Examkin

Soru

Zorluk: ZorSes Bilgisi

Yalnızlığın rüzgârı ruhuma esince,
Kaybolan gençliğimi aradım bu ıssız sokakta.
Hissedilen her acı, ufkun ötesinde sönüyor;
Gittikçe yaklaşıyoruz o kaçınılmaz sona.

Bu dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünsüz türemesi
  5. Ünlü daralmasıCevap

Cevap

Dizelerde ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünsüz türemesi örnekleri bulunmasına rağmen ünlü daralması örneği bulunmamaktadır.
Dizelerde 'yalnızlığın' kelimesinde ünlü düşmesi ve ünsüz yumuşaması, 'hissedilen' kelimesinde ünsüz türemesi ve yumuşaması, 'sokakta' kelimesinde ünsüz benzeşmesi örneklenmiştir. Ancak fiil sonundaki 'a, e' ünlülerinin daralmasına dayanan ünlü daralması olayına (arıyor, gözlüyor vb. gibi) metinde yer verilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesini tespit et.
'yalın-ız > yalnız', 'kayıp-ol > kaybol', 'ufuk-un > ufkun' kelimelerinde orta hece düşmesi görülür.
Kelime türetilirken veya ek alırken vurgusuz orta hecedeki ünlünün düşmesi kuralıdır.
2
Ünsüz yumuşamasını (değişimini) analiz et.
'yalnızlık-ın > yalnızlığın', 'kayıp > kayb-', 'gençlik-im > gençliğimi', 'et-il > ed-il' kelimelerinde p, ç, t, k seslerinin b, c, d, g/ğ seslerine dönüştüğü görülür.
Sert ünsüzle biten kelime ünlüyle başlayan bir ek aldığında yumuşama gerçekleşir.
3
Ünsüz benzeşmesini (sertleşmesini) belirle.
'sokak-da > sokakta', 'git-dik-ce > gittikçe' kelimelerinde eklerin başındaki yumuşak ünsüzler sertleşmiştir.
Sert ünsüzle biten kelimeden sonra gelen 'c, d, g' seslerinin 'ç, t, k'ye dönüşmesidir.
4
Ünsüz türemesini doğrula.
'his' ve 'etmek' kelimeleri birleşirken 's' sesi türeyerek 'hissedilen' şeklini almıştır.
Yardımcı eylemle birleşen bazı tek heceli kelimelerde kökteki ünsüzün ikizleşmesi olayıdır.
5
Ünlü daralması kontrolü yap.
'sönüyor' ve 'yaklaşıyoruz' kelimelerindeki '-ıyor' ekleri daralma yapmamıştır çünkü fiil kökleri ünlüyle (a/e) bitmemektedir.
Ünlü daralması için fiilin 'a' veya 'e' geniş ünlüleriyle bitmesi ve üzerine '-yor' eki alması gerekir.

Anahtar Kavram

Ses Bilgisi (Ünlü ve Ünsüz Olayları)

Daha Fazla Pratik

Karma ses bilgisi sorularında önce birleşik kelimelere ve ek-kök ayrımına odaklanmak, karmaşık görünen 'yalnızlığın' gibi kelimeleri parçalamak çözüm hızını artırır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru