Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSes Bilgisi

Akşamın serinliği şehre çökerken bitkin adımlarla evine doğru ilerliyordu. Sokak lambalarının titreyen ışığı, yalnızlığını daha da belirginleştiriyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünsüz türemesiCevap

Cevap

Parçada ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünlü daralması örnekleri bulunurken, ünsüz türemesine dair bir örnek bulunmamaktadır.
Parçadaki kelimeler detaylı incelendiğinde; 'şehre' ve 'ilerliyordu' kelimelerinde ünlü düşmesi, 'adımlarla' ve 'ışığı' kelimelerinde ünsüz yumuşaması, 'bitkin' ve 'belirginleştiriyordu' kelimelerinde ünsüz benzeşmesi, 'ilerliyordu' kelimesinde ise ünlü daralması mevcuttur. Ancak metinde ünsüz türemesi (Örn: hissetmek, zanretmek) örneği bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki kelimeleri kök ve eklerine ayırarak ünlü olaylarını incelemek.
'şehir-e > şehre', 'ileri-le > ilerle' ve 'yalın-ız > yalnız' kelimelerinde orta hece ünlüsünün düştüğü saptandı.
Ünlü düşmesi olayını tespit etmek için.
2
Ünsüz değişimlerini (yumuşama) kontrol etmek.
'serinlik-i > serinliği', 'at-ım > adım', 'ışık-ı > ışığı' ve 'yalnızlık-ı > yalnızlığı' kelimelerinde sert ünsüzlerin yumuşadığı görüldü.
Ünsüz yumuşaması kuralının uygulanıp uygulanmadığını anlamak için.
3
Ünsüz uyumlarını (benzeşme) analiz etmek.
'bit-gin > bitkin' ve '-leş-dir > -leş-tir' ekleşmelerinde sert ünsüzlerin yanındaki yumuşak ünsüzleri sertleştirdiği görüldü.
Ünsüz benzeşmesi varlığını teyit etmek için.
4
Fiil çekimlerindeki daralma etkisini araştırmak.
'ilerle-yor' kelimesinde 'e' geniş ünlüsünün 'i' dar ünlüsüne dönüştüğü tespit edildi.
Ünlü daralması olayını bulmak için.
5
Ünsüz türemesi aramak.
Metinde herhangi bir kelimede yabancı kökenli sözcüklere gelen ekler veya yardımcı eylemler sonucu oluşan bir ünsüz türemesi saptanmadı.
Soruda istenen 'olmayan' ses olayını kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Türkçedeki temel ses olaylarının (ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi, ünlü daralması, ünsüz türemesi) metin üzerinde ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru