Soru

Zorluk: OrtaSes Bilgisi

Şehre çöken sessizlik, aklındaki karmaşayı dindirmişti. Zannettiği o belirsiz korku, sabrının sonunda yerini huzura bıraktı; attığı her adımda geleceğe daha güvenle bakıyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz benzeşmesi
  3. C
    Ünsüz yumuşaması
  4. D
    Ünsüz türemesi
  5. Ünlü daralmasıCevap

Cevap

Metinde ünlü düşmesi, ünsüz benzeşmesi, ünsüz yumuşaması ve ünsüz türemesi örnekleri bulunurken ünlü daralması bulunmamaktadır.
Metinde yer alan 'bakıyordu' kelimesinde ünlü daralması yoktur. Daralma olabilmesi için 'bekliyor' (bekle-yor) örneğindeki gibi fiil kök veya gövdesinin 'a/e' geniş ünlüleriyle bitmesi gerekir. 'Bak-' fiili ünsüzle bittiği için araya giren 'ı' sesi sadece bir yardımcı sestir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki sözcüklerin köklerini ve eklerini ses olayları açısından analiz etme.
Şehir-e -> Şehre (Düşme), Akıl-ındaki -> Aklındaki (Düşme), Dindirmiş-di -> Dindirmişti (Benzeşme), Zan-ettiği -> Zannettiği (Türeme-Benzeşme-Yumuşama), Sabır-ının -> Sabrının (Düşme), At-dığı -> Attığı (Benzeşme-Yumuşama), Gelecek-e -> Geleceğe (Yumuşama).
Her bir kelimenin orijinal halini bilmek, uğradığı değişimi tespit etmeyi sağlar.
2
Fiil çekimlerindeki daralma ihtimallerini kontrol etme.
Bak-ı-yor-du kelimesindeki 'ı' sesi, ünsüzle biten kök ile -yor eki arasındaki yardımcı sestir.
Öğrenciler genellikle yardımcı ünlüleri ünlü daralması ile karıştırmaktadır.

Anahtar Kavram

Türkçede Ses Olayları ve Ünlü Daralması İstisnaları
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla