Examkin

Soru

Zorluk: ZorSes Bilgisi

"Yalnızlığın soğuk nefesi ufkunu iyice daraltmıştı; o ise çaresizce bir umudun doğmasını bekliyordu."

Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz benzeşmesi
  3. C
    Ünsüz yumuşaması
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünsüz türemesiCevap

Cevap

Cümle içerisinde ünsüz türemesi örneği bulunmamaktadır; diğer tüm ses olayları farklı sözcüklerde temsil edilmiştir.
Verilen cümlede 'yalnızlığın' sözcüğünde ünlü düşmesi ve ünsüz yumuşaması, 'ufkunu' sözcüğünde ünlü düşmesi, 'daraltmıştı' sözcüğünde ünsüz benzeşmesi, 'umudun' sözcüğünde ünsüz yumuşaması ve 'bekliyordu' sözcüğünde ünlü daralması bulunmaktadır. Ancak 'hissetmek', 'zan', 'ret' gibi kelimelerde görülen ünsüz türemesine dair bir örnek yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesini kontrol et
Yalın-ız (Yalnız) ve Ufuk-u (Ufku) sözcüklerinde orta hecedeki ünlüler düşmüştür.
İki heceli bazı sözcükler ünlü ile başlayan ek aldıklarında ikinci hecedeki dar ünlülerini kaybederler.
2
Ünsüz yumuşamasını (değişimini) tespit et
Yalnızlık-ın (Yalnızlığın) ve Umut-un (Umudun) sözcüklerinde 'k' ve 't' ünsüzleri yumuşamıştır.
Sert ünsüzle (p, ç, t, k) biten sözcükler ünlü ile başlayan ek aldıklarında bu sesler yumuşayarak b, c, d, g/ğ'ye dönüşür.
3
Ünsüz benzeşmesini (sertleşmesini) ara
Daraltmış-dı (Daraltmıştı) kelimesinde ekteki 'd' sesi 't'ye dönüşmüştür.
Sert ünsüzle biten bir sözcüğe 'c, d, g' ile başlayan ek geldiğinde, ekin başındaki ünsüz sertleşir.
4
Ünlü daralmasını incele
Bekle-yor (Bekliyor) fiilinde 'e' sesi 'i' olmuştur.
Sonu 'a' veya 'e' geniş ünlüleriyle biten fiillere '-yor' eki geldiğinde bu ünlüler daralarak ı, i, u, ü seslerinden birine dönüşür.

Anahtar Kavram

Ses Bilgisi (Karma Analiz)

İpuçları

1
Cümledeki 'yalnızlık', 'ufuk' ve 'umut' gibi sözcüklerin kök hallerini ve ek alırken uğradıkları değişimleri düşünün.
2
'-yor' eki alan fiillerde genellikle ünlü daralması aranır. 'Beklemek' fiiline dikkat edin.
3
'Fıstıkçı Şahap' ünsüzlerinden biriyle biten 'daraltmış' sözcüğüne gelen ekteki değişimi ve 'yalın' kelimesinden türeyen 'yalnız' kelimesini inceleyin.

Daha Fazla Pratik

Bir sözcükte birden fazla ses olayı olabileceğini unutmayın (Örn: 'kaybettiği' sözcüğü hem ünlü düşmesi hem benzeşme hem yumuşama içerir).
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru