Soru

Zorluk: ZorSes Bilgisi

Kıvrılan yolların sonunda, ufukta kaybolan şehre dalarak geçmişin izlerini arıyordu. Göğsündeki o eski sızının dindiğini anlıyor ancak kimseye bunu söyleyemiyordu. Gittikçe kararan hava, içindeki umudu da beraberinde götürüyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisinin örneği yoktur?

  1. A
    Ünlü düşmesi
  2. B
    Ünsüz yumuşaması
  3. C
    Ünsüz benzeşmesi
  4. D
    Ünlü daralması
  5. Ünsüz türemesiCevap

Cevap

Metinde ünsüz türemesi olayına örnek teşkil edecek bir kullanım bulunmamaktadır.
Metindeki tüm kelimeler incelendiğinde; 'kıvrılan' ve 'şehre'de ünlü düşmesi, 'dindiğini' ve 'umudu'da ünsüz yumuşaması, 'ufukta' ve 'gittikçe'de ünsüz benzeşmesi, 'arıyordu' ve 'anlıyor'da ünlü daralması örnekleri açıkça görülmektedir. Ancak metinde herhangi bir sözcükte ünsüz türemesi (örneğin: hissetmek, sırrı, reddetmek) bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesi örneklerini belirle.
kıvır-ılan > kıvrılan, şehir-e > şehre, göğüs-ündeki > göğsündeki, kara-ar-an > kararan kelimelerinde düşme mevcuttur.
Kelime türetilirken veya çekimlenirken orta hecedeki dar ünlünün düşmesi ses olayıdır.
2
Ünsüz yumuşaması örneklerini tespit et.
din-dik-ini > dindiğini (k > ğ), umut-u > umudu (t > d) kelimelerinde yumuşama vardır.
Sert ünsüzle biten kelimeye ünlüyle başlayan ek geldiğinde p, ç, t, k seslerinin b, c, d, g/ğ seslerine dönüşmesidir.
3
Ünsüz benzeşmesi (sertleşme) örneklerini bul.
ufuk-da > ufukta, git-dik-ce > gittikçe kelimelerinde benzeşme gerçekleşmiştir.
Sert ünsüzle biten kelimeye yumuşak ünsüzle (c, d, g) başlayan ek geldiğinde ekin başındaki sesin sertleşmesidir.
4
Ünlü daralması örneklerini incele.
ara-yor > arıyor, anla-yor > anlıyor, söyle-me-yor > söyleyemiyor kelimelerinde daralma vardır.
A veya e geniş ünlüleri ile biten fiillere -yor eki geldiğinde bu ünlülerin ı, i, u, ü dar ünlülerine dönüşmesidir.
5
Ünsüz türemesi varlığını kontrol et.
Metnin tamamı tarandığında ikizleşme (türeme) yoluyla oluşmuş bir kelime görülmemiştir.
Metinde bu ses olayının örneği bulunmadığı için doğru cevap budur.

Anahtar Kavram

Ses Bilgisi (Ses Olayları)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla