Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSes Bilgisi

Sanatçının eserlerinde kullandığı bu seçkin dil, onun kısa sürede geniş bir okur kitlesine ulaşmasını sağlamıştır.

Bu cümledeki altı çizili sözcükte görülen ses olayı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ünsüz benzeşmesiCevap
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünlü düşmesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. E
    Ünsüz türemesi

Cevap

Ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi)
Doğru cevap olan seçenek, sözcükteki 'ç' ve 'k' ünsüzlerinin yan yana gelme durumunu açıklar. 'Seç-' fiili sert bir ünsüzle bittiği için, ona gelen '-gin' ekinin başındaki 'g' ünsüzünü sertleştirerek 'k' yapmıştır. Bu durum Türkçede ünsüz benzeşmesi veya ünsüz sertleşmesi olarak bilinir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüğü ekine ve köküne ayırın.
seç- (fiil kökü) + -gin (yapım eki)
Ses olayını tespit edebilmek için kelimenin orijinal halini bilmek gerekir.
2
Kökün son harfini ve ekin ilk harfini kontrol edin.
Kök 'ç' (sert ünsüz) ile bitiyor, ek 'g' (yumuşak ünsüz) ile başlıyor.
Sert ünsüzle biten bir kelimeye yumuşak ünsüzle başlayan bir ek geldiğinde benzeşme kuralı devreye girer.
3
Ekin başındaki ünsüzdeki değişimi gözlemleyin.
'g' sesi 'k' sesine dönüşmüştür (seç-gin -> seçkin).
Sertleşme kuralı gereği 'g' ünsüzü 'k'ye dönüşerek yanındaki 'ç' ünsüzüne benzemiştir.

Anahtar Kavram

Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşmesi)

İpuçları

1
Kelimenin kökü olan 'seç-' fiilinin son harfine dikkat edin.
2
'Fıstıkçı Şahap' ünsüzlerini (f, s, t, k, ç, ş, h, p) hatırlayın; bu ünsüzlerden biriyle biten kelimeye gelen ek sertleşebilir.
3
'-gin' eki normalde yumuşak bir 'g' ile başlar (bilgin, gergin gibi), ancak burada neden 'k'ye dönüştüğünü düşünün.

Daha Fazla Pratik

Ünsüz benzeşmesi konusunu pekiştirmek için 'atkı', 'bitki' ve 'sınıfta' gibi kelimeleri inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kelimenin ekini (seç-gin) ve kökünü ayırıp orijinal halindeki 'g' harfinin 'k'ye dönüştüğünü görmek en kesin yoldur.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru