Tüm alıştırma soruları

2563 soru

Soru 621Soru

I. en etkili yollarından
II. kalp sağlığını
III. düzenli yürüyüş yapmak
IV. biridir.
V. korumanın

Yukarıdaki numaralanmış sözcük grupları anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi baştan üçüncü olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V

Cevap

Doğru sıralamada baştan üçüncü olan sözcük grubu V numaralı ifadedir.
Verilen sözcük gruplarından anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturulduğunda cümlenin doğru sıralaması 'Düzenli yürüyüş yapmak (III) kalp sağlığını (II) korumanın (V) en etkili yollarından (I) biridir (IV).' şeklinde olur. Bu dizilimde üçüncü sırada 'korumanın' ifadesi yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemin belirlenmesi
IV numaralı 'biridir.' ifadesi ek eylem alarak yüklem olmuştur ve kurallı bir cümle oluşturulacağı için cümlenin sonunda yer almalıdır.
Türkçede kurallı cümlelerde yüklem sonda bulunur.
2
Yükleme bağlanan ögelerin tespiti
I numaralı 'en etkili yollarından' ifadesi, 'en etkili yollarından biridir' şeklinde yüklem grubunu oluşturur. Bu durumda cümlenin son iki ögesi sırasıyla I ve IV olmalıdır.
İsim tamlamaları ve sıfat grupları bölünemez.
3
Anlam bütünlüğünün kurulması
II numaralı 'kalp sağlığını' ve V numaralı 'korumanın' ifadeleri birleşerek 'kalp sağlığını korumanın' öbeğini oluşturur. Bu öbek de 'en etkili yollarından' ifadesine bağlanarak 'kalp sağlığını korumanın en etkili yollarından biridir' şeklini alır.
Eylemsi grupları ve tamlamalar anlamca birbirini tamamlar.
4
Öznenin yerleştirilmesi ve nihai sıralamanın yapılması
III numaralı 'düzenli yürüyüş yapmak' ifadesi cümlenin öznesi olarak en başa gelir. Böylece anlamlı ve kurallı cümle 'Düzenli yürüyüş yapmak kalp sağlığını korumanın en etkili yollarından biridir.' şeklinde kurulur.
Türkçede özne genellikle cümlenin başında yer alır.
5
Sıralamadaki konumun belirlenmesi
Oluşan sıralama III - II - V - I - IV şeklindedir. Bu sıralamaya göre baştan üçüncü sırada V numaralı sözcük grubu yer alır.
Soru kökünde istenen sıraya ulaşmak.

Anahtar Kavram

Kurallı ve Anlamlı Cümle Oluşturma
Tahmini Süre:45s
Soru 622Soru

Sanatçı, eserlerinde sadece toplumsal sorunları dile getirmekle yetinmez; aynı zamanda bu sorunların temelinde yatan insani çatışmaları ve duyguları da derinlemesine inceler. Toplumun aksayan yönlerini adeta bir ayna gibi yansıtırken bireyin iç dünyasındaki yalnızlığı, korkuları ve fırtınaları da asla göz ardı etmez. Onun yaratım sürecinde toplumsal gerçeklik ile bireysel ruh halleri her zaman birbirini besleyen ve tamamlayan iki önemli unsurdur. Bu nedenle ----.

Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: toplumsal bir konuyu ele alırken bile bireyin iç dünyasını çözümlemekten vazgeçmez

Cevap

toplumsal bir konuyu ele alırken bile bireyin iç dünyasını çözümlemekten vazgeçmez
Doğru yanıt, paragrafta vurgulanan toplumsal gerçeklik ile bireysel iç dünyanın bütünleşmesi düşüncesini doğrudan desteklemektedir. Sanatçının bu iki unsuru iç içe barındırdığı belirtildiği için, 'Bu nedenle' ifadesinden sonra toplumsal bir konuyu ele alırken dahi bireyin iç dünyasını çözümlemekten vazgeçmediği yargısı getirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki ana düşünceyi ve anahtar kelimeleri belirlemek.
Yazarın toplumsal gerçeklik ile bireysel ruh hallerinin iç içe geçtiğini ve birbirini tamamladığını savunduğu görülür.
Paragrafın sonundaki boşluğa gelecek cümlenin bu bütünlüğü yansıtması gerekir.
2
Seçenekleri 'Bu nedenle' bağlantı ifadesiyle uyumu yönünden incelemek.
Toplumsal konuyu ele alırken bile bireyin iç dünyasını çözümlemekten vazgeçmediğini belirten ifadenin anlamsal akışı tamamladığı saptanır.
Son cümle, önceki cümlelerde anlatılan bu iki yönün birbiriyle bütünleşmesinin doğrudan bir sonucudur.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlam ve Yapısal Bütünlük
Tahmini Süre:45s
Soru 623Soru

Bir şirkette Pazartesi, Salı ve Çarşamba günlerinde Gündüz ve Gece olmak üzere günde iki farklı vardiyada çalışanlar görev yapmaktadır. Bu şirkette çalışan Arda, Burcu, Ceren, Demir ve Ebru adlı kişilerin vardiya programlarıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her çalışan en az bir vardiyada görev almıştır.
* Ceren ve Demir aynı gün görev yapmıştır.
* Arda ve Burcu aynı tür vardiyada (ikisi de Gündüz veya ikisi de Gece) görev yapmıştır.
* Ebru, Çarşamba günü görev yapmıştır ve toplam iki vardiyada görev alan tek kişidir.
* Pazartesi gece vardiyasında Burcu görev yapmıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ebru, Pazartesi günü gündüz vardiyasında görev yapmıştır.

Cevap

Ebru'nun Pazartesi günü gündüz vardiyasında görev yapmış olması kesinlikle doğrudur.
Yapılan analiz sonucunda Pazartesi gece Burcu, Salı günü Ceren ve Demir, Çarşamba gece Arda, Çarşamba gündüz Ebru yerleştirildikten sonra geriye kalan tek boş vardiya olan Pazartesi gündüz vardiyasına, iki vardiyada çalışan tek kişi olan Ebru yerleşmektedir. Bu nedenle Ebru'nun Pazartesi günü gündüz vardiyasında görev yaptığı ifadesi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Sabit veriyi yerleştirme ve vardiya türünü belirleme
Pazartesi gece vardiyasında Burcu görev yapmaktadır. Burcu gece vardiyasında çalıştığı için, Arda da gece vardiyasında çalışmalıdır.
Soruda verilen son öncül Burcu'nun gününü ve vardiyasını netleştirir, üçüncü öncül ise Arda'nın vardiya türünü belirler.
2
Ceren ve Demir'in gününü belirleme
Ceren ve Demir Salı günü görev yapmıştır.
Ceren ve Demir aynı gün çalışmaktadır. Pazartesi gecesi dolu olduğundan Pazartesi çalışamazlar. Çarşamba çalışırlarsa Ebru'ya yer kalmaz. Dolayısıyla Salı günkü iki vardiyayı da (gündüz ve gece) Ceren ile Demir doldurur.
3
Arda'nın gününü ve vardiyasını belirleme
Arda, Çarşamba günü gece vardiyasında görev yapmıştır.
Arda gece vardiyasında çalışmalıdır. Pazartesi gece (Burcu) ve Salı gece (Ceren veya Demir) dolu olduğundan, Arda ancak Çarşamba gece vardiyasında çalışabilir.
4
Ebru'nun Çarşamba günkü vardiyasını belirleme
Ebru, Çarşamba günü gündüz vardiyasında görev yapmıştır.
Ebru Çarşamba günü görev yapmıştır. Çarşamba gece vardiyasında Arda çalıştığına göre, Ebru Çarşamba gündüz çalışmak zorundadır.
5
Ebru'nun ikinci vardiyasını ve Pazartesi gündüz vardiyasını eşleştirme
Ebru, Pazartesi günü gündüz vardiyasında görev yapmıştır.
Geriye kalan tek boş vardiya Pazartesi gündüzdür. Ebru iki vardiyada görev alan tek kişi olduğundan bu vardiyada da Ebru görev yapmıştır.

Anahtar Kavram

Verilen kısıtlı zaman dilimleri ve vardiya koşullarına göre değişkenleri eşleştirerek kesin ve olasılıklı durumları ayırt etme.
Soru 624Soru

Bir iş merkezinin 1, 2 ve 3. katlarında çalışan Ahmet, Burak ve Can isimli üç kişinin çalıştıkları katlarla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Ahmet, 1. katta çalışmaktadır.
* Burak, Can'dan daha üst bir katta çalışmaktadır.

Buna göre, 2. katta çalışan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Can

Cevap

Can
Ahmet'in 1. katta çalıştığı kesin olarak verilmiştir. Geriye kalan 2. ve 3. katlar için Burak'ın Can'dan daha üstte çalıştığı belirtilmiştir. Bu durumda Burak en üst kat olan 3. katta, Can ise 2. katta çalışmalıdır. Dolayısıyla 2. katta çalışan kişi Can'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Ahmet'in çalıştığı katı belirleyin.
Ahmet, 1. katta çalışmaktadır.
Soruda Ahmet'in 1. katta çalıştığı bilgisi doğrudan verilmiştir.
2
Geriye kalan katları ve kişileri listeleyin.
Boşta kalan katlar 2 ve 3; yerleşecek kişiler ise Burak ve Can'dır.
1. kat dolu oldu��u için geriye sadece 2. ve 3. katlar kalmıştır.
3
Kalan kişiler arasındaki büyüklük ilişkisini uygulayın.
Burak 3. katta, Can ise 2. katta çalışmaktadır.
Burak'ın Can'dan daha üst bir katta çalıştığı belirtildiğine göre 3 > 2 sıralamasından dolayı Burak 3. kata, Can ise 2. kata yerleşir.

Anahtar Kavram

Koşullara bağlı basit sıralama ve mantıksal eşleştirme yapma.
Soru 625Soru

Bir kimya laboratuvarındaki stantta yan yana duran ve soldan sağa doğru 1'den 6'ya kadar numaralandırılmış altı bölmeye K, L, M, N, P ve R deney tüpleri yerleştirilmiştir. Tüplerin konumlarına ilişkin bilinenler şunlardır:

* R tüpü 5 numaralı bölmededir.
* K ve L tüpleri yan yana olan bölmelerdedir.
* M ve N tüpleri arasında tam olarak bir tüp bulunmaktadır.
* P tüpü, K tüpünün solundaki bir bölmededir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: P tüpü 1 numaralı bölmededir.

Cevap

P tüpü 1 numaralı bölmededir.
P tüpünün 1 numaralı bölmede bulunması tüm olası senaryolarda değişmeyen tek kesin durumdur. K ve L tüpleri 2 ve 3. bölmeleri paylaşırken, P tüpü K'nin solunda kalabilmek için yalnızca 1. bölmede yer alabilir.

Adım Adım Çözüm

1
R tüpünün yerini sabitlemek ve diğer tüplerin yerleşebileceği olasılıkları belirlemek.
R tüpü 5. bölmeye yerleştirildiğinde geriye 1, 2, 3, 4 ve 6. bölmeler kalır.
R'nin konumu kesin olarak verildiği için başlangıç noktası olarak seçilmiştir.
2
M ve N tüpleri arasındaki 'tam olarak bir tüp bulunma' koşulunu incelemek.
Kalan bölmelerden (1, 2, 3, 4, 6) aralarında bir bölme olan tek çift 4 ve 6'dır (aralarındaki 5. bölmede R vardır). Bu durumda M ve N, 4 ve 6. bölmeleri paylaşır.
Kalan boşluklarda başka hiçbir konumda aralarında tam olarak bir bölme kalacak şekilde iki tüp yerleştirilemez.
3
K ve L tüplerinin yan yana olma ve P tüpünün K'nin solunda olma koşullarını uygulamak.
Geriye kalan 1, 2 ve 3. bölmelere P, K ve L yerleştirilmelidir. K ve L yan yana olacağından {2, 3} bölmelerinde olmalıdır. P ise 1. bölmede yer almalıdır.
P'nin K'nin solunda olabilmesi için K'nin 2 veya 3. bölmede, P'nin ise en solda yani 1. bölmede olması zorunludur.
4
Kesin olan ve olasılıklı olan durumları netleştirerek seçenekleri değerlendirmek.
P'nin 1. bölmede olduğu kesin bilgisine ulaşılırken, K ve L'nin (2 ve 3) kendi aralarında, M ve N'nin (4 ve 6) kendi aralarında yer değiştirebileceği görülür.
Soruda istenen kesin doğru yargıyı bulmak.

Anahtar Kavram

Yatay Sıralama ve Konum Analizi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 626Soru

Sanal müzelerin ve dijital arşivlerin hızla yaygınlaşması, Walter Benjamin'in 'sanat eserinin teknik yollarla çoğaltılması' üzerine geliştirdiği 'aura' (özgünlük/hâle) kavramını çağdaş sanat tartışmalarının merkezine taşımıştır. Dijital ortama aktarılan yapıtlar, fiziksel mekânın dayattığı sınırlılıkları aşarak küresel ölçekte eş zamanlı bir erişilebilirliğe kavuşsa da eserin tarihsel tekilliği ve 'şimdi ve buradalığı' olarak tanımlanan aurasından yoksun kalmaktadır. Dijital ekran karşısındaki izleyici; eserin özgün malzeme dokusunu, zamanın üzerinde bıraktığı fiziksel izleri ve sergilendiği mekânın mimari atmosferiyle kurduğu ontolojik bağı derinlemesine deneyimleyememektedir. Sanat alımlamasını geniş kitlelere yayarak demokratikleştiren bu teknolojik dönüşüm, ironik biçimde estetik alımlamanın derinliğini azaltmakta ve sanat yapıtını sıradan birer hızlı tüketim nesnesine dönüştürmektedir. Sonuç olarak, sanal sergilerin sunduğu pürüzsüz görsel kusursuzluk, fiziksel sanat nesnesiyle kurulan doğrudan ve aracısız karşılaşmanın bireyde yarattığı entelektüel sarsıntıyı ve kalıcı duygusal izlenimi tam anlam��yla ikame edememektedir.

Bu parçadan hareketle sanal sergiler ve dijitalleştirilmiş sanat eserleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ziyaretçi ile sanat eseri aras��nda, fiziksel sergilerden daha doğrudan ve aracısız bir bağ kurulmasına zemin hazırladığı

Cevap

Ziyaretçi ile sanat eseri arasında, fiziksel sergilerden daha doğrudan ve aracısız bir bağ kurulmasına zemin hazırladığı yargısı bu parçadan çıkarılamaz.
Metinde fiziksel sanat nesnesiyle kurulan doğrudan ve aracısız karşılaşmanın izleyicide yarattığı bilişsel ve duygusal sarsıntının sanal sergiler tarafından ikame edilemediği vurgulanmıştır. Bu sebeple sanal sergilerin ziyaretçi ile eser arasında fiziksel sergilerden daha doğrudan ve aracısız bir bağ kurduğunu söylemek metnin ana düşüncesi ve yardımcı düşünceleriyle açıkça çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde geçen anahtar kavramlar ve yardımcı düşünceler tespit edilir.
Sanal sergilerin sanat eserinin 'şimdi ve buradalığı' (aurası), malzeme dokusu, zamanın izleri ve mekânsal ontolojik bağı hissettiremediği anlaşılır.
Parçadaki temel iddiaları ve sınırları doğru belirlemek için bu adım gereklidir.
2
Seçeneklerde verilen yargılar metindeki ifadelerle eşleştirilerek test edilir.
Fiziksel sınırları aşma, ontolojik bağın kurulamaması, sanatın demokratikleşirken hızlı tüketim nesnesi olması ve zamanın izlerinin algılanamaması gibi yardımcı düşüncelerin metinde yer aldığı görülür.
Metinde doğrudan veya dolaylı olarak değinilen yardımcı düşünceleri elemek için bu karşılaştırma yapılır.
3
Metindeki doğrudan ve aracısız karşılaşma ifadesinin hangi durum için kullanıldığı analiz edilir.
Metinde 'doğrudan ve aracısız karşılaşma' özelliğinin fiziksel sanat nesnesine ait olduğu ve sanal sergilerin bunu ikame edemediği açıkça belirtilmiştir.
Söz konusu seçenekteki iddiayla metindeki ifadenin çeliştiğini kesinleştirmek için bu analiz yapılır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce (Değinilmeyen/Söylenemeyecek Yargıyı Belirleme)
Soru 627Soru

Müzeler, tarihsel nesneleri gündelik hayatın akışından ve kendi işlevsel bağlamlarından kopararak vitrinlerin arkasına yerleştirir. Bu eylem, nesnenin yaşamla olan organik bağını kesintiye uğratır; bir zamanlar dokunulan, yıpranan ve yaşayan bir nesne artık sadece seyredilen birer imgeye dönüşür. Ancak bu yalıtma, nesneyi sadece dondurmakla kalmaz; ona yeni, estetik ve kurgusal bir anlatı kazandırır. Ziyaretçi nesneye baktığında onun geçmişteki gerçek işlevini değil, müzenin kurguladığı tarihsel temsili tüketir. Dolayısıyla müze, geçmişi muhafaza eden bir depo olmanın ötesinde, nesneleri kendi gerçekliğinden koparıp onlara yeni bir kimlik giydiren etkin bir anlam üreticisidir.

Bu parçada müzelerle ilgili olarak vurgulanmak istenen temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarihsel nesneleri özgün işlevlerinden kopararak onlara kurgusal ve yeni bir anlam alanı üretmeleri

Cevap

Tarihsel nesneleri özgün işlevlerinden kopararak onlara kurgusal ve yeni bir anlam alanı üretmeleri
Paragrafın son cümlesinde, müzelerin geçmişi koruyan birer depo olmanın ötesinde nesnelere yeni kimlikler giydiren etkin bir anlam üreticisi olduğu belirtilmiştir. Bu durum, tarihsel nesnelerin özgün işlevlerinden koparılarak onlara kurgusal ve yeni bir anlam alanı yaratılması düşüncesini doğrulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın giriş ve gelişme cümlelerindeki yönelimi analiz etmek.
Müzelerin nesneleri kendi bağlamlarından kopardığı ve onlara seyirlik bir imge kimliği yüklediği saptanır.
Ana düşüncenin altyapısını oluşturan yardımcı argümanları doğru kavramak.
2
Paragrafın sonuç cümlesini özenle incelemek.
Müzelerin geçmişi saklayan bir depo olmaktan ziyade nesneleri kendi gerçekliğinden koparıp yeni bir kimlik kazandıran anlam üreticileri olduğu belirlenir.
Sonuç cümleleri genellikle yazarın asıl iletmek istediği ana mesajı özetler.
3
Elde edilen ana mesajı seçeneklerle karşılaştırarak doğru ifadeyi saptamak.
Nesneleri özgün işlevlerinden kopararak kurgusal ve yeni bir anlam alanı üretildiğini ifade eden seçeneğin doğru olduğu belirlenir.
Çeldirici seçenekleri eleyerek doğru yargıya ulaşmak.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünceyi Bulma
Soru 628Soru

Kuzey, Güney, Doğu ve Batı isimli dört tenisçinin katıldığı bir turnuvada her oyuncu diğer oyuncuların her biriyle birer kez karşılaşmıştır. Turnuvadaki puanlama şu şekildedir:

* Maçı kazanan oyuncu 22 puan almaktadır.
* Maçı kaybeden oyuncu 00 puan almaktadır.
* Beraberlik durumunda her iki oyuncu da 11'er puan almaktadır.

Turnuva sonunda oyuncuların puanları şu şekildedir:

* Kuzey: 55 puan
* Güney: 33 puan
* Doğu: 33 puan

Ayrıca bu turnuvada Kuzey ile Batı arasındaki maçın berabere bittiği ve hiçbir oyuncunun tüm maçlarını berabere tamamlamadığı bilinmektedir.

Buna göre, turnuvadaki maçlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Güney ile Doğu arasındaki maç berabere bitmiştir.

Cevap

Güney ile Doğu arasındaki maç berabere bitmiştir.
Kuzey (5 puan, 1 beraberlik) ile Batı'nın (1 puan, 1 beraberlik) berabere kaldığı bilinmektedir. Güney ve Doğu 3'er puana sahiptir ve her birinin en az bir maçı kazanıp bir maçı kaybetmesi gerektiğinden (tüm maçları berabere bitmemiş olamaz), her ikisinin de tam olarak 1'er beraberliği vardır. Kuzey ve Batı kendi aralarında berabere kaldığına göre, Güney ve Doğu da kendi aralarındaki maçta berabere kalmış olmalıdır. Bu nedenle Güney ile Doğu arasındaki maçın berabere bittiğini belirten ifade kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam maç sayısını ve turnuvada dağıtılan toplam puanı hesaplayalım.
Turnuvada 4 oyuncu olduğundan toplam maç sayısı 4×32=6\frac{4 \times 3}{2} = 6'dır. Her maçta galibiyet durumunda 2+0=22+0=2 puan, beraberlik durumunda ise 1+1=21+1=2 puan dağıtılır. Dolayısıyla dağıtılan toplam puan 6×2=126 \times 2 = 12'dir.
Batı'nın puanını bulmak için turnuvadaki toplam puan dengesini kurmamız gerekir.
2
Batı'nın toplam puanını bulalım.
Kuzey (5), Güney (3) ve Doğu'nun (3) puanları toplamı 5+3+3=115 + 3 + 3 = 11'dir. Toplam puan 12 olduğuna göre Batı'nın puanı 1211=112 - 11 = 1'dir.
Her oyuncunun galibiyet, mağlubiyet ve beraberlik sayılarını analiz etmek için puanlarını bilmemiz gerekir.
3
Oyuncuların puanlarına göre galibiyet-beraberlik-mağlubiyet sayılarını analiz edelim.
Kuzey 5 puanı ancak 2 galibiyet ve 1 beraberlikle alabilir (2+2+1=5). Batı 1 puanı ancak 1 beraberlik ve 2 mağlubiyetle alabilir (1+0+0=1). Güney ve Doğu 3'er puana sahiptir; hiçbir oyuncunun tüm maçları berabere bitmediği için (3 beraberlik = 3 puan durumu elenir) her ikisi de 1 galibiyet, 1 beraberlik ve 1 mağlubiyet almıştır (2+1+0=3).
Beraberliklerin hangi maçlarda yaşandığını tespit etmek için oyuncuların beraberlik sayılarını bilmeliyiz.
4
Beraberliklerin hangi eşleşmelerde gerçekleştiğini belirleyelim.
Soruda Kuzey ile Batı arasındaki maçın berabere bittiği verilmiştir. Her iki oyuncunun da sadece 1'er beraberliği olduğu için bu haklarını kullanmışlardır. Güney ve Doğu'nun da 1'er beraberliği olması gerektiğinden, bu iki oyuncu kendi aralarında yaptıkları maçta berabere kalmıştır.
Güney ile Doğu arasındaki maçın sonucuna ulaşmak için kalan beraberlik durumlarını eşleştirmeliyiz.

Anahtar Kavram

Turnuva problemlerinde toplam puan korundurumu ve maç tablosu oluşturma mantığı

İpuçları

1
Turnuvadaki 4 oyuncunun yaptığı toplam maç sayısını ve her maçta dağıtılan toplam puanı hesaplayarak işe başlayın.
2
Toplam puanın 12 olması gerektiğini kullanarak Batı'nın puanını bulun. Ardından her oyuncunun aldığı puanlara göre kaç galibiyet, beraberlik ve mağlubiyet aldığını listeleyin.
3
Kuzey ve Batı'nın 1'er beraberliği vardır ve bu beraberliği kendi aralarında yapmışlardır. Güney ve Doğu'nun da 1'er beraberlik hakkı kaldığını unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 629Soru
Bir (xn)(x_n) dizisinde başlangıç terimleri x1=2x_1 = 2 ve x2=3x_2 = 3 olarak verilmiştir. Bu dizinin sonraki her bir terimi, kendisinden önceki iki terim kullanılarak
xn=S(xn12+xn2)(n3)x_n = S(x_{n-1}^2 + x_{n-2}) \quad (n \geq 3)
biçiminde tanımlanmaktadır. Burada S(a)S(a) sembolü, aa doğal sayısının rakamları toplamını temsil etmektedir.
Buna göre, bu dizinin 2026. terimi olan x2026x_{2026} değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12

Cevap

Dizinin 2026. terimi olan 12 sayısı doğru cevaptır.
Dizinin terimleri yazıldığında, başlangıçtaki geçiş terimlerinin ardından 5. terimden itibaren her 8 adımda bir tekrarlanan {6,7,10,8,11,12,11,7}\{6, 7, 10, 8, 11, 12, 11, 7\} döngüsü gözlemlenir. İndis analizi yapıldığında 2026. terim, bu döngüdeki 12 değerine tam olarak karşılık gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Dizinin ilk birkaç terimini verilen kurala göre hesaplayalım.
x3=S(32+2)=S(11)=2x_3 = S(3^2 + 2) = S(11) = 2
x4=S(22+3)=S(7)=7x_4 = S(2^2 + 3) = S(7) = 7
x5=S(72+2)=S(51)=6x_5 = S(7^2 + 2) = S(51) = 6
x6=S(62+7)=S(43)=7x_6 = S(6^2 + 7) = S(43) = 7
x7=S(72+6)=S(55)=10x_7 = S(7^2 + 6) = S(55) = 10
x8=S(102+7)=S(107)=8x_8 = S(10^2 + 7) = S(107) = 8
x9=S(82+10)=S(74)=11x_9 = S(8^2 + 10) = S(74) = 11
x10=S(112+8)=S(129)=12x_{10} = S(11^2 + 8) = S(129) = 12
x11=S(122+11)=S(155)=11x_{11} = S(12^2 + 11) = S(155) = 11
x12=S(112+12)=S(133)=7x_{12} = S(11^2 + 12) = S(133) = 7
x13=S(72+11)=S(60)=6x_{13} = S(7^2 + 11) = S(60) = 6
x14=S(62+7)=S(43)=7x_{14} = S(6^2 + 7) = S(43) = 7
Dizinin ilerleyen adımlarında bir örüntü veya periyodik tekrar oluşup oluşmadığını kontrol etmek.
2
Terimler arasındaki tekrarlama döngüsünü (periyodu) belirleyelim.
x5=6x_5 = 6 ve x6=7x_6 = 7 iken, x13=6x_{13} = 6 ve x14=7x_{14} = 7 olarak aynı ardışık ikilinin elde edildiği görülür. Dizi tanımı gereği her terim kendinden önceki iki terime bağlı olduğundan, dizi x5x_5 teriminden itibaren kendini periyodik olarak tekrar etmeye ba��lar. Bu döngünün uzunluğu 135=813 - 5 = 8 terimdir.
Sonsuz terimi tek tek hesaplamak yerine periyodiklik kuralı sayesinde büyük terimleri hızlıca bulabilmek.
3
Döngüyü oluşturan 8 terimlik periyodik grubu listeleyelim.
Tekrar eden grup: {6,7,10,8,11,12,11,7}\{6, 7, 10, 8, 11, 12, 11, 7\} şeklindedir.
Buna göre, her k0k \geq 0 tam sayısı için:
x5+8k=6x_{5+8k} = 6, x6+8k=7x_{6+8k} = 7, x7+8k=10x_{7+8k} = 10, x8+8k=8x_{8+8k} = 8, x9+8k=11x_{9+8k} = 11, x10+8k=12x_{10+8k} = 12, x11+8k=11x_{11+8k} = 11, x12+8k=7x_{12+8k} = 7 eşitlikleri yazılabilir.
Genel terimlerin hangi indis formüllerine karşılık geldiğini netleştirmek.
4
2026. terim (n=2026n = 2026) için periyottaki karşılığını hesaplayalım.
n5n \geq 5 için n=5+8k+rn = 5 + 8k + r biçiminde ifade edilirse, 20265=20212026 - 5 = 2021 elde edilir.
20212021 sayısı 88'e bölündüğünde: 2021=8×252+52021 = 8 \times 252 + 5 olur ve kalan r=5r = 5 bulunur.
Bu durumda x2026=x10=12x_{2026} = x_{10} = 12 olarak hesaplanır.
Bölme işlemiyle 2026 indisinin periyodun kaçıncı elemanına denk düştüğünü saptamak.

Anahtar Kavram

İkinci dereceden indirgemeli sayı dizilerinde periyot belirleme ve modüler aritmetik yardımıyla büyük indisli terimleri bulma.
Soru 630Soru

Plastisfer, okyanuslardaki makro ve mikro boyutlu plastik atıklar üzerinde gelişen; bakteriler, algler, mantarlar ve tek hücreliler gibi mikroskobik organizmalardan oluşan yapay bir ekolojik yaşam alanını ifade eder. Geleneksel organik denizel substratlardan farklı olarak bu sentetik yüzeyler, üzerindeki canlı topluluklarına son derece dayanıklı, hidrofobik ve uzun ömürlü bir tutunma zemini sunmaktadır. Yapılan güncel moleküler araştırmalar, plastisfer sakinlerinin plastik polimer zincirlerini parçalayabilen bazı enzim ve metabolik yollara sahip olduğunu ortaya koysa da bu parçalanmanın hızı ve doğadaki net verimliliği henüz tam olarak kanıtlanabilmiş değildir. Öte yandan bu yapay mikro-ekosistemler, bünyelerinde barındırdıkları bazı zararlı patojenleri ve istilacı organizmaları okyanus akıntıları vasıtasıyla kıtalararası mesafelere taşıyarak küresel biyoçeşitlilik ile halk sağlığı açısından ciddi tehditler oluşturmaktadır. Tüm bu karma��ık dinamiklerine rağmen plastisfer, denizel besin ağının alt basamaklarıyla entegre olarak modern ekolojik dengenin göz ardı edilemeyecek bir unsuru haline gelmiştir.

Bu parçadan hareketle plastisfer ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Plastik polimerleri ayrıştırabilen metabolik özellikleri sayesinde okyanuslardaki plastik atıkların çevreye verdiği zararları tamamen ortadan kaldırdığına

Cevap

Plastik polimerleri ayrıştırabilen metabolik özellikleri sayesinde okyanuslardaki plastik atıkların çevreye verdiği zararları tamamen ortadan kaldırdığına
Parçada plastisfer sakinlerinin plastik polimer zincirlerini parçalayabilen metabolik yollara sahip olduğu belirtilse de bu parçalanmanın doğadaki net verimliliğinin henüz kanıtlanmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca plastisferin biyoçeşitlilik ve halk sağlığı üzerinde ciddi tehditler oluşturduğu belirtilmektedir. Bu nedenle, plastik atıkların çevreye verdiği zararların tamamen ortadan kaldırıldığı çıkarımı yapılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın dikkatli bir şekilde okunması ve anahtar ifadelerin belirlenmesi
Paragrafta plastisferin tanımı, yapısı, barındırdığı canlıların özellikleri, taşıdığı riskler ve ekolojik sistemle entegrasyonu hakkında bilgi sahibi olundu.
Metnin genel bağlamını ve yardımcı düşüncelerini tespit etmek için ilk okuma gereklidir.
2
Seçeneklerde verilen iddiaların paragraftaki cümlelerle tek tek eşleştirilmesi
Doğal denizel yüzeylere kıyasla dayanıklılık, plastik polimerleri ayrıştırma potansiyeli, patojenlerin taşınması ve besin ağıyla bütünleşme gibi bilgilerin metinde yer aldığı belirlendi.
Yardımcı düşünce sorularında doğru sonuca ulaşmak için her bir seçeneğin metindeki karşılığının bulunması gerekir.
3
Ulaşılamayacak olan ifadenin saptanması
Plastik atıkların çevreye verdiği zararların tamamen ortadan kaldırıldığına yönelik bir bilginin metinde yer almadığı, aksine bu sürecin etkinliğinin kesinleşmediği ve çeşitli tehditler barındırdığı tespit edildi.
Soru kökündeki olumsuz ifadeye uygun olarak, metinle çelişen veya metinde bulunmayan kesin yargıyı belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce
Soru 631Soru

Bir halk eğitim merkezinde Canan, Davut, Elif, Fatih, Gamze ve Hakan adlı altı kişi, düzenlenen Ahşap ve Seramik workshoplarından yalnızca birine katılmıştır. Bu kişilerin katıldıkları workshoplarla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Ahşap workshopuna katılanların sayısı, Seramik workshopuna katılanların sayısından fazladır.
* Her iki workshopa da en az ikişer kişi katılmıştır.
* Canan, Seramik workshopuna katılmıştır.
* Davut ve Elif aynı workshopa katılmıştır.
* Fatih ve Gamze farklı workshoplara katılm��ştır.
* Gamze Ahşap workshopuna katılmışsa, Hakan da Ahşap workshopuna katılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Elif ve Hakan aynı workshopa katılmıştır.

Cevap

Elif ve Hakan aynı workshopa katılmıştır.
Elif ve Hakan'ın her iki olasılık durumunda da kesinlikle Ahşap workshopuna katıldığı belirlenmiştir. Bu nedenle aynı workshopa katıldıkları ifadesi kesin olarak doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Kişi sayısı ve grup büyüklükleri kurallarını analiz etme.
Toplam 66 kişi vardır. Ahşap workshopundaki kişi sayısı Seramik'ten fazladır ve her grupta en az 22 kişi olmalıdır. Bu durumda Ahşap workshopunda 44, Seramik workshopunda 22 kişi yer almak zorundadır.
Grup büyüklüklerinin sınırlarını çizerek elemanları doğru yerleştirmek için gereklidir.
2
Canan'ın yerini ve diğer kesin kuralları tabloya uygulama.
Canan kesinlikle Seramik grubundadır. Seramik grubunda yalnızca 11 kişilik boş yer kalır. Fatih ve Gamze farklı gruplarda olduğu için biri kesinlikle Seramik grubundaki bu son boşluğa yerleşir, diğeri ise Ahşap grubuna geçer. Bu durumda Seramik grubu tamamlanmış olur.
Hangi grupların dolduğunu ve kimlerin diğer gruba kalacağını netleştirmek için.
3
Davut, Elif ve Hakan'ın durumunu inceleme.
Seramik grubunda Canan ve (Fatih veya Gamze'den biri) yer aldığından grup dolmuştur. Geriye kalan Davut, Elif ve Hakan kesinlikle Ahşap grubunda yer almalıdır. Davut ve Elif'in aynı grupta olması kuralı da bu durumla çelişmez. Gamze Ahşap grubundaysa Hakan'ın da Ahşap grubunda olması koşulu da Hakan zaten Ahşap grubunda olduğu için her iki olasılıkta da sağlanır.
Her iki olası senaryoda da değişmeyen kesin durumları saptamak için.
4
Elde edilen kesin bilgileri seçeneklerle karşılaştırma.
Elif ve Hakan'ın her iki durumda da kesin olarak Ahşap workshopunda olduğu görülür. Dolayısıyla aynı workshopa katıldıkları bilgisi kesinlikle doğrudur.
Sorunun doğru cevabını net bir şekilde ortaya koymak için.

Anahtar Kavram

Gruplandırma kuralları ve kesinlik-olasılık analizi
Soru 632Soru

Bilimin doğrusal ve pürüzsüz bir çizgide, sürekli birikerek ilerlediği düşüncesi yaygın bir yanılgıdır. Çoğu insan, yeni buluşların eski bilgilerin üzerine adeta birer tuğla koyar gibi eklendiğini sanır. Oysa bilim tarihi, bu pembe tabloyu yalanlayan devrimsel kopuşlarla doludur. Thomas Kuhn’un 'paradigma değişimi' olarak adlandırdığı bu kopuşlar, eski kuramların yavaşça ve uyum içinde erimesiyle değil, mevcut kabullerin yetersiz kaldığı bir kriz dönemiyle başlar. Yeni bir kuram, eskisinin cilalanmış bir sürümü değildir; aksine dünyayı algılama biçimimizi kökten değiştiren yepyeni bir gözlüktür.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tartışma

Cevap

Tartışma
Parçanın genelinde yazar, bilimin doğrusal ve birikerek ilerlediği yönündeki yaygın inanışın yanlış olduğunu savunmaktadır. Yazar bu yerleşik düşünceyi çürütmek ve kendi tezini ortaya koymak amacıyla 'yanılgıdır', 'sanır', 'oysa', 'yalanlayan' gibi ifadelere başvurarak okuyucuyla bir fikir tartışmasına girmektedir. Bu durum, metinde tartışmacı anlatım tekniğinin ağır bastığını göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın giriş cümlesini ve yazarın ele aldığı konuyu analiz etmek.
Yazarın 'bilimin doğrusal ve pürüzsüz bir çizgide ilerlediği' genel kabulünü 'yaygın bir yanılgı' olarak nitelendirdiğini belirlemek.
Yazarın konuya yaklaşım tarzını saptamak için bu adım gereklidir.
2
Metnin gövdesinde kullanılan dilsel ipuçlarını ve yazarın amacını incelemek.
'Oysa', 'sanır', 'yalanlayan' gibi ifadelerin kullanıldığını ve yazarın okuyucunun mevcut fikrini değiştirmeye çalıştığını tespit etmek.
Bu tür karşıtlık bildiren bağlaçlar ve yargı belirten sözcükler, yazarın bir düşünceyi çürütme amacı taşıyan tartışma tekniğini kullandığını gösterir.
3
Diğer anlatım tekniklerinin metindeki varlığını sorgulamak.
Metinde bilgi verme unsurları yer alsa da bunun bir tezi savunmak için araç olarak kullanıldığını; betimleyici unsurların somutlaştırma amacı taşıdığını ve herhangi bir olay akışının bulunmadığını görmek.
Metinde ağır basan anlatım tekniğini diğer ikincil unsurlardan arındırarak netleştirmek için bu karşılaştırma gereklidir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlatım Teknikleri - Tartışmacı Anlatım
Soru 633Soru

Bir matbaada broşür basımı için müşterilere A ve B olmak üzere iki farklı ücret tarifesi sunulmaktadır:

* A tarifesinde: İlk 100100 broşürün her biri için 33 TL, sonraki her bir broşür için 22 TL basım ücreti alınmaktadır.
* B tarifesinde: İlk 8080 broşürün her biri için 44 TL, sonraki her bir broşür için 1,51,5 TL basım ücreti alınmaktadır.

Belirli sayıda broşür bastırmak isteyen bir müşteri, her iki tarifeye göre hesaplama yaptığında ödeyeceği toplam ücretin aynı olduğunu görüyor.

Buna göre, bu müşterinin bastırmak istediği broşür sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 200

Cevap

Müşterinin bastırmak istediği broşür sayısı 200'dir.
Broşür sayısı xx olsun (x>100x > 100). A tarifesinin ücreti 100×3+(x100)×2=2x+100100 \times 3 + (x-100) \times 2 = 2x + 100 TL, B tarifesinin ücreti ise 80×4+(x80)×1,5=1,5x+20080 \times 4 + (x-80) \times 1,5 = 1,5x + 200 TL olur. Bu iki ücret eşitlendiğinde 2x+100=1,5x+2002x + 100 = 1,5x + 200 denklemi elde edilir. Buradan 0,5x=1000,5x = 100 ve x=200x = 200 bulunur. Bu nedenle 200 değeri doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Broşür sayısını xx olarak belirleyip her iki tarife için ücret denklemini kurmak.
Broşür sayısı x>100x > 100 olmalıdır. A tarifesi ücreti: 100×3+(x100)×2=2x+100100 \times 3 + (x - 100) \times 2 = 2x + 100 TL. B tarifesi ücreti: 80×4+(x80)×1,5=1,5x+20080 \times 4 + (x - 80) \times 1,5 = 1,5x + 200 TL.
Her iki tarifede de ilk limitler (100 ve 80) aşıldığı için iki parçalı ücretlerin toplamını ifade eden denklemleri oluşturmamız gerekir.
2
İki tarifenin toplam ücretlerini birbirine eşitlemek.
2x+100=1,5x+2002x + 100 = 1,5x + 200
Müşterinin her iki tarifede de aynı ücreti ödeyeceği belirtilmiştir.
3
Oluşan birinci dereceden denklemi çözerek xx değerini bulmak.
2x1,5x=200100    0,5x=100    x=2002x - 1,5x = 200 - 100 \implies 0,5x = 100 \implies x = 200
Bilinmeyenleri bir tarafa, sabit sayıları diğer tarafa toplayarak broşür sayısını elde ederiz.

Anahtar Kavram

Sayı Problemlerinde Parçalı Doğrusal İlişkiler ve Denklem Kurma
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 634Soru

Aşağıdaki parçaya göre soruyu cevaplayınız.

Sosyolog Mark Granovetter tarafından 1973 yılında yay��mlanan ve sosyolojinin en etkili makalelerinden biri kabul edilen 'zayıf bağların gücü' kuramı, bireylerin sosyal ağlarındaki ilişkilerin niteliği ile bilgi akışı arasındaki dinamik ilişkiyi mercek altına alır. Granovetter, sosyal ağlarda yer alan bağları temel olarak 'güçlü bağlar' (yakın arkadaşlar, aile bireyleri, düzenli görüşülen dostlar) ve 'zayıf bağlar' (tanıdıklar, eski i�� arkadaşları, ara sıra karşılaşılan kişiler) olmak üzere iki ana kategoriye ayırır. Kuramsal çerçeveye göre, bireyin yakın çevresini oluşturan güçlü bağlar, benzer sosyoekonomik yapılarda ve aynı bilgi havuzlarında hareket ettikleri için yeni fırsatların keşfinde genellikle yetersiz kalır. Çünkü bu sıkı gruptaki insanlar çoğunlukla aynı bilgi kaynaklarına erişebilir ve benzer bakış açılarına sahiptir. Buna karşın, daha seyrek iletişim kurduğumuz ve farklı sosyal çevrelerde yer alan zayıf bağlar, bireyin doğrudan erişiminin olmadığı dış dünyadaki ağlara birer köprü vazifesi görür. Dolayısıyla, yeni bir iş bulma, farklı bir fikir geliştirme ya da yenilikçi bir bilgiye ulaşma sürecinde zayıf bağlar, güçlü bağlara kıyasla çok daha stratejik ve belirleyici bir role sahiptir. Granovetter’in bu öncü çalışması, toplumsal yapıda bireyler arası mesafelerin ve gevşek görünen ilişkilerin, toplumsal bütünleşme ve bilgi yayılımı açısından sanılandan çok daha hayati bir işlev üstlendiğini ortaya koymuştur. Günümüzde dijital sosyal ağların ve çevrimiçi platformların yaygınlaşmasıyla birlikte zayıf bağların bu işlevi daha da görünür hale gelmiş ve coğrafi sınırları aşan küresel bir bilgi akışını tetiklemiştir.

Bu parçadan hareketle 'zayıf bağlar' ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireyin gündelik hayatında en sık görüştüğü ve en yakın hissettiği kişilerden oluştuğuna

Cevap

Zayıf bağların bireyin gündelik hayatında en sık görüştüğü ve en yakın hissettiği kişilerden oluştuğu yargısı yanlış olup, parçaya göre bu özellik güçlü bağlara aittir.
Parçada zayıf bağların, tanıdıklar, eski iş arkadaşları veya ara sıra karşılaşılan kişilerden oluştuğu belirtilmiştir. Bireyin gündelik hayatında en sık görüştüğü ve en yakın hissettiği kişiler ise 'güçlü bağlar' olarak tanımlanmıştır. Bu nedenle zayıf bağların en sık görüşülen ve en yakın hissedilen kişilerden oluştuğu yargısına ulaşılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki 'zayıf bağlar' tanımını ve özelliklerini tespit etme.
Zayıf bağların tanıdıklar, eski iş arkadaşları gibi daha seyrek görüşülen kişilerden oluştuğu; güçlü bağların ise yakın arkadaşlar ve aile gibi sık görüşülen kişilerden oluştuğu belirlendi.
Seçeneklerdeki ifadelerin hangisinin zayıf bağların tanımı ve özellikleriyle çeliştiğini bulabilmek için temel tanımları netleştirmek gerekir.
2
Seçenekleri paragraftaki bilgi akışıyla karşılaştırarak analiz etme.
Köprü vazifesi görme, dijitalleşmeyle görünürlüğün artması, yeni iş/fikir edinme ve toplumsal bütünleşmedeki rollerin paragrafta doğrudan zayıf bağlara atfedildiği; en sık görüşülen kişilerden oluştuğu ifadesinin ise güçlü bağların özelliği olduğu görüldü.
Yanlış olan seçeneği belirlemek için doğru yargıları eleyerek sonuca ulaşmak gerekir.

Anahtar Kavram

Çoklu Paragraf Soruları
Soru 635Soru

Biyomimikri, doğadaki yapı ve sistemleri taklit ederek insanların karşılaştı��ı sorunlara çözümler üreten bir yaklaşımdır. Bu disiplin, doğanın milyonlarca yıllık evrim süreciyle geliştirdiği verimli yöntemleri örnek alır. Örneğin, hızlı tren tasarımlarında yalıçapkını kuşunun gagasından esinlenilmesi, trenin tünellerden geçerken çıkardığı gürültüyü azaltmış ve hızını artırmıştır. Biyomimikri; doğayı sadece süslemek amacıyla değil, enerji verimliliği sağlayan ve çevreye zarar vermeyen sürdürülebilir teknolojiler geliştirmek amacıyla kullanır.

Bu parçaya göre biyomimikri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Doğadan esinlenilerek üretilen cihazların imalat maliyetlerini azalttığına

Cevap

Doğadan esinlenilerek üretilen cihazların imalat maliyetlerini azalttığına
Doğru cevap imalat maliyetlerinin azaldığına dair ifadedir. Parçada biyomimikrinin enerji verimliliği ve çevreye zarar vermeme gibi faydalarından bahsedilmiş olsa da üretim ya da imalat maliyetlerini düşürdüğüne veya ekonomik tasarruf sağladığına yönelik hiçbir bilgi yer almamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünü ve parçayı dikkatlice okuyarak ana konuyu ve yardımcı düşünceleri belirleyin.
Parçanın biyomimikri kavramını, doğadan esinlenerek yapılan tasarımları (örneğin hızlı tren) ve bu yaklaşımın sürdürülebilirlik ile enerji verimliliği gibi amaçlarını anlattığını tespit ettik.
Parçanın genel çerçevesini çizmek, seçeneklerdeki bilgilerin parçada yer alıp almadığını hızlıca taramaya yardımcı olur.
2
Seçenekleri tek tek inceleyerek parçadaki ilgili cümlelerle eşleştirin.
Dört seçeneğin parçadaki çeşitli cümlelerle doğrudan eşleştiğini, ancak imalat veya üretim maliyetlerinin azalmasıyla ilgili bir ifadenin parçada bulunmadığını gördük.
Yardımcı düşünce sorularında doğru seçeneğe ulaşmak için parçada değinilmeyen ya da parçadaki bilgilerle çelişen ifadeyi bulmak gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce (Değinilmeyen Düşünceyi Bulma)

İpuçları

1
Soru kökünün olumsuz olduğuna dikkat edin. Parçada doğrudan veya dolaylı olarak bahsedilmeyen seçeneği aramalısınız.
Tahmini Süre:50s
Soru 636Soru

Aşağıdaki tabloda, bir teknoloji şirketinin bir yıl boyunca Üretim, Pazarlama, Ar-Ge ve İdari İşler departmanları için yaptığı harcama miktarları verilmiştir.

DepartmanHarcama Miktarı (Bin TL)
Üretim180
Pazarlama120
Ar-Ge90
İdari İşler60

Bu şirketin departmanlara göre harcama dağılımı bir daire grafiği ile gösterildiğinde, Pazarlama departmanına karşılık gelen daire diliminin merkez açısı, Ar-Ge departmanına karşılık gelen daire diliminin merkez açısından kaç derece fazla olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 24

Cevap

Pazarlama departmanının merkez açısı, Ar-Ge departmanının merkez açısından 24 derece fazladır.
Şirketin toplam harcaması 450 bin TL'dir ve bu miktar daire grafiğinde 360360^\circ ile gösterilir. Pazarlama ve Ar-Ge departmanlarının harcamaları arasındaki fark 12090=30120 - 90 = 30 bin TL olduğuna göre, bu farkın merkez açısı doğru orantı yardımıyla 30450×360=24\frac{30}{450} \times 360^\circ = 24^\circ olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Şirketin tüm departmanlar için yaptığı toplam harcama miktarını hesaplayın.
180+120+90+60=450180 + 120 + 90 + 60 = 450 bin TL.
Daire grafiğinin tamamını (360360^\circ) temsil edecek toplam harcama miktarını belirlemek için.
2
Pazarlama ve Ar-Ge departmanlarının harcama miktarları arasındaki farkı bulun.
12090=30120 - 90 = 30 bin TL.
Soruda istenen iki departman arasındaki harcama farkını bulup açısal karşılığını doğrudan hesaplayabilmek için.
3
Toplam harcama ile harcama farkı arasında doğru orantı kurarak merkez açıyı derece cinsinden hesaplayın.
30450×360=24\frac{30}{450} \times 360^\circ = 24^\circ bulunur.
450 bin TL'lik toplam harcama 360360^\circ'ye karşılık geliyorsa, 30 bin TL'lik farkın kaç dereceye karşılık geldiğini bulmak için.

Anahtar Kavram

Tablo verilerini daire grafiği merkez açılarına dönüştürme ve orantı kurma
Soru 637Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç (gerekçe) ilişkisi vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi nedeniyle barajlardaki su seviyesi hızla düştü.

Cevap

Sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi nedeniyle barajlardaki su seviyesi hızla düştü.
Doğru olan cümlede, barajlardaki su seviyesinin düşmesi eyleminin gerçekleşme gerekçesi (sıcaklıkların yüksek seyretmesi) belirtilmiştir. Bu durum gerçekleşmiş bir nedene dayandığı için neden-sonuç ilişkisi mevcuttur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yüklemlerine 'Hangi amaçla?', 'Neden/Hangi gerekçeyle?' ve 'Hangi koşulla?' sorularını yönelterek anlam ilişkilerini analiz edin.
Cümlelerin bildirdiği eylemlerin yöneldiği hedefler, nedenler veya koşullar ayırt edilir.
Cümledeki yargılar arasındaki mantıksal bağlantıyı tespit etmenin en güvenilir yolu bu soruları sormaktır.
2
Eylemin gerçekleşmiş bir gerekçeye dayandığı ve neden-sonuç ilişkisi kuran cümleyi belirleyin.
Barajlardaki su seviyesinin düşmesinin gerekçesi olarak sıcaklıkların yüksek seyretmesi gösterilmiştir. Bu durum gerçekleşmiş bir duruma dayandığı için neden-sonuç ilişkisidir.
Amaç-sonuç cümlelerindeki yönelim henüz gerçekleşmemişken, neden-sonuç cümlelerindeki gerekçe çoktan gerçekleşmiştir.

Anahtar Kavram

Neden-Sonuç, Amaç-Sonuç ve Koşul-Sonuç İlişkileri
Tahmini Süre:45s
Soru 638Soru

Bir iş merkezinde yan yana bulunan ve soldan sağa doğru 11’den 77’ye kadar numaralandırılmış yedi ofise Aslı, Banu, Cem, Deniz, Elif, Fatih ve Gizem adlı kişiler yerleşecektir. Bu kişilerin ofislerinin konumlarıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Gizem'in ofisi 44 numaralı ofistir.
* Aslı ve Banu'nun ofisleri yan yanadır.
* Cem ve Deniz'in ofisleri arasında tam olarak iki ofis bulunmaktadır.
* Elif'in ofis numarası, Fatih'in ofis numarasından büyüktür ve Fatih ile Elif'in ofisleri yan yana değildir.
* Banu ve Cem'in ofisleri yan yana değildir.

Buna göre Cem'in ofis numarasının tek sayı olduğu biliniyorsa, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Deniz'in ofis numarası çift sayıdır.

Cevap

Deniz'in ofis numarasının çift sayı olması
Cem'in ofis numarasının tek sayı olduğu durumlarda Cem ya 33 ya da 55 numaralı ofistedir. Cem 33 numaralı ofisteyse Deniz 66 numaralı ofiste; Cem 55 numaralı ofisteyse Deniz 22 numaralı ofiste yer alır. Her iki durumda da Deniz'in ofis numarası çift sayıdır (22 veya 66). Dolayısıyla Deniz'in ofis numarasının çift sayı olduğu bilgisi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Gizem'in konumunu sabitleme ve Cem-Deniz ikilisinin olası konumlarını analiz etme.
Gizem 44. ofise yerleştirilir. Cem ve Deniz arasında 22 ofis olması gerektiğinden, {Cem, Deniz} ikilisi ya {2, 5} ya da {3, 6} numaralı ofislerde olmalıdır.
Gizem'in konumu kesin verilmiştir ve Cem ile Deniz arasındaki mesafe diğer değişkenlerin yerleşimini doğrudan sınırlandırır.
2
Cem'in ofis numarasının tek sayı olma koşulunu uygulama.
Cem'in tek sayı olması için Cem ya 33 (ikinci durumdaki C-D çiftinden) ya da 55 (birinci durumdaki C-D çiftinden) numaralı ofiste olmalıdır. Bu durumda iki ana olasılık ortaya çıkar:
Olasılık 1: Cem 55'te, Deniz 22'dedir.
Olasılık 2: Cem 33'te, Deniz 66'dadır.
Soru kökündeki koşul olasılık sayısını ikiye düşürür.
3
Olas��lık 1 (Cem 55, Deniz 22) için diğer kişilerin konumlarını belirleme.
Gizem 44'te, Deniz 22'de ve Cem 55'tedir. Geriye kalan 11, 33, 66 ve 77 numaralı ofisler için Aslı ve Banu yan yana olmalıdır. Yan yana olabilecekleri tek yer 66 ve 77'dir. Elif > Fatih ve yan yana olmama koşuluna göre Fatih 11'de, Elif ise 33'te olmalıdır. Banu ve Cem yan yana olamayacağından Cem'e (55) komşu olan 66. ofiste Banu olamaz, dolayısıyla Banu 77'de, Aslı 66'dadır. Sıralama: Fatih(1), Deniz(2), Elif(3), Gizem(4), Cem(5), Aslı(6), Banu(7).
Tüm kısıtlamaları (yan yanalık, büyüklük, komşu olmama) birleştirerek tam sıralamayı elde etmek.
4
Olasılık 2 (Cem 33, Deniz 66) için diğer kişilerin konumlarını belirleme.
Gizem 44'te, Cem 33'te ve Deniz 66'dadır. Geriye kalan 11, 22, 55 ve 77 numaralı ofisler için Aslı ve Banu yan yana olmalıdır. Yan yana olabilecekleri tek yer 11 ve 22'dir. Elif > Fatih ve yan yana olmama koşuluna göre Fatih 55'te, Elif ise 77'de olmalıdır. Banu ve Cem yan yana olamayacağından Cem'e (33) komşu olan 22. ofiste Banu olamaz, dolayısıyla Banu 11'de, Aslı 22'dedir. Sıralama: Banu(1), Aslı(2), Cem(3), Gizem(4), Fatih(5), Deniz(6), Elif(7).
İkinci ana olasılığın tam sıralamasını elde etmek.
5
Elde edilen iki sıralamayı karşılaştırarak kesin doğruyu bulma.
Her iki sıralamada da (Sıralama 1: Deniz 22'de, Sıralama 2: Deniz 66'da) Deniz'in ofis numarası çift sayıdır (22 veya 66).
Soru kökündeki kesinlik arayışını sonuçlandırmak.

Anahtar Kavram

Sabit ve Belirsiz Konum Analizi
Soru 639Soru

Müzikteki esler ya da konuşma esnasındaki duraklamalar, ilk bakışta sadece birer boşluk, işitsel bir kesinti veya eylemsizlik anı olarak algılanabilir. Oysa sessizlik, sanılandan çok daha aktif bir rol üstlenerek sesin ve sözün sınırlarını çizen, onlara asıl estetik ve anlamsal değerini kazandıran kurucu bir ögedir. Nota aralarındaki o sessiz boşluklar olmasaydı en kusursuz melodi bile karmaşık bir gürültü yığınından ibaret kalırdı; kelimeler arasındaki duraklamalar olmasaydı beşerî iletişim, anlaşılması imkânsız tekdüze bir ses akışına dönüşürdü. Dolayısıyla sessizlik, sesin karşıtı veya onun yokluğu değildir; aksine sesin var olabilmesi ve zihinde anlamlı bir yankı bulabilmesi için gereken temel zemindir. Tıpkı bir tablodaki boş alanların figürleri görünür kılması gibi, yaşamdaki ve sanattaki sessizlik anları da anlamın belirginleşmesini sağlar.

Bu parçada sessizlikle ilgili olarak asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sessizliğin, ses ve sözün karşıtı olmaktan ziyade onların belirginleşmesini ve anlam kazanmasını sağlayan kurucu bir zemin olduğu.

Cevap

Sessizliğin, ses ve sözün karşıtı olmaktan ziyade onların belirginleşmesini ve anlam kazanmasını sağlayan kurucu bir zemin olduğu.
Doğru yanıt, paragrafın bütününde savunulan ve yazarın okuyucuya ulaştırmak istediği temel mesajı tam olarak yansıtmaktadır. Paragrafta sessizliğin sesin karşıtı veya yokluğu olmadığı, aksine sesin var olabilmesi ve zihinde anlamlı bir yankı bulabilmesi için gereken temel zemin olduğu açıkça vurgulanmıştır. Bu durum, sessizliğin ses ve söze anlam kazandıran kurucu bir unsur olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın giriş ve gelişme cümlelerindeki anahtar kelimeleri ve konuyu belirlemek.
Yazarın müzikteki esler, konuşmadaki duraklamalar ve resimdeki boşluklar gibi örneklerle sessizlik kavramını ele aldığı saptanmıştır.
Ana düşünceye ulaşmak için öncelikle konunun ne olduğunu ve hangi örneklerle desteklendiğini belirlemek gerekir.
2
Yazarın bu örnekler üzerinden sessizlik kavramına yüklediği anlamı ve getirdiği asıl yorumu analiz etmek.
Sessizliğin bir boşluk veya eylemsizlik olmadığı; aksine sesi, sözü ve figürü kuran, onlara anlam kazandıran kurucu bir zemin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Ana düşünce, konunun yazar tarafından nasıl yorumlandığını ve okuyucuya hangi mesajı iletmek istediğini gösteren temel yargıdır.
3
Elde edilen bu ana düşünceyi seçeneklerdeki ifadelerle karşılaştırarak en kapsamlı ve doğru yargıyı seçmek.
Sessizliğin ses ve sözün karşıtı değil, onların belirginleşmesini ve anlam kazanmasını sağlayan kurucu bir zemin olduğunu belirten seçeneğin doğru olduğu görülmüştür.
Doğru seçenek, paragraftaki yardımcı düşünceleri veya yüzeysel çıkarımları değil, yazarın asıl iletmek istediği temel mesajı içermelidir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 640Soru
xx, yy ve zz tam sayıları için
xy+zx \cdot y + z
ifadesinin bir tek sayı,
x+yzx + y \cdot z
ifadesinin ise bir çift sayı olduğu bilinmektedir.

Buna göre;
I. xz+yx \cdot z + y
II. x(y+z)x \cdot (y + z)
III. yz+zy \cdot z + z

ifadelerinden hangileri her zaman çift sayıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

I ve II numaralı ifadeler her zaman çift sayıdır.
Yapılan analiz sonucunda x sayısının çift, y sayısının çift ve z sayısının tek sayı olduğu kesinleşmiştir. Bu durumda I numaralı ifade çift sayı ile tek sayının çarpımı (çift) artı çift sayı şeklinde olduğundan çift sayı sonucunu verir. II numaralı ifade ise çift bir sayı olan x ile bir tam sayının çarpımı şeklinde olduğundan parantez içine bakılmaksızın her zaman çift sayı sonucunu doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
x tam sayısının tek sayı olduğunu varsayarak çelişkiyi gösterin.
Eğer x tek sayı olsaydı, x + y . z ifadesinin çift olması için y . z çarpımının tek olması, yani hem y hem de z'nin tek sayı olması gerekirdi. Ancak bu durumda x . y + z ifadesi (Tek . Tek) + Tek = Tek + Tek = Çift olurdu. Bu durum ilk ifadenin tek sayı olmasıyla çelişir.
Değişkenlerin paritelerini belirlemek için olasılıkları daraltmak ve çelişki yöntemiyle x'in paritesini kesinleştirmek gerekir.
2
x sayısının çift sayı olduğu bilgisinden yararlanarak z sayısının paritesini bulun.
x sayısı çift sayı olmak zorundadır. Bu durumda x . y çarpımı da çift sayı olur. x . y + z ifadesinin tek sayı olduğu bilindiğinden, Çift + z = Tek eşitliğinden z sayısının tek sayı olduğu sonucuna ulaşılır.
Çift bir sayıyla yapılan çarpımın sonucunun daima çift olmasından yararlanarak z'nin tekliğini doğrulamak gerekir.
3
Bulunan pariteleri kullanarak y sayısının paritesini belirleyin.
x + y . z ifadesinde x çift, z tek sayıdır. Bu toplamın çift sayı olabilmesi için y . z çarpımının çift sayı olması gerekir. z tek sayı olduğundan, çarpımın çift olabilmesi için y sayısının çift sayı olması şarttır.
Toplam ve çarpım kurallarını uygulayarak y değişkeninin de çift olduğunu kesinleştirmek gerekir.
4
Elde edilen parite değerlerini (x: çift, y: çift, z: tek) öncüllerde yerine koyarak test edin.
I. x . z + y = Çift . Tek + Çift = Çift + Çift = Çift (Her zaman çift)
II. x . (y + z) = Çift . (Çift + Tek) = Çift . Tek = Çift (Her zaman çift)
III. y . z + z = Çift . Tek + Tek = Çift + Tek = Tek (Her zaman tek)
Her bir öncülün her zaman çift sayı verip vermediğini matematiksel kurallarla kontrol etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Tek ve Çift Sayılar
ÖncekiSayfa 32 / 129Sonraki
Tüm alıştırma soruları — ALES | Examkin