Soru

Zorluk: OrtaSes Bilgisi

Köyün huzuru kaçtıkça göğün bağrında kara bulutlar belirdi. Toprağın susuzluğunu dindirecek bu manzarayı tüm köylüler umutla gözlüyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünsüz türemesiCevap

Cevap

Metinde ünsüz türemesi örneği bulunmamaktadır.
Verilen parçada 'göğün' ve 'toprağın' sözcüklerinde ünsüz yumuşaması, 'bağrında' sözcüğünde ünlü düşmesi, 'kaçtıkça' sözcüğünde ünsüz benzeşmesi ve 'gözlüyordu' sözcüğünde ünlü daralması mevcuttur. Ünsüz türemesi (hissediyor, affetti vb.) ise parçada yer almamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki ünlü düşmesini tespit etme
'Bağrında' sözcüğünün kökü 'bağır'dır; üzerine ek geldiğinde ikinci hecedeki dar ünlü düşmüştür.
Ünlü düşmesinin varlığını teyit etmek için.
2
Ünsüz yumuşamalarını belirleme
'Gök', 'toprak' ve 'susuzluk' kelimelerinin sonundaki sert ünsüzler (k), ünlü ile başlayan ek aldıklarında yumuşamıştır (ğ).
Yumuşama kuralının uygulandığı kelimeleri bulmak için.
3
Ünsüz benzeşmelerini inceleme
'Kaçtıkça' kelimesinde '-dık' eki '-tık'a, '-ca' eki ise '-ça'ya dönüşerek sertleşmiştir.
Sertleşme (benzeşme) olayını doğrulamak için.
4
Ünlü daralmasını kontrol etme
'Gözlüyordu' kelimesinin kökü 'gözle-' fiilidir; '-yor' eki kendinden önceki geniş ünlüyü daraltmıştır.
Daralma kuralının varlığını saptamak için.
5
Sonuca ulaşma
Dört farklı ses olayı tespit edilmişken, 'ünsüz türemesi'ne (örneğin: sırrı, reddetmek) dair bir kanıt bulunamamıştır.
Hangi seçeneğin dışarıda kaldığını belirlemek için.

Anahtar Kavram

Türkçedeki temel ses olaylarının (ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi, ünlü daralması) metin içerisinde ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla