Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSes Bilgisi

"Şehrin gürültüsünden uzaklaşan yaşlı adam, hissettiği huzurla göğsünü gere gere yürürken ufacık bir kulübenin önünde durdu ve etrafına baktı."

Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz türemesi
  3. C
    Ünsüz yumuşaması
  4. D
    Ünsüz benzeşmesi
  5. Ünlü daralmasıCevap

Cevap

Cümlede ünlü daralması ses olayına dair bir örnek bulunmamaktadır.
Doğru seçenek olan ses olayına dair cümlede hiçbir örnek yoktur. Ünlü daralması olması için fiilin sonundaki geniş ünlünün daralması gerekirdi (örneğin 'bekliyor' gibi), ancak cümlede böyle bir yapı yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki kelimelerin kök ve ek tahlilini yap
"Şehir-in" -> Şehrin (Ünlü düşmesi), "His-s-et-tik-i" -> Hissettiği (Ünsüz türemesi, benzeşmesi ve yumuşaması), "Göğüs-ü" -> Göğsünü (Ünlü düşmesi), "Ufak-cık" -> Ufacık (Ünsüz düşmesi), "Bak-tı" -> Baktı (Ünsüz benzeşmesi)
Ses olaylarını tespit edebilmek için kelimenin orijinal yapısı ile ek almış halindeki farkları görmek gerekir.
2
Bulunan ses olaylarını seçeneklerle karşılaştır
Ünlü düşmesi, ünsüz türemesi, ünsüz yumuşaması ve ünsüz benzeşmesi örnekleri cümlede bulunmuştur.
Seçeneklerde verilen olayların metinde karşılığı olup olmadığını doğrulamak için.
3
Ünlü daralması kuralını kontrol et
Cümlede "-yor" eki veya daralmaya uğramış "de-", "ye-" gibi bir kök bulunmadığı için daralma gerçekleşmemiştir.
Soruda olmayan ses olayını kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Türkçede Ses Olaylarının Metin Üzerinde Tespiti

İpuçları

1
Cümledeki kelimelerin köklerini düşünerek ek aldıklarında uğradıkları değişimleri inceleyin.
2
"Şehrin", "hissettiği" ve "baktı" kelimelerinde birden fazla ses olayı gerçekleşmiş olabilir; her birini ayrı ayrı değerlendirin.
3
"Ünlü daralması" olabilmesi için genellikle "-yor" eki almış bir fiil veya "de-", "ye-" gibi istisna köklerin ünlüyle başlayan ek alması gerekir; cümlede bu tür bir kullanım olup olmadığını kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Cümledeki 'ufacık' kelimesini inceleyerek burada gerçekleşen ses olayını (ünsüz düşmesi) diğer seçeneklerle karşılaştırın.

Alternatif Yöntem

Metinde geçen kelimeleri bir tabloya dökerek hangi ses olaylarını barındırdıklarını işaretlemek, 'yoktur' tarzı sorularda hata payını en aza indirir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru