Examkin

Soru

Zorluk: ZorSes Bilgisi

Gönlünü bu toprağın kadim sırrına kaptıran her araştırmacı, tarihin tozlu sayfalarında ilerledikçe yepyeni bir hakikatle yüzleşir. Geçmişin izlerini sürmek, zihnindeki düğümleri birer birer çözerken ruhu da dinginleştirir.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz benzeşmesi
  3. C
    Ünsüz yumuşaması
  4. D
    Ünsüz türemesi
  5. Ünlü daralmasıCevap

Cevap

Metinde ünlü daralması (E seçeneği) dışındaki tüm ses olayları örneklenmiştir.
Metin içerisinde ünlü düşmesi (gönlünü, zihnindeki, ilerledikçe), ünsüz benzeşmesi (kaptıran, ilerledikçe, dinginleştirir), ünsüz yumuşaması (toprağın) ve ünsüz türemesi (sırrına) örnekleri yer alırken; geniş ünlünün daralmasına dair bir örnek (ünlü daralması) bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki sözcüklerin kök ve ek tahlilini yaparak ünlü düşmelerini belirle.
'Gönül -> Gönl-ünü', 'İleri -> İler-ledikçe', 'Zihin -> Zihn-indeki' ve 'İle -> -le' (hakikatle) örneklerinde ünlü düşmesi saptandı.
Kelime türetilirken veya birleşirken orta hecedeki dar ünlünün düşüp düşmediğini kontrol etmek gerekir.
2
Ünsüz değişimlerini (yumuşama) ve benzeşmelerini (sertleşme) kontrol et.
'Toprak -> Toprağ-ın' (yumuşama); 'Kap-dır -> Kap-tır-an', '-dik-çe' ve '-leş-dir -> -leş-tir' (benzeşme) örnekleri bulundu.
Kelime sonundaki sert ünsüzlerin yumuşayıp yumuşamadığına ve eklerin başındaki yumuşak ünsüzlerin sertleşip sertleşmediğine bakılır.
3
Ünsüz türemesi ve ünlü daralması varlığını incele.
'Sır + ı -> Sırrı' örneğinde ünsüz türemesi vardır; ancak herhangi bir sözcükte ünlü daralması (-a/-e'nin -ı/-i/-u/-ü'ye dönüşmesi) yoktur.
Özellikle tek heceli kelimelere gelen eklerde ünsüz ikizleşmesi ve fiillerdeki '-yor' ekinin daraltma etkisi taranır.

Anahtar Kavram

Karma Ses Bilgisi Analizi
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru