Şifreleme ve Özel İşlemler

49 soru

Soru 21Soru

Bir kenar sayısı nn olan düzgün çokgenler ve içlerine yazılan sayılarla ilgili aşağıdaki işlemler tanımlanıyor:

- Üçgen içindeki bir xx sayısı için: (x)=2x+1\triangle(x) = 2x + 1
- Kare içindeki bir xx sayısı için: (x)=x24x\square(x) = x^2 - 4x
- Beşgen içindeki bir xx sayısı için: \pentagon(x)=3x5\pentagon(x) = 3x - 5

Buna göre, dışta bir beşgen, onun içinde bir kare ve en içte içinde aa tam sayısı yazan bir üçgenin bulunduğu iç içe yerleştirilmiş şeklin toplam değeri 5858 olduğuna göre, aa tam sayısının alabileceği değerlerin toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1

Cevap

a sayısının alabileceği tam sayı değerlerinin toplamı olan 1'dir.
En dıştaki beşgen işleminin kuralından başlanarak içeri doğru gidildiğinde, beşgenin içindeki karenin değeri 21 olarak bulunur. Kare işleminin kuralı uygulandığında, karenin içindeki üçgenin değeri 7 veya -3 olabilir. En içteki üçgen işleminin kuralları bu iki değere eşitlendiğinde, a tam sayısı 3 veya -2 değerlerini alır. Bu değerlerin toplamı ise 1'dir.

Adım Adım Çözüm

1
En dıştaki şekil olan beşgenden başlayarak denklem kurulur. Beşgenin içindeki ifadenin tamamına ZZ dersek, beşgen işleminin tanımından yararlanılır.
Z=21Z = 21 olarak bulunur.
\pentagon(Z)=3Z5=58    3Z=63    Z=21\pentagon(Z) = 3Z - 5 = 58 \implies 3Z = 63 \implies Z = 21 elde edilir. Bu değer kare ve içindeki üçgenin toplam değeridir.
2
Karenin içindeki üçgen ifadesine YY denilerek kare işlemi ZZ değerine eşitlenir.
Y=7Y = 7 veya Y=3Y = -3 olarak bulunur.
(Y)=Y24Y=21    Y24Y21=0    (Y7)(Y+3)=0\square(Y) = Y^2 - 4Y = 21 \implies Y^2 - 4Y - 21 = 0 \implies (Y-7)(Y+3) = 0 denkleminden iki farklı kök elde edilir.
3
Elde edilen YY değerleri en içteki üçgen işlemine eşitlenerek aa tam sayısının alabileceği değerler hesaplanır.
a=3a = 3 veya a=2a = -2 olarak bulunur.
2a+1=7    a=32a + 1 = 7 \implies a = 3 ve 2a+1=3    a=22a + 1 = -3 \implies a = -2 denklemleri çözülür.
4
aa sayısının alabileceği tam sayı değerleri toplanır.
Değerlerin toplamı 3+(2)=13 + (-2) = 1 olarak elde edilir.
Soruda istenen aa değerlerinin toplamına ulaşmak için bulduğumuz iki tam sayı toplanmıştır.

Anahtar Kavram

İç içe tanımlanmış şekil operatörlerinde dıştan içe doğru denklem çözme ve ikinci dereceden denklemlerde tüm kök durumlarını analiz etme.

İpuçları

1
En dıştaki şekilden (beşgenden) başlayarak içeriye doğru gidin. Beşgenin sonucunu veren değeri bulup bir içteki şekle eşitleyin.
2
Kare işlemini çözümlerken karşınıza ikinci dereceden bir denklem çıkacaktır. Bu denklemin hem pozitif hem de negatif köklerini ayrı ayrı değerlendirmeyi unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde iç içe yerleştirilmiş farklı kenar sayılarına sahip çokgen soruları çözerek değişken aralıklarını ve çift dereceli terimlerin kök analizlerini pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İç içe geçmiş fonksiyon bileşkesi olarak f(x)=3x5f(x) = 3x - 5, g(x)=x24xg(x) = x^2 - 4x ve h(x)=2x+1h(x) = 2x + 1 tanımlanarak, (fgh)(a)=58(f \circ g \circ h)(a) = 58 eşitliği üzerinden doğrudan fonksiyonların tersi adımlarıyla da çözüm yapılabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 22Soru

Bir sayı oyununda, sisteme girilen bir AA pozitif tam sayısı için aşağıdaki adımlar sırasıyla uygulanmaktadır:

* 1. Adım: Eğer AA çift sayı ise AA sayısını 22'ye bölün, tek sayı ise AA sayısını 33 ile çarpıp 11 ekleyin ve 2. adıma geçin.
* 2. Adım: Elde edilen yeni sayı 1010'dan küçükse işlemi sonlandırıp bu sayıyı çıktı olarak verin; 1010 veya 1010'dan büyükse sayının rakamları toplamını bulup 3. adıma geçin.
* 3. Adım: Bulduğunuz rakamlar toplamına 55 ekleyin ve elde ettiğiniz bu değeri çıktı olarak verin.

Buna göre, sisteme giriş değeri olarak A=13A = 13 sayısı girildiğinde elde edilen çıktı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 99

Cevap

Elde edilen çıktı 9'dur.
Doğru çıktı 9'dur. Giriş değeri olan 13 tek sayısı için birinci adımda 40 elde edilir. 40 sayısı 10'dan büyük olduğundan ikinci adımda rakamları toplamı olan 4 bulunur. Son olarak üçüncü adımda bu toplama 5 eklenerek 9 çıktısına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Giriş sayısının tek veya çift olduğunu belirleyip ilgili kuralı uygulamak
Giriş değeri olan 13 sayısı tek olduğundan 13 * 3 + 1 = 40 elde edilir.
Birinci adımdaki koşul uyarınca giriş sayısı tek olduğunda üç katının bir fazlası alınmalıdır.
2
Elde edilen sayının büyüklüğünü kontrol edip rakamlar toplamını bulmak
Elde edilen 40 sayısı 10'dan büyük olduğundan rakamları toplamı 4 + 0 = 4 bulunur.
İkinci adım kuralına göre sayı 10'dan küçük olmadığında rakamlar toplamı hesaplanıp bir sonraki adıma geçilmelidir.
3
Rakamlar toplamına 5 ekleyip çıktı değerini hesaplamak
4 + 5 = 9 elde edilir.
Üçüncü adımdaki kural uyarınca bulunan rakamlar toplamına 5 eklenerek son işlem tamamlanır.

Anahtar Kavram

Koşullu İşlemler ve Adım Takibi
Soru 23Soru

Pozitif gerçek sayılar kümesi üzerinde \square ve \circ işlemleri aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır:

ab=aba+ba \mathbin{\square} b = \frac{a \cdot b}{a + b}
ab=2aba \mathbin{\circ} b = 2a - b

Buna göre,

(x6)4=2(x \mathbin{\square} 6) \mathbin{\circ} 4 = 2

eşitliğini sağlayan xx değeri kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6

Cevap

6
Eşitliği sağlayan bilinmeyen değeri bulmak için önce parantez dışındaki işlem çözülür. Tanımlanan ikinci işleme göre parantez içinin değeri 3 olarak bulunur. Ardından bu değer birinci işlem tanımında yerine yazılarak denklem çözülür ve bilinmeyen değeri 6 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Dıştaki işlemi çözmek için parantez içindeki ifadeye tek bir değişken gibi davranılır.
x6=3x \mathbin{\square} 6 = 3
ab=2aba \mathbin{\circ} b = 2a - b tanımına göre (x6)4=2(x6)4=2(x \mathbin{\square} 6) \mathbin{\circ} 4 = 2(x \mathbin{\square} 6) - 4 = 2 eşitliği yazılır. Buradan 2(x6)=62(x \mathbin{\square} 6) = 6 ve dolayısıyla x6=3x \mathbin{\square} 6 = 3 bulunur.
2
Parantez içi ifadeyi tanımlanan birinci işlem kuralına göre açarak bilinmeyen değişken yalnız bırakılır.
x=6x = 6
ab=aba+ba \mathbin{\square} b = \frac{a \cdot b}{a + b} tanımına göre x6=6xx+6=3x \mathbin{\square} 6 = \frac{6x}{x + 6} = 3 eşitliği kurulur. İçler dışlar çarpımı yapıldığında 6x=3(x+6)6x=3x+183x=18x=66x = 3(x + 6) \Rightarrow 6x = 3x + 18 \Rightarrow 3x = 18 \Rightarrow x = 6 elde edilir.

Anahtar Kavram

Özel tanımlı matematiksel operatörler ve işlem önceliği
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 24Soru

Bir sayısal mantık uygulamasında, geometrik şekiller ve içlerine yazılan sayılarla ilgili iki farklı işlem şu şekilde tanımlanmıştır:

- Daire (\bigcirc) sembolü içindeki bir xx sayısı için:
(x)=3x1\bigcirc(x) = 3x - 1
- Üçgen (\triangle) sembolü içindeki bir yy sayısı için:
(y)=2y+3\triangle(y) = 2y + 3

İç içe yerleştirilen şekillerde işlemler en içteki şekilden başlanarak dışa doğru sırayla uygulanmaktadır.

Buna göre, bir üçgen sembolünün içine çizilmi�� bir daire sembolünün ve onun da içinde 3 sayısının bulunduğu aşağıdaki işlemin sonucu kaçtır?
((3))\triangle(\bigcirc(3))
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19

Cevap

19 sayısı doğru cevaptır. İlk olarak en içteki daire işlemi uygulanarak 8 elde edilir, ardından bu değer üçgen işlemine girdi olarak verilerek 19 sonucuna ulaşılır.
Doğru sonuca ulaşmak için işlemler en içten dışa doğru sırayla yapılmalıdır. İlk adımda daire içindeki 3 sayısı için dairenin kuralı (3x13x - 1) uygulanır ve 8 elde edilir. İkinci adımda, bu 8 değeri üçgenin kuralında (2y+32y + 3) yerine yazılır ve 19 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
En içteki şekil olan dairenin içindeki işlemi hesaplayın.
(3)=3×31=8\bigcirc(3) = 3 \times 3 - 1 = 8 elde edilir.
İç içe şekillerde işlemler her zaman en içteki şekilden başlanarak dışa do��ru sırayla uygulanır.
2
Bulunan sonucu dıştaki üçgen işleminde yerine koyarak nihai sonucu hesaplayın.
(8)=2×8+3=19\triangle(8) = 2 \times 8 + 3 = 19 elde edilir.
İlk adımdan elde edilen çıktı, bir sonraki işlemin girdisi olur.

Anahtar Kavram

İç içe tanımlanmış şekil operatörlerinde işlem önceliği ve adım takibi
Soru 25Soru

AA ve BB birer rakamdır. Aşağıdaki çarpma işleminde AAAA ve 7B7B iki basamaklı birer doğal sayıdır.

AA×B7B\begin{array}{r} AA \\ \times \quad B \\ \hline 7B \end{array}

Buna göre, A+BA + B toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8

Cevap

Rakamların toplamı olan 8 sayısı doğru cevaptır.
Çarpma işlemi çözümlendiğinde B(11A1)=70B(11A - 1) = 70 eşitliği kurulur. BB ve AA birer rakam olduğundan, 70'i bölen tek basamaklı sayılar arasından bu koşulu sağlayan tek çift B=7B = 7 ve A=1A = 1 değerleridir. Buradan toplamları 8 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
İki basamaklı sayıları çözümleyelim.
AA=10A+A=11AAA = 10A + A = 11A ve 7B=70+B7B = 70 + B olarak yazılır.
Harfli ifadelerde basamak değerlerini belirlemek için çözümleme yapılması gerekir.
2
Verilen çarpma işlemini denklem haline getirelim.
11A×B=70+B11A \times B = 70 + B denklemi elde edilir.
Çarpma işleminin matematiksel ifadesini oluşturmak için.
3
Denklemdeki bilinmeyenleri bir araya getirerek düzenleyelim.
11ABB=70B(11A1)=7011AB - B = 70 \Rightarrow B(11A - 1) = 70 olur.
Ortak paranteze alarak çarpanlarına ayırmak çözümü kolaylaştırır.
4
BB bir rakam olduğundan, 70'in tek basamaklı çarpanlarını inceleyelim.
BB rakamı 1, 2, 5 veya 7 olabilir. B=7B = 7 değeri için 11A1=1011A=11A=111A - 1 = 10 \Rightarrow 11A = 11 \Rightarrow A = 1 rakamı elde edilir. Diğer çarpanlar denendiğinde AA bir tam sayı veya rakam çıkmaz.
Hem AA hem de BB rakam olmalı ve AAAA iki basamaklı sayısı sıfırla başlayamayacağı için A0A \neq 0 olmalıdır.
5
Bulunan rakamları toplayalım.
A+B=1+7=8A + B = 1 + 7 = 8 bulunur.
Bizden istenen A+BA + B toplamını bulmak için.

Anahtar Kavram

Basamak Çözümlemesi ve Rakam Aritmetiği
Soru 26Soru

Bir xx pozitif tam sayısı için x\langle x \rangle işlemi aşağıdaki gibi tanımlanıyor:

x={2x+1,x tek isex3,x c¸ift ise\langle x \rangle = \begin{cases} 2x + 1, & x \text{ tek ise} \\ x - 3, & x \text{ çift ise} \end{cases}

Buna göre, 5\langle \langle 5 \rangle \rangle işleminin sonucu kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 23

Cevap

İşlemin sonucu 23 sayısıdır.
İçteki 5\langle 5 \rangle işleminde 5 sayısı tek olduğu için tek sayı kuralı uygulanarak 25+1=112 \cdot 5 + 1 = 11 bulunur. Daha sonra dıştaki işlem için 11\langle 11 \rangle ifadesinde 11 sayısı da tek olduğu için tekrar tek sayı kuralı uygulanır ve 211+1=232 \cdot 11 + 1 = 23 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
İçteki işlem olan 5\langle 5 \rangle değerini hesaplayın.
5=25+1=11\langle 5 \rangle = 2 \cdot 5 + 1 = 11
5 sayısı bir tek sayı olduğu için kural gereği 2x+12x + 1 ifadesi kullanılır.
2
Elde edilen sonuçla dıştaki işlemi, yani 11\langle 11 \rangle değerini hesaplayın.
11=211+1=23\langle 11 \rangle = 2 \cdot 11 + 1 = 23
İlk adımdan gelen 11 sayısı da bir tek sayı olduğu için yine 2x+12x + 1 kuralı uygulan��r.

Anahtar Kavram

Özel Tanımlı İşlemler

İpuçları

1
İç içe geçmiş işlemlerde her zaman en içteki parantezden başlayın. Önce 5\langle 5 \rangle değerini bulun.
2
5 sayısı tek olduğundan üstteki kuralı (2x+12x + 1) kullanın. Çıkan sonucu dıştaki işlemde yerine koyun ve sayının tek mi çift mi olduğuna tekrar bakın.

Daha Fazla Pratik

Benzer kurallarla tanımlanmış fakat bu kez üçlü iç içe parantez içeren veya bilinmeyen bir değere eşitlenmiş denklemleri çözmeyi deneyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 27Soru

Bir dil bilimci, geliştirdiği kodlama sisteminde her harfi sıfırdan farklı birer rakamla eşleştirmiştir. Bu sisteme göre yazılan KALE, LALE, LEKE ve KARE sözcüklerinin kodları karışık bir sırayla verilmiştir:

* 27972797
* 95479547
* 25272527
* 95279527

Buna göre, KARE sözcüğünün kodu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 95479547

Cevap

KARE sözcüğünün kodu 9547 sayısıdır.
KARE sözcüğündeki harflerin kodları incelendiğinde; LALE sözcüğünün birinci ve üçüncü harfleri aynı olduğundan bu kelimenin kodu, birinci ve üçüncü basamakları aynı olan 2527 sayısıdır. Buradan L = 2, A = 5 ve E = 7 bulunur. LEKE kelimesinin ilk harfi L (2) ve son harfi E (7) olduğundan kodu 2797'dir ve bu da K = 9 olduğunu gösterir. KARE kelimesi K (9) ve A (5) ile başlayıp E (7) ile bittiği için kodunun 9547 olması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
LALE sözcüğünün harf yapısı incelenerek L, A ve E harflerinin rakam karşılıkları bulunur.
LALE sözcüğünün birinci ve üçüncü harfleri aynıdır (LL harfi). Verilen kodlar içerisinde birinci ve üçüncü basamakları aynı olan tek sayı 25272527'dir. Bu durumda L=2L = 2, A=5A = 5 ve E=7E = 7 olarak belirlenir.
Tekrarlanan harf düzeninden yararlanarak temel harflerin sayısal değerlerini tespit etmek.
2
Bulunan değerler yardımıyla LEKE sözcüğünün kodu tespit edilerek K harfinin rakam karşıl��ğı bulunur.
LEKE sözcüğü LL (22) ile başlayıp EE (77) ile bittiğinden ve ikinci ile dördüncü harfleri EE (77) olduğundan, kodu 27972797 sayısı olmalıdır. Buradan K=9K = 9 olduğu anlaşılır.
K harfinin sayısal değerini bularak KARE sözcüğünün kodunu oluşturacak diğer harfleri netleştirmek.
3
KARE sözcüğünün kodu elde edilir.
KARE sözcüğü KK (99), AA (55) ve EE (77) harflerini içerdiği için kodunun şablonu 95_795\_7 biçiminde olmalıdır. Kalan kodlar arasında bu şablona uyan tek sayı 95479547'dir. Buradan R=4R = 4 olduğu da görülür.
Bulunan harf-rakam eşleştirmelerini birleştirerek KARE sözcüğünün kodunu doğrulamak.

Anahtar Kavram

Sözcüklerdeki harf tekrarları ile kodlardaki rakam tekrarlarını eşleştirerek harf-rakam tablosu oluşturma.
Tahmini Süre:45s
Soru 28Soru

Bir şifreleme sisteminde YAKA, KAYA, KASA ve YASA sözcükleri karışık olarak 3525, 3575, 7525 ve 7535 sayılarıyla şifrelenmiştir.

Buna göre, YAKA sözcüğünün şifresi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3575

Cevap

3575 sayısı
YASA ve YAKA kelimeleri 'Y' harfi ile başladığından şifreleri de aynı rakamla başlamalıdır. Şifreler arasında 3 ile başlayan iki sayı (3525 ve 3575) vardır, bu yüzden Y = 3'tür. YAKA kelimesinin üçüncü harfi 'K'dir. K harfi ile başlayan KAYA ve KASA kelimelerinin şifreleri (7535 ve 7525) 7 ile başladığı için K = 7 olur. Bu durumda YAKA kelimesinin şifresinin ilk rakamı 3, üçüncü rakamı ise 7 olmalıdır. Seçenekler arasında bu kurala uyan sayı 3575'tir.

Adım Adım Çözüm

1
Kelimelerin ilk harflerine göre şifrelerin ilk hanelerini gruplandırma.
YAKA ve YASA kelimeleri 'Y' harfi ile; KAYA ve KASA kelimeleri ise 'K' harfi ile başlamaktadır. Şifre sayılarından ikişer tanesi '3' (3525, 3575) ve '7' (7525, 7535) ile başlamaktadır. Buradan Y = 3 ve K = 7 eşleşmesi elde edilir.
İlk harflerin temsil ettiği rakamları belirlemek amacıyla.
2
YAKA kelimesinin olası şifrelerini filtreleme.
YAKA kelimesinin ilk harfi Y (3) olduğundan, şifresi 3525 veya 3575 sayılarından biri olmalıdır.
Seçenekleri daraltıp doğrudan sonuca ulaşabilmek için.
3
Kelimedeki üçüncü harfin değerini kullanarak doğru şifreyi kesinleştirme.
YAKA kelimesinin üçüncü harfi K'dir. Birinci adımda K = 7 olarak bulunmuştu. Bu durumda şifrenin ü��üncü hanesi 7 olmalıdır. 3525 ve 3575 sayılarından üçüncü hanesi 7 olan sayı 3575'tir. Dolayısıyla YAKA = 3575'tir.
Kalan iki seçenek arasından doğru şifreyi ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Sözcük şifreleme sorularında harflerin kelime içindeki konumlarına ve tekrarlanma durumlarına göre gruplandırma yapılması.
Soru 29Soru

Türk alfabesindeki 2929 harfin sırası aşağıda verilmiştir:

A, B, C, C¸, D, E, F, G, G˘, H, I, I˙, J, K, L, M, N, O, O¨, P, R, S, S¸, T, U, U¨, V, Y, Z\text{A, B, C, Ç, D, E, F, G, Ğ, H, I, İ, J, K, L, M, N, O, Ö, P, R, S, Ş, T, U, Ü, V, Y, Z}

Bir şifreleme sisteminde, bir sözcüğün harfleri soldan sağa doğru sırasıyla taranır. Sözcüğün nn. sıradaki harfi, alfabedeki sırasından nn sonraki harfle değiştirilerek şifrelenir. Eğer kaydırma sırasında alfabenin sonuna gelinirse tekrar alfabenin başına (AA harfine) dönülür.

Örneğin; bu şifreleme sisteminde YAZAR sözcüğü ZCCDÜ olarak şifrelenir.

Buna g��re, bu şifreleme sisteminde şifrelenmiş hâli LCOHR olan beş harfli sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: KALEM

Cevap

KALEM
Şifreli sözcüğün harflerinin alfabedeki sıra numaralarından kelimedeki konum numaralarını (nn) çıkardığımızda sırasıyla K, A, L, E, M harflerini temsil eden 14, 1, 15, 6, 16 sayılarını elde ederiz. Bu harfler birleştirildiğinde doğru cevap olan 'KALEM' sözcüğüne ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Şifreli sözcüğün harflerinin alfabedeki sıra numaralarını bulma
L = 15, C = 3, O = 18, H = 10, R = 21
Şifre çözme işlemini sayısal olarak gerçekleştirebilmek için harflerin konumlarını belirleriz.
2
Her bir harfin sırasından, kelimedeki konumunu (nn) çıkarma
1. harf için 151=1415 - 1 = 14, 2. harf için 32=13 - 2 = 1, 3. harf için 183=1518 - 3 = 15, 4. harf için 104=610 - 4 = 6, 5. harf için 215=1621 - 5 = 16
Şifreleme işleminde harfler nn kadar ileri kaydırıldığı için, şifreyi çözerken nn kadar geri gitmemiz gerekir.
3
Bulunan sayıların alfabedeki karşılıklarını tespit etme
14 -> K, 1 -> A, 15 -> L, 6 -> E, 16 -> M
Sayısal değerleri tekrar harfe dönüştürerek orijinal sözcüğü elde ederiz.
4
Harfleri birleştirerek orijinal sözcüğü oluşturma
KALEM
Elde edilen harfler sırasıyla yan yana getirilerek anlamlı kelime oluşturulur.

Anahtar Kavram

İleri ve geri kaydırma mantığına dayalı değişken anahtarlı sözcük şifreleme ve şifre çözme işlemleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 30Soru
Pozitif tam sayılar kümesi üzerinde Δ\Delta işlemi,
aΔb=2a+3ba \mathbin{\Delta} b = 2a + 3b
biçiminde tanımlanıyor.
(xΔ2)=16(x \mathbin{\Delta} 2) = 16
olduğuna göre, xx kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5

Cevap

İşlemin doğru uygulanmasıyla elde edilen xx değeri 5'tir.
Tanımlanan aΔb=2a+3ba \mathbin{\Delta} b = 2a + 3b işleminde aa yerine xx ve bb yerine 22 yazıldığında 2x+3(2)=162x + 3(2) = 16 denklemi elde edilir. Bu denklemi düzenlediğimizde 2x+6=162x + 6 = 16 ve buradan 2x=102x = 10 elde edilerek x=5x = 5 bulunur. Dolayısıyla doğru değer 5'tir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanımlanan işlem kuralında değişkenleri yerlerine yerleştirin.
xΔ2=2x+3(2)x \mathbin{\Delta} 2 = 2x + 3(2)
aΔb=2a+3ba \mathbin{\Delta} b = 2a + 3b tanımında birinci bileşen olan aa yerine xx, ikinci bileşen olan bb yerine ise 22 yazılması gerekir.
2
Elde edilen ifadeyi düzenleyin ve verilen eşitliğe eşitleyin.
2x+6=162x + 6 = 16
32=63 \cdot 2 = 6 çarpımı yapılarak denklem sadeleştirilir ve işlemin sonucu olan 16 değerine eşitlenir.
3
Oluşan birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemi çözerek xx değerini bulun.
2x=10x=52x = 10 \Rightarrow x = 5
Eşitliğin her iki tarafından 6 çıkarılır ve ardından her iki taraf 2'ye bölünerek bilinmeyen xx yalnız bırakılır.

Anahtar Kavram

Özel tanımlı bir işlemde değişkenleri kurala göre doğru sırada yerleştirip denklem çözme
Tahmini Süre:45s
Soru 31Soru
Aşağıda iki basamaklı KLKL, LMLM ve MKMK doğal sayıları ile üç basamaklı MLKMLK doğal sayısının toplama işlemi verilmiştir.
KLLM+MKMLK\begin{array}{rcc} & K & L \\ & L & M \\ + & M & K \\ \hline & M & L & K \end{array}
Buna göre, K+L+MK + L + M toplamı kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 18

Cevap

Rakamların toplamı 18 değerine eşittir.
Toplama işleminin basamak çözümlemesi yapıldığında KL=89MKL = 89M eşitliği elde edilir. KLKL iki basamaklı bir sayı olduğundan ve MM sıfırdan farklı bir rakam olduğundan MM sadece 1 olabilir. Buradan K=8K=8 ve L=9L=9 bulunur. Toplamları ise 18 değerine eşit olur.

Adım Adım Çözüm

1
Toplama işlemindeki iki ve üç basamaklı sayıları basamak değerlerine göre çözümleyelim.
KL=10K+LKL = 10K + L, LM=10L+MLM = 10L + M, MK=10M+KMK = 10M + K ve MLK=100M+10L+KMLK = 100M + 10L + K olarak yazılır.
Sayıları çözümleyerek aralar��ndaki cebirsel ilişkiyi kurmak için.
2
Çözümlenmiş ifadeleri toplama denklemine yerleştirip sadeleştirelim.
(10K+L)+(10L+M)+(10M+K)=100M+10L+K(10K + L) + (10L + M) + (10M + K) = 100M + 10L + K denklemi düzenlendiğinde 11K+11L+11M=100M+10L+K11K + 11L + 11M = 100M + 10L + K elde edilir. Eşitliğin her iki tarafından KK ve 10L10L çıkarıldığında 10K+L+11M=100M10K + L + 11M = 100M, buradan da 10K+L=89M10K + L = 89M bulunur.
Değişkenleri sadeleştirerek basit bir eşitlik elde etmek için.
3
10K+L10K + L ifadesini iki basamaklı KLKL sayısı olarak yazıp MM için uygun rakam değerini belirleyelim.
KL=89MKL = 89M eşitliğinde KLKL iki basamaklı bir sayı olduğundan en fazla 99 olabilir. MM sıfırdan farklı bir rakam olmak zorunda olduğundan (çünkü MKMK ve MLKMLK sayılarının başındadır), MM sadece 1 değerini alabilir. M=2M = 2 olsaydı 89×2=17889 \times 2 = 178 olurdu ve iki basamaklı olamazdı.
Basamak değeri kısıtlamalarını kullanarak bilinmeyenlerin değer aralığını daraltmak için.
4
M=1M = 1 için KK ve LL değerlerini bulup toplamı hesaplayalım.
KL=89KL = 89 olduğundan K=8K = 8 ve L=9L = 9 olur. Buradan K+L+M=8+9+1=18K + L + M = 8 + 9 + 1 = 18 bulunur.
Bulunan rakam değerlerini kullanarak nihai toplama ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Harf-rakam aritmetiği sorularında basamak çözümlemesi ve basamak sınırlamalarını kullanarak çözüm kümesi belirleme.
Soru 32Soru

1'den büyük her nn tam sayısı için p(n)p(n), nn sayısının en büyük asal böleni olarak tanımlanıyor.

11'den büyük tam sayılar üzerinde n\langle n \rangle işlemi
n=np(n)+p(n)\langle n \rangle = \frac{n}{p(n)} + p(n)
biçiminde tanımlanmıştır.
Buna göre,
x=6\langle \langle x \rangle \rangle = 6
eşitliğini sağlayan iki basamaklı kaç farklı xx doğal sayısı vardır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

Koşulları sağlayan 4 farklı iki basamaklı doğal sayı vardır.
Doğru yanıt 4'tür. Eşitliği sağlayan iki basamaklı sayılar incelendiğinde, bu sayıların 14, 15, 18 ve 20 olduğu görülür. Bu sayıların her biri işlem adımlarından geçirilerek doğrulandığında en büyük asal bölen koşulunu ve iki basamaklılık öncülünü eksiksiz sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
y = \langle x \rangle tanımlaması yaparak \langle y \rangle = 6 eşitliğini sağlayan y değerlerini belirlemek.
y sayısı 5, 8 veya 9 olabilir.
İçteki i��lemi tek bir değişken gibi ele alarak dıştaki işlem kuralını uygulamak çözümü kolaylaştırır.
2
y = p * k biçiminde yazılarak k + p = 6 denkleminin çözümlerini ve bu çözümlerin p(y) = p (en büyük asal bölen) şartını sağlayıp sağlamadığını kontrol etmek.
p = 5 için k = 1 ve y = 5; p = 3 için k = 3 ve y = 9; p = 2 için k = 4 ve y = 8 bulunur. Her üç y değeri de kendi en büyük asal böleniyle uyumludur.
Tanımda geçen p(y) değerinin y'nin en büyük asal böleni olması koşulunun doğrulanması gerekir.
3
\langle x \rangle = 5, \langle x \rangle = 8 ve \langle x \rangle = 9 eşitliklerini sağlayan iki basamaklı x sayılarını bulmak.
\langle x \rangle = 5 için sadece x = 6 (tek basamaklı) bulunur. \langle x \rangle = 8 için x = 15 (iki basamaklı) ve x = 7 (tek basamaklı) bulunur. \langle x \rangle = 9 için x = 14, 18, 20 (iki basamaklı) değerleri elde edilir.
Elde edilen y değerleri için ayrı ayrı x değerlerini ararken en büyük asal bölen şartı ve iki basamaklılık koşulu birlikte değerlendirilir.
4
Bulunan iki basamaklı x değerlerini listelemek ve sayısını bulmak.
x = 14, 15, 18, 20 olmak üzere toplam 4 farklı değer elde edilir.
Soruda istenen iki basamaklı olma şartına uyan tüm x değerlerinin sayısını belirlemek çözümü tamamlar.

Anahtar Kavram

Özel olarak tanımlanmış bir işlem kuralını aşamalı ve koşullara dikkat ederek uygulama.

İpuçları

1
İçteki işlemi bir y değişkeni gibi düşünerek \langle y \rangle = 6 eşitliğini sağlayan y değerlerini arayarak başlayın.
2
y = p * k ifadesinde k + p = 6 denklemindeki p değerinin y'nin en büyük asal böleni olduğunu unutmayın. Bu durum y değerlerini sınırlar.
3
y değerlerini 5, 8 ve 9 bulduktan sonra, her biri için \langle x \rangle = y denklemini sağlayan iki basamaklı x sayılarını arayın. En büyük asal bölen şartını her x değeri için tekrar kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Benzer kurallarla tanımlanmış fakat tek-çift sayı koşulu içeren başka bir özel işlem sorusu çözerek koşullu işlem takibi becerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, seçeneklerdeki değerlerin büyüklüğüne göre iki basamaklı küçük sayıları (10, 11, 12...) doğrudan formüle koyarak denemek mümkündür. Ancak bu yöntem zaman kaybettirici ve hata yapmaya müsaittir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 33Soru

Bir nn pozitif tam sayısı için uygulanan işlem adımları ve kural takibi aşağıdaki biçimde tanımlanmıştır:
* Eğer nn sayısının farklı asal çarpanlarının toplamı çift sayı ise sayıya n+3n + 3 işlemi uygulanır.
* Eğer nn sayısının farklı asal çarpanlarının toplamı tek sayı ise sayıya 2n12n - 1 işlemi uygulanır.

Elde edilen sonuç bir sonraki adımın girdisi olacak şekilde bu kural ardışık olarak uygulanmaktadır.

Sisteme girilen ilk sayı x1=12x_1 = 12 olduğuna göre, bu kuralın ardışık olarak uygulanmasıyla elde edilen x4x_4 sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 48

Cevap

48
Sisteme girilen 12 sayısının farklı asal çarpanları 2 ve 3'tür. Toplamları 5 (tek) olduğundan birinci işlem sonucunda 23 elde edilir. 23 sayısının tek asal çarpanı 23'tür (tek). Dolayısıyla ikinci işlem sonucunda 45 elde edilir. 45 sayısının farklı asal çarpanları 3 ve 5'tir. Toplamları 8 (çift) olduğundan üçüncü işlem sonucunda 48 elde edilir. Bu nedenle doğru yanıt 48'dir.

Adım Adım Çözüm

1
x1=12x_1 = 12 sayısının farklı asal çarpanlarını bulmak ve toplamlarının tekliğini/çiftliğini kontrol etmek.
12=22×312 = 2^2 \times 3 olup farklı asal çarpanları 22 ve 33'tür. Toplamları 2+3=52 + 3 = 5 (tek sayı) olarak bulunur.
Kural gereği toplam tek sayı olduğundan 2n12n - 1 işlemi uygulanır: x2=2×121=23x_2 = 2 \times 12 - 1 = 23 elde edilir.
2
x2=23x_2 = 23 sayısının farklı asal çarpanlarını bulmak ve toplamlarının tekliğini/çiftliğini kontrol etmek.
2323 asal bir sayı olduğundan tek asal çarpanı kendisidir. Toplamı 2323 (tek sayı) olur.
Kural gereği toplam tek sayı olduğundan yine 2n12n - 1 işlemi uygulanır: x3=2×231=45x_3 = 2 \times 23 - 1 = 45 elde edilir.
3
x3=45x_3 = 45 sayısının farklı asal çarpanlarını bulmak ve toplamlarının tekliğini/çiftliğini kontrol etmek.
45=32×545 = 3^2 \times 5 olup farklı asal çarpanları 33 ve 55'tir. Toplamları 3+5=83 + 5 = 8 (çift sayı) olarak bulunur.
Kural gereği toplam çift sayı olduğundan n+3n + 3 işlemi uygulanır: x4=45+3=48x_4 = 45 + 3 = 48 elde edilir.

Anahtar Kavram

Koşullu İşlemler ve Algoritma Takibi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 34Soru

Bir A={1,2,3,4}A = \{1, 2, 3, 4\} kümesinde \odot ikili işlemi, her satır ve sütunun kesişiminde yer alan sonuçlarla aşağıdaki gibi oluşturulmuştur:

\odot11223344
**11**22441133
**22**33114422
**33**11223344
**44**44332211

Bu tabloda, birinci bileşen satırdan, ikinci bileşen ise sütundan seçilmektedir. Örneğin, 12=41 \odot 2 = 4 olarak okunur.

Buna göre,
(x2)4=3(x \odot 2) \odot 4 = 3
eşitliğini sağlayan xx değeri kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 22

Cevap

Denklemi sağlayan x değeri 2'dir.
Denklemde x yerine 2 yazıldığında, öncelikle parantez içi 22=12 \odot 2 = 1 olarak bulunur. Ardından elde edilen bu değerle dıştaki işlem yapıldığında 14=31 \odot 4 = 3 sonucu elde edilir. Bu durum, verilen denklemdeki eşitliği tam olarak sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen (x2)4=3(x \odot 2) \odot 4 = 3 denkleminde parantez içindeki ifadeye yy diyelim. y4=3y \odot 4 = 3 eşitliğini sağlayan yy değerini bulmak için tablonun sütun başlığı 44 olan sütununda 33 değerini ararız.
33 değerinin satır başlığı 11 olan satırda olduğu görülür. Buradan y=1y = 1, yani x2=1x \odot 2 = 1 elde edilir.
Dıştaki işlemin sonucunun 3 olmasını sağlayan birinci bileşeni belirlemek.
2
Elde edilen x2=1x \odot 2 = 1 eşitliğini sağlayan xx değerini bulmak için tablonun sütun başlığı 22 olan sütununda 11 değerini ararız.
11 değerinin satır başlığı 22 olan satırda olduğu görülür. Buradan x=2x = 2 bulunur.
İçteki işlemin sonucunun 1 olmasını sağlayan bilinmeyen x değerini elde etmek.

Anahtar Kavram

İşlem tablolarında satır ve sütun takibi yaparak bilinmeyenli denklemleri çözme.
Soru 35Soru

Bir sayı dizisinin terimleri, aşağıdaki kurallara göre belirlenmektedir:

* Dizinin ilk terimi iki basamaklı bir doğal sayıdır.
* Bir sonraki terim bulunurken, bir önceki terimin en büyük rakamı kontrol edilir.
* Eğer bu en büyük rakam çift ise, bir önceki terime bu rakamın 22 katı eklenerek yeni terim elde edilir.
* Eğer bu en büyük rakam tek ise, bir önceki terimden bu terimin en küçük rakamı ile 33'ün toplamı çıkarılarak yeni terim elde edilir.

Bu kurala göre oluşturulan bir dizinin ilk terimi S1=45S_1 = 45 olduğuna göre, bu dizinin yedinci terimi (S7S_7) kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 64

Cevap

Dizinin yedinci terimi olan 64 sayısıdır.
Verilen kurallar adım adım uygulandığında her adımda elde edilen yeni sayının rakamları kontrol edilerek bir sonraki adıma geçilmelidir. S1=45S_1 = 45 sayısından başlayarak ardışık adımlar izlendiğinde yedinci terim olan S7=64S_7 = 64 sonucuna hatasız bir şekilde ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci terim olan S1=45S_1 = 45 sayısının rakamlarını analiz etme.
En büyük rakam 55 (tek), en küçük rakam 44 olarak belirlenir.
Bir sonraki terimi bulmak için en büyük rakamın tek mi çift mi olduğunu tespit etmek gerekir.
2
S2S_2 terimini hesaplamak için tek sayı kuralını uygulama.
S2=45(4+3)=38S_2 = 45 - (4 + 3) = 38 bulunur.
En büyük rakam (55) tek olduğu için bir önceki terimden en küçük rakam (44) ile 33'ün toplamı çıkarılır.
3
S2=38S_2 = 38 sayısını analiz edip S3S_3 terimini hesaplama.
En büyük rakam 88 (çift). Çift sayı kuralına göre: S3=38+(8×2)=54S_3 = 38 + (8 \times 2) = 54 bulunur.
En büyük rakam (88) çift olduğu için terime bu rakamın 22 katı eklenir.
4
S3=54S_3 = 54 sayısını analiz edip S4S_4 terimini hesaplama.
En büyük rakam 55 (tek), en küçük rakam 44. Tek sayı kuralına göre: S4=54(4+3)=47S_4 = 54 - (4 + 3) = 47 bulunur.
En büyük rakam (55) tek olduğu için tek sayı kuralı uygulanır.
5
S4=47S_4 = 47 sayısını analiz edip S5S_5 terimini hesaplama.
En büyük rakam 77 (tek), en küçük rakam 44. Tek sayı kuralına göre: S5=47(4+3)=40S_5 = 47 - (4 + 3) = 40 bulunur.
En büyük rakam (77) tek olduğu için tek sayı kuralı uygulanır.
6
S5=40S_5 = 40 sayısını analiz edip S6S_6 terimini hesaplama.
En büyük rakam 44 (çift). Çift sayı kuralına göre: S6=40+(4×2)=48S_6 = 40 + (4 \times 2) = 48 bulunur.
En büyük rakam (44) çift olduğu için çift sayı kuralı uygulanır.
7
S6=48S_6 = 48 sayısını analiz edip S7S_7 terimini hesaplama.
En büyük rakam 88 (çift). Çift sayı kuralına göre: S7=48+(8×2)=64S_7 = 48 + (8 \times 2) = 64 bulunur.
En büyük rakam (88) çift olduğu için çift sayı kuralı uygulanarak dizinin yedinci terimine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Koşullu İşlemler ve Kural Takibi

İpuçları

1
Her adımda elde ettiğiniz yeni sayının basamaklarındaki en büyük rakamı yeniden bulup tek veya çift olduğunu kontrol etmelisiniz.
2
S1=45S_1 = 45 için en büyük rakam 55 (tek) olduğundan tek sayı kuralı uygulanır ve S2=38S_2 = 38 bulunur. Şimdi S2=38S_2 = 38 için en büyük rakam olan 88'in çift olmasına dikkat ederek çift sayı kuralını uygulayın.
3
Sırasıyla terimler şu şekilde ilerlemelidir: S1=45S2=38S3=54S4=47S5=40S6=48S7=64S_1=45 \rightarrow S_2=38 \rightarrow S_3=54 \rightarrow S_4=47 \rightarrow S_5=40 \rightarrow S_6=48 \rightarrow S_7=64. Her adımda rakamların tek/çift olma durumunu doğru kontrol ettiğinizden emin olun.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantıkla çalışan fakat bu kez basamakların toplamına bağlı kuralları içeren başka bir kural takibi sorusu çözerek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 36Soru

A={1,2,3,4,5}A = \{1, 2, 3, 4, 5\} kümesi üzerinde tanımlı \bullet işleminin tablosu aşağıda verilmiştir:

\bullet12345
134512
245123
351234
412345
523451

Bu tabloda satır ve sütunların kesişim noktası, o satırdaki eleman ile o sütundaki elemanın \bullet işlemine göre sonucunu vermektedir. Örneğin 23=12 \bullet 3 = 1 dir.

Buna göre, (x2)4=1(x \bullet 2) \bullet 4 = 1 eşitliğini sağlayan xx değeri kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3

Cevap

İstenen x değeri 3'tür.
Verilen denklemde parantez içindeki x2x \bullet 2 ifadesine geçici olarak yy dersek, eşitlik y4=1y \bullet 4 = 1 biçimine dönüşür. İşlem tablosunda hangi elemanın 4 ile işleme girdiğinde 1 sonucunu verdiğine baktığımızda, 1 satırı ile 4 sütununun kesişiminin 1 olduğunu görürüz. Buradan y=1y = 1 bulunur. Bu durumda x2=1x \bullet 2 = 1 olmalıdır. Tabloda 2 sütunu ile kesişimi 1 olan satır elemanını incelediğimizde ise 3 satırını görürüz. Dolayısıyla eşitliği sağlayan xx değeri 3'tür.

Adım Adım Çözüm

1
(x2)4=1(x \bullet 2) \bullet 4 = 1 eşitliğinde parantez içindeki x2x \bullet 2 ifadesine yy diyelim.
y4=1y \bullet 4 = 1 denklemi elde edilir.
İşlemi daha basit hale getirmek ve adım adım çözebilmek için değişken dönüşümü uygulanır.
2
Tabloda 44 sütunu (veya satırı) ile kesiştiğinde 11 sonucunu veren satır (veya sütun) elemanını bulalım.
y=1y = 1 olarak bulunur.
Tabloda 11. satır ile 44. sütunun kesişiminde 11 değeri yer almaktadır (14=11 \bullet 4 = 1).
3
y=1y = 1 olduğuna göre x2=1x \bullet 2 = 1 eşitliğini sağlayan xx değerini bulalım.
x=3x = 3 olarak bulunur.
Tabloda 22 sütunu ile kesiştiğinde 11 sonucunu veren satır elemanını aradığımızda 33 satırını buluruz (32=13 \bullet 2 = 1).

Anahtar Kavram

İşlem Tablolarında Tersten İşlem Yapma ve Bilinmeyeni Bulma

İpuçları

1
Parantezli ifadelerde dıştan içe doğru gidin. Öncelikle (x2)(x \bullet 2) ifadesini tek bir bilinmeyen gibi düşünün.
2
Kutucuk içine aldığınız (x2)(x \bullet 2) ifadesi ile 4 işleme girdiğinde 1 çıkıyorsa, tablodan 'hangi sayı ile 4'ün işlemi 1 eder?' sorusunun cevabını arayın.

Daha Fazla Pratik

İşlem tablolarında etkisiz (birim) elemanı bularak, bir elemanın tersini bulma sorularını da çözerek pratiğinizi artırabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Tablonun simetrik (değişmeli) yapısını kullanarak işlemi tersten takip edebilirsiniz. Eşitliğin sağ tarafındaki 1 sonucundan başlayıp adımları tersten uygulayarak bilinmeyene ulaşmak da mümkündür.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 37Soru
Her aa ve bb gerçel sayısı için Δ\Delta ve \star işlemleri aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır:
aΔb=3a2ba \mathbin{\Delta} b = 3a - 2b
ab=ab(a+b)a \mathbin{\star} b = a \cdot b - (a + b)
Buna göre,
(xΔ4)3=11(x \mathbin{\Delta} 4) \mathbin{\star} 3 = 11

eşitliğini sağlayan xx gerçel sayısı kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5

Cevap

Eşitliği sağlayan xx gerçel sayısı 5'tir.
Tanımlanan kurallar adım adım uygulandığında, dıştaki yıldız işlemi 2y3=112y - 3 = 11 denklemine dönüşür ve buradan parantez içi değer olan 77 elde edilir. Üçgen işlemi ise 3x8=73x - 8 = 7 denklemine dönüşür ve buradan bilinmeyen değer 5 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Parantez içindeki işlem olan xΔ4x \mathbin{\Delta} 4 ifadesine yy diyelim ve eşitliği yy cinsinden yazalım.
y3=11y \mathbin{\star} 3 = 11 elde edilir.
İç içe geçmiş işlemleri daha kolay çözmek için en dıştaki işlemden başlayarak adım adım ilerlemek gerekir.
2
ab=ab(a+b)a \mathbin{\star} b = a \cdot b - (a + b) tanımını y3y \mathbin{\star} 3 ifadesine uygulayalım.
y3(y+3)=11    3yy3=11    2y3=11y \cdot 3 - (y + 3) = 11 \implies 3y - y - 3 = 11 \implies 2y - 3 = 11 elde edilir.
Tanımlanan işlem kuralına göre birinci bileşen ile ikinci bileşenin çarpımından bileşenlerin toplamı çıkarılmalıdır.
3
2y3=112y - 3 = 11 denklemini çözerek yy değerini bulalım.
2y=14    y=72y = 14 \implies y = 7 bulunur.
Bilinmeyen yy değerini yalnız bırakmak için eşitliğin her iki tarafına 3 eklenip 2'ye bölünür.
4
y=7y = 7 değerini ilk başta yaptığımız y=xΔ4y = x \mathbin{\Delta} 4 eşitliğinde yerine koyalım ve Δ\Delta işlemini uygulayalım.
xΔ4=7    3x2(4)=7x \mathbin{\Delta} 4 = 7 \implies 3x - 2(4) = 7 elde edilir.
aΔb=3a2ba \mathbin{\Delta} b = 3a - 2b tanımı gereğince birinci bileşenin 3 katından ikinci bileşenin 2 katı çıkarılmalıdır.
5
3x8=73x - 8 = 7 denklemini çözerek xx değerini bulalım.
3x=15    x=53x = 15 \implies x = 5 bulunur.
Bilinmeyen xx değerini yalnız bırakmak için eşitliğin her iki tarafına 8 eklenip 3'e bölünür.

Anahtar Kavram

Özel tanımlı sembollerin kurallarına uygun olarak denklem çözme ve işlem önceliğine dikkat etme.
Soru 38Soru

Pozitif tam sayılar kümesi üzerinde tanımlı bir işlem düzeneğinde, sisteme gönderilen her nn sayısı için bir sonraki adımda elde edilecek yeni sayı şu kurallarla belirlenmektedir:

* nn sayısı tek asal sayı ise bir sonraki adımda n+3n + 3 sayısı elde edilir.
* nn sayısı ��ift sayı ise bir sonraki adımda n2\frac{n}{2} sayısı elde edilir.
* nn sayısı asal olmayan bir tek sayı ise bir sonraki adımda n+1n + 1 sayısı elde edilir.

(Not: 11 sayısı asal olmayan bir tek sayı olarak kabul edilmektedir.)

Buna göre, bu düzeneğe girilen aşağıdaki başlangıç sayılarından hangisi, 4. adımın sonunda ilk kez 11 değerine ulaşır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 16

Cevap

Düzeneğe girilen 16 sayısı, her adımda çift sayı kuralı uygulanarak sırasıyla 8, 4, 2 ve en son 4. adımda 1 değerine ulaşır.
Düzeneğe girilen 16 sayısı başlangıçta çifttir. Birinci adımda ikiye bölünerek 8, ikinci adımda ikiye bölünerek 4, üçüncü adımda ikiye bölünerek 2 ve dördüncü adımda ikiye bölünerek 1 elde edilir. Bu süreçte daha önceki adımlarda 1 elde edilmediğinden, 16 sayısı 4. adımın sonunda ilk kez 1 değerine ulaşmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki sayıların kurallara göre adım adım değişimini incelemek için 16 sayısını ele alalım.
16 sayısı çift bir sayı olduğudur.
Başlangıç sayısının hangi kurala tabi olduğunu belirlemek için sayının çiftlik durumuna bakılır.
2
16 sayısına ardışık olarak çift sayı kuralını uygulayalım.
1. ad��mda 16/2 = 8, 2. adımda 8/2 = 4, 3. adımda 4/2 = 2 ve 4. adımda 2/2 = 1 elde edilir.
16 ve her adımda elde edilen yeni sayıların tümü çift sayı olduğu için sürekli n/2 kuralı uygulanır.
3
Diğer seçeneklerdeki sayıların durumlarını kontrol edelim.
10 sayısı 4. adımda 2; 12 sayısı 3; 14 sayısı 8; 18 sayısı ise 8 değerine ulaşır.
Diğer başlangıç sayılarının 4. adımda 1 değerini verip vermediğini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Koşullu İşlemler ve Kural Takibi

İpuçları

1
Her adımda elde ettiğiniz sayının çiftlik ve asallık durumunu yeniden kontrol ederek doğru kuralı uygulayın.
2
Çift sayıları her seferinde ikiye bölmeye devam edin; tek bir sayı elde ettiğinizde bu sayının asal olup olmadığını kontrol edin.
3
16 sayısı çift bir sayıdır ve arka arkaya 4 kez ikiye bölündüğünde 1 elde edilir.

Daha Fazla Pratik

Aynı kurallara göre sisteme başlangıç değeri olarak 15 sayısı girilirse, 6. adımın sonunda hangi sayı elde edilir?

Alternatif Yöntem

1 değerinden başlayarak geriye doğru ters işlemler yapabilirsiniz. Son adımda 1 elde etmek için bir önceki adımda çift sayı kuralından 2 gelmiş olmalıdır. Bu şekilde geriye giderek başlangıç sayılarını üretebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 39Soru

K, L ve M sıfırdan ve birbirinden farklı birer rakam olmak üzere,

KM×L2ML\begin{array}{r} KM \\ \times \quad L \\ \hline 2ML \end{array}

çarpma işlemi veriliyor.

Buna göre, K+L+MK + L + M toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 11

Cevap

Rakamların toplamı 11'dir.
Çarpma işleminde birler basamağındaki M x L çarpımının son basamağı L olduğundan ve L sıfırdan farklı olduğundan M = 1 olmalıdır. İşlem K1 x L = 21L haline gelir. Bu işlemi çözümlediğimizde (10K + 1) x L = 210 + L eşitliğinden K x L = 21 elde edilir. K ve L birer rakam olduğu için bu değerler 3 ve 7'dir. Buradan K + L + M toplamı 3 + 7 + 1 = 11 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Birler basamağındaki çarpımı analiz etme
M = 1
Çarpma işleminde birler basamağı için M x L işleminin sonucu L ile bitmektedir. L sıfırdan farklı bir rakam olduğundan, bir rakamın L ile çarpımının yine L ile bitmesi ancak M = 1 olması durumunda mümkündür.
2
Bulunan değeri yerine yazarak işlemi basamaklarına ayırma
(10K + 1) x L = 210 + L
M = 1 değeri yerine yazıldığında işlem KM x L = 2ML yani K1 x L = 21L halini alır. Sayıları basamak değerlerine göre çözümleriz.
3
Denklemi sadeleştirip K ve L değerlerini bulma
K x L = 21
Denklemi açtığımızda 10KL + L = 210 + L elde edilir. Her iki taraftan L çıkarıldığında 10KL = 210, buradan da K x L = 21 bulunur.
4
Rakam çiftlerini belirleme ve toplamı hesaplama
K + L + M = 11
Çarpımları 21 olan rakam çiftleri (3, 7) veya (7, 3) olabilir. K ve L sıfırdan ve birbirinden farklı rakamlar olduğundan her iki durumda da rakamlarımız 3, 7 ve 1'dir. Bu rakamların toplamı 3 + 7 + 1 = 11 olur.

Anahtar Kavram

Harf-Rakam Aritmetiği (Çarpma ve Bölme)
Soru 40Soru

Bir robotun hareket adımları, geometrik şekiller ve bu şekillerin içindeki ok sembolleri kullanılarak şifrelenmektedir. Şifreleme kuralları şu şekildedir:

* Şeklin kenar sayısı, robotun ilerleyeceği birim mesafeyi göstermektedir (Daire 22 birim, üçgen 33 birim, kare 44 birim).
* Şeklin içindeki ok sembolü, robotun mevcut ilerleme yönüne göre yapacağı dönüşü belirlemektedir:
* \uparrow : Yönünü değiştirmeden düz devam et.
* \rightarrow : Mevcut yönüne göre saat yönünde 9090^\circ (sağa) dönerek ilerle.
* \leftarrow : Mevcut yönüne göre saat yönünün tersinde 9090^\circ (sola) dönerek ilerle.
* \downarrow : Yönünü 180180^\circ geriye değiştirerek ilerle.

Robot, başlangıçta (0,0)(0,0) noktasında bulunmakta ve yüzü Kuzey yönüne dönük durmaktadır. Robot sırasıyla aşağıdaki şifreli adımları uygulamıştır:

1. İçinde \uparrow olan kare
2. İçinde \rightarrow olan üçgen
3. İçinde \leftarrow olan kare
4. İçinde \downarrow olan daire

Buna göre, hareketini tamamlayan robotun son konumu, başlangıç konumuna göre aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3 birim doğusunda ve 6 birim kuzeyindedir.

Cevap

3 birim doğusunda ve 6 birim kuzeyindedir.
Doğru seçenekte belirtilen konum, adımların sırasıyla takip edilmesiyle elde edilen (3,6)(3, 6) noktasıdır. Robot, sırasıyla Kuzey yönünde 4 birim, Doğu yönünde 3 birim, Kuzey yönünde 4 birim ilerlemiş ve son olarak Güney yönünde 2 birim geri dönmüştür. Bu hareketler sonucunda başlangıç noktasına göre 3 birim doğuya ve 6 birim kuzeye ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk adımın (İçinde \uparrow olan kare) hareketini hesaplama
Kuzey yönünde 4 birim ilerlenerek (0,4)(0, 4) konumuna ulaşılır. Yüz hâlâ Kuzey yönüne bakmaktadır.
Kare 4 birimi temsil eder ve \uparrow yön değiştirmeden düz devam etmeyi gerektirir.
2
İkinci adımın (İçinde \rightarrow olan üçgen) hareketini hesaplama
Saat yönünde 9090^\circ dönülerek Doğu yönüne bakılır. 3 birim ilerlenerek (3,4)(3, 4) konumuna ulaşılır. Yüz artık Doğu yönüne bakmaktadır.
Üçgen 3 birimi temsil eder ve \rightarrow saat yönünde (sağa) dönmeyi gerektirir.
3
Üçüncü adımın (İçinde \leftarrow olan kare) hareketini hesaplama
Saat yönünün tersinde 9090^\circ dönülerek tekrar Kuzey yönüne bakılır. 4 birim ilerlenerek (3,8)(3, 8) konumuna ulaşılır. Yüz artık Kuzey yönüne bakmaktadır.
Kare 4 birimi temsil eder ve \leftarrow saat yönünün tersine (sola) dönmeyi gerektirir.
4
Dördüncü adımın (İçinde \downarrow olan daire) hareketini hesaplama
Yön 180180^\circ geriye çevrilerek Güney yönüne bakılır. 2 birim ilerlenerek (3,6)(3, 6) konumuna ulaşılır.
Daire 2 birimi temsil eder ve \downarrow geriye (180 derece) dönmeyi gerektirir.
5
Başlangıç noktası (0,0)(0, 0) ile son konum olan (3,6)(3, 6) arasındaki mesafeyi ve yönü karşılaştırma
Son konum, başlangıç noktasına göre 3 birim doğuda ve 6 birim kuzeydedir.
(3,6)(3,6) noktası, (0,0)(0,0) referans noktasına göre x ekseninde pozitif yönde 3 birim (Doğu), y ekseninde pozitif yönde 6 birim (Kuzey) uzaklıktadır.

Anahtar Kavram

Sembol ve Şekil Şifreleme kapsamında yönelim ve mesafe kurallarını koordinat sistemi üzerinde adım adım takip etme.

İpuçları

1
Robotun her dönüşte baktığı yeni yönü (Kuzey, Doğu, Güney, Batı) bir kenara not ederek ilerleyin. İlk adımda Kuzey yönüne bakmaktadır.
2
İkinci adımda saat yönünde 90 derece dönen robot artık Doğu yönüne bakmaktadır ve Doğu'ya doğru 3 birim ilerler. Üçüncü adımdaki sola dönüşün hangi yöne denk geldiğini belirleyin.
3
İlk üç adım sonunda robot (3,8)(3, 8) noktasında ve Kuzey yönüne bakmaktadır. Son adımda 180 derece geriye dönerek Güney yönünde 2 birim ilerleyecektir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir şifreleme mantığında dönüşlerin 4545^\circ'lik açılarla yapıldığı ve sekizgen gibi çokgenlerin kullanıldığı rotaları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Robotun yön değişimlerini açısal olarak takip edebilirsiniz. Kuzey 9090^\circ kabul edilirse; saat yönünde dönüşler 90-90^\circ, saat yönünün tersi yönündeki dönüşler ise +90+90^\circ olarak hesaplanabilir. Son adımda yön 180180^\circ değiştirilerek yön vektörü ters çevrilir.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 3Sonraki
Şifreleme ve Özel İşlemler Alıştırma Soruları — ALES — Sayfa 2 | Examkin