Examkin

Soru

Zorluk: KolaySes Bilgisi

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşaması (ünsüz değişimi) vardır?

  1. Otobüs durağında beklerken eski bir dostumu gördüm.Cevap
  2. B
    Kitaptaki soruların hepsini büyük bir dikkatle çözdü.
  3. C
    Sınıfın en sessiz öğrencisi her zaman arka sırada oturur.
  4. D
    Sıcak havada yürümek bazen insanı yorabiliyor.
  5. E
    Akşam çayından sonra bahçede biraz vakit geçirdik.

Cevap

Otobüs durağında beklerken eski bir dostumu gördüm.
Doğru cevap olan 'Otobüs durağında beklerken eski bir dostumu gördüm.' cümlesinde yer alan 'durağında' sözcüğü, 'durak' köküne ünlüyle başlayan bir ek gelmesi sonucu sondaki 'k' sesinin 'ğ' sesine dönüşmesiyle oluşmuştur. Bu durum ünsüz yumuşamasının tipik bir örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcükleri kök ve eklerine ayırarak inceleme
'durağında' sözcüğünün kökü 'durak'tır.
Ses olayını tespit etmek için kelimenin orijinal halini bilmek gerekir.
2
Ek gelen bölgedeki ses değişimini kontrol etme
'durak' + '-ı' (iyelik eki) birleştiğinde 'durağı' oluşmuştur.
Sert ünsüzle (kk) biten bir kelimeye ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde yumuşama gerçekleşir.
3
Ses olayını adlandırma
kk sesinin g˘ğ sesine dönüşmesi ünsüz yumuşamasıdır.
Türkçe dil bilgisi kurallarına göre sert ünsüzlerin yumuşak karşılıklarına dönüşmesi bu şekilde adlandırılır.

Anahtar Kavram

Ünsüz Yumuşaması (Değişimi)

İpuçları

1
Cümlelerdeki kelimelerin köklerini düşünün ve son harflerindeki değişimleri arayın.
2
Sert ünsüzlerden (p,c\c,t,kp, ç, t, k) birinin yumuşayarak (b,c,d,g,g˘b, c, d, g, ğ) hallerine geçtiği bir örnek bulun.
3
'Durak' kelimesinin aldığı eki ve son harfinde meydana gelen değişikliği inceleyin.

Daha Fazla Pratik

Ünsüz yumuşamasına aykırı durumları (tek heceli kelimeler veya yabancı kelimeler gibi) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kelimeyi kök haline getirip son harfine bakın. Eğer kök hali sert bir ünsüzle bitiyorsa ve cümlede o harf yumuşamışsa (örneğin k harfi ğ olmuşsa) orada ünsüz yumuşaması vardır.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Ses Bilgisi

Bu konudan daha fazla soru