Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSes Bilgisi

"Ufuktaki bulutlar dağılırken çevresini kuşatan bu sessizliğin içinde, hissettiği derin sızıyla baş başa kaldı."

Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz benzeşmesi
  3. C
    Ünsüz yumuşaması
  4. D
    Ünsüz türemesi
  5. Ünlü daralmasıCevap

Cevap

Cümlede ünlü daralması (fiil sonundaki geniş ünlünün daralması) olayı gerçekleşmemiştir.
Ünlü daralması olabilmesi için bir fiilin sonunun aa veya ee geniş ünlüleriyle bitmesi ve ardından −yor-yor eki veya bazı durumlarda -y kaynaştırma harfi gelmesi gerekir. Cümlede bu kurala uygun bir sözcük ("dağılırken", "kuşatan", "kaldı") bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Ufuktaki sözcüğünü incele
Ufuk + -da →\rightarrow Ufuktaki (Ünsüz Benzeşmesi)
Sert ünsüzle biten kelimeye yumuşak ünsüzle başlayan ek gelince ek sertleşir.
2
Çevresini sözcüğünü incele
Çevir- + -e →\rightarrow Çevre (Ünlü Düşmesi)
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında ünlü düşer.
3
Sessizliğin sözcüğünü incele
Sessizlik + -in →\rightarrow Sessizliğin (Ünsüz Yumuşaması)
Sert ünsüzle (kk) biten kelime ünlü aldığında ünsüz yumuşar (g˘ğ).
4
Hissettiği sözcüğünü incele
His + et- + -dik + -i →\rightarrow Hissettiği (Ünsüz Türemesi, Benzeşme ve Yumuşama)
Yardımcı eylemle birleşirken ünsüz türemesi, ek gelirken benzeşme ve yumuşama bir arada gerçekleşmiştir.

Anahtar Kavram

Ses Olayları Analizi

İpuçları

1
Özellikle 'hissettiği' kelimesini eklerine ayırarak inceleyin; içinde üç farklı ses olayı barındırıyor olabilir.
2
Ünlü daralması için genellikle '-yor' eki almış bir fiil veya 'de-, ye-' gibi kökler aramalısınız.
3
'Çevresini' kelimesinin kökünü düşünün. 'Çevir-' fiili bir isim yapım eki aldığında ne değişiyor?

Daha Fazla Pratik

Karma ses bilgisi sorularında her bir kelimeyi kök ve eklerine ayırarak kontrol etmek, birden fazla ses olayı içeren 'hissettiği' gibi kelimeleri kaçırmamanızı sağlar.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru