = B \times (C - 1)
A'lı terimler eşitliğin sol tarafında, B'li teriler ise sağ tarafında sadeleştirilerek ortak paranteze alınır.
4
Verilen toplam bilgisini ve rakam olma koşullarını kullanarak değerleri belirleme.
A=3A = 3, B=9B = 9, C=4C = 4 değerleri için 9×3=9×39 \times 3 = 9 \times 3 eşitliği sağlanır. Bu durumda A+B+C=3+9+4=16A + B + C = 3 + 9 + 4 = 16 toplamı elde edilir ve kalan koşulu olan A<CA < C (3<43 < 4) sağlanır.
Sıfırdan ve birbirinden farklı rakamlar için denklemi sağlayan ve toplamları 16 olan tek bir çözüm kümesi bulunur.
5
İstenen çarpım değerini hesaplama.
A×C=3×4=12A \times C = 3 \times 4 = 12 elde edilir.
Bulunan A ve C değerleri çarpılır.

Anahtar Kavram

Harf-Rakam Aritmetiğinde Bölme Kuralları ve Çözümleme
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2208Soru →

Gazeteci:
(I) ----------------------------------------------------

Tarihsel Coğrafyacı:
- Aslında yollar sadece ticari malların değil, kültürlerin, inançların ve idari sistemlerin de taşındığı koridorlardır. Antik Dönem'deki bir ticaret güzergâhı incelendiğinde, yol boyundaki yerleşimlerin mimari yapısından dilsel etkileşimlerine kadar derin izler taşıdığı görülür. Dolayısıyla eski yolları haritalandırmak, sadece ekonomik akışları değil, medeniyetlerin yayılım coğrafyasını anlamamızı sağlar.

Gazeteci:
(II) ----------------------------------------------------

Tarihsel Coğrafyacı:
- Şehirlerin aniden ve sıfırdan kurulduğu fikri genellikle yanıltıcıdır. Çoğu modern metropol, tarih öncesi dönemlerden beri kullanılan kavşak noktalarının üzerinde yükselir. Roma döneminde askeri veya ticari amaçla döşenen bir yol ağının düğüm noktası, bugün hâlâ o b��lgenin en büyük lojistik ve ticaret merkezi olmaya devam etmektedir. Yani coğrafi konumun tarihsel sürekliliği, günümüz şehirlerinin mekânsal sınırlarını ve önemini doğrudan belirler.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (I) Tarihi ulaşım ağlarını haritalandırmak, bize ekonomik verilerin ötesinde ne tür bilgiler sunar?
(II) Geçmişteki bu yol güzergâhlarının, günümüz modern şehirlerinin konumlanması üzerinde bir etkisi var mıdır?

Cevap

Tarihi ulaşım ağlarının ekonomik verilerin ötesindeki katkılarını ve bu yol güzergâhlarının modern şehirlerin konumlanmasındaki etkisini sorgulayan seçenek doğru cevaptır.
Doğru seçenekte yer alan sorular, yazarın (gazetecinin) boş bıraktığı yerlerden sonra gelen uzman cevaplarıyla anlamsal ve mantıksal olarak mükemmel bir biçimde örtüşmektedir. Uzmanın yolların kültür taşıyıcılığına yaptığı vurgu ilk soruyu; modern kentlerin eski yol ağları üzerinde yükseldiğine dair tespiti ise ikinci soruyu karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk konuşmadaki uzmanın yanıtını incelemek
Uzman, yolların yalnızca ticari malların değil; kültür, inanç ve idari sistemlerin de taşındığı koridorlar olduğunu belirtmiştir. Dolayısıyla eski yolları haritalandırmanın ekonomik boyutun ötesinde kültürel yayılımı anlamaya yaradığını vurgulamıştır. Bu duruma uygun soru 'Tarihi ulaşım ağlarını haritalandırmak, bize ekonomik verilerin ötesinde ne tür bilgiler sunar?' olmalıdır.
İlk boşluğa gelmesi gereken sorunun odağını belirlemek.
2
İkinci konuşmadaki uzmanın yanıtını incelemek
Uzman, modern şehirlerin tarihsel kavşak noktaları ve eski yol ağlarının düğüm noktaları üzerinde kurulduğunu ve geliştiğini ifade etmiştir. Bu da coğrafi konumun tarihsel süreklilik taşıdığını gösterir. Bu duruma uygun soru 'Geçmişteki bu yol güzergâhlarının, günümüz modern şehirlerinin konumlanması üzerinde bir etkisi var mıdır?' olmalıdır.
İkinci boşluğa gelmesi gereken sorunun odağını belirlemek.
3
Seçenekleri karşılaştırmak
Belirlenen iki sorunun sırasıyla yer aldığı seçenek doğru cevap olarak tespit edilir.
Doğru seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Diyalog Tamamlama
Soru 2209Soru →

Klasik iktisat kuramlarının insanı rasyonel bir karar alıcı olarak tanımlayan yaklaşımı, günümüz davranışsal finans çalışmalarıyla ----; ---- insanların kararlarında bilişsel önyargıların ve duygusal etkenlerin oynadığı rolün yadsınamazlığı, iktisadi modellerin yeniden gözden geçirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: sarsılmıştır - nitekim

Cevap

sarsılmıştır - nitekim
Cümlede klasik iktisadın rasyonel insan varsayımının, davranışsal finansın getirdiği bilişsel önyargı ve duygusal etkenler gibi gerçeklerle geçerliliğini yitirdiği (sarsıldığı) anlatılmaktadır. İkinci kısım ise bu sarsılma durumunu doğrulayan ve somutlaştıran bir açıklama sunduğu için, bu ilişkiyi pekiştiren 'nitekim' bağlacı kullanılmalıdır. Bu nedenle 'sarsılmıştır - nitekim' ifadesi cümlenin anlam ve mantık akışını kusursuz tamamlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin genel anlamını ve boşlukların çevresindeki mantıksal ilişkiyi analiz etmek.
Klasik iktisat kuramının insanı 'rasyonel' tanımlayan bakış açısı ile davranışsal finansın öne çıkardığı 'bilişsel önyargı ve duygusal etkenler' arasındaki çelişki tespit edilir.
Cümlenin ilk kısmındaki sav ile ikinci kısmındaki açıklama arasındaki yönü (olumlu/olumsuz) belirlemek için gereklidir.
2
İlk boşluk için seçeneklerdeki eylemlerin cümlenin anlam akışına uygunluğunu değerlendirmek.
Davranışsal finans çalışmaları, klasik iktisadın rasyonel insan modelini geçersiz kıldığı veya zayıflattığı için ilk boşluğa 'sarsılmıştır' eylemi getirilmelidir.
Seçenekleri eleyerek olası doğru kelimeleri belirlemek için bu adım uygulanır.
3
İkinci boşluğa gelecek bağlacın iki yargı arasındaki mantıksal ilişkiyi nasıl kurduğunu incelemek.
İkinci cümlede yer alan model revizyonu zorunluluğu, ilk cümledeki sarsılma durumunu gerekçelendiren ve açıklayan bir durumdur. Bu doğrulamayı en iyi 'nitekim' bağlacı sağlar.
Doğru seçeneği kesinleştirmek için bağlaç ve anlam ilişkisi denetlenmelidir.

Anahtar Kavram

Cümle Tamamlama (Boşluk Doldurma)
Tahmini Süre:1m 35s
Soru 2210Soru →

Bilişsel çelişki kuramı, 1957 yılında sosyal psikolog Leon Festinger tarafından ortaya atılmış olup bireyin inançları, değerleri veya tutumları ile davranışları arasında bir uyumsuzluk yaşandığında hissettiği zihinsel rahatsızlığı açıklayan bir teoridir. Festinger’a göre insanlar, doğaları gereği içsel bir tutarlılık arayışı içindedirler. Sahip olunan iki biliş (bilgi, inanç veya görüş) birbiriyle çeliştiğinde ya da sergilenen bir davranış mevcut inançlarla uyuşmadığında birey yoğun bir psikolojik huzursuzluk hisseder. Bu huzursuzluk, kişiyi çelişkiyi azaltmaya ve zihinsel dengeyi yeniden kurmaya yönlendirir. Çelişkiyi hafifletmek için bireyler genellikle üç temel yönteme başvururlar: Yeni bilgiler edinerek mevcut inançlarını desteklemek, çelişen bilişlerden birinin önemini azaltmak ya da doğrudan inancı veya davranışı değiştirmek. Örneğin, sigara içmenin sağlığa zararlı olduğunu bilen bir kişi, bu eylemi ile sağlığını koruma inancı arasında bir çelişki yaşar. Bu kişi ya sigarayı bırakarak davranışını değiştirir ya da 'sigaranın stresi azalttığı' gibi yeni bir biliş üreterek veya 'nasılsa hepimiz öleceğiz' diyerek durumu rasyonalize etmeye çalı��ır. Kuram, insanların her zaman rasyonel varlıklar olmaktan ziyade rasyonalize eden, yani kararlarını ve eylemlerini kendi gözlerinde haklı çıkarmaya çalışan varlıklar olduğunu savunur. Dolayısıyla bireyin bu süreçte sergilediği tutumlar, nesnel bir gerçeklik arayışından ziyade psikolojik bir rahatlama ve içsel tutarlılık sağlama çabasının ürünüdür.

Bu parçaya göre bilişsel çelişki yaşayan bir bireyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zihinsel dengesini korumak adına her zaman nesnel ve rasyonel kararlar almaya çalışır.

Cevap

Zihinsel dengesini korumak adına her zaman nesnel ve rasyonel kararlar almaya çalışır.
Bireyin her zaman nesnel ve rasyonel kararlar almaya çalıştığı söylenemez. Çünkü paragrafta insanların rasyonel varlıklar olmaktan ziyade rasyonalize eden (yani kendi kararlarını haklı çıkarmaya çalışan) varlıklar olduğu ve nesnel bir gerçeklik arayışından ziyade psikolojik bir rahatlama peşinde oldukları açıkça ifade edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ana fikrini ve insanların çelişki karşısında takındığı tavrı belirlemek.
İnsanların rasyonel kararlar almaktan ziyade, sergiledikleri tutumları ve kararları psikolojik rahatlama amacıyla rasyonalize ettikleri saptanır.
Seçeneklerin doğruluğunu veya yanlışlığını test etmek için yazarın ana tezini netleştirmek gerekir.
2
Seçenekleri paragrafta sunulan verilerle karşılaştırmak.
Çelişkiyi çözme yöntemleri ile bireyin içsel dengesini kurma çabalarının seçeneklerde doğru şekilde açıklandığı görülür.
Paragrafa göre söylenebilecek yargıları eleyerek söylenemez olanı bulmak için.
3
Doğru seçeneği teyit etmek.
İnsanların her zaman nesnel ve rasyonel kararlar almaya çalıştığı iddiasının, paragrafın son cümlesindeki 'nesnel bir gerçeklik arayışından ziyade psikolojik bir rahatlama... ürünüdür' ifadesiyle çeliştiği belirlenir.
Hatalı olan yargıyı tespit edip doğru cevaba ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce ve Çıkarım Yapma
Soru 2211Soru →

Nitelikli bir eleştirmenin görevi, bir eserin kusurlarını listeleyip onu yargılamak değil; eserin barındırdığı gizli potansiyeli ortaya çıkararak okura yeni okuma yolları sunmaktır.

Bu cümleye anlamca en yakın cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eleştirmen, yapıttaki eksiklikleri sergilemek yerine, eserin derinlerindeki imkânları görünür kılıp alımlayıcıya rehberlik etmelidir.

Cevap

Eleştirmenin, eserin eksikliklerini sergilemek yerine derinlerde yatan imkânları açığa çıkarması ve okura kılavuzluk etmesi gerektiğini belirten cümle
Eleştirmenin eksiklikleri sergilemek yerine eserin derinlerindeki imkânları görünür kılmasını ve alımlayıcıya rehberlik etmesini savunan yargı; öncüldeki kusurları listelemeyip eserin gizli potansiyelini ortaya çıkarma ve okura yeni okuma yolları sunma düşüncesiyle birebir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüldeki cümlenin ana fikir ögelerini ve temel vurgularını analiz etmek.
Cümledeki anahtar ifadeler: eleştirmenin görevinin kusur listelemek/yargılamak olmadığı; bunun yerine eserde saklı duran potansiyeli (imkânları) göstermek ve okura yeni yollar sunmak (yol göstermek) olduğu saptandı.
Anlamca yakın olan cümleyi bulabilmek için öncelikle asıl cümlenin hangi kavramsal çerçeve üzerine kurulduğunu netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki cümleleri öncüldeki temel kavram çiftleriyle (kusur/eksiklik, potansiyel/imkân, yeni yollar sunmak/rehberlik etmek) karşılaştırmak.
Eleştirmenin eksiklikleri sergilemek yerine (kusurları listelememe), derinlerdeki imkânları görünür kılıp (gizli potansiyeli ortaya çıkarma) alımlayıcıya rehberlik etmesini (okura yeni okuma yolları sunma) savunan yargının öncül ile tam bir anlam ortaklığı kurduğu belirlendi.
Cümle eşleştirme ve yakın anlam sorularında, sözcük düzeyindeki eşleşmeler ile cümlenin bütününe yayılan yargısal paralellikler doğru yanıtı doğrular.

Anahtar Kavram

Yakın Anlamlı Cümleler (Cümle Eşleştirme)
Soru 2212Soru →

Ayhan, Burak, Ceren, Deniz ve Elif adlı kişiler; İnsan Kaynakları, Pazarlama, Finans, Teknoloji ve Satış departmanlarını temsil etmek üzere 11’den 55’e kadar numaralandırılmış sırayla sunum yapacaklardır. Kişilerin sunum sırası ve temsil ettikleri departmanlara ilişkin bazı bilgiler şu şekildedir:

* Ceren, 44. sırada sunum yapacaktır.
* Finans departmanı temsilcisi, Pazarlama departmanı temsilcisinden hemen sonra sunum yapacaktır.
* Ayhan'ın sunumu Teknoloji departmanı ile ilgilidir ve Ayhan, Burak'tan daha önce bir sırada sunum yapacaktır.
* Deniz, İnsan Kaynakları temsilcisidir ve sunum sırası çift bir sayıdır.
* Elif, Satış departmanı temsilcisidir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Satış departmanının sunumu ya birinci sırada ya da beşinci sırada yapılacaktır.

Cevap

Satış departmanının sunumu ya birinci sırada ya da beşinci sırada yapılacaktır.
Yapılan tablo analizine göre, tüm olasılıklarda Satış departmanı temsilcisi olan Elif'in sunum sırası ya 1 ya da 5 olmaktadır. Başka bir olasılık bulunmadığı için Satış departmanının sunumunun ya birinci ya da beşinci sırada yapılacağı ifadesi kesin olarak doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen kesin bilgileri yerleştirip çıkarımları yapalım.
Ceren 4. sıradadır. Deniz İnsan Kaynakları temsilcisidir ve çift sırada (2 veya 4) yer almaktadır. 4. sırada Ceren olduğundan, Deniz kesinlikle 2. sıradadır. Elif ise Satış temsilcisidir.
Kesin kurallarla tablonun sabit kısımlarını oluşturmak olasılıkları azaltır.
2
Kalan yerleri belirlemek için Ayhan ve Burak ilişkisini kuralım.
Ayhan Teknoloji departmanındadır ve Burak'tan önce sunum yapacaktır. 2. ve 4. sıralar dolu olduğundan Ayhan'ın sunum sırası ya 1 ya da 3 olabilir. Bu durum iki ayrı olasılık oluşturur.
Ayhan'ın konumuna bağlı olarak tablonun diğer değişkenlerini gruplandırırız.
3
Birinci olasılığı (Ayhan'ın 1. sırada olduğu durum) inceleyelim.
1. sırada Ayhan (Teknoloji) ve 2. sırada Deniz (İnsan Kaynakları) olur. Kalan boş sıralar 3, 4 ve 5'tir. Pazarlama ve Finans ardışık olmalıdır (Pazarlama'dan hemen sonra Finans). Bu durumda Pazarlama 3, Finans 4 (Ceren) olur. Kalan Satış departmanı (Elif) 5. sıraya yerleşir. Burak da 3. sırada Pazarlama sunumu yapar.
Pazarlama ve Finans'ın ardışık olması kuralını boş yerlere uygularız.
4
İkinci olasılığı (Ayhan'ın 3. sırada olduğu durum) inceleyelim.
3. sırada Ayhan (Teknoloji) olur. Ayhan Burak'tan önce olacağı için Burak 5. sırada yer alır. Bu durumda Elif (Satış) 1. sıraya yerleşir. Ardışık olan Pazarlama ve Finans departmanları sırasıyla 4 (Ceren) ve 5 (Burak) olur.
Ayhan'ın Burak'tan önce olması ve ardışıklık kurallarını 3. sıra başlangıcına göre türetiriz.
5
Seçenekleri bu iki olasılığa göre değerlendirelim.
İlk olasılıkta Satış departmanı (Elif) 5. sıradadır, ikinci olasılıkta ise 1. sıradadır. Bu durum her iki olasılıkta da geçerli olan kesin bir doğrudur.
Kesinlikle doğru olan yargı, her iki tabloda da değişmeyen ortak özelliktir.

Anahtar Kavram

Çok değişkenli sıralama problemlerinde kesin bilgileri yerleştirdikten sonra kalan değişkenleri olasılık tablosu kurarak analiz etme.
Soru 2213Soru →

Bir şifreleme sisteminde her harf farklı bir rakamla eşleştirilmiştir. Bu kurala göre bazı sözcükler ve şifreleri aşağıda verilmiştir:

* KART→3152\text{KART} \rightarrow 3152
* TARK→2153\text{TARK} \rightarrow 2153
* KARA→3151\text{KARA} \rightarrow 3151

Buna göre, TRAK\text{TRAK} sözcüğünün şifresi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2513

Cevap

TRAK kelimesinin şifresi 2513 sayısıdır.
Verilen kelimeler incelendiğinde harflerin karşılık geldiği rakamlar sırasıyla belirlenir. KARA→3151\text{KARA} \rightarrow 3151 şifresinden K=3\text{K} = 3, A=1\text{A} = 1 ve R=5\text{R} = 5 olduğu görülür. KART→3152\text{KART} \rightarrow 3152 şifresinde bilinen harfler yerine konduğunda son harf olan T\text{T}'nin 22 rakamına karşılık geldiği anlaşılır. Buna göre T=2\text{T} = 2, R=5\text{R} = 5, A=1\text{A} = 1 ve K=3\text{K} = 3 olarak belirlenir. Bu değerler TRAK\text{TRAK} kelimesinde sırasıyla yazıldığında 25132513 şifresi elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
KARA kelimesi ile şifresini karşılaştırarak harflerin değerlerini belirleme.
KARA→3151\text{KARA} \rightarrow 3151 eşleşmesinden K=3\text{K} = 3, A=1\text{A} = 1 ve R=5\text{R} = 5 olduğu bulunur.
Kelimenin harf dizilimi ile şifredeki rakamların pozisyonları birebir eşleşmektedir.
2
KART kelimesinin şifresini kullanarak T harfinin değerini bulma.
KART→3152\text{KART} \rightarrow 3152 şifresinde K=3\text{K}=3, A=1\text{A}=1 ve R=5\text{R}=5 değerleri yazıldığında T=2\text{T} = 2 bulunur.
Kelimenin son harfi olan T'nin sayısal değerini netleştirmek için.
3
TRAK kelimesinin harflerini sırasıyla bulduğumuz rakam değerleriyle yazma.
T=2\text{T} = 2, R=5\text{R} = 5, A=1\text{A} = 1 ve K=3\text{K} = 3 değerleri yan yana yazıldığında 25132513 sayısı elde edilir.
İstenen TRAK kelimesinin şifre kodunu oluşturmak için.

Anahtar Kavram

Sözcük şifreleme sorularında harfler ile rakamlar arasındaki birebir eşleşme ilişkisini çözümlemek.
Tahmini Süre:45s
Soru 2214Soru →

Kerem, Lale, Murat ve Nihan adlı d��rt arkadaş; Berlin, Londra ve Paris şehirlerine iş seyahati düzenlemiştir. Bu seyahatte ulaşım aracı olarak uçak veya tren kullanılmıştır. Kişilerin gittikleri şehirler ve seyahatte kullandıkları ulaşım araçlarına ilişkin kimi bilgiler şu şekildedir:

* Her bir kişi yalnızca bir şehre gitmiş ve tek bir ulaşım aracı kullanmıştır.
* Her şehre en az bir kişi gitmiştir.
* Seyahatte uçak ve tren kullanan kişi sayıları eşittir.
* Berlin'e giden kişi trenle seyahat etmiştir.
* Paris'e giden iki kişi vardır; bunlardan biri uçak, diğeri tren kullanmıştır.
* Kerem, Paris'e uçakla gitmiştir.
* Lale, Londra'ya gitmiştir.
* Murat ve Nihan aynı ulaşım aracını kullanmıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lale, seyahatinde uçak kullanmıştır.

Cevap

Lale, seyahatinde uçak kullanmıştır.
Seyahatte uçak ve tren kullananların sayısı eşit olup ikişer kişidir. Kerem uçak kullandığına ve tren kullanan iki kişi Murat ile Nihan olduğuna göre, geriye kalan Lale'nin kesinlikle uçak kullandığı sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri belirleme ve tablo taslağı hazırlama
Kişiler (Kerem, Lale, Murat, Nihan), Şehirler (Berlin, Londra, Paris) ve Araçlar (Uçak, Tren) şeklinde üç grup değişken belirlendi.
Verileri doğru gruplandırmak ve yerleştirmek için.
2
Kişi ve araç sayılarının dağılımını hesaplama
4 kişi ve 3 şehir olduğundan, her şehre en az bir kişi gitmesi kuralıyla şehirlerdeki kişi dağılımı Paris: 2, Berlin: 1, Londra: 1 şeklindedir. Toplam 4 kişi olduğundan araç dağılımı 2 Uçak ve 2 Tren olarak eşitlenir.
Kişilerin şehirlere ve araçlara nasıl dağılacağını bulmak için.
3
Kesin bilgileri tabloya yerleştirme
Kerem -> Paris (Uçak) ve Lale -> Londra olarak yerleştirildi. Geriye Berlin (Tren) ve Paris (Tren) konumları kaldı.
Kesin verilerden yola çıkarak olası durumları daraltmak için.
4
Kalan kişilerin araç ve konum eşleştirmesini yapma
Murat ve Nihan aynı aracı kullandığına göre her ikisi de Tren kullanmalıdır. Bu durumda Murat ve Nihan, Berlin (Tren) ve Paris (Tren) konumlarını paylaşır. Geriye kalan Lale ise kesinlikle Uçak kullanır.
Tüm eşleşmeleri tamamlayıp kesin ve olası sonuçları ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Sözel mantık eşleştirme problemlerinde değişken gruplarını belirleyerek olasılıkları eleme ve kesin yargılara ulaşma.
Soru 2215Soru →

Türkiye’de ilk kez 2012 yılında Van Gölü’nde keşfedilen ve yalnızca yüksek alkali (sodalı) sularda gelişebilen mikrobiyolitlerin, göldeki su seviyesinin çekilmesiyle birlikte karada görünür hâle gelmesi, bölgedeki geçmiş iklimsel değişimlerin araştırılmasına katkı sağlamıştır.

Bu cümleden çıkarılabilecek kesin yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Van Gölü'ndeki su seviyesinde düşüş yaşanmıştır.

Cevap

Van Gölü'ndeki su seviyesinde düşüş yaşanmıştır.
Cümlede geçen göldeki su seviyesinin çekilmesiyle ifadesi, gölün su seviyesinde net bir düşüş olduğunu kesin olarak gösterir. Bu nedenle su seviyesinde düşüş yaşandığını belirten seçenek kesin olarak doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümleyi analiz etme ve temel ögeleri belirleme
Cümlede; mikrobiyolitlerin Türkiye'de ilk kez 2012'de Van Gölü'nde bulunduğu, sadece alkali sularda geliştiği, su seviyesinin çekilmesiyle görünür olduğu ve iklim araştırmalarına katkı sunduğu bilgisi belirlenmiştir.
Çıkarılabilecek kesin yargıyı bulmak için öncelikle verilen bilginin sınırlarını çizmek gerekir.
2
Su seviyesinin değişimini değerlendirme
Göldeki su seviyesinin çekilmesi ifadesi, gölün su düzeyinde kesin olarak bir azalma gerçekleştiğini ortaya koyar.
Suyun çekilmesi eylemi, su seviyesinin düşmesiyle doğrudan eş anlamlıdır ve yoruma gerek duymayan kesin bir tespittir.
3
Seçenekleri eleme
Cümlede doğrudan geçmeyen sadece Van Gölü'nde bulunduğu, tek yol olduğu, tahmin edilmediği gibi ifadeleri içeren seçenekler elenir.
Cümlede doğrudan belirtilmeyen veya kesinlik taşımayan yargılar doğru cevap olamaz.

Anahtar Kavram

Cümleden Çıkarılabilecek Kesin Yargı
Soru 2216Soru →

19. yüzyılın son çeyreğinde Danimarka'da geliştirilen ve rüzgâr gücünden elektrik üreten ilk modern türbin, dönemin diğer sanayileşmiş ülkelerinin aksine kömür rezervi bulunmayan bu ülkenin dışa bağımlılığını azaltmak amacıyla tarımsal işletmelerde kullanılmıştır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sözü edilen dönemdeki diğer sanayileşmiş ülkelerde kömür rezervi bulunmaktadır.

Cevap

Sözü edilen dönemdeki diğer sanayileşmiş ülkelerde kömür rezervi bulunmaktadır.
Cümlede geçen 'dönemin diğer sanayileşmiş ülkelerinin aksine kömür rezervi bulunmayan bu ülke (Danimarka)' ifadesi, Danimarka dışındaki sanayileşmiş ülkelerde kömür rezervi olduğunu kesin olarak ortaya koymaktadır. Karşılaştırma edatı olan 'aksine', Danimarka'nın bu konuda diğerlerinden ayrıldığını gösterir. Bu nedenle sözü edilen dönemdeki diğer sanayileşmiş ülkelerde kömür rezervinin bulunduğu yargısı kesin olarak çıkarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki karşılaştırma ögelerini belirleme.
Danimarka ile dönemin diğer sanayileşmiş ülkeleri arasındaki 'kömür rezervi' karşılaştırması tespit edilir.
Kesin yargıya ulaşırken karşılaştırma ifadeleri anahtar rol oynar.
2
Zıtlık belirten edatın anlamını yorumlama.
'Danimarka'nın aksine kömür rezervi bulunmayan...' ifadesinden, diğer sanayileşmiş ülkelerin kömür rezervine sahip olduğu sonucu çıkar.
İki karşılaştırılan unsurdan birindeki olumsuzluğun diğerinde olumlu olduğunu kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Cümledeki karşılaştırma ve zıtlık ifadelerinden kesin çıkarım yapma.
Soru 2217Soru →

Toplumsal değişimi sadece ekonomik gelişmelere indirgeyerek açıklamaya çalışan sosyolojik kuramlar, insan davranışlarının kültürel ve psikolojik boyutlarını ihmal ettikleri için sağlam bir payandadan yoksun kalmaya mahkûmdur.

Bu cümledeki 'payandadan' sözcüğünün yerine kullanılabilecek, bu sözcükle anlamca en yakın olan sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: dayanaktan

Cevap

dayanaktan
Cümlede geçen 'payandadan' sözcüğü, kuramların üzerine oturduğu ve yıkılmasını engelleyen düşünsel zemini, yani 'dayanağı' ifade etmektedir. Dolayısıyla bu kelimenin yerine 'dayanaktan' sözcüğü getirildiğinde cümledeki anlam tam olarak karşılanmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'payanda' sözcüğünün temel/gerçek anlamı ve bağlam içindeki kullanımı analiz edilir.
'Payanda' sözcüğünün gerçekte bir yapıyı destekleyen eğri direk anlamına geldiği, ancak cümlede sosyolojik kuramların üzerine kurulduğu fikri destekleri ifade etmek amacıyla mecazen kullanıldığı belirlenir.
Doğru yakın/eş anlamlı karşılığı bulabilmek için kelimenin kazandığı mecazi anlamın tespit edilmesi gerekir.
2
Seçeneklerdeki sözcüklerin 'payandadan' kelimesinin yerine konulduğunda cümlenin anlam bütünlüğünü koruyup korumadığı kontrol edilir.
'Dayanaktan' sözcüğü getirildiğinde cümlenin anlamının bozulmadığı ve 'sağlam bir dayanaktan yoksun kalmak' ifadesinin bağlama tam oturduği görülür.
Kelime düzeyinde eş anlamlı görünen sözcüklerin cümledeki bağlamsal uygunluğu test edilmelidir.

Anahtar Kavram

Eş ve Yakın Anlamlı Sözcükler
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2218Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "pişmek" sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mesleğin inceliklerini kavramak ve sektörde pişmek için uzun yıllar çıraklık yapmak gerekir.

Cevap

Sektörde pişmek için uzun yıllar çıraklık yapmak gerektiğini belirten seçenek doğru cevaptır.
Sektörde pişmek ifadesinde kullanılan sözcük, bir alanda deneyim kazanmak ve olgunlaşmak anlamını taşımaktadır. Bu kullanım, gerçek anlamdan tamamen uzaklaşıp soyut bir boyut kazandığı için mecaz anlamdır.

Adım Adım Çözüm

1
"Pişmek" sözcüğünün temel gerçek anlamını tanımlamak.
Temel anlam, bir maddenin ısı etkisiyle fiziksel veya kimyasal değişime uğraması ya da yenecek duruma gelmesidir.
Mecaz anlamı tespit edebilmek için öncelikle sözcüğün gerçek anlam sınırlarını çizmek gerekir.
2
"Pişmek" sözcüğünün mecaz anlamını tanımlamak.
Mecaz anlam, bir kişinin iş veya yaşam tecrübesi kazanarak olgunlaşması, yetkinleşmesidir.
Cümlelerdeki kullanımları bu tanıma göre değerlendirmek için gereklidir.
3
Seçeneklerdeki bağlamları incelemek ve mecaz olanı bulmak.
Mesleğin inceliklerini çıraklık yaparak öğrenme bağlamındaki kullanımın tamamen soyut bir olgunlaşmayı (deneyim kazanmayı) anlattığı görülür.
Cümledeki kullanımın gerçek anlamdan tamamen uzaklaştığını teyit etmek için bu analiz yapılır.

Anahtar Kavram

Mecaz Anlam
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2219Soru →

19. yüzyılın sonlarında kutup bölgelerine düzenlenen ilk bilimsel keşif seferlerinde elde edilen meteorolojik veriler, günümüz iklim modellerinin geçmişe dönük simülasyonlarını doğrulamak amacıyla hâlâ aktif olarak kullanılmaktadır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19. yüzyılın sonlarından önce kutup bölgelerine yönelik bilimsel nitelikli bir keşif seferi düzenlenmemiştir.

Cevap

19. yüzyılın sonlarından önce kutup bölgelerine yönelik bilimsel nitelikli bir keşif seferi düzenlenmemiştir.
Cümlede 19. yüzyılın sonlarındaki seferlerin, kutup bölgelerine yönelik 'ilk bilimsel keşif seferleri' olduğu belirtildiğine göre, bu tarihten önce kutup bölgelerine yönelik bilimsel amaçlı herhangi bir keşif seferinin düzenlenmediği sonucu mantıksal olarak kesinlik kazanır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'ilk' ifadesinin mantıksal sonucunu değerlendirmek
19. yüzyılın sonlarındaki seferlerin 'ilk bilimsel keşif seferleri' olması, bu tarihten önce benzer nitelikte (bilimsel) hiçbir seferin yapılmadığı sonucunu kesin kılar.
Kesin yargı sorularında zaman belirteçleri ve 'ilk, tek, sadece' gibi sınırlandırıcı kelimeler mantıksal tümdengelimin temelini oluşturur.
2
Seçeneklerdeki olasılık ve öznel yorumları elemek
Diğer seçeneklerdeki 'tamamen hatasız olma', 'temel amacın bu olması', 'başka veri kullanılmaması' veya 'yetersizlik' gibi ifadelerin metinde doğrudan karşılığının olmadığı belirlenir.
Cümlede yer almayan varsayımlar veya öznel çıkarımlar kesin yargı olarak kabul edilemez.

Anahtar Kavram

Cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı sorularında, metinde yer alan 'ilk' ve benzeri kesinlik bildiren ifadelerden hareketle mantıksal sınırlar çizilmeli, seçeneklerdeki öznel veya aşırı genelleme içeren ifadeler elenmelidir.
Soru 2220Soru →

Bir elektrikli otomobil test sürüşünde, batarya verimliliğini ölçmek için iki aşamalı doğrusal bir pistte hareket etmektedir. Otomobil, pistin ilk 13\frac{1}{3}'lük kısmını saatte ortalama v kmv \text{ km} sabit hızla, kalan kısmını ise saatte ortalama 3v km3v \text{ km} sabit hızla tamamlamıştır.

Bu test sürüşünün tamamında otomobilin ortalama hızı saatte 90 km90 \text{ km} olduğuna göre, vv kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 50

Cevap

Otomobilin ilk aşamadaki hızı olan v değeri 50'dir.
Toplam yol 3x3x olarak belirlendiğinde, ilk bölüm xx uzunluğunda ve seyahat süresi xv\frac{x}{v} olur. İkinci bölüm 2x2x uzunluğunda ve seyahat süresi 2x3v\frac{2x}{3v} olur. Toplam süre t=5x3vt = \frac{5x}{3v} olarak hesaplanır. Ortalama hız formülünden 90=3x5x/3v=9v590 = \frac{3x}{5x/3v} = \frac{9v}{5} elde edilir ve buradan v=50v = 50 bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Yolun bölümlerini belirleme
Pistin tamamına 3x3x dersek, ilk bölüm xx ve kalan bölüm 2x2x uzunluğundadır.
Yolun 13\frac{1}{3}'ü gidildiğinde kalan kısmı bulmak ve işlemleri kolaylaştırmak için.
2
Aşamaların geçilme sürelerini yazma
İlk aşama için süre t1=xvt_1 = \frac{x}{v} saat, ikinci aşama için süre t2=2x3vt_2 = \frac{2x}{3v} saattir.
Zaman = Yol / Hız formülünü uygulayarak toplam süreyi bulmak amacıyla.
3
Toplam süreyi hesaplama
ttoplam=xv+2x3v=3x+2x3v=5x3vt_{\text{toplam}} = \frac{x}{v} + \frac{2x}{3v} = \frac{3x + 2x}{3v} = \frac{5x}{3v} saattir.
Rasyonel ifadelerde paydaları 3v3v paydasında eşitleyerek toplam zamanı tek bir ifadeyle göstermek için.
4
Ortalama hız formülünü kurma ve eşitleme
Vort=Toplam YolToplam Zaman⇒90=3x5x3v⇒90=9v5V_{\text{ort}} = \frac{\text{Toplam Yol}}{\text{Toplam Zaman}} \Rightarrow 90 = \frac{3x}{\frac{5x}{3v}} \Rightarrow 90 = \frac{9v}{5} elde edilir.
Ortalama hızın formüldeki tanımını uygulayıp verilen ortalama hıza eşitleyerek denklem elde etmek için.
5
Bilinmeyen v değerini çözme
90=9v5⇒10=v5⇒v=5090 = \frac{9v}{5} \Rightarrow 10 = \frac{v}{5} \Rightarrow v = 50 bulunur.
Elde edilen birinci dereceden denklemi çözerek aranan hız değerine ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Ortalama hız, toplam gidilen yolun toplam geçen süreye bölünmesiyle hesaplanır (Vort=XtoplamttoplamV_{\text{ort}} = \frac{X_{\text{toplam}}}{t_{\text{toplam}}}). Hızların aritmetik ortalaması genel olarak ortalama hızı vermez.
ÖncekiSayfa 111 / 129Sonraki
Tüm alıştırma soruları — ALES | Examkin