Soru

Zorluk: ZorSes Bilgisi

Yılların yorgunluğunu omuzlarında taşıyan memur, şehrin bu ıssız köşesinde ufkuna bakarken kalbinin derinliklerinde derin bir sızı hissetti. Ufacık bir umutla çevresini gözlüyor, sönmekte olan gün ışığının son parıltılarını yakalamaya çalışıyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünlü türemesiCevap

Cevap

Parçada ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünlü daralması örnekleri bulunurken ünlü türemesi örneği bulunmamaktadır.
Parçada 'ünlü türemesi' (örn: daracık, azıcık) olayına örnek teşkil edecek bir kullanım yoktur. Diğer tüm ses olayları metin içerisinde mevcuttur.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesi olan kelimeleri tespit etme
şehir-in > şehrin, ufuk-u > ufkuna, çevir-e > çevre
Kelimeye ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde kökteki orta hece ünlüsü düşmüştür.
2
Ünsüz yumuşaması olan kelimeleri tespit etme
yorgunluk-u > yorgunluğu, kalp-i > kalbi, ışık-ı > ışığı
P-Ç-T-K ünsüzleri ile biten kelimelere ünlü ile başlayan bir ek gelince bu sesler yumuşayarak B-C-D-G/Ğ seslerine dönüşmüştür.
3
Ünsüz benzeşmesi olan kelimeleri tespit etme
et-ti > etti, sönmek-de > sönmekte
Sert ünsüzle biten kelimeye yumuşak ünsüzle (C-D-G) başlayan bir ek gelince ekin başındaki ünsüz sertleşmiştir.
4
Ünlü daralması olan kelimeyi tespit etme
gözle-yor > gözlüyor
-a/-e ile biten fiil köküne '-yor' eki gelince sondaki geniş ünlü daralarak -ı/-i/-u/-ü sesine dönüşmüştür.

Anahtar Kavram

Ses Olayları (Düşme, Türeme, Değişim, Sertleşme, Daralma)

Daha Fazla Pratik

Metindeki 'ufacık' kelimesinde ünsüz düşmesi (ufak-cık) ve 'hissetti' kelimesinde ünsüz türemesi (his-s-et) olduğunu da inceleyerek ses bilgisi pratiklerinizi derinleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla