Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSes Bilgisi

Gecenin karanlığına sığınıp ufkunu genişletmeye çalıştıkça zihnindeki kuşkuları sabırla besliyor; geçmişin silik izlerini sayfalara nakşediyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünsüz türemesiCevap

Cevap

Parçada ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünlü daralması örnekleri bulunurken ünsüz türemesi örneği bulunmamaktadır.
Parçada ünsüz türemesi (ikizleşme) dışındaki tüm ses olayları mevcuttur. Ünlü düşmesi 'ufkunu, zihnindeki, besliyor, nakşediyordu' kelimelerinde; ünsüz yumuşaması 'gece, karanlığına, nakşediyordu' kelimelerinde; ünsüz benzeşmesi 'çalıştıkça' kelimesinde; ünlü daralması ise 'besliyor' kelimesinde bulunmaktadır. Ünsüz türemesine dair herhangi bir kullanım yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki ünlü düşmelerini belirle.
ufuk-u (ufkunu), zihin-i (zihnindeki), besi-le- (besle- > besliyor), nakış-et- (nakşet- > nakşediyordu).
Kelime türetilirken veya çekimlenirken orta hecedeki dar ünlünün düştüğünü teyit etmek için.
2
Metindeki ünsüz yumuşamalarını (değişimlerini) belirle.
geç-e (gece), karanlık-ı (karanlığına), nakşet-i- (nakşed-i-yor).
Sert ünsüzle biten kelimelerin ünlüyle başlayan ek aldığında yumuşayıp yumuşamadığını kontrol etmek için.
3
Metindeki ünsüz benzeşmelerini (sertleşmelerini) belirle.
çalış-tık-ça (ş+t ve k+ç).
Sert ünsüzle biten kelimeye gelen yumuşak ünsüzlü ekin sertleşip sertleşmediğini kontrol etmek için.
4
Metindeki ünlü daralmalarını belirle.
besle-yor (besliyor).
'-yor' ekinin kendinden önce gelen 'a/e' geniş ünlülerini daraltıp daraltmadığını incelemek için.
5
Metinde ünsüz türemesi olup olmadığını kontrol et.
Parçada 'hissetmek, reddetmek, hakkı, sırrı' gibi bir ünsüzün ikizleştiği bir örnek yoktur.
Seçeneklerdeki ses olaylarından hangisinin eksik olduğunu kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Türkçede ses olaylarını metin üzerinde karmaşık ve iç içe geçmiş örneklerle analiz etme.

Daha Fazla Pratik

Ses olaylarını analiz ederken kelimeleri kök ve eklerine ayırarak incelemek, özellikle türetme sırasında (besi > besle) meydana gelen değişimleri yakalamanıza yardımcı olur.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru