Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSes Bilgisi

Yalnızlık, ansızın kapını çaldığında elindeki son umudu da yitirdiğini anlarsın. Kalbindeki o küçük sızıyı dindirmek için çevrene bakarsın ama her şeyin çoktan bittiğini hissedersin.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünsüz türemesi
  5. Ünlü daralmasıCevap

Cevap

Parçada ünlü daralması örneği bulunmamaktadır.
Metin incelendiğinde 'yalnızlık' ve 'çevrene' sözcüklerinde ünlü düşmesi; 'umudu', 'yitirdiğini', 'kalbindeki' gibi sözcüklerde ünsüz yumuşaması; 'bittiğini' sözcüğünde ünsüz benzeşmesi; 'hissedersin' sözcüğünde ise ünsüz türemesi olduğu görülmektedir. Ancak metinde ünlü daralmasına (a, e ünlülerinin ı, i, u, ü olması) dair herhangi bir örnek bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki kelimeleri eklerine ayırarak ünlü düşmesini kontrol et.
'yalın-ız' -> yalnızlık ve 'çevir-e' -> çevrene kelimelerinde orta hece ünlüsü düşmüştür.
İki heceli bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldıklarında ikinci hecelerindeki dar ünlü düşer.
2
Ünsüz yumuşaması (değişimi) olan kelimeleri tespit et.
'umut-u' -> umudu, 'kalp-i' -> kalbi, 'yitir-dik-i' -> yitirdiğini kelimelerinde sert ünsüzler yumuşamıştır.
P, ç, t, k ile biten kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında bu ünsüzler b, c, d, g/ğ'ye dönüşür.
3
Ünsüz benzeşmesi (sertleşme) olan kelimeleri ara.
'bit-di' -> bitti (bittiğini kelimesinin içinde) örneğinde yumuşak olan 'd' sesi, 't' sesine dönüşerek sertleşmiştir.
Fıstıkçı Şahap ünsüzlerinden biriyle biten kelimeye c, d, g ile başlayan ek gelirse bunlar ç, t, k'ye dönüşür.
4
Ünsüz türemesi olup olmadığını incele.
'his' ve 'etmek' birleşirken 's' sesi türemiş ve 'hissedersin' halini almıştır.
Bazı Arapça kökenli kelimeler yardımcı eylemle birleşirken kökteki ünsüz ikizleşir.
5
Ünlü daralması varlığını sorgula.
Metinde '-yor' eki alan veya daralmaya uğrayan bir kelime bulunmamaktadır.
Daralma, fiil kök veya gövdesindeki geniş ünlülerin (a, e) daralması (ı, i, u, ü) olayıdır.

Anahtar Kavram

Karma ses olaylarının metin üzerinde tespiti

Daha Fazla Pratik

Ünlü daralması özellikle '-yor' ekiyle karıştırılan 'an-lı-yor' gibi yapay durumlarda aranmalıdır; ancak bu parçada fiillerin geniş zaman (-ar/-er) çekimi kullanıldığı için daralma oluşmamıştır.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru