Soru

Zorluk: OrtaSes Bilgisi

Yeni hizmet binasının çevre düzenlemesi bittiğinde, personelin sabrı ve azmi takdir edildi. Kurumun yetkili birimleri, eksikliklerin bir an önce giderilmesini istiyor ancak bütçe kısıtları nedeniyle süreç planlanandan biraz daha uzun sürüyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünsüz türemesiCevap

Cevap

Metinde ünsüz türemesi ses olayına örnek teşkil edecek bir kelime bulunmamaktadır.
Verilen metinde ünsüz türemesi (affetmek, reddetmek, sırrı gibi) ses olayına dair herhangi bir örnek bulunmamaktadır. Diğer seçeneklerdeki ses olayları metin içerisinde açıkça görülmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki kelimelerin kök ve eklerini analiz ederek ünlü düşmesini kontrol et.
sabır + ı -> sabrı, azim + i -> azmi (Ünlü düşmesi mevcut).
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında bu ünlü düşer.
2
Ünsüz yumuşaması (değişimi) örneklerini tespit et.
bittik + inde -> bittiğinde (k/ğ), et- + ildi -> edildi (t/d), git- + eril -> gideril (t/d) (Ünsüz yumuşaması mevcut).
Sert ünsüzle biten kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında p, ç, t, k sesleri b, c, d, g/ğ seslerine dönüşür.
3
Ünsüz benzeşmesi (sertleşme) örneğini bul.
bit- + dik -> bitti (t/d sertleşmesi) (Ünsüz benzeşmesi mevcut).
Sert ünsüzle biten bir kelime, yumuşak ünsüzle (c, d, g) başlayan bir ek aldığında ekin başındaki ünsüz sertleşir.
4
Ünlü daralması örneğini incele.
iste- + yor -> istiyor (e/i daralması) (Ünlü daralması mevcut).
Sonu 'a, e' geniş ünlüleri ile biten fiillere '-yor' eki getirildiğinde bu ünlüler daralarak 'ı, i, u, ü' olur.
5
Ünsüz türemesi olup olmadığını kontrol et.
Metinde ünsüz türemesine örnek olabilecek (hissini, zannetmek vb.) bir kelime saptanmadı.
Sonuç olarak doğru cevap ünsüz türemesidir.

Anahtar Kavram

Türkçedeki temel ses olaylarının metin üzerinde tespiti.

Daha Fazla Pratik

Ünsüz türemesi ve kaynaştırma ünsüzleri arasındaki farkı pekiştirmek için ek çalışmalar yapılabilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla