Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSes Bilgisi

"Şehrin gürültüsünden uzaklaşıp ufkunu genişletmek için çıktığı bu yolculukta, doğanın sessizliğini dinlerken huzuru iliklerinde hissetti." Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz benzeşmesi
  3. C
    Ünsüz yumuşaması
  4. D
    Ünsüz türemesi
  5. Ünlü daralmasıCevap

Cevap

Cümlede ünlü daralması ses olayına yer verilmemiştir.
Verilen cümlede ünlü düşmesi (şehir, ufuk), ünsüz benzeşmesi (yolculukta, hissetti), ünsüz yumuşaması (çıktığı, sessizliğini) ve ünsüz türemesi (hissetti) ses olayları örneklenmiştir. Ancak cümlede herhangi bir sözcükte ünlü daralması (a, e ünlülerinin ı, i, u, ü ünlülerine dönüşmesi) gerçekleşmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesini kontrol etme
"Şehrin" (şehir-in) ve "ufkunu" (ufuk-u) kelimelerinde ikinci hecedeki dar ünlülerin düştüğü saptanmıştır.
Ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında bazı iki heceli kelimelerin son hecesindeki dar ünlü düşer.
2
Ünsüz benzeşmesini kontrol etme
"Yolculukta" (yolculuk-da -> yolculukta) ve "hissetti" (hisset-di -> hissetti) kelimelerinde sertleşme olduğu saptanmıştır.
Sert ünsüzle biten kelimelerden sonra yumuşak ünsüzle başlayan ekler geldiğinde ekin başındaki ünsüz sertleşir.
3
Ünsüz yumuşamasını kontrol etme
"Çıktığı" (çıktık-ı -> çıktığı) ve "sessizliğini" (sessizlik-i -> sessizliği) kelimelerinde k sesinin ğ sesine dönüştüğü görülmüştür.
Sert ünsüzle biten bir kelime ünlüyle başlayan bir ek aldığında sondaki sert ünsüz yumuşar.
4
Ünsüz türemesini kontrol etme
"Hissetti" (his + et-mek) kelimesinde yardımcı fiille birleşme sırasında 's' sesinin türediği görülmüştür.
Bazı tek heceli kelimeler yardımcı fiille birleşirken aradaki ünsüz ikizleşir.
5
Ünlü daralmasını kontrol etme
Cümlede '-yor' eki almış bir fiil veya daralmaya uğrayan 'de-', 'ye-', 'niye' gibi bir sözcük bulunmamaktadır.
Ünlü daralması genellikle 'a' veya 'e' ile biten fiillere '-yor' eki getirildiğinde gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Türkçedeki temel ses olaylarının tespiti ve ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru