Examkin

Soru

Zorluk: KolaySes Bilgisi

Yalnızlığın ortasında beklerken gönlündeki sızıyı dindirmek için epey uğraştı. Kitabı eline alıp sayfaları hızla çevirirken bir yandan da kahvesini yudumluyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünsüz türemesiCevap

Cevap

Metinde ünsüz türemesi olayı örneklenmemiştir.
Verilen parçada ünlü düşmesi (yalnız, gönlü), ünsüz yumuşaması (yalnızlığın, kitabı, yudum), ünsüz benzeşmesi (uğraştı) ve ünlü daralması (yudumluyor) örnekleri bulunurken; bir ünsüzün yan yana gelerek türediği 'ünsüz türemesi' (hissini, affetmek vb.) örneği yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki kelimeleri eklerine ayırarak ünlü düşmesini ara.
'yalın-ız' -> yalnız ve 'gönül-ü' -> gönlü örnekleri bulunur.
Kök veya gövde durumundaki kelimeler ek alırken orta hecedeki dar ünlülerini kaybedebilir.
2
Sert ünsüzle biten kelimelerin yumuşayıp yumuşamadığını kontrol et.
'kitap-ı' -> kitabı ve 'yalnızlık-ın' -> yalnızlığın örnekleri bulunur.
p, ç, t, k ile biten kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında yumuşar.
3
Sertleşme (benzeşme) olup olmadığını kontrol et.
'uğraş-dı' -> uğraştı kelimesinde 'd' sesi 't'ye dönüşmüştür.
Sert ünsüzle biten kelimeye gelen yumuşak ünsüzlü ekler sertleşir.
4
Şimdiki zaman eki alan fiilde daralma olup olmadığını kontrol et.
'yudumla-yor' -> yudumluyor kelimesinde 'a' sesi 'u' olmuştur.
Sonu a/e ile biten fiiller -yor eki aldığında daralır.
5
Ünsüz türemesi (ikizleşme) ara.
Metinde bu ses olayına dair hiçbir örnek bulunmamaktadır.
Genellikle Arapça kökenli kelimelerde görülen bu olay metinde geçmemektedir.

Anahtar Kavram

Ses Olaylarını Metin İçinde Tespit Etme
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru