Sendikalar Hukuku

90 soru

Sendika üyeliğinin kazanılması, askıya alınması ve sona ermesi süreçleri ile ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi, $6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre yanlıştır?

15

yaşını dolduran her işçi, yasal temsilcisinin izni aranmaksızın e-Devlet kapısı üzerinden sendikaya üye olabilir.

Sendika üyeliği başvurusu e-Devlet üzerinden yapılır ve sendika yetkili organı tarafından

30

gün içinde reddedilmediği takdirde üyelik talebi kabul edilmiş sayılır.

Muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmek için silah altına alınan işçinin sendika üyeliği, iş sözleşmesinin askıda kalması nedeniyle bu süre zarfında sona erer.

Sosyal Güvenlik Kurumundan yaşlılık aylığı alarak işten ayrılan ancak başka bir işyerinde çalışmaya devam eden işçinin sendika üyeliği devam eder.

İşyerinin girdiği işkolunun değişmesi durumunda, mevcut üyelerin üyeliği bu değişikliğin kesinleştiği tarihte kendiliğinden sona erer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmek için silah altına alınan işçinin sendika üyeliği, iş sözleşmesinin askıda kalması nedeniyle bu süre zarfında sona erer.

Cevap

Muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle silah altına alınan işçinin sendika üyeliği bu süre boyunca askıda kalır, üyeliğin sona ermesi söz konusu değildir.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 19. maddesinin 2. fıkrasına göre, 'Muvazzaf askerlik döneminde üyelik askıda kalır'. Bu süre zarfında üyelik aidatı ödenmez ancak üyelik statüsü hukuken korunur. Seçenekte üyeliğin 'sona ereceği' belirtildiği için bu ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Üyelik kazanma şartlarını kontrol et

15 yaşını doldurmak ve e-Devlet üzerinden başvurmak yeterlidir.

6356 Sayılı Kanun Md. 17 hükmünü teyit etmek için.

Üyeliğin askıda kalma hallerini incele

Muvazzaf askerlik durumunda üyeliğin sona ermediği, sadece askıya alındığı belirlenir.

Kanun'un 19. maddesindeki askı hallerini ayırt etmek için.

Üyeliği sona erdiren halleri analiz et

İşkolu değişikliği ve çalışmaya devam etmeksizin emeklilik üyeliği sona erdirir.

Diğer seçeneklerin doğruluğunu kanıtlamak için.

Anahtar Kavram

Sendika Üyeliğinin Askıya Alınması ve Sona Ermesi Arasındaki Fark

Daha Fazla Pratik

Sendika yöneticiliği durumunda üyeliğin askıda kalma şartlarını ve yöneticilik güvencesini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 42Soru →

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre, Türkiye'de bir sendikanın kurulabilmesi için yerine getirilmesi gereken temel prosedür ve kurucu sayı şartı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sendikalar, en az yedi kurucunun hazırladıkları tüzüğü ilgili valiliğe vermeleriyle, önceden izin almaksızın kurulur.

Kurucuların, zimmet veya rüşvet gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymemiş olduklarını belgeleyerek Bakanlıktan izin almaları şarttır.

Sendika kurabilmek için en az on işçinin bir araya gelerek tüzüklerini notere onaylatmaları ve ticaret siciline tescil ettirmeleri gerekir.

Kurucu olabilmek için fiil ehliyetine sahip olmanın yanı sıra, kurucuların tamamının Türk vatandaşı olması zorunluluğu bulunur.

Kuruluş dilekçesinin doğrudan İş Mahkemesine sunulması ve mahkemenin tescil kararı ile tüzel kişilik kazanılması gerekir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sendikalar, en az yedi kurucunun hazırladıkları tüzüğü ilgili valiliğe vermeleriyle, önceden izin almaksızın kurulur.

Cevap

Sendikalar, en az yedi kurucunun tüzüklerini valiliğe vermesiyle izin almaksızın kurulur.

6356 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca sendikalar; kurucuların hazırladıkları tüzüğü ilgili valiliğe vermeleriyle tüzel kişilik kazanır. Bu süreçte kimseden izin alınması gerekmez (serbest kuruluş) ve kurucu sayısı en az yedi olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Kuruluş sistemini belirle.

Serbest kuruluş (izin almaksızın bildirimle kuruluş).

Anayasa ve 6356 sayılı Kanun sendikaların önceden izin almaksızın kurulacağını hükme bağlar.

Asgari kurucu sayısını tespit et.

En az

7

kurucu.

Kanun koyucu sendika iradesinin oluşması için asgari yedi gerçek veya tüzel kişinin varlığını şart koşmuştur.

Bildirim makamını ve tüzel kişilik anını saptar.

İlgili Valiliğe tüzük verilmesiyle tüzel kişilik kazanılır.

İdari prosedür gereği tüzüğün valiliğe sunulmasıyla sendika hukuk aleminde varlık kazanır.

Anahtar Kavram

Sendikaların serbest kuruluş ilkesi ve asgari kurucu şartı

Tahmini Süre:45s

Soru 43Soru →

Bir özel sektör işletmesinde belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışmaktayken bağlı olduğu sendikanın genel kurulunda yönetim kurulu üyeliğine seçilen ve bu görevi profesyonel olarak yürütmek üzere iş yerinden ayrılan bir işçinin, seçildiği görevin sona ermesi neticesinde eski işyerine geri dönme talebi ve bu talebin hukuki sonuçları bakımından aşağıdakilerden hangisi geçerlidir?

Yöneticilik görevinin sona erdiği tarihten itibaren bir ay içinde işverene başvurması şartıyla, işverenin işçiyi bir ay içinde işe başlatma yükümlülüğü bulunur.

İşçinin yöneticilik görevinin bitiminden itibaren altı ay içinde başvuruda bulunması yeterlidir; işveren bu durumda boş kadro olması halinde işe alım yapar.

İşveren, başvuruya rağmen işçiyi işe başlatmazsa işçiye en az üç yıllık ücreti tutarında ağırlaştırılmış bir tazminat ödemek zorundadır.

Profesyonel yönetici, işyerindeki 'işyeri sendika temsilcisi' statüsünü koruduğu için iş sözleşmesi askıya alınmaz ve çalışma borcu aynen devam eder.

Görevi sona eren yöneticinin işe başlatılmaması durumunda işverenin ödeyeceği tazminat, işçinin kıdemine göre belirlenen ihbar tazminatından ibarettir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yöneticilik görevinin sona erdiği tarihten itibaren bir ay içinde işverene başvurması şartıyla, işverenin işçiyi bir ay içinde işe başlatma yükümlülüğü bulunur.

Cevap

Profesyonel sendika yöneticiliği görevi sona eren işçinin, bir ay içinde başvurması halinde işverenin onu bir ay içinde işe başlatma yükümlülüğü bulunur.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 23. maddesine göre, işçi bir sendikada profesyonel yönetici seçildiğinde iş sözleşmesi askıya alınır. Bu görevi sona erdiğinde, işçi bir ay içinde eski işine dönmek için başvurursa, işveren onu bir ay içinde başlatmakla yükümlüdür. Bu yasal bir zorunluluktur ve boş kadro şartına bağlı değildir.

Adım Adım Çözüm

Profesyonel yönetici statüsünün belirlenmesi

İş sözleşmesi askıya alınır.

6356 sayılı Kanun'un 23. maddesi gereği profesyonel yöneticilik yapanların sözleşmesi bu süre boyunca askıdadır.

Dönüş başvuru süresinin kontrolü

1 ay

Yöneticilik görevinin sona ermesinden itibaren işçinin eski işine dönmek için tanınan yasal süredir.

İşverenin işe başlatma süresinin belirlenmesi

1 ay

Başvuru tarihinden itibaren işverenin işçiyi işe başlatması gereken azami süredir.

Yükümlülüğe aykırılık sonucunun tespiti

En az 1 yıllık ücret tazminatı

İşveren işe başlatmazsa ödemekle yükümlü olduğu özel güvence tazminatıdır.

Anahtar Kavram

Profesyonel Sendika Yöneticiliği Güvencesi

Daha Fazla Pratik

İşyeri sendika temsilcilerinin güvenceleri ve fesih prosedürü ile bu durumu karşılaştırınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 44Soru →

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamında, profesyonel sendika yöneticiliği yapmak üzere işyerinden ayrılan ve iş sözleşmesi askıya alınan bir işçinin, yöneticilik görevinin sona ermesi üzerine süresi içerisinde işe başlatılma talebiyle yaptığı başvuruya rağmen işveren tarafından işe başlatılmaması durumunda ödenecek tazminatın alt sınırı aşağıdakilerden hangisidir?

En az

1

yıllık ücreti tutarında tazminat

4

ile

8

ay arası ücreti tutarında iş güvencesi tazminatı

En az

3

yıllık ücreti tutarında tazminat

Bildirim süresinin (ihbar) üç katı tutarında tazminat

Kıdem tazminatının iki katı tutarında tazminat

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En az $1$ yıllık ücreti tutarında tazminat

Cevap

İşveren, başvuruda bulunan profesyonel yöneticiyi bir ay içinde işe başlatmazsa, işçiye en az bir yıllık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür.

En az bir yıllık ücret tutarındaki tazminat seçeneği doğrudur çünkü

6356

sayılı Kanun'un

23

. maddesine göre; yöneticilik görevi sona erenlerin

1

ay içinde başvurusu üzerine işveren onları

1

ay içinde işe başlatmazsa, en az bir yıllık ücretleri tutarında tazminat ödemek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

Başvuru süresinin kontrolü

Görevi sona eren yönetici

1

ay içinde başvurmalıdır.

Yöneticilik güvencesinden yararlanmak için yasal hak düşürücü süreyi takip etmek gerekir.

İşverenin yükümlülük süresinin belirlenmesi

İşveren başvurudan itibaren

1

ay içinde işe başlatmalıdır.

6356

sayılı Kanun'un

23

. maddesi işverene bu süreyi tanımıştır.

Yaptırımın tespiti

İşe başlatmama halinde ödenecek miktar en az

1

yıllık ücrettir.

Kanun koyucu, sendika yöneticilerinin eski işlerine dönme hakkını yüksek bir tazminatla güvence altına almıştır.

Anahtar Kavram

Profesyonel Sendika Yöneticiliği Güvencesi

Tahmini Süre:55s

Soru 45Soru →

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre, toplam $320$ işçinin istihdam edildiği bir işyerinde yetkili sendika tarafından atanabilecek azami temsilci sayısı ve bu temsilcilerin görev süresi sona erdikten sonra yararlanmaya devam edecekleri fesih güvencesi süresi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

En fazla

2

temsilci —

1

yıl

En fazla

3

temsilci —

1

yıl

En fazla

2

temsilci —

6

En fazla

1

temsilci —

1

yıl

En fazla

3

temsilci —

2

yıl

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En fazla $2$ temsilci — $1$ yıl

Cevap

İşyerinde atanabilecek azami temsilci sayısı 2 olup, bu temsilcilerin görevleri sona erdikten sonraki güvence süresi 1 yıldır.

Doğru seçenekte belirtilen

2

temsilci sayısı,

320

işçinin bulunduğu (yani

101-500

aralığındaki) bir işyeri için

6356

sayılı Kanun'un

27

. maddesine tam olarak uygundur. Ayrıca, aynı Kanun'un

24

. maddesi uyarınca temsilcilerin görevleri sona erdikten sonra da

1

yıl boyunca fesih güvencelerinin devam edeceği hükme bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

İşçi sayısına göre temsilci bareminin belirlenmesi

320

işçi,

101

ile

500

işçi aralığına girmektedir.

6356

sayılı Kanun'un

27

. maddesi işçi sayılarına göre temsilci sayılarını kademeli olarak belirlemiştir.

İlgili aralıktaki azami temsilci sayısının tespiti

101-500

işçi arası için azami temsilci sayısı

2

'dir.

Kanuni düzenleme bu aralık için net bir sınır çizmiştir.

Görev sonrası güvence süresinin belirlenmesi

Temsilcinin görevi sona erdikten sonraki güvence süresi

1

yıldır.

6356

sayılı Kanun'un

24

. maddesi uyarınca temsilcilik sıfatı sona eren işçinin güvencesi bir yıl daha devam eder.

Anahtar Kavram

İşyeri Sendika Temsilci Sayıları ve Görev Sonrası Güvence Süresi

Daha Fazla Pratik

İşyeri sendika temsilcisinin haklı bir neden olmaksızın ve sendikanın yazılı rızası alınmadan işten çıkarılması durumunda başvurulacak hukuki yolları inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 46Soru →

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu çerçevesinde, bir sendikanın kurulması ve tüzel kişilik kazanması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sendikalar en az

7

kurucu tarafından kurulur ve kuruluş tüzüğünün ilgili valiliğe verilmesiyle tüzel kişilik kazanır.

Sendika kurucusu olabilmek için Türk vatandaşı olmak ve zimmet, rüşvet gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymemiş olmak zorunludur.

Sendikaların kurulabilmesi için öncelikle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından ön izin alınması ve tüzüğün onaylanması şarttır.

Sendika kurucusu olabilmek için fiil ehliyetine sahip olmak yeterli olup ilgili işkolunda fiilen çalışıyor olma şartı aranmaz.

Sendikalar en az

15

kurucu üye ile kurulur ve tüzüklerinin yerel bir gazetede ilan edilmesiyle hukuki varlık kazanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sendikalar en az $7$ kurucu tarafından kurulur ve kuruluş tüzüğünün ilgili valiliğe verilmesiyle tüzel kişilik kazanır.

Cevap

Sendikaların en az yedi kurucu ile kurulması ve tüzüklerini valiliğe teslim etmeleriyle tüzel kişilik kazanması doğrudur.

Doğru ifade, sendikaların en az yedi kurucu ile kurulduğunu ve tüzüğün valiliğe teslim edilmesiyle tüzel kişilik kazandığını belirten ifadedir. Bu durum, Law No. 6356 Madde 7'de düzenlenen serbest kuruluş ilkesinin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

Asgari kurucu sayısını belirle.

Sendika kuruluşu için en az

7

gerçek veya tüzel kişinin bir araya gelmesi gerektiği tespit edilir.

6356

sayılı Kanun'un 7. maddesi açıkça bu sayıyı belirtmektedir.

Kuruluş sistemini (izin mi, bildirim mi) analiz et.

Anayasal bir hak olan sendika kurma hakkı çerçevesinde 'serbest kuruluş' (bildirim) sisteminin geçerli olduğu görülür.

Uluslararası çalışma standartları ve ulusal mevzuat ön izin şartını yasaklamaktadır.

Tüzel kişiliğin kazanılma anını saptar.

Kuruluş belgelerinin ve tüzüğün valiliğe verildiği anın tüzel kişilik başlangıcı olduğu belirlenir.

Kanun koyucu, bürokratik süreci hızlandırmak için bildirim anını esas almıştır.

Anahtar Kavram

Sendikalarda Serbest Kuruluş ve Bildirim Esası

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 47Soru →

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri uyarınca sendika üyeliğinin kazanılması, korunması ve sona ermesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Üyelik başvurusu e-Devlet kapısı üzerinden yapılır ve sendika yetkili organınca otuz gün içinde reddedilmediği takdirde üyelik talebi kabul edilmiş sayılır.

İşçinin aynı işkolunda kurulu birden fazla sendikaya aynı anda üye olması yasaktır; ancak aynı zamanda farklı işkollarında çalışan işçiler bu işkollarındaki sendikalara ayrı ayrı üye olabilirler.

Herhangi bir sebeple işsiz kalan bir sendika üyesinin üyeliği, bir yılı geçmemek şartıyla yeni bir işe girinceye kadar devam eder.

Aynı işkolunda kalmak kaydıyla başka bir işyerine geçen işçinin sendika üyeliği kendiliğinden sona erer ve yeni işyerinde üyeliğin devamı için tekrar başvuru yapılması gerekir.

Muvazzaf askerlik görevini yerine getirmek üzere işinden ayrılan işçinin sendika üyeliği, bu görev süresince askıda kalır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aynı işkolunda kalmak kaydıyla başka bir işyerine geçen işçinin sendika üyeliği kendiliğinden sona erer ve yeni işyerinde üyeliğin devamı için tekrar başvuru yapılması gerekir.

Cevap

Aynı işkolunda kalmak kaydıyla başka bir işyerine geçen işçinin sendika üyeliğinin kendiliğinden sona ereceğini ve yeniden başvuru gerektiğini savunan ifade yanlıştır; çünkü kanun bu durumda üyeliğin etkileneceğini değil, devam edeceğini öngörmektedir.

Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü

6356

sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun

19

. maddesinin

2

. fıkrası açıkça; 'Üyenin aynı işkolunda kalmak kaydıyla başka bir işyerine geçmesi üyeliğini etkilemez.' hükmünü içermektedir. Dolayısıyla, işçinin aynı işkolu içinde işyeri değiştirmesi durumunda üyeliği sona ermez ve yeni bir başvuru yapmasına gerek kalmadan üyeliği devam eder.

Adım Adım Çözüm

6356

sayılı Kanun'un

17

. ve

19

. maddelerindeki üyelik kurallarını incele.

Üyeliğin e-Devlet üzerinden kazanıldığı ve belirli hallerde korunduğu tespit edildi.

Yasal dayanağın doğru analiz edilmesi için gereklidir.

İşyeri değişikliğinin üyeliğe etkisini değerlendir.

Kanun'un

19/2

. fıkrasına göre 'Üyenin aynı işkolunda kalmak kaydıyla başka bir işyerine geçmesi üyeliğini etkilemez.'

Üyeliğin devamlılığı ilkesinin hangi şartlarda geçerli olduğunu anlamak için gereklidir.

Diğer seçeneklerdeki süre ve usul kurallarını (otuz gün, bir yıl, askerlik askı hali) kontrol et.

A, B, C ve E seçeneklerindeki bilgilerin kanunla tam uyumlu olduğu teyit edildi.

Hatalı seçeneği kesinleştirmek için diğer önermelerin doğruluğu kanıtlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Sendika Üyeliğinin Devamlılığı (İşyeri Değişikliği ve İşsizlik Halleri)

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 48Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri uyarınca, işçi sendikası üyeliğinin kazanılması, askıya alınması veya sona ermesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Muvazzaf askerlik görevini yerine getirmek üzere işinden ayrılan işçinin sendika üyeliği, askerlik süresince kendiliğinden sona erer.

On beş yaşını doldurmuş olan her işçi, herhangi bir ek şart aranmaksızın sendika kurucusu olabilir.

e-Devlet üzerinden yapılan üyelik başvurusunun geçerli sayılabilmesi için ilgili işyerindeki işverenin yazılı onayının sisteme yüklenmesi zorunludur.

Üyenin, sendikanın kurulu bulunduğu işkolu dışında başka bir işkoluna giren bir işyerinde çalışmaya başlaması halinde sendika üyeliği kendiliğinden sona erer.

Yaşlılık veya malullük aylığı alarak emekli olan işçinin, sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışmaya devam etmesi durumunda üyeliği sona erer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üyenin, sendikanın kurulu bulunduğu işkolu dışında başka bir işkoluna giren bir işyerinde çalışmaya başlaması halinde sendika üyeliği kendiliğinden sona erer.

Cevap

Üyenin, sendikanın kurulu bulunduğu işkolu dışında başka bir işkoluna giren bir işyerinde çalışmaya başlaması halinde sendika üyeliği kendiliğinden sona erer.

6356 sayılı Kanun'un 19. maddesinin 3. fıkrasına göre; üyenin, sendikanın kurulu bulunduğu işkolundan başka bir işkoluna giren bir işyerinde çalışmaya başlaması halinde sendika üyeliği kendiliğinden sona erer. Bu durum, sendikaların işkolu esasına göre kurulması ilkesinin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

6356 Sayılı Kanun'un ilgili maddelerinin (Md. 17, 18, 19) incelenmesi.

Üyeliğin kazanılması (e-Devlet), askıya alınması (askerlik vb.) ve sona erme (istifa, işkolu değişikliği) şartlarının belirlenmesi.

Yasal dayanakların doğru tespit edilmesi gerekir.

İşkolu değişikliğinin üyeliğe etkisinin analiz edilmesi.

6356 sayılı Kanun'un 19. maddesine göre işkolu değişikliğinin üyeliği kendiliğinden sona erdirdiğinin teyit edilmesi.

Soruda sorulan 'doğru' ifadenin yasal karşılığını bulmak.

Anahtar Kavram

İşkolu esasına göre sendikalaşma ilkesi gereği, işkolu değişikliği üyeliği doğrudan sona erdirir.

İpuçları

Türkiye'de sendikalar 'işkolu' esasına göre kurulur.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 49Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu çerçevesinde sendika üyeliğinin kazanılması, askıya alınması ve sona ermesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

15

yaşını doldurmuş olan her işçi, herhangi bir makamın veya yasal temsilcisinin izni aranmaksızın e-Devlet kapısı üzerinden sendikaya üye olabilir.

Üyelikten çekilme bildirimi e-Devlet üzerinden gerçekleştirilir ve bildirim tarihinden itibaren

1

ay sonra hüküm doğurarak üyeliği sona erdirir.

Muvazzaf askerlik görevini yerine getirmek üzere silah altına alınan işçinin sendika üyeliği bu süre zarfında askıda kalır, sona ermez.

İşçinin çalıştığı işkolunu değiştirmesi durumunda, e-Devlet üzerinden çekilme bildirimi yapılmadığı sürece mevcut sendika üyeliği hukuken korunur.

Yaşlılık veya malullük aylığı alarak işten ayrılan ancak aynı işkolunda çalışmaya devam eden işçinin sendika üyeliği kesintisiz devam eder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşçinin çalıştığı işkolunu değiştirmesi durumunda, e-Devlet üzerinden çekilme bildirimi yapılmadığı sürece mevcut sendika üyeliği hukuken korunur.

Cevap

İşçinin çalıştığı işkolunu değiştirmesi durumunda sendika üyeliğinin kendiliğinden sona ereceğini, e-Devlet üzerinden işlem yapılmasının gerekmediğini belirten ifade yanlıştır.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun

19

. maddesinin

2

. fıkrası açıkça 'İşçinin çalıştığı işkolunu değiştirmesi durumunda üyeliği kendiliğinden sona erer' hükmünü içermektedir. Bu nedenle, işkolu değiştiği halde üyeliğin e-Devlet üzerinden bir işlem yapılmadıkça korunacağını savunan seçenek yasal olarak hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

6356 sayılı Kanun'un

17

. maddesini incele.

On beş yaşını dolduran her işçinin veli izni olmaksızın e-Devlet üzerinden üye olabileceği doğrulanır.

Üyelik ehliyeti şartlarını belirlemek için.

Kanun'un

18

. ve

19

. maddelerindeki süreleri ve usulleri karşılaştır.

Çekilmenin

1

ay sonra hüküm doğurduğu, askerlik ve emeklilik (çalışmaya devam şartıyla) durumlarında üyeliğin korunacağı görülür.

Zamana bağlı hukuki sonuçları değerlendirmek için.

İşkolu değişikliği kuralını kontrol et.

İşkolu değişikliğinin üyeliği 'kendiliğinden' (otomatik olarak) sona erdirdiği saptanır.

Üyeliğin sona erme nedenleri arasındaki farkı ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Sendika Üyeliğinin Kendiliğinden Sona Ermesi (İşkolu Değişikliği)

Soru 50Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, bir sendikanın tüzüğünde yer alan amaçları dışına çıkması veya ticaret yasağı gibi temel faaliyet yasaklarına aykırı davranması durumunda uygulanabilecek en ağır hukuki yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?

İşyeri sendika temsilcilerinin sahip olduğu özel iş güvencesinin mahkeme kararına gerek kalmaksızın doğrudan ve tamamen ortadan kalkması

Kuruluşun kurucu üyelerinin üyelik şartlarını taşımadığının kabul edilerek tüm üyelerin sendika üyeliğinin kendiliğinden sona ermesi

Yetkili mahkemece sendikanın kapatılmasına karar verilmesi amacıyla Cumhuriyet savcılığı tarafından dava açılması

Sendika yönetim kurulu üyelerinin üyeliğinin askıya alınarak profesyonel sendikacılık sıfatlarının kalıcı olarak iptal edilmesi

Sendikanın toplu iş sözleşmesi yetkisi kapsamındaki tüm işyerlerinin 'grev yasağı' olan işyerleri kategorisine alınarak grev hakkının dondurulması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yetkili mahkemece sendikanın kapatılmasına karar verilmesi amacıyla Cumhuriyet savcılığı tarafından dava açılması

Cevap

Yetkili mahkemece sendikanın kapatılmasına karar verilmesi amacıyla Cumhuriyet savcılığı tarafından dava açılması

6356 sayılı Kanun'un 31. maddesi uyarınca, bir sendika veya konfederasyonun tüzüğü veya amaçları kanunda öngörülen esaslara aykırı hale gelirse, ilgili mülki amir veya Bakanlık durumu Cumhuriyet savcılığına bildirir ve savcılık aracılığıyla yetkili mahkemede kapatma davası açılır. Ticaret yasağı (Madde 29) ve amaç dışı faaliyet yasağı (Madde 26) bu kapsamdaki temel sınırları oluşturduğundan, bu yasakların ağır ihlali kuruluşun tüzel kişiliğinin sona erdirilmesi (kapatılması) sonucunu doğurabilir.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağın ve faaliyet sınırlarının belirlenmesi

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu

Sendikaların amaçları (Madde 26) ve ticaret yasağı gibi temel yasakları (Madde 29) bu kanunda düzenlenmiştir.

Yasaklara aykırılık halindeki hukuki prosedürün incelenmesi

Bakanlık veya valilik başvurusuyla Cumhuriyet savcılığının devreye girmesi

Kuruluşun tüzüğüne veya kanuni amaçlarına aykırı faaliyet göstermesi, demokratik esaslara aykırılık kapsamında değerlendirilir.

Nihai yaptırımın tespit edilmesi

Kapatma (Fesih) yaptırımı

Kanun'un 31. maddesi uyarınca, ağır aykırılık hallerinde mahkeme kararıyla kuruluşun kapatılması öngörülen en şiddetli yaptırımdır.

Anahtar Kavram

Sendikaların Faaliyet Serbestliği ve Kapatma Yaptırımı

Tahmini Süre:1m 50s

Soru 51Soru →

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre, sendika ve konfederasyonların gelirlerinin kullanımı ve mali faaliyetleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sendika ve konfederasyonlar, gelirlerinin en az %10'unu üyelerinin mesleki bilgi ve tecrübelerini artırmak amacıyla kullanmak zorundadır.

Kuruluşlar, tüzüklerinde açıkça belirtilmek kaydıyla siyasi partilere nakdi yardımda bulunabilirler.

Kuruluşların dış mali denetimi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişleri tarafından her takvim yılı sonunda zorunlu olarak gerçekleştirilir.

Üyelik aidatının aylık miktarı, işçinin bir günlük çıplak ücretinin tutarını hiçbir şekilde geçemez.

Sendikalar, nakit mevcudunu sadece kamu sermayeli bankalarda açılacak vadeli hesaplarda tutmakla yükümlüdür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sendika ve konfederasyonlar, gelirlerinin en az %10'unu üyelerinin mesleki bilgi ve tecrübelerini artırmak amacıyla kullanmak zorundadır.

Cevap

Sendika ve konfederasyonların gelirlerinin en az yüzde onunu üyelerinin mesleki bilgi ve tecrübelerini artırmak amacıyla kullanma zorunluluğu bulunmaktadır.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 19. maddesinin 2. fıkrasına göre; sendikalar ve konfederasyonlar, elde ettikleri gelirlerin en az %10'unu üyelerinin mesleki bilgilerini, kültürlerini ve yeteneklerini artırmak amacıyla kullanmak zorundadır. Bu düzenleme, sendikaların sadece ekonomik değil, aynı zamanda eğitici bir rol üstlenmesini amaçlayan emredici bir hukuk kuralıdır.

Adım Adım Çözüm

6356 sayılı Kanun'un 'Kuruluşların Faaliyetleri' ve 'Gelirler/Giderler' başlıklı maddeleri incelenmelidir.

Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasına ulaşılır.

Yasal zorunlulukların tespiti için güncel mevzuatın ilgili maddesinin belirlenmesi gerekir.

Eğitim ve mesleki gelişim için ayrılması gereken asgari tutar kontrol edilmelidir.

Asgari harcama oranının %10 olduğu teyit edilir.

Sendikaların sosyal ve mesleki sorumlulukları kapsamında yasal bir harcama alt sınırı getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Sendikaların eğitim harcaması zorunluluğu ve mali denetim esasları (

6356

Sayılı Kanun)

Daha Fazla Pratik

Sendikaların mal varlığı edinimleri ve bu varlıkların sendikanın sona ermesi durumundaki tasfiye sürecini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 52Soru →

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu çerçevesinde sendika ve konfederasyonların mali şeffaflığı, denetimi ve gelir-gider dengesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Buna göre, bir kuruluşun mali yönetimi ve denetimi hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Nakit mevcudunun en fazla

\%40

’ını, tüzüklerinde belirtilen amaçlar doğrultusunda ticari şirketlere yatırım yaparak değerlendirebilirler.

Kuruluşların dış mali denetimi yeminli mali müşavirlerce yapılır ve bu denetimin en geç iki yılda bir gerçekleştirilmesi zorunludur.

Üyelik aidatının miktarı tüzükle belirlenir; ancak bu miktar üyenin bir günlük çıplak ücretini geçemez.

Kuruluşlar, gelirlerinin en az

\%10

’ını üyelerinin eğitimi ile mesleki bilgi ve tecrübelerini artırmak amacıyla kullanmakla yükümlüdürler.

Sendika ve konfederasyonlar, siyasi partilere maddi yardımda bulunamazlar ve siyasi partilerden hiçbir şekilde maddi yardım kabul edemezler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üyelik aidatının miktarı tüzükle belirlenir; ancak bu miktar üyenin bir günlük çıplak ücretini geçemez.

Cevap

Üyelik aidatının miktarı tüzükle belirlenir; ancak bu miktar üyenin bir günlük çıplak ücretini geçemez ifadesi yanlıştır.

Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü

6356

sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun

18.

maddesine göre üyelik aidatının miktarı tamamen kuruluşların kendi tüzükleri ile belirlenir. Kanunda bu aidatın miktarına ilişkin 'bir günlük çıplak ücreti geçemez' şeklinde bir üst sınır bulunmamaktadır. Bu sınırlama mülga (yürürlükten kalkan)

2821

sayılı Kanun'da yer almaktaydı ancak mevcut düzenlemede kaldırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

6356

sayılı Kanun'un mali hükümlerini incelemek

Kanunun

18.

maddesinde aidat miktarının tüzükle belirleneceği ifade edilmiştir.

Yasal dayanağın doğru tespiti için güncel mevzuata bakılmalıdır.

Eski ve yeni mevzuat arasındaki farkı karşılaştırmak

2821

sayılı eski Kanun'da yer alan 'bir günlük çıplak ücret' sınırı yeni kanunda yer almamaktadır.

6356

sayılı Kanun ile sendikalara aidat belirleme konusunda özerklik tanınmıştır.

Diğer harcama ve denetim limitlerini doğrulamak

Dış denetimin YMM tarafından yapılması (

2

yılda bir), eğitime

\%10

ayrılması ve ticari yatırımın

\%40

ile sınırlanması kuralları teyit edilmiştir.

Seçeneklerin doğruluğunu kanun maddeleriyle eşleştirmek gerekmektedir.

Anahtar Kavram

6356

Sayılı Kanun'da Sendikaların Mali Özerkliği ve Denetim Usulü

Soru 53Soru →

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, kural olarak aynı işkolunda birden fazla sendikaya üye olunması hâlinde sonraki üyelikler geçersizdir. Ancak Kanun, bir sendikadan çekilen (istifa eden) işçinin bu süreçteki bekleme süresi içerisinde başka bir sendikaya üye olması durumuna ilişkin özel bir düzenleme öngörmüştür.

Buna göre, bir sendikadan $e$ -Devlet kapısı üzerinden çekilme bildiriminde bulunan bir işçinin, henüz otuz günlük bekleme süresi dolmadan bir başka sendikaya üye olması durumunda yeni üyeliğin kazanılma anı ve hukuki geçerliliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yeni üyelik başvurusu, kanundaki 'sonraki üyeliklerin geçersizliği' emredici hükmü nedeniyle hukuken geçersiz sayılır ve işçinin otuz günlük süre sonunda yeniden başvurması gerekir.

İşçi yeni sendikaya başvurduğu an üyeliği kazanır; ancak eski sendikadan çekilme süreci tamamlanana kadar her iki sendikaya da üyelik aidatı ödemekle yükümlü olur.

Yeni üyelik, eski sendikadan çekilme bildiriminden itibaren başlayan otuz günlük sürenin bitimi tarihinde kazanılmış sayılır.

Çekilme bildirimiyle birlikte eski üyelik derhal askıya alınır, yeni üyelik ise otuzuncu günün sonunda sendika yönetim kurulu kararıyla aktif hale gelir.

Yeni üyelik,

e

-Devlet üzerinden yapılan başvurunun üzerinden on beş gün geçmesiyle, eski sendikadan bağımsız bir 'geçiş süreci' statüsünde kazanılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni üyelik, eski sendikadan çekilme bildiriminden itibaren başlayan otuz günlük sürenin bitimi tarihinde kazanılmış sayılır.

Cevap

Yeni üyelik, eski sendikadan çekilme bildiriminden itibaren başlayan otuz günlük bekleme süresinin dolduğu/bitimi tarihinde kazanılmış sayılır.

Doğru seçenek,

6356

sayılı Kanun'un

19.

maddesinin

2.

fıkrasında yer alan açık hükmü yansıtmaktadır. Kanun koyucu, sendikadan çekilen işçinin otuz günlük bekleme süresi bitmeden başka bir sendikaya üye olması durumunda, yeni üyeliğin 'sonraki üyeliklerin geçersizliği' kuralına takılmamasını sağlamış; ancak üyeliğin başlangıcını bekleme süresinin bitimine (otuzuncu günün sonuna) bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

Genel kuralın belirlenmesi

6356

sayılı Kanun Madde

17/3

uyarınca aynı işkolunda birden fazla sendikaya üye olunamaz, sonraki üyelikler geçersizdir.

Çoklu üyeliği engelleyen temel kuralı anlamak.

İstifa (çekilme) sürecinin incelenmesi

Kanun Madde

19/2

'ye göre sendikadan çekilme bildirimi yapıldıktan

30

gün sonra üyelik sona erer.

Çekilmenin hüküm doğurması için gerekli süreyi belirlemek.

Çekilme süreci devam ederken yeni üyelik başvurusunun değerlendirilmesi

İşçi bu

30

günlük süre içinde başka sendikaya üye olursa, bu başvuru 'geçersiz' sayılmaz; ancak kazanılma anı ötelenir.

Genel kurala (sonraki üyeliğin geçersizliği) getirilen özel istisnayı uygulamak.

Kazanılma tarihinin tespiti

Yeni üyelik, çekilme bildiriminden itibaren başlayan bekleme süresinin bitimi tarihinde kazanılır.

Kanun metnindeki açık hükmü nihai sonuca bağlamak.

Anahtar Kavram

Sendikadan çekilme sürecinde yeni üyeliğin kazanılması (Otuz günlük overlap kuralı)

Daha Fazla Pratik

İşçinin aynı anda farklı işverenlere ait iki ayrı işyerinde çalışması durumunda (kısmi süreli çalışma) çoklu üyelik kuralının nasıl değiştiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 54Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre, sendika ve konfederasyonların mali rejimleri, harcama kalemleri ve denetim usulleriyle ilgili aşağıdaki uygulamalardan hangisi hukukidir?

Üyelik aidatının miktarının, iş yerinde yürürlükte olan toplu iş sözleşmesiyle işçinin her türlü ek ödemeleri dâhil toplam brüt ücretinin bir günlük tutarı olarak belirlenmesi.

Bir işçi sendikasının, tüzüğünde hüküm bulunması kaydıyla, grevde olan ve mali zorluk yaşayan aynı iş kolundaki bir başka işçi sendikasına geri ödemesiz nakdi destek sağlaması.

Şube sayısı tam olarak yirmi olan bir sendikanın, tüzüğünde aksine bir zorunluluk bulunmaması şartıyla, yıllık mali denetimini bağımsız bir yeminli mali müşavir yerine sadece kendi denetleme kurulu eliyle gerçekleştirmesi.

Bir konfederasyonun, tüzüğündeki amaç maddesine dayanarak, bir siyasi partinin işsizlikle mücadele konulu bölge toplantısının organizasyon ve lojistik giderlerini karşılaması.

Yıllık gelirinin %6'sını üyelerin eğitimi için, %5'ini ise üyelerin istirahat etmesi amacıyla inşa edilecek sosyal tesislerin işletme giderleri için kullanan bir sendikanın bütçesini bu şekilde onaylaması.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şube sayısı tam olarak yirmi olan bir sendikanın, tüzüğünde aksine bir zorunluluk bulunmaması şartıyla, yıllık mali denetimini bağımsız bir yeminli mali müşavir yerine sadece kendi denetleme kurulu eliyle gerçekleştirmesi.

Cevap

Şube sayısı 20 olan sendikanın yeminli mali müşavir denetimine gitmeyip sadece iç denetimle yetinmesi hukukidir; çünkü kanuni sınır '20'den fazla' olmasıdır.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 29. maddesinin 2. fıkrasına göre; konfederasyonlar ile şube sayısı yirmiden fazla olan sendikaların mali denetimi yeminli mali müşavirlerce yapılır. Bu ifade, şube sayısı tam olarak yirmi olan sendikaların yasal bir zorunluluk olarak dış denetime tabi olmadığını, tüzüklerinde özel bir hüküm yoksa sadece iç denetleme kurulları tarafından denetlenmelerinin yeterli olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

Dış denetim (YMM) zorunluluğu için gereken şube sayısını tespit et.

6356 Sayılı Kanun Md. 29/2 uyarınca, yeminli mali müşavir denetimi zorunluluğu şube sayısı 'yirmiden fazla' (en az 21) olan sendikalar için geçerlidir.

Sınır değerin dahil olup olmadığını belirlemek doğru cevaba ulaşmak için kritiktir.

Üyelik aidatının yasal sınırlarını ve belirleme yetkisini kontrol et.

Md. 27/1 uyarınca aidat miktarı tüzükle belirlenir ve üst sınırı bir günlük 'çıplak' ücrettir.

Aidatın giydirilmiş ücret üzerinden veya toplu iş sözleşmesiyle belirlenemeyeceğini teyit etmek gerekir.

Eğitim harcaması alt sınırını ve kapsamını incele.

Md. 28/2'ye göre gelirlerin en az %10'u eğitime ayrılmalıdır; sosyal amaçlı tesis harcamaları bu kapsama girmez.

Toplam harcama %10'u geçse bile, eğitim kaleminin tek başına %10 olması gerektiğini anlamak gerekir.

Yardım yasaklarını analiz et.

Md. 28/1 uyarınca siyasi partilere ve diğer sendikalara/konfederasyonlara mali yardım yapılması yasaktır.

Kuruluşlar arası mali bağımsızlığın ve siyasi tarafsızlığın korunması kuralını uygulamak gerekir.

Anahtar Kavram

6356 Sayılı Kanun Kapsamında Mali Denetim ve Tasarruf Sınırları

İpuçları

Mali denetimde yeminli mali müşavir (YMM) zorunluluğu için şube sayısının kaçı 'geçmesi' gerektiğine dikkat edin.

Üyelik aidatının üst sınırı hesaplanırken sosyal yardımlar ve ikramiyeler hariç tutulan 'çıplak ücret' esas alınır.

Kanundaki 'yirmiden fazla' ifadesi, 20 rakamının bu zorunluluk kapsamında olmadığını, ancak 21 ve üzeri şubesi olanların YMM denetimine tabi olduğunu belirtir.

Daha Fazla Pratik

Sendikaların taşınmaz mal edinme usulleri ve mal varlıklarının haczedilemezliği konularını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 55Soru →

Özel bir sağlık kuruluşunda hemşire olarak çalışırken, üyesi olduğu sendikanın genel merkez yönetim kuruluna seçilen ve bu nedenle profesyonel sendika yöneticiliği yapmak üzere işyerinden ayrılan bir çalışanın; yöneticilik görevinin sona ermesi üzerine eski işyerine dönme süreci ve bu süreçte tanınan hukuki güvencelerle ilgili $6356$ sayılı Kanun hükümleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sendika yöneticiliği görevi süresince işçinin iş sözleşmesi askıda kalır; görevin sona ermesinden itibaren

1

ay içinde başvurulması halinde işveren, işçiyi

1

ay içinde eski işine veya benzeri bir işe, diğer adaylara göre öncelik tanıyarak başlatmakla yükümlüdür; aksi halde en az

1

yıllık ücreti tutarında tazminat öder.

İşveren, usulüne uygun başvuruya rağmen işçiyi işe başlatmazsa; işçinin kıdemine bakılmaksızın kendisine en az

4

ay, en çok

8

aylık ücreti tutarında "iş güvencesi tazminatı" ödemekle yükümlüdür.

Profesyonel yönetici, işyeri sendika temsilcisi ile aynı statüde kabul edildiğinden; yöneticilik süresi boyunca iş sözleşmesi askıya alınmaz ve işçi fiilen çalışmaya devam ederek temsilcilik güvencesinden yararlanır.

Yöneticilik görevinin sona ermesinden itibaren

30

günlük hak düşürücü süre içerisinde işe başlatılma talebinde bulunmayan işçinin iş sözleşmesi, yöneticiliğe seçildiği tarihten itibaren geriye dönük olarak feshedilmiş sayılır.

İşverenin işçiyi tekrar işe başlatma yükümlülüğü, sadece işyerinde o an itibarıyla boş kadro bulunması şartına bağlanmıştır; işyerinde norm kadro fazlası olması durumunda işverenin tazminat sorumluluğu doğmaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sendika yöneticiliği görevi süresince işçinin iş sözleşmesi askıda kalır; görevin sona ermesinden itibaren $1$ ay içinde başvurulması halinde işveren, işçiyi $1$ ay içinde eski işine veya benzeri bir işe, diğer adaylara göre öncelik tanıyarak başlatmakla yükümlüdür; aksi halde en az $1$ yıllık ücreti tutarında tazminat öder.

Cevap

Sendika yöneticiliği süresince iş sözleşmesi askıda kalan işçinin, görevi sona erdikten sonra 1 ay içinde başvurması ve işverenin de 1 ay içinde işe başlatması zorunludur; aksi halde işveren en az 1 yıllık ücret tutarında tazminat öder.

Doğru ifade, 6356 sayılı Kanun'un 23. maddesindeki tüm unsurları eksiksiz içermektedir: iş sözleşmesinin askıda kalması, 1 aylık başvuru süresi, işverenin 1 aylık işe başlatma süresi, öncelik tanıma yükümlülüğü ve yaptırım olarak en az 1 yıllık ücret tutarında tazminat.

Adım Adım Çözüm

Profesyonel sendika yöneticiliğinin iş sözleşmesi üzerindeki etkisini belirle.

İş sözleşmesi askıda kalır (Md.

23/1

Yöneticilik süresince işçinin iş görme, işverenin ücret ödeme borcu durur.

Görev sona erdiğinde işe dönüş için gereken başvuru süresini kontrol et.

Görevin sona ermesinden itibaren

1

ay.

Yasal güvenceden yararlanmak için belirlenmiş hak düşürücü süredir.

İşverenin işe başlatma yükümlülüğünü ve süresini analiz et.

Başvurudan itibaren

1

ay içinde, eski veya benzeri işe öncelikli başlatma.

İşverene tanınan makul hazırlık süresidir.

Yükümlülüğe uyulmamasının yaptırımını belirle.

En az

1

yıllık ücret tutarında tazminat.

Sendika yöneticiliği güvencesinin mali yaptırımıdır (Md.

23/2

Anahtar Kavram

Sendika Yöneticiliği Güvencesi (6356 Sayılı Kanun Md. 23)

Daha Fazla Pratik

İşyeri sendika temsilcisinin güvencesini (Md. 24) ve fesih prosedürünü ayrıca inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 56Soru →

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri uyarınca, Türkiye'de bir işçi veya işveren sendikasının kurulması ve kurucularda aranan niteliklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sendikalar en az yedi kurucu tarafından önceden izin almaksızın kurulur; kurucuların fiil ehliyetine sahip olması ve fiilen çalışıyor olması yeterlidir.

Bir sendikanın kurulabilmesi için en az on kurucu üyenin bir araya gelmesi ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından uygunluk görüşü alması zorunludur.

Sendika kurucusu olabilmek için fiil ehliyetine sahip olmanın yanı sıra Türk vatandaşı olmak ve en az ilkokul mezunu olmak kanuni bir gerekliliktir.

İşçi sendikası kuracak olanların, kuruluşun gerçekleşeceği işkolunda en az bir yıl fiilen çalışmış olduklarını belgelemeleri şarttır.

Sendikalar, tüzüklerinin ve gerekli belgelerin valiliğe teslim edilmesini takip eden on beş günlük inceleme süresinin sonunda tüzel kişilik kazanırlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sendikalar en az yedi kurucu tarafından önceden izin almaksızın kurulur; kurucuların fiil ehliyetine sahip olması ve fiilen çalışıyor olması yeterlidir.

Cevap

Sendikaların en az yedi kurucu ile önceden izin almaksızın kurulduğu ve kurucular için fiil ehliyeti ile fiilen çalışma şartının yeterli olduğu ifade doğrudur.

Doğru ifade,

6356

sayılı Kanun'un serbest kuruluş ilkesini, en az yedi kurucu şartını ve kurucularda aranan güncel nitelikleri (fiil ehliyeti ve fiilen çalışma) tam ve doğru şekilde yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Kuruluş ilkesini belirle

Serbest kuruluş (önceden izin almaksızın)

6356 sayılı Kanun, sendikaların idari bir makamın iznine tabi olmadan kurulmasını öngörür.

Kurucu sayısını kontrol et

En az

7

üye

Kanun'un tanımlar maddesinde sendikanın en az yedi işçi veya işverenin bir araya gelmesiyle oluşacağı belirtilmiştir.

Kurucu niteliklerini analiz et

Fiil ehliyeti ve fiilen çalışma

Kanun'un 6. maddesi uyarınca kurucular için vatandaşlık, eğitim veya kıdem şartı aranmaz.

Anahtar Kavram

Serbest Kuruluş İlkesi ve Kurucu Şartları

Tahmini Süre:50s

Soru 57Soru →

Bir sanayi işletmesinde yetkili sendika tarafından usulüne uygun olarak işyeri sendika temsilcisi olarak görevlendirilen (C)'nin, ilgili işyerindeki toplam çalışma süresi $3$ aydır. İşletmede ise toplam $25$ işçi istihdam edilmektedir. İşveren, (C)'nin iş sözleşmesini haklı bir neden göstermeksizin ve yazılı açıklama yapmaksızın feshetmiştir.

Buna göre, (C)'nin feshin geçersizliği (işe iade) talebiyle dava açma hakkı bakımından $6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İşyeri sendika temsilcileri için

30

işçi ve

6

aylık kıdem şartı aranmadığından, (C) feshin geçersizliği davası açabilir.

İşyerinde

30

'dan az işçi çalışması nedeniyle (C),

4857

sayılı İş Kanunu uyarınca işe iade hükümlerinden yararlanamaz.

(C)'nin kıdemi

6

aydan az olduğu için dava hakkı bulunmamakta; sadece ihbar ve kıdem tazminatı talep edebilmektedir.

Temsilci güvencesinden yararlanabilmek için temsilcinin o işyerinde en az

1

yıl çalışmış olması şartı aranır.

Bu durumda sadece yetkili sendika tazminat davası açabilir; temsilcinin şahsi olarak feshin geçersizliği davası açma hakkı yoktur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşyeri sendika temsilcileri için $30$ işçi ve $6$ aylık kıdem şartı aranmadığından, (C) feshin geçersizliği davası açabilir.

Cevap

İşyeri sendika temsilcileri, işyerinde çalışan işçi sayısı ve kendi kıdem sürelerine bakılmaksızın, haklı bir neden olmaksızın yapılan fesihlere karşı feshin geçersizliği davası açma hakkına sahiptirler.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca, işyeri sendika temsilcileri 4857 sayılı İş Kanunu'nun iş güvencesine ilişkin 18, 19, 20 ve 21. maddelerinden yararlanırlar. Ancak doktrin ve yerleşik yargı kararları çerçevesinde, temsilciler için bu maddelerde yer alan '30 işçi' ve '6 aylık kıdem' gibi kısıtlayıcı şartlar aranmaz. Bu nedenle, 25 işçinin çalıştığı ve 3 aylık kıdemi olan bir temsilci de feshin geçersizliği davası açabilir.

Adım Adım Çözüm

Kişinin statüsünü ve ilgili kanun maddesini belirleyin.

Kişi 'işyeri sendika temsilcisi'dir; bu durum

6356

sayılı Kanun'un

24

. maddesi kapsamında özel bir korumaya tabidir.

Temsilcilik güvencesi, genel iş güvencesinden daha kapsamlı haklar sunar.

Genel iş güvencesi (

4857

/Md.

18

) ile temsilci güvencesi arasındaki farkları analiz edin.

Genel iş güvencesi için gereken '

30

işçi' ve '

6

aylık kıdem' şartları, işyeri sendika temsilcileri için uygulanmaz.

Temsilcilerin bağımsızlığını ve sendikal faaliyetlerini korumak için kanun koyucu bu sınırlamaları kaldırmıştır.

Feshin geçerliliğini ve hukuki sonucu değerlendirin.

İşveren haklı bir neden (

4857

/Md.

25

) sunmadığı sürece temsilciyi işten çıkaramaz; çıkarırsa temsilci dava açabilir.

Haklı neden olmaksızın ve yazılı sebep belirtilmeden yapılan fesih, temsilci bakımından geçersizdir.

Anahtar Kavram

İşyeri Sendika Temsilcisi Güvencesinin Koşulsuzluğu

İpuçları

İşyeri sendika temsilcilerinin koruması, sıradan bir işçinin korumasından daha mı güçlüdür?

4857 sayılı İş Kanunu'ndaki iş güvencesi şartlarını (30 işçi, 6 ay kıdem) hatırlayın. Bu şartlar temsilciler için de geçerli midir?

6356 sayılı Kanun, temsilcilerin işten çıkarılmasını çok zorlaştırmış ve genel kısıtlamaları onlar için kaldırmıştır.

Daha Fazla Pratik

Temsilcilik görevi sona erdikten sonra bu korumanın ne kadar süre daha devam ettiğini (1 yıl) inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 58Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, kuruluşların (sendika ve konfederasyonların) yürütebileceği faaliyetler ve tabi oldukları yasaklar dikkate alındığında; bu kuruluşların faaliyetlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kuruluşlar, nakit mevcutlarının yüzde kırkından fazlasını sınai ve ticari kuruluşlara yatıramazlar.

Sendika ve konfederasyonlar, tüzüklerinde yer alan amaçlar doğrultusunda üyelerine ve mirasçılarına sosyal yardımlar sağlayabilirler.

Kuruluşlar, elde ettikleri gelirleri üyeleri veya vefat eden üyelerin mirasçıları arasında paylaştırabilirler.

İşçi kuruluşları; işverenlerden, işveren kuruluşlarından, siyasi partilerden veya kamu kurum ve kuruluşlarından yardım ve bağış alamazlar.

Sendikalar, üyelerinin kültürel ve mesleki gelişimine katkı sağlamak amacıyla kreş, yuva, kütüphane ve dinlenme tesisleri kurabilir ve yönetebilirler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kuruluşlar, elde ettikleri gelirleri üyeleri veya vefat eden üyelerin mirasçıları arasında paylaştırabilirler.

Cevap

Kuruluşların elde ettikleri gelirleri üyeleri veya vefat eden üyelerin mirasçıları arasında paylaştırabileceğini belirten ifade yanlıştır.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrası uyarınca; kuruluşların elde ettikleri gelirlerin üyeleri, vefat eden üyelerin mirasçıları veya başka kişiler arasında paylaştırılması kesinlikle yasaklanmıştır. Bu nedenle gelirlerin paylaştırılabileceğini iddia eden ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Kanuni çerçeveyi belirle

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 'Faaliyetler' ve 'Yasaklar' başlıklı maddeleri (Md. 26 ve Md. 29) incelenmelidir.

Sorunun cevabı bu maddelerdeki açık yasak ve izinlere dayanmaktadır.

Gelir paylaşımı yasağını kontrol et

Md. 29/1 uyarınca kuruluşların gelirlerinin üyeler veya başka kişiler arasında paylaştırılması yasaktır.

Sendikaların kâr amacı güden ticari şirketler gibi üyelerine kâr dağıtması mali yapılarını ve bağımsızlıklarını tehlikeye atacağı için yasaklanmıştır.

Seçeneklerdeki diğer faaliyetleri değerlendir

Nakit mevcudunun %40'ına kadar yatırım yapılması, sosyal yardım sağlanması, bağış yasakları ve tesis kurma yetkileri kanuna uygundur.

Kanun, sendikaların faaliyet alanlarını belirlerken belirli sınırlamalar (yatırım sınırı gibi) getirse de kâr dağıtımını tamamen yasaklamıştır.

Anahtar Kavram

Sendikaların Gelir Dağıtımı Yasağı

Daha Fazla Pratik

6356 sayılı Kanun'da yer alan ticaret yasağının istisnalarını ve bu yasağa aykırı davranılması durumunda uygulanacak yaptırımları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 59Soru →

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca; bir sendikanın yönetim kurulu üyeliğinde herhangi bir nedenle boşalma meydana gelmesi halinde izlenmesi gereken yasal usul aşağıdakilerden hangisidir?

Boşalan üyeliğin doldurulması amacıyla en geç

30

gün içinde olağanüstü genel kurulun toplanması zorunludur.

En çok oyu alan yedek üye, yönetim kurulu kararı ile asıl üyeliğe çağrılır.

Boşalan üyelik, disiplin kurulu üyeleri arasından yönetim kurulunca seçilecek bir kişi tarafından doldurulur.

Boşalan üyelik, sendika tüzüğünde belirtilen şartları taşıyan üyeler arasından genel başkan tarafından atanır.

Yönetim kurulu üye sayısı salt çoğunluğun altına düşmedikçe yedek üye çağrılması zorunlu değildir, yönetim kurulu mevcut üyelerle devam eder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En çok oyu alan yedek üye, yönetim kurulu kararı ile asıl üyeliğe çağrılır.

Cevap

Yönetim kurulu üyeliğinde boşalma olduğunda en çok oyu alan yedek üyenin yönetim kurulu kararı ile asıl üyeliğe çağrılması gerekmektedir.

6356

sayılı Kanun'un

9

. maddesinin

4

. fıkrasına göre, yönetim kurulu üyeliğinde herhangi bir sebeple boşalma meydana geldiğinde, genel kurulda yapılan seçimde en çok oyu alan yedek üyeden başlanarak yönetim kurulu kararı ile asıl üyeliğe çağrı yapılır. Bu usul, organın meşruiyetini korumak için tasarlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

Yasal dayanağın tespiti

6356

sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun

9

. maddesi incelenmiştir.

Sendika organlarının oluşumu ve işleyişi bu madde ile düzenlenmiştir.

Yönetim kurulu boşalma usulünün analizi

Kanun'un

9/4

fıkrasına göre; boşalma durumunda en çok oyu alan yedek üyeden başlanarak yönetim kurulu kararı ile çağrı yapılacağı belirlenmiştir.

Organların sürekliliği ve demokratik meşruiyetin korunması (seçilmiş yedek üye) amaçlanmıştır.

Süre ve sonuçların değerlendirilmesi

Çağrılan yedek üyenin

30

gün içinde göreve başlaması gerektiği ve yönetim kurulunun tam sayısının yarısından aşağı düşmesi halinde ise olağanüstü genel kurula gidileceği tespit edilmiştir.

Tekil boşalmalarda yedek üye usulü, toplu boşalmalarda ise genel kurul usulü uygulanır.

Anahtar Kavram

Yönetim Kurulu Boşalma ve Yedek Üye Çağrı Usulü

İpuçları

Sendika organları seçimle oluşur ve her asıl üyenin bir yedeği bulunur.

Yönetim kurulu üye sayısı yarının altına düşmedikçe olağanüstü genel kurul toplanmasına gerek yoktur.

Boşalan yerlere sıradaki yedek üye, yönetim kurulu kararı ile davet edilir.

Daha Fazla Pratik

Yönetim kurulu üye sayısı yedekler dahil üye tam sayısının yarısından aşağı düşerse ne yapılması gerektiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 60Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre, sendika ve konfederasyonların gelirlerinin harcanması, mali faaliyetleri ve denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sendikalar, kamu yararına çalışan derneklere veya vergi muafiyeti tanınan vakıflara, genel kurul kararı olması kaydıyla herhangi bir miktar sınırı olmaksızın bağışta bulunabilirler.

Sendika ve konfederasyonlar, yıllık gelirlerinin en az

%10

'unu üyelerinin eğitimi ile mesleki bilgi ve tecrübelerini artırmak amacıyla kullanmakla yükümlüdürler.

Kuruluşların dış mali denetimi, yeminli mali müşavirler tarafından her takvim yılı sonu itibarıyla gerçekleştirilir.

Sendikalar ve konfederasyonlar, siyasi partilere yardım ve bağışta bulunamazlar; aynı şekilde siyasi partilerden de yardım ve bağış alamazlar.

Kuruluşlar, nakit mevcutlarını bankalarda değerlendirmek zorundadır; kasalarında tutabilecekleri azami nakit miktarı tüzüklerinde gösterilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sendikalar, kamu yararına çalışan derneklere veya vergi muafiyeti tanınan vakıflara, genel kurul kararı olması kaydıyla herhangi bir miktar sınırı olmaksızın bağışta bulunabilirler.

Cevap

Sendikaların kamu yararına çalışan derneklere veya vergi muafiyeti tanınan vakıflara yapacakları bağışların, yıllık gelirlerinin

%10

'unu aşamayacağı kuralı nedeniyle ilgili ifade yanlıştır.

6356 sayılı Kanun'un 28. maddesinin 3. fıkrasına göre; kuruluşlar kamu yararına çalışan derneklere ve vergi muafiyeti tanınan vakıflara, yıllık gelirlerinin ancak yüzde onunu aşmamak kaydıyla yardım ve bağışta bulunabilirler. Dolayısıyla herhangi bir miktar sınırı olmaksızın bağış yapılabileceği yönündeki ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Harcama Yasaklarını Belirle

6356 Sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca sendikalar siyasi partilere bağış yapamaz.

Sendikaların siyasi tarafsızlığının ve mali kaynaklarının korunması amaçlanır.

Eğitim Harcaması Alt Sınırını Kontrol Et

Gelirlerin en az

%10

'u eğitime ayrılmalıdır.

Üyelerin mesleki ve sosyal gelişiminin sendikal faaliyetlerin merkezinde yer alması yasal zorunluluktur.

Üçüncü Kurumlara Bağış Sınırını İncele

Kamu yararına dernek veya vergi muafiyeti olan vakıflara yapılacak bağışlar gelirlerin

%10

'unu geçemez.

Sendika kaynaklarının ana amaç dışına kontrolsüz şekilde aktarılmasının önlenmesi hedeflenir.

Denetim Usulünü Doğrula

Dış denetim yıllık olarak yeminli mali müşavirlerce yapılır.

Mali şeffaflık ve mevzuata uygunluk profesyonel denetimle sağlanır.

Anahtar Kavram

Sendikaların Mali Sınırları ve Denetimi

İpuçları

Sendikaların kendi amaçları dışında bağış yapması kural olarak yasaktır, ancak bazı istisnai kurumlara sınırlı izin verilmiştir.

Eğitim harcamaları için alt sınır (en az) varken, dernek ve vakıflara yapılacak bağışlar için üst sınır (en fazla) getirilmiştir.

Bağış yapılabilecek kurumlar sadece kamu yararı olan dernek ve vergi muafiyeti olan vakıflardır ve limit %10'dur.

Daha Fazla Pratik

Sendikaların iç denetimini yapan denetleme kurulunun rapor hazırlama sürelerini ve bu raporların kime sunulacağını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

ÖncekiSayfa 3 / 5Sonraki

Sendikalar Hukuku

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik