Soru

Zorluk: ZorSes Bilgisi

"Küçücük bir tebessümün, insanın ufkunu nasıl genişletebileceğini biliyor; uykusuz geçtiğimiz yıllardan sonra gelen bu huzuru kalbinde hissediyordu." Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. Ünlü daralmasıCevap
  5. E
    Ünsüz türemesi

Cevap

Parçada ünlü daralması olayı görülmemektedir.
Parçada ünlü daralması bulunmamaktadır. 'Biliyor' kelimesi 'bil-iyor' şeklindedir ve aradaki 'i' yardımcı sestir. 'Hissediyordu' kelimesinde ise 'et-' fiili ünsüzle bittiği için daralma gerçekleşemez.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki 'ufkunu' ve 'uykusuz' kelimelerini inceleyin.
Ünlü düşmesi tespit edilir.
'Ufuk' kelimesine ünlü ile başlayan ek geldiğinde ikinci hecedeki 'u' düşer; 'uyu-mak' fiilinden 'uyku' ismi türetilirken 'u' düşer.
2
'Küçücük' kelimesini yapıca analiz edin.
Ünsüz düşmesi tespit edilir.
'Küçük' kelimesine '-cük' küçültme eki getirildiğinde sondaki 'k' ünsüzü düşer.
3
'Geçtiğimiz' kelimesindeki ekleri kontrol edin.
Ünsüz benzeşmesi ve yumuşaması tespit edilir.
'Geç-' fiilindeki 'ç' sesi, yanına gelen 'd' sesini 't'ye dönüştürür (benzeşme); ekteki 'k' ise ünlüden önce 'ğ'ye dönüşür (yumuşama).
4
'Hissediyordu' kelimesini bileşenlerine ayırın.
Ünsüz türemesi ve yumuşaması tespit edilir.
'His' ve 'et-' birleşirken 's' türer; 'et-' fiilindeki 't' ise yanına ünlü gelince 'd'ye dönüşür.
5
'-yor' eki alan 'biliyor' ve 'hissediyordu' kelimelerinde daralma olup olmadığını sorgulayın.
Ünlü daralması olmadığı görülür.
Ünlü daralması için fiilin 'a' veya 'e' ile bitmesi gerekir. 'Bil-' ve 'et-' fiilleri ünsüzle bittiği için aradaki 'i' sesleri sadece yardımcı ünlüdür.

Anahtar Kavram

Türkçedeki temel ses olaylarının metin üzerinde tespiti ve '-yor' ekinin her zaman daralma yapmadığı kuralı.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla