Soru

Zorluk: Çok zorSes Bilgisi

"Ufkun daraldığını hissettiği anlarda, ömrünü adadığı bu ıssız sokaklarda yalnızlığın hazzını yudumlardı; ancak rüzgârın fısıltısı, ona her zaman bitmeyen bir bekleyişi hatırlatırdı."

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz türemesi
  4. D
    Ünsüz benzeşmesi
  5. Ünlü daralmasıCevap

Cevap

Parçada ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz türemesi ve ünsüz benzeşmesi örnekleri bulunurken, ünlü daralmasına dair bir örnek yer almamaktadır.
Parçada ünlü daralması (a, e ünlülerinin ı, i, u, ü olması) örneği yoktur. 'Bitmeyen' kelimesinde olumsuzluk eki daralmamıştır, 'hatırlatırdı' kelimesinde ise daralmaya sebep olacak bir ek veya ses bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesi tespiti
"Ufkun" (ufuk), "ömrünü" (ömür) ve "yalnızlığın" (yalın) kelimeleri belirlendi.
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında ünlü düşmesi gerçekleşir.
2
Ünsüz yumuşaması tespiti
"Daraldığını", "hissettiği", "adadığı", "yalnızlığın" ve "yudumlardı" kelimeleri belirlendi.
Sert ünsüzle biten kelimelerin ünlüyle başlayan ek alması sonucu p, t, ç, k seslerinin b, d, c, g/ğ seslerine dönüşmesidir (yut-um > yudum örneği dikkat çekicidir).
3
Ünsüz türemesi tespiti
"Hissettiği" (his-s-et) ve "hazzını" (haz-z-ı) kelimeleri belirlendi.
Arapça kökenli bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında veya yardımcı fiille birleştiğinde son ünsüzün ikizleşmesi olayıdır.
4
Ünsüz benzeşmesi tespiti
"Hissettiği" (et-ti) kelimesi belirlendi.
Sert ünsüzle biten bir kelimeye yumuşak ünsüzle (c, d, g) başlayan ek geldiğinde ekin başındaki ünsüzün sertleşmesidir.
5
Ünlü daralması kontrolü
Metinde daralma kuralına uyan bir sözcük bulunamadı.
Fiilin sonundaki 'a, e' geniş ünlülerinin '-yor' veya istisnai 'y' etkisiyle 'ı, i, u, ü'ye dönüşmesi olayı metinde gerçekleşmemiştir.

Anahtar Kavram

Türkçedeki temel ses olaylarının metin üzerinde karmaşık ve iç içe geçmiş yapılarla (bir kelimede birden fazla olay gibi) analizi.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla