Soru

Zorluk: OrtaSes Bilgisi

"Yalnızlığın ağırlığını ruhunda hisseden genç adam, sokağın köşesindeki ufacık dükkâna sessizce yaklaştı." Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz benzeşmesi
  3. C
    Ünsüz yumuşaması
  4. D
    Ünsüz türemesi
  5. Ünlü daralmasıCevap

Cevap

Cümlede herhangi bir kelimede ünlü daralması (geniş ünlünün daralması) görülmemektedir.
Verilen cümlede 'yalnızlığın' kelimesinde ünlü düşmesi ve ünsüz yumuşaması, 'hisseden' kelimesinde ünsüz türemesi, 'yaklaştı' kelimesinde ünsüz benzeşmesi ve 'ufacık' kelimesinde ünsüz düşmesi bulunmaktadır. Ancak 'dinliyor, diyor, bekliyor' gibi örneklerde görülen ünlü daralması bu cümlede yer almamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki kelimeleri ses olayları açısından analiz edin.
"Yalnızlığın" (yalın-ız > ünlü düşmesi; yalnızlık-ın > ünsüz yumuşaması), "hisseden" (his-et-en > ünsüz türemesi) tespit edildi.
Kelime kök ve eklerini ayırarak meydana gelen değişimleri saptamak gerekir.
2
Diğer kelimelerdeki ünsüz değişimlerini kontrol edin.
"Sokağın" (sokak-ın > ünsüz yumuşaması), "yaklaştı" (yaklaş-dı > ünsüz benzeşmesi), "ufacık" (ufak-cık > ünsüz düşmesi) saptandı.
Cümledeki tüm ses olaylarını listeleyerek seçeneklerle karşılaştırmak için gereklidir.
3
Seçeneklerde verilen ancak cümlede bulunmayan ses olayını belirleyin.
Ünlü daralması (-yor eki alan veya de-, ye- gibi köklerde daralan bir yapı) cümlede bulunmamaktadır.
Soruda istenen 'olmayan' ses olayını teyit etmek için son kontroldür.

Anahtar Kavram

Ses Bilgisi (Ses Olayları)

İpuçları

1
Cümledeki her kelimeyi kök ve eklerine ayırarak yazın.
2
"Yalnız" ve "ufacık" kelimelerinin köklerini (yalın ve ufak) düşünerek hangi seslerin kaybolduğuna bakın.
3
Ünlü daralması genellikle '-yor' ekiyle veya 'de-', 'ye-' fiillerinde görülür. Cümlede bu yapıları arayın.

Daha Fazla Pratik

Ünlü daralması ve ünlü türemesi arasındaki farkı örneklerle pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla