Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSes Bilgisi

Daracık sokaklardan geçerek ulaştığımız bu mahalle, insana huzur fısıldıyordu. Vaktiyle burada yaşayanların neşesi, her köşede yankılanıyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünsüz türemesiCevap

Cevap

Metinde ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünlü daralması örnekleri bulunurken, ünsüz türemesi örneği yer almamaktadır.
Metin dikkatle incelendiğinde; 'vaktiyle' sözcüğünde ünlü düşmesi (vakit > vakti), 'ulaştığımız' sözcüğünde ünsüz benzeşmesi (ulaş-dık > ulaştık) ve ünsüz yumuşaması (ulaştık-ımız > ulaştığımız), 'fısıldıyordu' sözcüğünde ünlü daralması (fısılda-ıyor > fısıldıyor) görülmektedir. Ayrıca 'daracık' sözcüğünde de ünlü türemesi vardır. Ancak metinde hiçbir sözcükte ünsüz türemesi (ikizleşme) olayı gerçekleşmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki kelimelerin kök ve eklerini incelemek.
'Daracık' kelimesinde ünlü türemesi (a), 'ulaştığımız' kelimesinde ünsüz benzeşmesi (ş-t) ve ünsüz yumuşaması (k-ğ) tespit edilir.
Ses olaylarını belirlemek için kelimelerin yapısını analiz etmek gerekir.
2
Fiil soylu kelimelerdeki ekleri kontrol etmek.
'Fısıldıyordu' kelimesinin 'fısılda-ıyor' yapısında olduğu ve 'a' sesinin 'ı'ya dönüştüğü (ünlü daralması) görülür.
'-yor' eki alan ve geniş ünlüyle biten fiillerde daralma olup olmadığını kontrol etmek önemlidir.
3
İsim soylu kelimelerdeki çekim ve türetme eklerini incelemek.
'Vaktiyle' kelimesinin 'vakit-i' kökeninden geldiği ve 'i' ünlüsünün düştüğü (ünlü düşmesi) anlaşılır.
Hece düşmesi olarak da bilinen ünlü düşmesi, çekim eki alırken sıkça gerçekleşir.
4
Eksik kalan ses olayını belirlemek.
Metinde 'hissetmek, reddetmek, hakkı' gibi ünsüz türemesi (ikizleşme) örneği yoktur.
Seçenekler ile metindeki olaylar karşılaştırılarak doğru cevaba ulaşılır.

Anahtar Kavram

Türkçede Ses Bilgisi Kuralları

Daha Fazla Pratik

Ünsüz türemesi genellikle Arapça kökenli kelimelerin yardımcı fiillerle (etmek, olmak) birleşmesi sırasında (hissetmek, affetmek) veya ünlüyle başlayan bir ek almaları durumunda (hakkı, sırrı) görülür.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru