Soru

Zorluk: KolaySes Bilgisi

Aklına gelen fikirleri bir kağıda not etti. Kitabın kapağını yavaşça kapattı ve odadan çıktı. Hissettiği bu sevinç onu çok mutlu etmişti.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünsüz türemesi
  5. Ünlü daralmasıCevap

Cevap

Metinde ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünsüz türemesi örnekleri bulunurken ünlü daralması örneği yer almamaktadır.
Doğru cevap olan seçenek, metinde örneği bulunmayan 'ünlü daralması' olayını ifade etmektedir. Metindeki fiillerde (not etti, kapattı, çıktı, etmişti) ve fiilimside (gelen, hissettiği) daralma kuralına uyan bir ses değişimi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcükleri kök ve eklerine ayırarak ünlü düşmesini aramak.
'Akıl' kelimesi 'aklına' şeklinde yazılarak 'ı' harfi düşmüştür.
Ünlü düşmesi olayını doğrulamak için.
2
Sert ünsüzle biten kelimelere gelen ünlü eklerini incelemek.
'Kağıt-a' -> kağıda, 'kitap-ın' -> kitabın, 'kapak-ı' -> kapağını.
Ünsüz yumuşaması örneklerini tespit etmek için.
3
Sert ünsüzle biten kelimelere gelen sertleşmiş ekleri kontrol etmek.
'Yavaş-ca' -> yavaşça, 'kapat-dı' -> kapattı.
Ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralını doğrulamak için.
4
Yardımcı eylemle birleşen veya türetilen kelimelerde fazladan ünsüz olup olmadığına bakmak.
'His + etmek' birleşirken 's' sesi türeyerek 'hissetmek' olmuştur.
Ünsüz türemesini belirlemek için.

Anahtar Kavram

Türkçedeki temel ses olaylarının metin üzerinde tespiti.
Bu soruyu puanla