Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSes Bilgisi

Çocukluğunun geçtiği o dar sokaklarda dolaşırken kalbinin sızladığını hissetmişti. Zamanın acımasızca değiştirdiği bu mahallede, artık tanıdık bir yüz bulamamanın üzüntüsünü derinden duyuyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünsüz yumuşaması
  2. B
    Ünsüz benzeşmesi
  3. C
    Ünlü düşmesi
  4. D
    Ünsüz türemesi
  5. Ünlü daralmasıCevap

Cevap

Metinde 'ünlü daralması' ses olayına örnek teşkil edecek bir kullanım bulunmamaktadır.
Ünlü daralması, Türkçede 'a' veya 'e' geniş ünlüleriyle biten fiillere '-yor' eki getirildiğinde bu ünlülerin 'ı, i, u, ü' dar ünlülerine dönüşmesidir. Metindeki 'duyuyordu' sözcüğünde fiil kökü 'duy-'dur. Buradaki 'u' sesi, iki ünsüz arasına giren yardımcı bir ses (yardımcı ünlü) olup bir daralma sonucu oluşmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki sözcüklerin köklerini ve aldıkları ekleri inceleyerek ses değişimlerini saptayın.
'geçtiği', 'kalbinin', 'sızladığını', 'hissetmişti' ve 'değiştirdiği' kelimelerinde birden fazla ses olayı tespit edildi.
Ses olaylarını doğru belirlemek için kelimenin orijinal yapısı ile ek almış halini karşılaştırmak gerekir.
2
Belirlenen ses olaylarını seçeneklerle eşleştirin.
Yumuşama (geçtiği, kalbinin), Benzeşme (hissetmişti), Düşme (sızladığını) ve Türeme (hissetmişti) örnekleri bulundu.
Paragrafta mevcut olan olaylar elendiğinde geriye kalan seçenek doğru cevabı verecektir.
3
Kalan seçeneğin neden metinde olmadığını bilimsel kurala göre açıklayın.
'duyuyordu' sözcüğü 'a' veya 'e' geniş ünlüleriyle bitmediği için daralma kuralına uygun değildir.
Türkçede daralma olması için şimdiki zaman ekinden (-yor) önce fiilin geniş bir ünlüyle bitmesi şarttır.

Anahtar Kavram

Ses olaylarını metin bağlamında ayırt etme ve yapısal analiz yapma.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru