Examkin

Soru

Zorluk: KolaySes Bilgisi

Türkçede sert ünsüzle (p,c\c,t,kp, ç, t, k) biten bir sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde, sözcük sonundaki sert ünsüz yumuşayarak b,c,d,gb, c, d, g veya g˘ğ ünsüzlerine dönüşür. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşamasına (ünsüz değişimi) örnek bir kullanım vardır?

  1. A
    Çiçekçi dükkanını sabah erkenden açtı.
  2. B
    Sınıftaki öğrenciler dersi dikkatle dinliyor.
  3. Köpeğin havlaması tüm mahalleyi ayağa kaldırdı.Cevap
  4. D
    Maçın son dakikasında büyük bir heyecan yaşandı.
  5. E
    Sıcaktan bunalan insanlar serinlemek için parka koştu.

Cevap

Köpeğin havlaması tüm mahalleyi ayağa kaldırdı.
Doğru seçenekte yer alan 'köpeğin' kelimesi 'köpek' kökünden türetilmiştir. Türkçedeki ünsüz yumuşaması kuralına göre, sonu sert ünsüzle (kk) biten bir kelime ünlüyle başlayan bir ek (−in-in) aldığında, bu sert ünsüz yumuşayarak 'g˘ğ' sesine dönüşür. Bu durum 'ünsüz yumuşaması'na net bir örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki sözcükleri tek tek inceleyin.
'Köpeğin' sözcüğü dikkat çekmektedir.
Ses olayı barındırma ihtimali olan sözcükleri belirlemek için.
2
Sözcüğü kök ve eklerine ayırarak asıl halini bulun.
Sözcüğün kökü 'köpek'tir ve '-in' tamlayan ekini almıştır.
Sözcüğün son harfinin değişip değişmediğini kontrol etmek için.
3
Son harfteki değişimi kurala göre kontrol edin.
'Köpek' sözcüğünün sonundaki sert 'k' ünsüzü, ünlüyle başlayan ek gelince yumuşayarak 'ğ' olmuştur.
p,c\c,t,k→b,c,d,g˘p, ç, t, k \rightarrow b, c, d, ğ kuralının (ünsüz yumuşaması) uygulanıp uygulanmadığını teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Ünsüz Yumuşaması (Ünsüz Değişimi)

İpuçları

1
Cümlelerdeki kelimelerin köklerini düşünün; hangisinin son harfi ünlü bir ek gelince değişmiş?
2
Ünsüz yumuşaması kuralını hatırlayın: k→g˘k \rightarrow ğ, p→bp \rightarrow b, t→dt \rightarrow d, c\c→cç \rightarrow c değişimi arıyoruz.
3
'Köpek' kelimesine gelen tamlayan ekini ve sonundaki 'k' harfinin neye dönüştüğünü inceleyin.

Daha Fazla Pratik

Ünsüz yumuşamasının istisnası olan tek heceli kelimelere (örneğin: 'top - topu', 'süt - sütü') göz atarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kelimeleri köklerine ayırın. Eğer kök 'k' ile bitiyor ve ek sonrası 'ğ'ye dönüyorsa bu her zaman yumuşamadır.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru