Sendikalar Hukuku

90 soru

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, bir sendikaya üye olan işçinin mevcut işyerinden ayrılarak farklı bir işkolunda faaliyet gösteren başka bir işyerinde çalışmaya başlaması hâlinde, eski sendika üyeliğinin durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sendika üyeliği kendiliğinden sona erer.

Sendika üyeliği askıya alınır.

Üyeliğin sona ermesi için işçinin e-Devlet kapısı üzerinden istifa etmesi zorunludur.

Eski sendika üyeliği, yeni işyerindeki işkoluna uygun sendikaya otomatik olarak aktarılır.

İşçi 18 yaşından büyük olduğu sürece eski üyeliği tüm işkollarında geçerliliğini korur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sendika üyeliği kendiliğinden sona erer.

Cevap

İşçinin işkolunu değiştirmesi durumunda sendika üyeliği kendiliğinden sona erer.

Doğru cevap, üyeliğin kendiliğinden sona ereceğini belirten seçenektir.

6356

sayılı Kanun'un

19/5

maddesi uyarınca, işçinin çalıştığı işkolunu değiştirmesi, mevcut sendika üyeliğini yasal olarak ve otomatik olarak sonlandıran bir durumdur.

Adım Adım Çözüm

İşçinin çalışma hayatındaki değişikliğin türünü tespit etmek.

İşçinin farklı bir işkoluna geçtiği belirlenmiştir.

Sendika üyeliği Türkiye'deki sistemde işkolu esasına dayanmaktadır.

6356

sayılı Kanun'un

19

. maddesinin

5

. fıkrasını uygulamak.

İlgili madde 'İşçinin işkolunu değiştirmesi hâlinde üyeliği kendiliğinden sona erer' hükmünü içerir.

Kanun koyucu, işkolu değişikliğini üyeliği bitiren kesin bir sebep olarak tanımlamıştır.

Hukuki sonucu netleştirmek.

Üyeliğin devam etmediği, askıya alınmadığı veya istifaya gerek duyulmadığı anlaşılır.

Kendiliğinden sona erme, herhangi bir ek bildirim veya onay gerektirmez.

Anahtar Kavram

İşkolu Değişikliğinin Sendika Üyeliğine Etkisi

İpuçları

Türkiye'de sendikalar işkolu esasına göre kurulur.

Daha Fazla Pratik

Üyeliğin askıya alındığı diğer durumları (örneğin milletvekili seçilme veya muvazzaf askerlik) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 62Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, kuruluşların (sendika ve konfederasyonlar) dış mali denetimi ve bu denetim raporlarının bildirim süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mali denetim en geç iki yılda bir yeminli mali müşavirlerce yapılır ve hazırlanan raporlar, ilgili genel kurulu izleyen bir ay içinde Bakanlığa gönderilir.

Dış mali denetimin yeminli mali müşavirlerce yapılmış olması, sendika denetleme kurulunun kendi iç denetim yükümlülüğünü hukuken sona erdirir.

Sendikalar, yıllık toplam gelirlerinin en az %20'sini üyelerinin eğitimi ve mesleki bilgilerini artırmak amacıyla kullanmak zorundadır.

Mali denetim raporları, gizlilik esası gereği sadece Genel Kurul delegelerine sunulur ve kamu kurumlarına gönderilmesi yasaktır.

Kuruluşların mali denetimi her takvim yılı sonunda zorunlu olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişlerince yerinde gerçekleştirilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mali denetim en geç iki yılda bir yeminli mali müşavirlerce yapılır ve hazırlanan raporlar, ilgili genel kurulu izleyen bir ay içinde Bakanlığa gönderilir.

Cevap

Mali denetimin en geç iki yılda bir yeminli mali müşavirlerce yapılması ve raporların genel kurulu izleyen bir ay içinde Bakanlığa gönderilmesi ifadesi doğrudur.

Doğru cevap olan ifade, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 29. maddesi ile birebir örtüşmektedir. Kanun, kuruluşların mali denetiminin en geç iki yılda bir yeminli mali müşavirlerce yapılmasını ve bu raporların genel kurulu takip eden bir ay içerisinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderilmesini emreder.

Adım Adım Çözüm

Dış denetim yetkisini kontrol et.

Dış denetim yeminli mali müşavirler (YMM) tarafından yapılır.

6356 sayılı Kanun Madde 29 gereği profesyonel dış denetim şarttır.

Denetim periyodunu belirle.

En geç iki yılda bir yapılması gerekir.

Mali şeffaflığın sürdürülebilirliği için yasal periyot belirlenmiştir.

Raporlama sürecini analiz et.

Raporlar Genel Kurul'a sunulur ve izleyen 1 ay içinde Bakanlığa iletilir.

Kamusal denetim ve kayıt düzeninin sağlanması hedeflenir.

Anahtar Kavram

Sendikaların Mali Şeffaflığı ve Dış Denetim Usulü

Soru 63Soru →

Bir işletmede toplam $1400$ işçinin istihdam edildiği bir dönemde yetkili sendika tarafından usulüne uygun olarak atanan bir işyeri sendika temsilcisinin bu görevi, sendikanın yetkisini kaybetmesi veya atama listesinin yenilenmesi gibi nedenlerle $8$ ay önce resmen sona ermiştir. İşveren, operasyonel gereklilikleri ileri sürerek bu işçinin rızasını almadan çalışma yerini değiştirmek ve onu başka bir ildeki bölge müdürlüğüne nakletmek istemektedir.

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu hukuki durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İşyeri sendika temsilciliği güvencesi görev sona erdikten sonra da

1

yıl boyunca devam ettiği için, işçinin yazılı rızası alınmadan işyeri değiştirilemez.

Temsilcilik görevi fiilen sona erdiği andan itibaren özel güvence de sona erer; dolayısıyla işveren yönetim hakkı kapsamında işçinin yerini serbestçe değiştirebilir.

1400

işçinin çalıştığı bir işyerinde yasal olarak en fazla

3

temsilci atanabileceği için, bu işçinin başlangıçtaki ataması geçersizdir ve hiçbir güvenceden yararlanamaz.

İşyeri sendika temsilcilerine tanınan yer değişikliği yasağı sadece görev süresiyle sınırlıdır; görev sonrası sağlanan

1

yıllık ek koruma sadece işten çıkarmaları kapsar.

Temsilcilik görevi sona eren işçi, sendika üyeliğinden de istifa etmişse,

1

yıllık bekleme süresi dolmasa dahi işveren rıza şartı aranmaksızın nakil işlemi yapabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşyeri sendika temsilciliği güvencesi görev sona erdikten sonra da $1$ yıl boyunca devam ettiği için, işçinin yazılı rızası alınmadan işyeri değiştirilemez.

Cevap

Temsilcilik görevi sona ermiş olsa dahi, yasal koruma süresi olan 1 yıl henüz dolmadığı için işçinin yazılı rızası olmadan işyeri veya çalışma koşulları değiştirilemez.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 24. maddesine göre, işveren işyeri sendika temsilcilerinin işyerini değiştiremez veya işinde esaslı bir değişiklik yapamaz; aksi halde bu değişiklik geçersiz sayılır. Aynı maddenin 3. fıkrası, bu güvencenin temsilcinin görevi sona erdikten sonra da bir yıl süreyle devam edeceğini açıkça hükme bağlamıştır. Olayda görevin sona ermesinin üzerinden 8 ay geçtiği için işçi halen bu özel koruma kapsamındadır ve yazılı rızası olmadan nakledilemez.

Adım Adım Çözüm

İşyerindeki toplam işçi sayısına göre temsilci kapasitesini belirle.

1001-2000

arası işçi için

4

temsilci hakkı bulunur.

Atamanın yasal sınırlar içinde olup olmadığını teyit etmek gerekir.

Temsilcilik görevi bittikten sonraki koruma süresini kontrol et.

6356

sayılı Kanun Madde

24/3

uyarınca koruma, görev bitiminden itibaren

1

yıl sürer.

8 aylık sürenin bu koruma kalkanı içinde kalıp kalmadığını belirlemek gerekir.

Yer değişikliği ve çalışma koşullarında değişiklik yasağını değerlendir.

İşveren, temsilcinin (eski temsilci dahil) yazılı rızası olmadan esaslı değişiklik yapamaz.

Güvencenin kapsamının sadece feshi değil, çalışma koşullarını da kapsadığını netleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

İşyeri Sendika Temsilciliği Güvencesinin Süresi ve Kapsamı

Daha Fazla Pratik

İşyeri sendika temsilcisinin haklı neden olmaksızın işten çıkarılması durumunda başvurulacak özel dava sürecini ve tazminat miktarlarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 64Soru →

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca; toplam $600$ delege ile temsil edilen bir işçi sendikasının, ilk toplantıda çoğunluk sağlanamadığı için gerçekleştirilen ikinci olağan genel kurul toplantısına $240$ delege katılmıştır. Gündemdeki bir kararın (tüzükte aksine daha ağır bir hüküm bulunmadığı varsayıldığında) geçerli kabul edilebilmesi için gereken asgari olumlu oy sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

120

121

150

200

301

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $150$

Cevap

Kararın geçerli olması için gereken asgari olumlu oy sayısı

150

'dir.

6356

sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun

15

. maddesine göre; genel kurulların karar yeter sayısı toplantıya katılan üye veya delege sayısının salt çoğunluğudur; ancak bu sayı üye veya delege tam sayısının dörtte birinden az olamaz. Örnekte

240

kişinin katıldığı toplantıda salt çoğunluk

121

olsa da, toplam delege sayısı olan

600

'ün dörtte biri

150

ettiği için asgari sınır olan

150

kabul oyu aranır.

Adım Adım Çözüm

Toplantı yeter sayısını (nisabını) kontrol et.

600 / 3 = 200

6356

sayılı Kanun uyarınca, ikinci toplantının yapılabilmesi için katılım delege tam sayısının üçte birinden az olamaz.

240 \geq 200

olduğu için toplantı geçerlidir.

Katılanların salt çoğunluğunu hesapla.

240 / 2 + 1 = 121

Genel kurulda karar yeter sayısı kural olarak toplantıya katılanların salt çoğunluğudur.

Kanuni alt sınır (taban) kontrolünü yap.

600 / 4 = 150

Kanun, karar yeter sayısının üye veya delege tam sayısının dörtte birinden az olamayacağını emreder.

Sonucu belirle.

\max(121, 150) = 150

Hesaplanan salt çoğunluk (

121

), kanuni alt sınırın (

150

) altında kaldığı için asgari karar nisabı

150

olarak uygulanır.

Anahtar Kavram

Genel Kurul Karar Yeter Sayısı ve Alt Sınır Kuralı

Soru 65Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri uyarınca, bir sendikanın mali faaliyetleri, gelir kaynakları ve harcama usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sendika şubeleri, sendika tüzüğünde açıkça yetkilendirilmiş olmaları kaydıyla, kendi adlarına taşınmaz mal edinebilir ve bunları üçüncü kişilere devredebilirler.

Sendika ve konfederasyonlar, üyesi oldukları uluslararası kuruluşlar dışındaki dış kaynaklardan Bakanlığın izni olmadan yardım ve bağış kabul edemezler.

Kuruluşlar, yıllık toplam gelirlerinin en az %10'unu üyelerinin eğitimi ile mesleki bilgi ve tecrübelerini artırmak amacıyla harcamak zorundadırlar.

Sendika ve konfederasyonların dış mali denetimi, en geç iki yılda bir yeminli mali müşavirlerce gerçekleştirilir.

Kuruluşlar; siyasi partilerden hiçbir şekilde yardım ve bağış alamazlar, aynı şekilde siyasi partilere yardım ve bağışta bulunamazlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sendika şubeleri, sendika tüzüğünde açıkça yetkilendirilmiş olmaları kaydıyla, kendi adlarına taşınmaz mal edinebilir ve bunları üçüncü kişilere devredebilirler.

Cevap

Sendika şubelerinin tüzel kişiliği bulunmadığından kendi adlarına taşınmaz mal edinebileceklerine dair ifade yanlıştır.

Doğru yanıt olan seçenek, sendika şubelerine taşınmaz mal edinme yetkisi tanıyarak hata yapmaktadır. 6356 sayılı Kanun'a göre taşınmaz mal edinme ve devretme yetkisi sadece tüzel kişiliği haiz olan sendika ve konfederasyonlara (kuruluşlara) aittir. Şubelerin ayrı bir tüzel kişiliği bulunmadığından, şubelerin kendi adlarına tapuda işlem yapmaları mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

Sendika ve şube arasındaki hukuki statü farkını analiz etmek.

Sendika ve konfederasyonlar tüzel kişiliğe sahiptir, ancak sendika şubelerinin ayrı bir tüzel kişiliği yoktur.

Hak ehliyeti ve borç altına girebilme yetkisi tüzel kişiliğe bağlı bir durumdur.

6356 Sayılı Kanun'un 26. maddesindeki taşınmaz mal hükümlerini incelemek.

Kanun, 'kuruluşların' (sendika ve konfederasyon) taşınmaz edinebileceğini belirtir, şubelere bu yetkiyi tanımaz.

Şubeler adına yapılan tüm hukuki işlemler asıl sendika tüzel kişiliği adına hüküm ifade eder.

Diğer mali yükümlülükleri (eğitim payı, dış denetim, siyasi yasak) doğrulamak.

%10 eğitim harcaması, 2 yılda bir YMM denetimi ve siyasi yardım yasağı kanunun amir hükümleridir.

Bu hükümler sendikaların mali şeffaflığını ve demokratik yapısını korumayı amaçlar.

Anahtar Kavram

Sendika Şubelerinin Tüzel Kişiliği ve Taşınmaz Mal Edinme Yetkisi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 66Soru →

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, sendika ve konfederasyonların organları ile bu organların görev ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sendika ve konfederasyonların yönetim kurulu üye sayısı üçten az, on üçten fazla olamaz.

Sendika şubelerinin yönetim kurulu üye sayısı üçten az, dokuzdan fazla olamaz.

Bir kişi, aynı kuruluşa (sendika veya konfederasyon) ait birden fazla zorunlu organda aynı anda görev alamaz.

Sendika tüzüğünde belirtilmek kaydıyla kurulan ihtiyari organlara, zorunlu organların görev ve yetkileri devredilebilir.

Denetleme ve disiplin kurullarının üye sayıları; üçten az, dokuzdan fazla olamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sendika tüzüğünde belirtilmek kaydıyla kurulan ihtiyari organlara, zorunlu organların görev ve yetkileri devredilebilir.

Cevap

Sendika tüzüğüyle oluşturulan ihtiyari organlara zorunlu organların görev ve yetkilerinin devredilebileceğini belirten ifade yanlıştır.

Doğru cevap, ihtiyari organlara yetki devredilebileceğini iddia eden seçenektir.

6356

sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun

9

. maddesinin

4

. fıkrasına göre; tüzükte belirtilmek kaydıyla zorunlu organlar dışında başka organlar kurulabilir ancak bu organlara zorunlu organların görev ve yetkileri devredilemez.

Adım Adım Çözüm

6356

sayılı Kanun'un

9

. maddesindeki organ yapılarını incelemek.

Sendika ve konfederasyonların zorunlu organlarının (Genel Kurul, Yönetim, Denetleme, Disiplin) üye alt ve üst sınırları belirlenmiştir.

Zorunlu organların sayısal ve yapısal sınırlarını tespit etmek için gereklidir.

Zorunlu organlar ile ihtiyari organlar arasındaki yetki ilişkisini değerlendirmek.

Tüzükle ihtiyari organlar kurulabilmesine rağmen, Kanun bu organlara zorunlu organ yetkilerinin devrini yasaklamıştır.

Sendika demokrasisi ve hukuki hiyerarşinin korunması amacıyla bu yasak getirilmiştir.

Uyuşmazlık içeren seçeneği belirlemek.

İhtiyari organlara yetki devrinin mümkün olduğunu savunan seçenek Kanun'un amir hükmüne aykırıdır.

Kanun'un açık hükmüyle çelişen hatalı bilgiyi ayıklamak.

Anahtar Kavram

Zorunlu organların yetkilerinin devredilemezliği ilkesi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 67Soru →

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, kuruluşların (sendika ve konfederasyonların) yürütebileceği faaliyetler ve tabi oldukları yasaklarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kuruluşlar, elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mensupları arasında kâr payı olarak dağıtamazlar.

Kuruluşlar, tüzüklerindeki amaçları gerçekleştirmek üzere kâr amacı gütmeyen yardımlaşma sandıkları kurabilirler.

Kuruluşlar, nakit mevcutlarını bankalarda değerlendirmekle yükümlüdürler.

Kuruluşlar, tüzüklerinde hüküm bulunması şartıyla siyasi partilerden maddi yardım alabilir veya onlara maddi yardımda bulunabilirler.

Kuruluşlar, tüzel kişilik olarak ticaretle uğraşamazlar ancak üyelerinin ihtiyaçlarını karşılamak üzere kooperatiflerin kurulmasına yardımcı olabilirler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kuruluşlar, tüzüklerinde hüküm bulunması şartıyla siyasi partilerden maddi yardım alabilir veya onlara maddi yardımda bulunabilirler.

Cevap

Kuruluşların tüzüklerinde hüküm bulunması şartıyla siyasi partilerden maddi yardım alabileceği veya onlara maddi yardımda bulunabileceği ifadesi yanlıştır.

Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü

6356

sayılı Kanun'un

26

. maddesi uyarınca sendika ve konfederasyonların siyasi partilerden maddi yardım alması veya onlara maddi yardımda bulunması mutlak olarak yasaklanmıştır. Bu yasak, kuruluşların siyasi partiler karşısındaki tarafsızlığını ve özerkliğini korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

6356

sayılı Kanun'un

26

. maddesinde düzenlenen 'Kuruluşların Faaliyetleri ve Yasakları' hükümleri incelenir.

Kanun'un kuruluşların amaç dışı faaliyette bulunamayacağını ve siyasi partilerle olan mali ilişkilerini kesin çizgilerle belirlediği görülür.

Yasal çerçevenin netleştirilmesi.

Siyasi partilerle olan maddi ilişkilere dair yasakların kapsamı değerlendirilir.

6356

sayılı Kanun Madde

26/4

uyarınca: 'Kuruluşlar, siyasi partilerden maddi yardım alamaz ve onlara maddi yardımda bulunamaz.' hükmü tespit edilir.

Hangi faaliyetin mutlak yasak kapsamında olduğunun belirlenmesi.

Tüzükle istisna getirilip getirilemeyeceği kontrol edilir.

Söz konusu yasağın emredici hukuk kuralı niteliğinde olduğu ve tüzükle aksinin kararlaştırılamayacağı sonucuna varılır.

Seçeneklerdeki 'tüzükle izin verilme' yanılgısının elenmesi.

Anahtar Kavram

Sendikal Bağımsızlık ve Siyasi Faaliyet Yasağı

İpuçları

Sendikaların siyasi partilerle olan ilişkileri kanunda oldukça sıkı düzenlenmiştir.

Bir sendikanın bağımsız kalabilmesi için maddi kaynaklarının siyasi odaklardan etkilenmemesi gerekir.

6356

sayılı Kanun'un

26

. maddesine göre siyasi partilerle olan her türlü para alışverişi tüzüğe bakılmaksızın yasaktır.

Daha Fazla Pratik

Sendikaların gelirleri ve giderlerinin denetimi konusuna göz atarak mali disiplin kurallarını pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 68Soru →

Türkiye'de $6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu çerçevesinde bir işçi sendikasının kuruluşu ve kurucularda aranan nitelikler göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi kanuna uygun bir tespittir?

Sendika kurucusu olabilmek için fiil ehliyetine sahip olmak ve fiilen çalışır olmak şarttır.

Kurucuların tamamının Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması ve en az ortaöğretim mezunu olması zorunludur.

Sendikalar, kurucuların tüzük ve belgeleri Valiliğe teslim etmelerinden itibaren

60

günlük idari inceleme süreci sonunda tüzel kişilik kazanırlar.

İşçi sendikası kurucusu olabilmek için ilgili işkolunda en az

2

yıl kesintisiz çalışmış olma şartı aranır.

Bir sendikanın kurulabilmesi için en az

7

kurucunun bulunması yeterli olup, bu kurucuların aynı işkolunda çalışma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sendika kurucusu olabilmek için fiil ehliyetine sahip olmak ve fiilen çalışır olmak şarttır.

Cevap

Sendika kurucusu olabilmek için fiil ehliyetine sahip olmak ve fiilen çalışır olmak şarttır.

Doğru ifade,

6356

sayılı Kanun'un

6

. maddesinde yer alan kurucu şartlarını tam olarak yansıtmaktadır. Kanun, kurucuların fiil ehliyetine sahip olmalarını ve ilgili alanda fiilen çalışıyor olmalarını zorunlu kılar.

Adım Adım Çözüm

6356

sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun

6

. maddesi incelenir.

Kanun maddesi, sendika kurucusu olabilmek için fiil ehliyetine sahip olmayı ve fiilen çalışıyor olmayı açıkça şart koşmaktadır.

Kurucuların hukuki işlem yapabilme yeteneği (fiil ehliyeti) ve işçi/işveren statüsünü doğrulamak (fiilen çalışma) için bu şartlar gereklidir.

Kuruluş usulü ve tüzel kişilik kazanma anı (

7

. madde) analiz edilir.

Sendikaların 'serbest kuruluş' sistemine tabi olduğu ve belgelerin Valiliğe verilmesiyle tüzel kişiliğin başladığı teyit edilir.

Sendika özgürlüğü ilkesi gereği önceden izin alma şartı bulunmamaktadır.

Anahtar Kavram

Sendika Kuruculuğu ve Serbest Kuruluş Sistemi

İpuçları

Türkiye'de sendika kurmak için herhangi bir makamdan önceden izin almak gerekir mi?

Kurucuların 'fiilen çalışıyor' olması şartı ile üye olma hakkı arasındaki ilişkiyi düşünün.

Daha Fazla Pratik

Sendikaların tüzel kişilik kazandıktan sonraki ilk genel kurullarını ne kadar sürede yapmaları gerektiğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 69Soru →

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, sendika ve konfederasyonların yürütebileceği faaliyetler ile uymakla yükümlü oldukları yasaklar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi kanuna aykırı bir uygulama teşkil eder?

Üyelerinin çalışma hayatından doğan haklarını korumak amacıyla adli makamlara başvurmak ve temsil etmek

Nakit mevcudunun

\%40

’ını aşmamak kaydıyla sınai ve ticari kuruluşlara yatırım yapmak

Tüzükteki amaçları gerçekleştirmek üzere kooperatifler kurulmasına yardım etmek ve bunlara kredi vermek

Sendikanın elde ettiği gelir fazlasını, üyelerin ödediği aidat oranlarına göre üyeler ve mirasçıları arasında paylaştırmak

Grev ve lokavt süresince üyelerine tüzük hükümleri doğrultusunda sosyal ve nakdi yardımlarda bulunmak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sendikanın elde ettiği gelir fazlasını, üyelerin ödediği aidat oranlarına göre üyeler ve mirasçıları arasında paylaştırmak

Cevap

Sendika gelirlerinin üyeler ve mirasçıları arasında paylaştırılması, kanunun getirdiği temel yasaklar arasındadır.

Doğru seçenek, kanunun kesin olarak yasakladığı bir faaliyeti belirtmektedir.

6356

sayılı Kanun'un

28

. maddesi uyarınca sendikalar ve konfederasyonlar, üyelerine veya onların mirasçılarına kâr payı ya da gelir fazlası dağıtamazlar. Bu kuralın tek istisnası grev ve lokavt süresince yapılacak yardımlar ile eğitim, sağlık ve sosyal amaçlı yardımlardır.

Adım Adım Çözüm

6356

sayılı Kanun'un

28

. maddesi incelenmelidir.

Kanunun

28

. maddesinin ilk fıkrası 'Kuruluşlar ticaretle uğraşamaz. Kuruluşlar, elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mirasçıları arasında paylaştıramaz.' hükmünü amirdir.

Sendikaların bir ticari işletme gibi kâr elde edip bunu üyelerine dağıtmasının engellenmesi, kuruluş amacının korunması için esastır.

İstisnai durumlar ve diğer faaliyetler değerlendirilmelidir.

Grev/lokavt yardımları, eğitim ve sağlık yardımları bu yasağın dışındadır. Ayrıca nakit mevcudunun

\%40

'ına kadar olan yatırımlar serbesttir.

Belirli sosyal ve ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilmesi için kanun koyucu sınırlı izinler tanımlamıştır.

Anahtar Kavram

Sendikaların kâr dağıtımı ve ticaret yasağı

Daha Fazla Pratik

Sendikaların gelirlerini paylaştırması yasağının ihlal edilmesi durumunda, tüzüğe aykırılık ve kanuna muhalefet nedeniyle sendikanın kapatılmasına (feshedilmesine) kadar giden ağır yaptırımlar uygulanabileceğini unutmayınız.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 70Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri uyarınca, bir sendika veya konfederasyonun nakit mevcudunu sınai ve ticari kuruluşlara yatırım yapmak amacıyla kullanabilmesine ilişkin yasal sınırlama aşağıdakilerden hangisidir?

Nakit mevcudunun en fazla %10'u oranında yatırım yapılabilir.

Yıllık toplam gelirin en az %25'i oranında yatırım yapılması zorunludur.

Nakit mevcudunun %40'ından fazlası yatırım amacıyla kullanılamaz.

Üyelik aidat gelirlerinin %50'si ile sınırlı olmak kaydıyla her türlü yatırım serbesttir.

Nakit mevcudunun tamamı, genel kurul kararı olması şartıyla yatırıma yönlendirilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nakit mevcudunun %40'ından fazlası yatırım amacıyla kullanılamaz.

Cevap

Sendika ve konfederasyonlar, nakit mevcutlarının en fazla %40'ını sınai ve ticari kuruluşlara yatırım yapmak amacıyla kullanabilirler.

6356 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 4. fıkrasına göre; 'Kuruluşlar, nakit mevcudunun yüzde kırkından fazlasını sınai ve ticari kuruluşlara yatırım yapmak amacıyla kullanamazlar.' Bu hüküm, sendikaların mali kaynaklarını yönetirken girebilecekleri ticari riskleri sınırlamayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

Kanuni dayanağın belirlenmesi

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 26. maddesi (Giderler) incelenir.

Sendikaların mali faaliyetleri ve harcama sınırları bu maddede düzenlenmiştir.

Yatırım yasağı ve istisnasının analizi

Sendikaların doğrudan ticaretle uğraşamayacağı ancak nakit varlıklarını değerlendirebileceği görülür.

Kuruluşların tüzel kişiliklerinin ticari risklerden korunması amaçlanmaktadır.

Yasal sınırın uygulanması

Nakit mevcudunun %40'ı olarak belirlenen üst sınır tespit edilir.

Kanun koyucu, sendika varlıklarının yarısından fazlasının ticari işletmelere bağlanmasını uygun görmemiştir.

Anahtar Kavram

Sendikaların Mali Sınırları ve Yatırım Kapasitesi

İpuçları

Sendikaların asıl amacı kar elde etmek değil, üyelerinin haklarını savunmaktır. Bu nedenle ticari yatırımlarına yasal bir tavan getirilmiştir.

Yasal limit, sendikanın elinde bulunan toplam nakit varlığının (nakit mevcudunun) yarısından az, dörtte birinden fazladır.

6356 sayılı Kanun'un 26. maddesinde bu oran tam olarak %40 olarak belirlenmiştir.

Daha Fazla Pratik

Sendikaların zorunlu olarak üyelerinin eğitimine ayırması gereken asgari bütçe oranını ve bu harcamanın denetim usulünü inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 71Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, iki veya daha fazla sendikanın yeni bir tüzel kişilik oluşturmak üzere bir araya gelmesi (birleşme) durumunda ortaya çıkan hukuki sonuçlara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birleşen sendikaların tüzel kişilikleri sona erer ve tüm hak, borç, yetki ve menfaatleri kendiliğinden yeni kurulan sendikaya geçer.

Birleşen sendikaların mal varlıkları, tüzüklerinde aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde doğrudan Hazineye devredilir.

Birleşen sendikaların üyelerinin, yeni kurulan sendikaya üyeliklerinin devam edebilmesi için e-Devlet üzerinden yeniden başvuru yapmaları şarttır.

Birleşme kararı alındığı tarihte yürürlükte olan toplu iş sözleşmeleri, sendika tüzel kişiliğinin sona ermesiyle birlikte kendiliğinden hükümsüz kalır.

Birleşen sendikalardan sadece üye sayısı en fazla olanın tüzel kişiliği korunur; diğer sendikalar bu büyük sendikanın şubelerine dönüşür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birleşen sendikaların tüzel kişilikleri sona erer ve tüm hak, borç, yetki ve menfaatleri kendiliğinden yeni kurulan sendikaya geçer.

Cevap

Birleşen sendikaların tüzel kişilikleri sona erer ve tüm hak, borç, yetki ve menfaatleri kendiliğinden yeni kurulan sendikaya geçer.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 73. maddesine göre, sendikaların birleşmesi durumunda birleşen sendikaların tüzel kişilikleri sona erer. Bu sendikaların tüm mal varlıkları, hakları, borçları ve yetkileri bir bütün olarak (külli halefiyet yoluyla) yeni kurulan tüzel kişiliğe geçer. Bu süreçte üyelerin sendikal statüleri ve taraf olunan toplu iş sözleşmeleri korunur.

Adım Adım Çözüm

Birleşme (Merger) ve Katılma (Accession) kavramlarını ayırt etme.

Birleşmede A + B = C (Yeni yapı), Katılmada A -> B (B devam eder).

Soruda sorulan 'yeni bir tüzel kişilik oluşturma' durumu birleşmedir.

Külli halefiyet (evrensel ardıllık) ilkesini uygulama.

Eski tüzel kişiliklere ait tüm hukuki statü, alacak ve borçlar yeni yapıya aktarılır.

Sendikal faaliyetlerin sürekliliğinin korunması temel ilkedir.

TİS ve Üyelik statüsünü kontrol etme.

Üyeliklerin e-Devlet üzerinden yenilenmesine gerek yoktur ve TİS'ler süresince geçerliliğini korur.

İşçilerin sendikal hak kaybına uğramaması kanuni güvence altındadır.

Anahtar Kavram

Sendikalarda Birleşme ve Külli Halefiyet İlkesi

İpuçları

Birleşme ile katılma (iltihak) arasındaki en büyük fark, mevcut tüzel kişiliklerin durumudur.

Yeni bir sendika kuruluyorsa, eski sendikaların hak ve borçlarının ortada kalmaması için hangi hukuki mekanizma devreye girer?

Medeni Kanun ve Ticaret Kanunu'ndaki birleşme mantığını düşünün; haklar ve borçlar 'kendiliğinden' yeni yapıya geçer.

Daha Fazla Pratik

Birleşme ile Katılma arasındaki karar alma nisaplarını (Genel Kurul delege tam sayısının salt çoğunluğu vb.) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Matematiksel bir modelleme ile: A (Sona erer) + B (Sona erer) = C (Yeni Hak Sahibi). Eğer seçeneklerden birinde 'devamlılık' vurgulanıyorsa o genellikle doğrudur.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 72Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, sendika ve konfederasyonların mali denetimini gerçekleştiren "denetleme kurulu", hazırladığı denetim raporlarını aşağıdakilerden hangisine sunmakla yükümlüdür?

Genel Kurul

Yönetim Kurulu

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

Disiplin Kurulu

Yüksek Hakem Kurulu

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel Kurul

Cevap

6356 sayılı Kanun gereğince denetleme kurulu, hazırladığı mali denetim raporlarını Genel Kurul'a sunar.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 29. maddesine göre, denetleme kurulu kuruluşun mali denetimini yapar ve hazırladığı denetleme raporlarını genel kurula sunar. Genel kurul, sendikanın en yetkili organı olduğu için mali aklanma (ibra) süreci bu raporlar doğrultusunda burada gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

Denetleme kurulunun yasal görevini belirlemek.

6356 sayılı Kanun'un 29. maddesi uyarınca denetleme kurulu, kuruluşun mali denetimini yapmakla görevli iç organlardan biridir.

Sendika içi şeffaflığı ve mali disiplini sağlamak için denetim mekanizması kurulmuştur.

Raporun sunulacağı yetki hiyerarşisini tespit etmek.

Sendika ve konfederasyonlarda en üst karar organı genel kuruldur.

Yönetim kurulunu ve diğer kurulları ibra etme veya denetleme yetkisi en geniş organ olan genel kurula aittir.

Kanuni sunum yükümlülüğünü doğrulamak.

Denetleme kurulu, gerçekleştirdiği denetimlerin sonucunu rapor halinde genel kurula sunar.

Mali hesapların şeffaf bir şekilde üyeleri temsil eden genel kurul delegelerine açıklanması yasal bir zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Sendika İçi Mali Denetim Hiyerarşisi

İpuçları

Bir kuruluşta denetimi yapan kurul, raporunu o kuruluşun en yetkili karar organına sunar.

Sendikalarda yönetim kurulunun faaliyetlerini onaylayan veya reddeden en üst organ delegelerden oluşan kuruldur.

Daha Fazla Pratik

Sendikaların dış mali denetiminin kimler tarafından yapıldığını ve bu raporların nerede ilan edildiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 73Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca kuruluşların bağımsızlığını korumak amacıyla mali kaynakları ve faaliyetleri üzerinde belirli kısıtlamalar öngörülmüştür.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir işçi sendikasının gerçekleştirmesi veya kabul etmesi yasaklanan uygulamalardan biridir?

Yardımlaşma sandıkları kurarak üyelerine sosyal destek sağlamak

Nakit mevcutlarını tüzüğe uygun olarak yetkili bankalarda değerlendirmek

Tüzükteki amaçları doğrultusunda kooperatiflere ortak olmak

İlgili işkolunda faaliyet gösteren bir işverenden doğrudan bağış veya yardım kabul etmek

Üyelerin mesleki eğitimleri için seminerler ve kurslar organize etmek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlgili işkolunda faaliyet gösteren bir işverenden doğrudan bağış veya yardım kabul etmek

Cevap

İlgili işkolunda faaliyet gösteren bir işverenden doğrudan bağış veya yardım kabul etmek

6356 sayılı Kanun'un 28. maddesinin 2. fıkrasına göre; kuruluşlar (sendika ve konfederasyonlar), kamu kurum ve kuruluşlarından, siyasi partilerden, esnaf ve küçük sanatkâr kuruluşlarından ve işverenlerden yardım ve bağış kabul edemezler. İşverenden yardım kabul etmek, sendikanın üyelerinin haklarını koruma konusundaki tarafsızlığını ve bağımsızlığını zedeleyeceği için hukuken yasaklanmıştır.

Adım Adım Çözüm

6356 sayılı Kanun'un kuruluşların gelirlerine ve faaliyet yasaklarına ilişkin 26. ve 28. maddelerini analiz edin.

Kanun, sendikaların bağımsızlığını korumak için belirli kurum ve kişilerden yardım alınmasını yasaklamıştır.

Sendikanın işveren karşısında özgürce pazarlık yapabilmesi için mali olarak işverenden bağımsız olması gerekir.

Seçeneklerde sunulan faaliyetleri 'serbest olanlar' ve 'yasaklananlar' olarak sınıflandırın.

Eğitim, kooperatif ortaklığı, sandık kurma ve banka mevduatı serbesttir; ancak işveren yardımı yasaktır.

İşveren yardımı, sendikanın 'sarı sendika' (işveren güdümünde sendika) haline gelme riskini doğurur.

Anahtar Kavram

Sendikal Bağımsızlık ve Yardım Toplama Yasakları

İpuçları

Sendikaların en temel özelliği 'bağımsızlık' ilkesidir.

Karşı taraf olan işverenden alınan maddi bir destek, sendikanın mücadele gücünü nasıl etkiler?

6356 sayılı Kanun'un 28. maddesinde yer alan 'Yardım ve Bağış Kabul Etme Yasakları'na odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Sendikaların siyasi partilerle olan ilişkilerini ve siyasi faaliyet yasaklarını da incelemeniz faydalı olacaktır.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 74Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre, bir sendikanın veya konfederasyonun tüzel kişiliğinin tüzüğünde öngörülen süre içinde olağan genel kurulunu üst üste belirli bir sayıda gerçekleştirmemesi durumunda kendiliğinden sona ermesi (infisah) söz konusu olur.

Buna göre, sendikanın kendiliğinden sona ermiş sayılması için olağan genel kurulunu üst üste kaç kez yapmamış olması gerekir?

Bir (1)

İki (2)

Üç (3)

Dört (4)

Beş (5)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İki (2)

Cevap

6356 sayılı Kanun'a göre sendikanın olağan genel kurulunu üst üste iki (2) kez yapmaması durumunda tüzel kişiliği kendiliğinden sona erer.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 31. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca; sendika veya konfederasyonların tüzüklerinde belirtilen süre içinde olağan genel kurulunu üst üste iki kez yapmaması, tüzel kişiliğin kendiliğinden sona ermesi (infisah) sonucunu doğurur.

Adım Adım Çözüm

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 31. maddesinde yer alan 'Kendiliğinden sona erme' hallerini tespit etmek.

Kanun maddesi, sendika organlarının işleyişindeki sürekliliği denetlemektedir.

Sendikanın varlık sebebini ve demokratik yapısını korumak için organların toplanması zorunludur.

Genel kurulun toplanmaması ile ilgili spesifik şartı belirlemek.

İlgili fıkrada 'üst üste iki kez' ifadesinin geçtiği görülür.

Münfesih olma (kendiliğinden sona erme) hali, sendikanın artık işlevini yitirdiğinin hukuki bir tespitidir.

Anahtar Kavram

Sendikaların Kendiliğinden Sona Ermesi (İnfisah)

İpuçları

Sendikanın en yetkili organı olan genel kurulun toplanmaması, sendikanın iradesinin felç olması demektir.

Bu durum için kanun koyucu 'üst üste' gelme şartını aramıştır.

Cevap, sendika yöneticilerinin görev süresi olan 4 yılın yarısına denk gelen bir sayısal değerdir.

Daha Fazla Pratik

Sendikaların mahkeme kararıyla kapatılma (infisaha ek olarak kapatılma) nedenlerini de inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 75Soru →

Özel bir işletmede yetkili sendika tarafından usulüne uygun olarak işyeri sendika temsilcisi olarak atanan bir işçinin, işveren tarafından rızası dışında başka bir şehirdeki şubeye nakledilmesi planlanmaktadır. $6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre, bu işyeri değişikliğinin hukuken geçerli kabul edilebilmesi için aşağıdakilerden hangisi zorunludur?

İşyeri sendika temsilcisinin yazılı rızasının alınması

Sadece yetkili sendikanın yönetim kurulundan onay alınması

İşyeri değişikliğinin temsilciye en az

30

gün önceden yazılı olarak bildirilmesi

İşyerinde çalışan diğer sendika üyelerinin çoğunluk kararının alınması

Temsilcinin o işyerinde en az

1

yıllık kıdeminin bulunması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşyeri sendika temsilcisinin yazılı rızasının alınması

Cevap

İşyeri sendika temsilcisinin yazılı rızasının alınması zorunludur.

6356

sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 'İşyeri sendika temsilciliğinin güvencesi' başlıklı

24

. maddesinin birinci fıkrası; işverenin, yazılı rızası olmadıkça işyeri sendika temsilcisinin işyerini değiştiremeyeceğini veya işinde esaslı bir değişiklik yapamayacağını açıkça hükme bağlamıştır. Rıza alınmadan yapılan değişiklikler hukuk önünde geçersiz sayılır.

Adım Adım Çözüm

Kişinin hukuki statüsünü belirle.

Söz konusu işçi, yetkili sendika tarafından atanmış bir 'işyeri sendika temsilcisi'dir.

Temsilcilere tanınan özel güvencelerin uygulanabilmesi için bu statü gereklidir.

6356

sayılı Kanun'un ilgili maddesini hatırla.

Kanun'un

24

. maddesine göre işveren; yazılı rızası olmadıkça temsilcinin işyerini değiştiremez veya işinde esaslı bir değişiklik yapamaz.

Temsilcilerin görevlerini baskı altında kalmadan yürütebilmeleri için bu özel koruma sağlanmıştır.

Seçenekleri bu kurala göre değerlendir.

Temsilcinin yazılı rızasının şart olduğu sonucuna varılır.

Kanun metni açıkça 'temsilcinin yazılı rızası' ifadesini kullanmaktadır.

Anahtar Kavram

İşyeri Sendika Temsilcisinin Çalışma Şartlarındaki Değişikliğe Karşı Güvencesi

İpuçları

İşyeri sendika temsilcileri, görevlerini tarafsız ve özgürce yapabilmeleri için işverenin tek taraflı değişikliklerine karşı korunur.

İşyeri değişikliği veya işteki esaslı değişiklikler için mutlaka ilgili kişinin onayı gereklidir.

Daha Fazla Pratik

Temsilcinin rızası olmadan yapılan bir değişikliğin hukuki sonucunun (geçersizlik) ne olduğunu araştırabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 76Soru →

Toplam $75$ işçinin istihdam edildiği bir fabrikada yetkili sendika tarafından usulüne uygun olarak atanmış olan işyeri sendika temsilcisinin görevi, sendikanın yeni bir temsilci atamasıyla sona ermiştir. Bu görev değişiminden $8$ ay sonra işveren, söz konusu işçiyi operasyonel gereklilikleri gerekçe göstererek yazılı rızasını almadan başka bir ildeki şubeye nakletmek istemektedir.

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu nakil işlemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İşyeri sendika temsilciliği görevi fiilen sona erdiği için işveren, herhangi bir onay almaksızın nakil işlemini tek taraflı olarak gerçekleştirebilir.

İşyeri sendika temsilcisinin işyerinin değiştirilemeyeceğine dair güvence sadece aktif görev süresiyle sınırlı olduğundan, bu işlem hukuka uygundur.

Temsilcinin güvencesi görevi sona erdikten sonra bir yıl daha devam ettiği için işveren, işçinin yazılı rızası olmadıkça işyerini değiştiremez.

İşyerinde çalışan işçi sayısı

100

’ün altında olduğu için temsilci güvencesinden yararlanma hakkı en baştan itibaren doğmamıştır.

Temsilcilik görevi sona eren işçinin nakli için işçinin rızası yerine sadece yetkili sendikanın yazılı onayının alınması yeterlidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Temsilcinin güvencesi görevi sona erdikten sonra bir yıl daha devam ettiği için işveren, işçinin yazılı rızası olmadıkça işyerini değiştiremez.

Cevap

Temsilcinin güvencesi görevi sona erdikten sonra bir yıl daha devam ettiği için işveren, işçinin yazılı rızası olmadıkça işyerini değiştiremez.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 24. maddesine göre; işveren, yazılı rızası olmadıkça işyeri sendika temsilcisinin işyerini değiştiremez veya işinde esaslı bir değişiklik yapamaz. Bu koruma, temsilcinin görevi sona erdikten sonra da bir yıl boyunca devam eder. Olayda görev değişiminden 8 ay geçtiği için işçi hala bu özel koruma kapsamındadır ve yazılı rızası olmadan nakledilmesi hukuka aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

İşyeri sendika temsilcisinin güvence kapsamını belirleyin.

6356 sayılı Kanun'un 24. maddesine göre, işyeri sendika temsilcisinin işyeri değiştirilemez ve işinde esaslı değişiklik yapılamaz.

Temsilcinin görevini baskı altında kalmadan yapabilmesini sağlamak.

Güvencenin süresini analiz edin.

Aynı maddenin 3. fıkrası uyarınca, bu güvence temsilcinin görevi sona erdikten sonra bir yıl süreyle devam eder.

Görev sonrası olası misillemeleri engellemek.

Olaydaki zaman dilimini kontrol edin.

8 ay, kanuni koruma süresi olan 12 ayın (bir yıl) içerisindedir.

İşçinin hala temsilci güvencesinden yararlanıp yararlanmadığını teyit etmek.

Anahtar Kavram

İşyeri Sendika Temsilcisi Güvencesinin Süresi ve Kapsamı

Daha Fazla Pratik

İşyeri sendika temsilcisi sayılarının işçi sayılarına göre dağılımını (50-100: 1, 101-500: 2 vb.) tekrar gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 77Soru →

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, bir sendikanın başka bir sendikaya katılması (iltihak) durumunda uyulması gereken karar yeter sayısı ve bu işlemin toplu iş sözleşmesi üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Katılma kararı genel kurulda toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır ve katılan kuruluşun taraf olduğu toplu iş sözleşmeleri katılım tarihinde kendiliğinden münfesih olur.

Katılma kararı üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır ve katılan kuruluşun taraf olduğu toplu iş sözleşmeleri süresi bitene kadar devam eder.

Katılma kararı üye veya delege tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile alınır ve katılan sendika üyelerinin katılım alan sendikaya noter aracılığıyla yeniden başvuru yapması zorunludur.

Katılma kararı genel kurulda hazır bulunanların salt çoğunluğu ile alınır ve mevcut toplu iş sözleşmeleri yeni sendikanın yürürlükteki sözleşmesi ile derhal birleştirilir.

Katılma kararı üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır; ancak katılan sendikanın mal varlığı tüzükte hüküm yoksa doğrudan Hazineye devredilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Katılma kararı üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır ve katılan kuruluşun taraf olduğu toplu iş sözleşmeleri süresi bitene kadar devam eder.

Cevap

Katılma kararı üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır ve katılan kuruluşun taraf olduğu toplu iş sözleşmeleri süresi bitene kadar devam eder.

6356 sayılı Kanun'un 12. maddesinin 3. fıkrası, bir sendikanın başka bir sendikaya katılması (iltihak) veya birleşmesi durumunda karar yeter sayısını açıkça 'üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu' olarak belirlemiştir. Ayrıca Kanun'un 32. maddesinin 3. fıkrası, katılan sendikanın taraf olduğu toplu iş sözleşmelerinin bu işlemden etkilenmeyerek süresi dolana kadar yürürlükte kalacağını hüküm altına almıştır. Bu iki hukuki zorunluluğu birlikte ifade eden seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Karar yeter sayısının belirlenmesi

6356 sayılı Kanun madde 12/3 uyarınca; fesih, birleşme ve katılma kararları için karar yeter sayısı, üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğudur.

Sendikanın tüzel kişiliğini etkileyen yapısal kararlar için kanun koyucu nitelikli bir çoğunluk aramıştır.

Toplu iş sözleşmesi (TİS) sonuçlarının analizi

6356 sayılı Kanun madde 32/3 uyarınca; katılan veya birleşen kuruluşların taraf olduğu toplu iş sözleşmeleri, bitimine kadar devam eder.

İşçilerin mevcut kazanılmış haklarının korunması ve çalışma barışının devamlılığı ilkesi gereği sözleşmeler sona ermez.

Üyelik ve mal varlığı sonuçlarının kontrolü

Üyeler ayrıca bir işleme gerek kalmaksızın katılım alan kuruluşun üyesi olur (Md. 32/2). Tüzükte hüküm yoksa mal varlığı İşsizlik Sigortası Fonuna devredilir (Md. 31/5).

Katılma işleminin hukuki sürekliliğini ve tasfiye kurallarını netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Sendikaların Yapısal Değişikliklerinde Karar Yeter Sayıları ve Hukuki Sonuçları

Daha Fazla Pratik

6356 sayılı Kanun'un 12. maddesindeki diğer 'nitelikli karar yeter sayısı' gerektiren durumları (tüzük değişikliği, fesih) tekrar gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 78Soru →

Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun getirdiği düzenlemeler çerçevesinde, bir işçi veya işveren sendikasının kurulması ve tüzel kişilik kazanma anı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sendikalar, tüzüklerini ve kurucular listesini ilgili valiliğe verdikleri anda tüzel kişilik kazanırlar.

Sendikaların kurulabilmesi için önceden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından izin alınması ve tüzüğün onaylanması şarttır.

Sendika kurucusu olabilmek için ilgili işkolunda en az

5

yıl boyunca fiilen çalışmış olma şartı aranır.

Sendikalar, kuruluş ilanının Resmi Gazete'de yayımlanmasını takip eden iş günü itibarıyla tüzel kişilik kazanırlar.

Bir sendikanın kurulabilmesi için en az

10

gerçek veya tüzel kişinin kurucu olarak bir araya gelmesi zorunludur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sendikalar, tüzüklerini ve kurucular listesini ilgili valiliğe verdikleri anda tüzel kişilik kazanırlar.

Cevap

Sendikalar, tüzüklerini ve kanunda belirtilen belgeleri ilgili valiliğe sundukları anda tüzel kişilik kazanırlar.

Doğru olan ifade, sendikaların kuruluş belgelerini ve tüzüklerini valiliğe teslim etmeleriyle birlikte başka bir işleme gerek kalmaksızın tüzel kişilik kazandıklarını belirtmektedir. Bu durum, anayasal güvence altındaki izinsiz kuruluş ilkesinin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

İlgili kanun maddesini belirle.

6356

sayılı Kanun Madde

7

Sendikaların kuruluş usulü ve tüzel kişilik kazanma şartları bu maddede düzenlenmiştir.

Kuruluş sistemini analiz et.

Serbest kuruluş (izinsiz kuruluş) sistemi.

Türkiye'de sendikalar idari bir makamdan önceden izin almadan kurulabilirler.

Tüzel kişilik anını saptan.

Belgelerin valiliğe verilme anı.

Kanun koyucu, belgelerin valiliğe teslim edilmesini tüzel kişiliğin doğumu için yeterli görmüştür.

Anahtar Kavram

Serbest Kuruluş Sistemi

İpuçları

Türkiye'de sendika kurmak için bir devlet kurumundan 'olur' almak gerekmez.

Tüzel kişilik kazanma anı, belgelerin yerel mülki amirliğe (Valilik) sunulduğu andır.

Daha Fazla Pratik

Sendikaların kurucu şartları ile şube kurucu şartları arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 79Soru →

Bir işletmede belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışırken üyesi olduğu sendikanın genel merkez yönetim kuruluna seçilen ve bu nedenle işyerinden ayrılarak profesyonel yöneticiliğe başlayan bir işçinin, yöneticilik görevi sona erdikten sonra eski işine dönme süreciyle ilgili $6356$ sayılı Kanun hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Görevinin sona ermesinden itibaren

1

ay içinde başvurması halinde işveren,

1

ay içinde eski işine veya eski işine uygun bir işe başlatmak zorundadır; başlatmaması durumunda en az

1

yıllık ücreti tutarında tazminat öder.

İşçi görev süresi biter bitmez derhal başvurmalıdır; işverenin işe başlatma süresi

3

ay olup, aykırılık halinde ödenecek tazminat miktarı işçinin kıdemine göre belirlenen ihbar tazminatıdır.

Başvuru süresi

1

ay olup, işveren işe başlatmadığı takdirde işçiye sadece boşta geçen süreler için en çok

4

aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer haklarını öder.

İş sözleşmesi profesyonel yöneticilik süresince askıda değil, feshedilmiş sayıldığından işverenin işçiyi tekrar işe alma zorunluluğu yoktur; ancak işçi yeni bir iş sözleşmesi için öncelik hakkına sahiptir.

Profesyonel yöneticilik görevi sona eren işçi

15

gün içinde başvurmalı, işveren ise

2

ay içinde işe başlatmalıdır; aksi halde işçiye

6

aylık ücreti tutarında kötüniyet tazminatı ödenir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görevinin sona ermesinden itibaren $1$ ay içinde başvurması halinde işveren, $1$ ay içinde eski işine veya eski işine uygun bir işe başlatmak zorundadır; başlatmaması durumunda en az $1$ yıllık ücreti tutarında tazminat öder.

Cevap

Profesyonel yöneticilik görevi sona eren işçi 1 ay içinde başvurmalı, işveren 1 ay içinde işe başlatmalı, aksi halde en az 1 yıllık ücret tutarında tazminat ödemelidir.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 23. maddesine göre; profesyonel yöneticilik yapmak üzere işyerinden ayrılan işçinin iş sözleşmesi askıda kalır. Görevi sona eren işçi, bir ay içinde eski işine dönmek için başvurursa, işveren bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. Bu yükümlülüğe uyulmaması halinde işveren, işçiye en az bir yıllık ücreti tutarında tazminat öder.

Adım Adım Çözüm

Profesyonel yöneticiliğe seçilen işçinin iş sözleşmesinin durumunu tespit etmek.

İş sözleşmesi askıya alınır.

6356 sayılı Kanun m. 23 uyarınca, profesyonel yöneticilik süresince iş sözleşmesi askıdadır.

Görevi sona eren yöneticinin başvuru süresini belirlemek.

1

ay içinde başvuru yapılmalıdır.

Kanun, eski işe dönmek isteyen yöneticiye görevinin bitiminden itibaren bir aylık hak düşürücü süre tanımıştır.

İşverenin yükümlülüğünü ve yaptırımı kontrol etmek.

1

ay içinde işe başlatma veya en az

1

yıllık ücret tutarında tazminat.

İşveren başvuruyu takip eden bir ay içinde işçiyi başlatmakla yükümlüdür; başlatmazsa sendikal güvence kapsamında ağır bir tazminatla karşılaşır.

Anahtar Kavram

Profesyonel Sendika Yöneticiliği Güvencesi

Daha Fazla Pratik

İşyeri sendika temsilcilerinin iş güvencesi ile profesyonel yöneticilerin güvencesini karşılaştıran soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 80Soru →

$6356$ sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre, sendika veya şube yönetim kurulunun, genel kurul üyelerinin veya delegelerinin yazılı talebi üzerine genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırma zorunluluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Üye veya delegelerin beşte birinin yazılı istemi üzerine yönetim kurulu, genel kurulu

60