Soru

Zorluk: Çok zorSes Bilgisi

"Yalnızlığın ufkunda, sapsarı yaprakların savrulduğu bu ıssız sokakta sessizce geçiyordu. Gönlündeki sızıyı dindirmek için sabretmesi gerektiğini biliyor; ancak her adımda bu yükün ağırlaştığını hissediyordu."

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. Ünlü daralmasıCevap
  5. E
    Ünsüz türemesi

Cevap

Parçada ünlü daralması olayına örnek teşkil edecek bir kullanım bulunmamaktadır.
Doğru cevap olan seçenekteki ünlü daralması metinde bulunmamaktadır. Şimdiki zaman eki (-yor) alan 'biliyor', 'geçiyordu' ve 'hissediyordu' sözcüklerinde fiil kökleri sırasıyla 'bil-', 'geç-' ve 'et-' şeklindedir. Bu kökler ünsüzle bittiği için aradaki '-i' sesleri daralma değil, telaffuzu kolaylaştıran yardımcı ünlülerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesini kontrol et
Yalın-ız (Yalnız), ufuk-u (ufku), savur-ul- (savrul-), gönül-ü (gönlü), sabır-et (sabret) kelimelerinde ünlü kaybı tespit edildi.
Türetme veya birleşme sırasında orta hecedeki dar ünlülerin düşmesi kuralıdır.
2
Ünsüz yumuşamasını (değişimini) kontrol et
Yalnızlık-ın (Yalnızlığın), gerektiği (gerektik-i), adım (at-ım) ve hissediyor (his-et-iyor) kelimelerinde yumuşama tespit edildi.
Sert ünsüzle biten kelimelere ünlüyle başlayan ek geldiğinde p, ç, t, k seslerinin b, c, d, g/ğ seslerine dönüşmesidir.
3
Ünsüz benzeşmesini (sertleşmesini) kontrol et
Sokak-ta, gerek-tiği ve ağırlaş-tığı kelimelerinde sertleşme tespit edildi.
Sert ünsüzle biten kelimelerin yanına gelen yumuşak ünsüzlerin (c, d, g) sertleşmesidir.
4
Ünsüz türemesini kontrol et
His + etmek birleşik fiilinde 'hissediyor' şeklinde bir ünsüz artışı görüldü.
Yardımcı fiille birleşen bazı isimlerde kökteki son ünsüzün tekrarlanmasıdır.
5
Ünlü daralmasını kontrol et
Biliyor (bil-i-yor), geçiyordu (geç-i-yor) ve hissediyordu (et-i-yor) kelimelerinde fiil kökleri ünsüzle bittiği için daralma yoktur.
Daralma için fiil kökünün 'a' veya 'e' ile bitmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Ses olaylarının kelime tahlili üzerinden tespiti ve benzer görünümlü yapıların ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla