Soru

Zorluk: ZorSes Bilgisi

Kıvrılan yolların ucunda beklerken vaktin dolmasını,
Sessizce seyrettik ufkuna düşen o solgun ziyayı.
Gönlümüzdeki sızının dindiğini hissettiğimiz o an,
Kaybolup gitti her şey bir sonbahar akşamı.

Bu dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünsüz türemesi
  5. Ünlü daralmasıCevap

Cevap

Dizelerde ünlü daralması (a, e seslerinin ı, i, u, ü seslerine dönüşmesi) olayına örnek teşkil edecek bir kullanım bulunmamaktadır.
Verilen dizelerde 'kıvrılan, vaktin, ufkuna' gibi pek çok kelimede ünlü düşmesi; 'dindiğini, kaybolup' gibi kelimelerde ünsüz yumuşaması; 'seyrettik, gitti' gibi kelimelerde ünsüz benzeşmesi ve 'hissettiğimiz' kelimesinde ünsüz türemesi yer alırken; ünlü daralmasına (a/e seslerinin daralması) yönelik hiçbir örnek bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmelerini tespit et
kıvır-ılan (kıvrılan), vakit-in (vaktin), seyir-et (seyret), ufuk-una (ufkuna), gönül-ümüz (gönlümüz), kayıp-ol (kaybol)
Kelime türetilirken veya birleşirken orta hecedeki dar ünlünün düştüğünü doğrulamak.
2
Ünsüz benzeşmesini (sertleşme) kontrol et
et-tik (seyrettik), git-ti (gitti), et-tik-imiz (hissettiğimiz)
Sert ünsüzle biten kelimeye yumuşak ünsüzle başlayan ek geldiğinde ekin başındaki ünsüzün sertleştiğini görmek.
3
Ünsüz yumuşamasını (değişim) incele
din-dik-ini (dindiğini), et-tik-imiz (ettiğimiz), kayıp-ol (kaybol)
Sert ünsüzle biten kelimeye ünlüyle başlayan ek geldiğinde ünsüzün yumuşadığını tespit etmek.
4
Ünsüz türemesini belirle
his + etmek -> hissetmek
Tek heceli bazı Arapça kökenli kelimeler yardımcı fiille birleşirken ünsüz ikizleşmesi (türeme) olup olmadığını bakmak.
5
Ünlü daralması varlığını sorgula
Örnek bulunamadı
Daralma olması için fiilin 'a' veya 'e' ile bitmesi gerekir; metindeki fiillerde bu durum yoktur.

Anahtar Kavram

Ses Olayları (Kapsamlı Analiz)

Daha Fazla Pratik

Özellikle 'kaybolmak, seyretmek, hissetmek' gibi hem düşme hem yumuşama hem de türeme barındırabilen birleşik fiilleri içeren diğer metinleri inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla